Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αναλύσεις Εκκλησιαστικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αναλύσεις Εκκλησιαστικές. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Λαϊκός, πολιτικός: Μάσκες που κρύβουν την αλήθεια

 

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Προ ημερών ετελέσθη «πολιτική» κηδεία για την υπεραιωνόβια δευτέρα επίσημη  σύζυγο του Ανδρέα Παπανδρέου, Μαργαρίτα. Τί σημαίνει «πολιτική» κηδεία; Πρόκειται για νεολογισμό, που είναι μια μάσκα που κρύβει την αλήθεια. Πολιτικός – πολιτική, σύμφωνα με όλα τα λεξικά, είναι όρος για ό, τι έχει σχέση με την πολιτική, τους πολιτικούς ή/και τους πολίτες. Δηλαδή πρόκειται για το σύνολο των πολιτών, ανεξαρτήτως του τί πιστεύουν, προσωπικά. Επομένως κάθε κηδεία πολίτη είναι πολιτική. Σύμφωνα όμως με τον νεολογισμό και τον αυθαίρετο ορισμό που δίδεται, «πολιτική κηδεία» είναι του αθέου, που αρνείται την θρησκευτική την εξόδιο ακολουθία της Εκκλησίας. Κανονικά θα έπρεπε δηλαδή να λέγεται αθεϊστική κηδεία, αλλά επικρατεί ο προπαγανδιστικός ευφημισμός, δηλαδή μια μάσκα που κρύβει και ωραιοποιεί την αλήθεια.

            Τα ίδια κα χειρότερα συμβαίνουν με τον επίθετο - όρο «λαϊκός». Πάλι σύμφωνα με όλα τα λεξικά «λαϊκό» είναι ό, τι σχετίζεται με τον λαό, με όλο τον λαό, ανεξάρτητα από το πιστεύω, την ιδεολογία, και τη θέση στην κοινωνία του κάθε μέλους του. Οι άθεοι Γάλλοι σοσιαλιστές, οι Ρώσοι και λοιποί κομμουνιστές και οι μασόνοι της Μεγάλης Ανατολής πήραν τον γενικό ελληνικό όρο και τον τοποθέτησαν ως μάσκα στη δική τους αντιχριστιανική ιδεολογία. Έτσι προέκυψαν τα κομμουνιστικά – ολοκληρωτικά «λαϊκά» καθεστώτα, που τυραννούσαν τον λαό και από κει και πέρα στη σοσιαλιστική και φανατικά άθεη Γαλλία – της οποίας θιασώτες είναι αρκετοί Έλληνες καθηγητές και μέλη της αριστερής ιντελιγκέντσιας και όχι μόνο – προχώρησε όλα να τα ονομάζει «λαϊκά»: Λαϊκό σχολείο, λαϊκή εκπαίδευση, λαϊκοί νόμοι, λαϊκές τελετές και τελικά λαϊκό κράτος. Η εισαγωγή του όρου «λαϊκός» και των «λαϊκίζω», «λαϊκοποίηση» εισήχθη επισήμως από την Γαλλική Ακαδημία στο Λεξικό της, μεταξύ των ετών 1932 και 1935. Γράφτηκε τότε σε αυτό ότι αποδέχεται τον γενικό όρο «λαϊκός», όπως εννοείται στο πρωτότυπο ελληνικό λεξιλόγιο, αλλά στο εξής θα υπάρχει στη Γαλλία και ο πιο περιορισμένος όρος, που θα σημαίνει «κάτι ξένο σε κάθε ομολογία και σε κάθε θρησκευτικό δόγμα». Έτσι εισάγεται και επισήμως η ερμηνεία του «λαϊκός» στη Γαλλία για το εκεί άθεο και αντιχριστιανικό κράτος.

            Πριν ερμηνεύσουν και προβάλουν ως κάτι που τους αφορά τον όρο «λαϊκός» οι κομμουνιστές, οι σοσιαλιστές και οι τέκτονες, στην Ελλάδα το συντηρητικό Κόμμα ελέγετο «λαϊκό». Επίσης το σύνολο του πληθυσμού λεγόταν «κλήρος και λαός», ως κάτι ενιαίο, που περιλάμβανε όλους τους Έλληνες. Η διαφορά μεταξύ της σχέσης κλήρου και λαού στη Γαλλία και στον Ελληνισμό είναι χαώδης. Στη Γαλλία το μίσος των αθέων κατά του κλήρου, των μοναχών, των μοναζουσών και των λαϊκών χριστιανών ήταν  - και είναι - αβυσσαλέο. Πολλοί χριστιανοί, αξιωματούχοι κυρίως, με την συμπεριφορά τους είχαν δώσει δικαιώματα, αλλά αυτά διογκώθηκαν και έδωσαν αφορμή να υπάρξει ολομέτωπη επίθεση κατά του συνόλου των χριστιανών, αλλά και των ναών, των μονών, των ιδρυμάτων. Η στάση αυτή αδιαλείπτως συνεχίζεται έως σήμερα. Ο αντικληρικαλισμός ήταν στην ουσία αντιχριστιανισμός. Από τη Γαλλική Επανάσταση έως σήμερα η προπαγάνδα είναι πως ο λαός αγωνίζεται κατά του κλήρου που τον καταπιέζει. Είναι δηλαδή δύο στοιχεία εχθρικά μεταξύ τους, ο «εκμεταλλευτής κλήρος» και ο λαός που τον εκμεταλλεύεται και η άθεη εξουσία επιβάλλει την απελευθέρωσή του λαού από τα δεσμά του κλήρου και, κατ’ επέκταση, από τον Χριστό, που εκπροσωπεί.

            Στον Ελληνισμό είναι τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Υπήρχε μια αδιάσπαστη ενότητα κλήρου και λαού. Ο μεγαλοφυής ιστορικός Σπυρίδων Ζαμπέλιος γράφει για τη σχέση κλήρου και λαού μετά την Άλωση (μεταφορά πρωτοτύπου στην καθομιλουμένη) : «Διάδοχος της βασιλείας (του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου) επίδοξος υπό την εξαγνιστική του Τούρκου κηδεμονία, κληρονόμος της Ρωμαϊκής ενότητας απομένει ο νεοφανής Λαός, στον οποίο αναποσπάστως συμμαχούν και υπέρ εθνεγερσίας αγωνίζονται οι λογάδες της Εκκλησίας και οι Γραμματικοί. Εις ποίον το 1821, πρώτο Ευρωπαϊκοελληνικής πολιτείας δοκίμιον, οφείλεται; Με τη σύμφωνη σύμπραξη του Λαού, της Εκκλησίας και των Λογίων. Δεξιά του Λαού ο λόγιος Ρήγας και αριστερά ο Αρχιεπίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός».

            Οι καιροί είναι δύσκολοι. Οι επιθέσεις  κατά του Χριστιανισμού και της διδασκαλίας του δεν σταματούν. Οι αντίθεοι ενεργούν όπως τα άγρια θηρία. Επιτίθενται πληγώνουν το θήραμα, αυτό αντιστέκεται, αυτά υποχωρούν, επιτίθενται πάλι, πάλι το πληγώνουν, πάλι υποχωρούν και συνεχίζουν έτσι έως ότου είναι αδύναμο πλέον να αμυνθεί. Παράδειγμα πάντα η Γαλλία. Για να φτάσει στο 1905 και στην πλήρη περιθωριοποίηση  της Εκκλησίας, επί είκοσι πέντε χρόνια γίνονταν επιθέσεις χωρίς σταματημό. Το 1880 αποκλείστηκαν οι εκκλησιαστικοί από τα ακαδημαϊκά συμβούλια και καταργήθηκαν οι ελευθερίες τους για διδασκαλία στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα – τα περισσότερα εκκλησιαστικά. Το 1883 καταργήθηκαν οι υπηρεσίες των μοναχών και των καλογραιών στα νοσοκομεία και αυτοί αντικαταστάθηκαν από κρατικούς υπαλλήλους. Καταργήθηκαν επίσης οι στρατιωτικές μπάντες και τα αγήματα σε εκκλησιαστικές εορτές. Το 1884 καθιερώθηκε το διαζύγιο και εξαλείφθηκαν οι δημόσιες εκκλησιαστικές τελετές και προσευχές. Το 1885 ο Ναός της προστάτιδας του Παρισιού Αγίας Γενεβιέβης μετετράπη σε Κρατικό Μαυσωλείο και Πάνθεον της Δημοκρατίας. Το 1887 καθιερώθηκαν οι μη εκκλησιαστικές τελετές για τις κηδείες και ακυρώθηκαν οι διαθήκες με τις τελευταίες επιθυμίες του θανόντος, αν αυτές ήσαν χριστιανικές. Το 1889 καθιερώθηκε η υποχρέωση κληρικών και μοναχών για στρατιωτική υπηρεσία ενός έτους. Το 1900 καταργήθηκε η εκκλησιαστική τελετή στα σχολεία επί τη ενάρξει του σχολικού έτους και στα δικαστήρια για τη νέα περίοδο. Το 1901  τα  έσοδα από εκκλησίες, μονές και ιδρύματα περάσανε σε νομικά πρόσωπα της αυτοδιοίκησης. Το 1903 καταργήθηκαν οι  μοναχές αδελφές νοσοκόμες στο Πολεμικό Ναυτικό.

Το 1904 ήταν έτος ισχυρότερων κτυπημάτων του Γαλλικού κράτους σε βάρος του Χριστιανισμού. Ο τότε πρωθυπουργός Εμίλ Κομπ, πολιτικός, μασόνος και φανατικός αντικληρικαλιστής είχε χαρακτηριστικά δηλώσει: «Δεν επιτιθέμεθα στη θρησκεία (!) αλλά στους εκπροσώπους της, που θέλουν να την χρησιμοποιήσουν ως όργανο κυριαρχίας. Το μόνο που ζητάμε από τη θρησκεία είναι να κλειστεί στους ναούς της και να περιοριστεί στην καθοδήγηση των πιστών της». Το έτος αυτό επεκτάθηκε η κατάργηση της συνδρομής των μοναζουσών νοσοκόμων στους ασθενείς όλου του στρατεύματος και απαγορεύθηκε στους στρατιωτικούς να θρησκεύουν. Το ίδιο έτος καταργήθηκε ο Εσταυρωμένος Ιησούς στα Σχολεία και στα Δικαστήρια και απαγορεύθηκε να διδάσκουν  οι κληρικοί και οι μοναχοί στα σχολεία. Το 1904 ξέσπασε και «το σκάνδαλο των αρχείων». Κατ΄ αυτό η Κυβέρνηση Κομπ, η νομαρχιακή διοίκηση, εν ενεργεία αξιωματικοί  και οι τεκτονικές στοές της Μεγάλης Ανατολής συνέταξαν αρχεία φακελώνοντας τους αξιωματικούς για να αποκλεισθούν από προαγωγές οι χριστιανοί και οι εβραίοι αξιωματικοί και να προάγονται οι «δημοκράτες», οι τέκτονες και οι άθεοι αξιωματικοί. Γνωστή από αυτό το σκάνδαλο είναι η υπόθεση του εβραίου αξιωματικού Ντρέϊφους. Το 1905 και πριν από την ψήφιση του Νόμου για τον χωρισμό Κράτους και Εκκλησίας επεκτάθηκε η υποχρεωτική θητεία για τους κληρικούς και μοναχούς στα δύο χρόνια. Πάντως η επίσκεψη του Πάπα στη Γαλλία δείχνει πως 237 χρόνια μετά την εκεί επανάσταση ένα σημαντικό μέρος του λαού εξακολουθεί να αντιστέκεται στην επιβολή της αθεΐας στη χώρα.

            Τα όσα έχουν συμβεί στη Γαλλία αν μεταφερθούν στη χώρα μας για το τί έχει γίνει ή τί έχει ζητηθεί  από τους αντίθεους να γίνει θα έπρεπε να έχει καταστήσει σε διαρκή  εγρήγορση την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Δεν ξεχνιέται η νομοθετική εξίσωση του κανονικού και φυσικού γάμου με τη συμβίωση δύο ομοφύλων, καθώς και η μυστική συμφωνία του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου με τον τότε πρωθυπουργό Αλ. Τσίπρα για την αρχή χωρισμού Κράτους -  Εκκλησίας.

Σημαντικό ρόλο στην υπεράσπιση της ενότητας κλήρου και λαού και της διατηρήσεως της ιδιοπροσωπίας μας δεν θα παίξουν τόσο οι ογδόντα Αρχιερείς της Ιεραρχίας, όσο ο απλός κλήρος και κυρίως ο πιστός λαός, ο οποίος, έως σήμερα,  δεν αξιοποιείται αλλά κρατιέται στο περιθώριο, αδρανής. Προσπάθεια για την αξιοποίηση του λαού στην αποστολή της Εκκλησίας έκαμαν ο λόγιος μακαριστός Μητροπολίτης  Κοζάνης Διονύσιος και οι αείμνηστοι καθηγητές της Θεολογίας Παναγιώτης Τρεμπέλας και Ιωάννης Καρμίρης. Μάλιστα ο δεύτερος είχε θέσει σε προπαρασκευαστική επιτροπή για την Πανορθόδοξη Σύνοδο προς έγκριση προσχέδιο περί της «πληρέστερης συμμετοχής του λαϊκού στοιχείου στην λατρευτική και άλλη ζωή της Εκκλησίας». Η επιτροπή όμως το απέρριψε, κρίνοντας ότι  «το θέμα αυτό δεν απασχολεί ιδιαιτέρως την Ορθόδοξη Εκκλησία, δεν είναι επομένως φλέγον και δεν συνιστά πρόβλημα για Αυτήν». Σήμερα όμως είναι πρόβλημα και μάλιστα σοβαρό για την παρουσία της Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο. Αυτό το είχε διαπιστώσει ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο οποίος στην τελευταία, προ της ασθενείας του, συνεδρίαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου έθεσε το θέμα της ουσιαστικής συμμετοχής των λαϊκών μελών της Εκκλησίας στο έργο Της και έκαμε συγκεκριμένες προτάσεις. Αυτές έγιναν ομοφώνως δεκτές και εστάλησαν για επεξεργασία στη σχετική Συνοδική Επιτροπή. Έως σήμερα αυτές κρατιούνται ξεχασμένες σε κάποιο ντουλάπι της.-

Κυριακή 30 Αυγούστου 2026

«Πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων»: μια λειτουργική φράση που λέει περισσότερα απ’ όσα φαίνεται

Μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος

«Στη Θεία Λειτουργία ο Πατριάρχης Κύριλλος είπε μόνο «πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων, δεν μνημόνευσε κανέναν»

Μπορεί να είναι εικόνα η Βασιλική του Εθνικού Ιερού της Αμώμου Συλλήψεως και κείμενο

 Γράφει ο Γεωργιος Αποστολακης

«Πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων»: μια λειτουργική φράση που λέει περισσότερα απ’ όσα φαίνεται
Μερικές ακόμη σκέψεις για το συλλείτουργο του Μητροπολίτη Κερκύρας στη Μόσχα
Στο προηγούμενο άρθρο μας (ΕΔΩ)επιχειρήσαμε να δούμε το ταξίδι του Μητροπολίτη Κερκύρας κ. Νεκταρίου στη Ρωσία έξω από τον θόρυβο που προκάλεσε. Τα νεότερα στοιχεία, όμως, προσθέτουν μία ακόμη διάσταση, η οποία αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Και αυτή βρίσκεται σε λίγες μόνο λέξεις της Θείας Λειτουργίας: «πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων».
Ο ίδιος ο Μητροπολίτης Κερκύρας αποκάλυψε ότι κατά το συλλείτουργό τους ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος δεν προχώρησε σε ονομαστική μνημόνευση Προκαθημένου, αλλά περιορίστηκε στη λειτουργική αυτή διατύπωση. Ο κ. Νεκτάριος θεώρησε ότι αυτό έγινε για να μην περιέλθει ο ίδιος σε δύσκολη θέση.
Η λεπτομέρεια δεν είναι ασήμαντη.
Η μνημόνευση στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι ένας απλός λειτουργικός χαιρετισμός ούτε πράξη προσωπικής φιλοφρόνησης. Έχει εκκλησιολογικό περιεχόμενο. Εκφράζει την κανονική σχέση, την κοινωνία και την εκκλησιαστική τάξη. Γι' αυτό και οι Ιεροί Κανόνες αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη μνημόνευση του οικείου Προκαθημένου. Χαρακτηριστικός είναι ο 15ος Κανόνας της Πρωτοδευτέρας Συνόδου, ο οποίος συνδέει τη μνημόνευση με την κανονική εκκλησιαστική κοινωνία και προειδοποιεί για την αυθαίρετη διακοπή της πριν από συνοδική κρίση.
Τι πραγματικά λέει η εκκλησιαστική παράδοση και ποια είναι η μεγάλη εξαίρεση του 15ου Κανόνα
Στη συζήτηση που άνοιξε μετά το ταξίδι του Μητροπολίτη Κερκύρας στη Ρωσία και το συλλείτουργό του με τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο, ένα από τα ζητήματα που προβλήθηκαν είναι και εκείνο της μνημονεύσεως. Ποιον μνημονεύει ένας Επίσκοπος; Τι σημαίνει αυτή η μνημόνευση; Και, κυρίως, μπορεί η μνημόνευση ή η διακοπή της να μεταβάλλεται ανάλογα με τις πολιτικές και γεωπολιτικές συνθήκες;
Η απάντηση απαιτεί κάποια εκκλησιολογική ακρίβεια.
Η μνημόνευση του οικείου Επισκόπου στη Θεία Λειτουργία δεν αποτελεί έκφραση προσωπικής συμπάθειας, ούτε πιστοποιητικό συμφωνίας με όλες τις πράξεις, τις απόψεις ή τις επιλογές του. Πολύ περισσότερο δεν αποτελεί πολιτική δήλωση.
Είναι πρωτίστως εκκλησιολογική πράξη. Δηλώνει την κανονική σχέση του λειτουργούντος κληρικού με τον Επίσκοπό του και, μέσω αυτού, την ενότητά του με το εκκλησιαστικό σώμα.
Γι' αυτό ακριβώς η Εκκλησία δεν άφησε τη μνημόνευση στην προσωπική κρίση του κάθε κληρικού. Εάν κάθε πρεσβύτερος μπορούσε να παύει να μνημονεύει τον Επίσκοπό του επειδή διαφωνεί με μία διοικητική απόφαση, επειδή θεωρεί λανθασμένη κάποια δημόσια τοποθέτησή του ή επειδή διαφωνεί με την πολιτική ή διεθνή στάση του, η εκκλησιαστική ενότητα θα μετατρεπόταν σε άθροισμα προσωπικών κρίσεων.
Τι λέει ο 15ος Κανόνας της Πρωτοδευτέρας
Ακριβώς αυτό το πρόβλημα αντιμετωπίζει ο περίφημος 15ος Κανόνας της Πρωτοδευτέρας Συνόδου του 861, επί Μεγάλου Φωτίου.
Ο γενικός κανόνας που θέτει είναι σαφής: δεν επιτρέπεται η διακοπή της κοινωνίας με τον εκκλησιαστικό προϊστάμενο πριν από συνοδική κρίση, όταν αυτή γίνεται εξαιτίας κατηγοριών για παραπτώματα ή άλλων αιτιάσεων εναντίον του. Η Εκκλησία δεν αναγνωρίζει στον καθένα δικαίωμα να υποκαθιστά τη συνοδική κρίση με τη δική του προσωπική απόφαση.
Υπάρχει όμως μία μεγάλη και απολύτως ρητή εξαίρεση, την οποία δεν πρέπει να αποσιωπούμε.
Ο ίδιος ο 15ος Κανόνας προβλέπει την περίπτωση κατά την οποία ο Επίσκοπος ή ο Πατριάρχης κηρύττει δημόσια και απροκάλυπτα (κατά τη χαρακτηριστική κανονική διατύπωση, «γυμνῇ τῇ κεφαλῇ ἐπ' ἐκκλησίας») αίρεση η οποία έχει ήδη καταδικασθεί από Αγίες Συνόδους ή από τους Πατέρες.
Στην περίπτωση αυτή η Εκκλησία δεν απαιτεί από τον κληρικό να περιμένει πρώτα τη συνοδική καταδίκη του συγκεκριμένου Επισκόπου.
Ο Κανόνας αναφέρεται ρητά σε εκείνους οι οποίοι απομακρύνονται από την κοινωνία με τον προεστώτα τους «πρὸ συνοδικῆς διαγνώσεως». Και όχι μόνο δεν τους επιβάλλει τις ποινές που προβλέπονται για εκείνους που προκαλούν αυθαίρετη διάσπαση, αλλά τους θεωρεί άξιους τιμής, επειδή δεν αποκόπηκαν από πραγματικούς επισκόπους λόγω προσωπικών κατηγοριών, αλλά από εκείνους που ο Κανόνας χαρακτηρίζει «ψευδεπισκόπους και ψευδοδιδασκάλους».
Συμπερασματικά: Η Εκκλησία έχει τους Κανόνες της. Και ένας από αυτούς, ο 15ος της Πρωτοδευτέρας, μας διδάσκει συγχρόνως δύο πράγματα: ούτε αυθαίρετη διάσπαση της εκκλησιαστικής ενότητας ούτε υποχρεωτική κοινωνία με εκείνον που κηρύττει δημόσια καταδικασμένη αίρεση.
Η χρήση της μνημόνευσης στη Μόσχα
Επομένως, η φράση «πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων» δεν γεννήθηκε τον Αύγουστο του 2026 στη Μόσχα. Ανήκει στη λειτουργική γλώσσα της Εκκλησίας. Γι’ αυτό, η χρησιμοποίησή της δεν μπορεί να παρουσιάζεται σαν κάποιο τέχνασμα που εφευρέθηκε εκείνη την ώρα προκειμένου να παρακαμφθεί ένα εκκλησιαστικό πρόβλημα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το ενδιαφέρον.
Ο Πατριάρχης Κύριλλος είχε απέναντί του έναν κανονικό Μητροπολίτη της Εκκλησίας της Ελλάδος. Έναν Ιεράρχη ο οποίος δεν είχε μεταβεί κρυφά ή αυτοβούλως στη Ρωσία. Είχε ζητήσει προηγουμένως άδεια από την προϊσταμένη του εκκλησιαστική αρχή και την είχε λάβει εγγράφως. Η ίδια η Μητρόπολη Κερκύρας δημοσιοποίησε πλέον το ιστορικό: αίτημα στις 26 Ιουνίου και έγκριση της Ιεράς Συνόδου την 1η Ιουλίου 2026, με έγγραφο υπογεγραμμένο από τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο.
Και όχι μόνο αυτό. Ο Μητροπολίτης μετέφερε στη Μόσχα και τον χαιρετισμό του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου.
Επομένως έχουμε μια εικόνα πολύ διαφορετική από εκείνη που σχηματίστηκε τις πρώτες ημέρες: ο Ιερώνυμος εγκρίνει τη μετάβαση· ο Κερκύρας μεταφέρει τον χαιρετισμό του· ο Κύριλλος τον δέχεται και συλλειτουργεί μαζί του· και κατά τη Θεία Λειτουργία αποφεύγει μια ονομαστική μνημόνευση που θα μπορούσε να δημιουργήσει εκκλησιολογική αμηχανία στον φιλοξενούμενο Ιεράρχη.
Αυτό δεν αποκαθιστά αυτομάτως την ευχαριστιακή κοινωνία Μόσχας και Αθήνας. Ούτε πρέπει να του αποδώσουμε κανονικές συνέπειες που δεν έχει.
Δείχνει όμως κάτι άλλο, ίσως σημαντικότερο για τη συγκεκριμένη στιγμή: ότι και μέσα σε μια βαθιά εκκλησιαστική διαφωνία μπορούν να αναζητηθούν τρόποι ώστε να μη μετατραπεί η διαφωνία σε ολοκληρωτική ρήξη μεταξύ των Ορθοδόξων.
Αυτό άλλωστε φαίνεται να είναι και το βαθύτερο μήνυμα της δημόσιας τοποθετήσεως του Κερκύρας: ότι οι δεσμοί των Ορθοδόξων λαών δεν είναι δυνατόν να διαγράφονται εξαιτίας των εκάστοτε γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων.
Η Εκκλησία δεν γεννήθηκε το 2019
Υπάρχει εδώ και ένα ευρύτερο ζήτημα.
Οι σημερινές εκκλησιαστικές αντιπαραθέσεις γύρω από το Ουκρανικό είναι σοβαρές. Δεν πρέπει ούτε να υποτιμώνται ούτε να αποκρύπτονται. Όμως η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει πίσω της είκοσι αιώνες ιστορίας. Γνώρισε πολύ σκληρότερες αντιπαραθέσεις μεταξύ Πατριαρχείων και Προκαθημένων και, παρ' όλα αυτά, διατήρησε τρόπους επικοινωνίας και τελικά υπέρβασης των κρίσεων.
Η συνοδικότητα, άλλωστε, αποτελεί θεμελιώδη τρόπο υπάρξεως και διοικήσεως της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται οι διαφωνίες. Σημαίνει ότι η διαφωνία δεν πρέπει εύκολα να μετατρέπεται σε μόνιμη εκκλησιαστική αποξένωση.
Υπό αυτό το πρίσμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η παρουσία του Αγίου Σπυρίδωνος.
Η δεξιά χείρα του Αγίου δεν ταξίδεψε πρώτη φορά εκτός Κερκύρας. Ο ίδιος ο Μητροπολίτης υπενθυμίζει ότι ανάλογες μεταφορές έχουν πραγματοποιηθεί κατά το παρελθόν στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Κύπρο, στη Ρωσία, στην Ουκρανία, στη Σερβία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία, στη Λευκορωσία και στη Γεωργία, πάντοτε με εκκλησιαστική άδεια.
Ο Άγιος, λοιπόν, δεν ανήκει σε μια γεωπολιτική παράταξη. Δεν είναι “Έλληνας” απέναντι στους “Ρώσους”, ούτε “Ρώσος” απέναντι στους “Έλληνες”. Είναι Άγιος της Ορθοδοξίας. Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το ουσιαστικότερο μήνυμα του ταξιδιού. Όταν οι εκκλησιαστικές ηγεσίες δυσκολεύονται να συνομιλήσουν, η κοινή πίστη, η λατρεία και οι Άγιοι εξακολουθούν να υπενθυμίζουν ότι πάνω από τις προσωρινές αντιπαραθέσεις υπάρχει κάτι βαθύτερο που ενώνει.
Γι' αυτό και το «πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων» μπορεί στην προκειμένη περίπτωση να διαβαστεί όχι ως λύση του προβλήματος (δεν είναι άλλωστε) αλλά ως προσεκτική λειτουργική αποφυγή μιας νέας πρόκλησης μέσα σε μια ήδη τραυματισμένη σχέση.
Και ίσως αυτή η μικρή λεπτομέρεια να είναι τελικά περισσότερο ελπιδοφόρα από όλον τον θόρυβο που προκάλεσε το ταξίδι.
Γιατί οι εκκλησιαστικές ρήξεις δεν θεραπεύονται με κραυγές. Θεραπεύονται όταν παραμένει ανοικτή, έστω και μια μικρή, θύρα κοινωνίας και καταλλαγής.
 
σχολιο: Ότι στη σύγχρονη εκκλησιαστική πραγματικότητα έχει σχεδόν δαιμονοποιηθει  και κατασυκοφαντηθεί στην Ορθόδοξη Ρωσία θεωρείτε εντελώς φυσιολογική  αντίδραση  . Και αποκαλύπτεται για άλλη μια φορά πως αυτή η πρακτική συνιστά Ιεροκανονική πράξη, Αγιοπνευματικό και Αγιοπαράδοτο τρόπο αντίδρασης.

Το καυτό ερώτημα παραμένει ποιοι μπορούν να κάνουν την  λεγομένη αποτοίχιση, ειναι απρουποθετη;;Διότι περιδιαβαίνοντας τα διαδίκτυα και διαβάζοντας σχόλια θα απογοητευθεί  ο καθείς με τη αγραμματοσύνη την προχειρότητα και τα επιχειρήματα  των επίδοξων ζηλωτών ,δεν γνωρίζει η αριστερά τους τι ποιεί η δεξιά τους ,ισως γιαυτο γινόμαστε όσοι αντιδρούμε περίγελοι των οικουμενιστων.Πολλοί εξ αυτών των  ηγετών τους έχουν πέσει σε βλαστήμιες, καθυβρίζοντας αγίους της Εκκλησίας ,μιλάμε για τον πρώην  αγιορείτη ΣΑΒΒΑ Λαυριώτη .


Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Απολογισμός του συνεχιζόμενου ιερού προσκυνήματος της Δεξιάς Χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία

 

Γράφει ο  Μητροπολίτοης  Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων  Νεκταάριος

 Καθώς επιστρέψαμε στην Ελλάδα, έχοντας μεταφέρει στη Ρωσία το σεπτό λείψανο της δεξιάς χειρός του Αγίου και θαυματουργού Σπυρίδωνος προς προσκύνηση υπό του ευλαβούς ρωσικού λαού, θεωρούμε απαραίτητο να καταγράψουμε, εν είδει πρώτου απολογισμού, κάποιες σκέψεις και εντυπώσεις μας, αλλά και να δώσουμε κάποιες αναγκαίες, κατά την κρίση μας, διευκρινίσεις στα όσα πληροφορηθήκαμε ότι διημείφθησαν τις προηγούμενες ημέρες και δημοσιεύθηκαν, άλλοτε από καλή προαίρεση, άλλοτε από άγνοια, άλλοτε από κακοπιστία και εμπαθή διάθεση, την οποία ως Επίσκοπος της Ορθοδόξου Εκκλησίας και συγχωρούμε και προσπερνούμε.

 1. Η πρόσκληση που λάβαμε από την Εκκλησία της Ρωσίας την 10η Ιανουαρίου 2026 ήτο αρχικά για προσκυνηματική μεταφορά του ιερού λειψάνου για την Μητρόπολη Αστάνας και Καζακστάν από 14ης έως 30ής Σεπτεμβρίου 2026. Για τον λόγο αυτό αποστείλαμε σχετικό έγγραφο προς την προϊσταμένη μας αρχή, την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, στις 24 Μαρτίου 2026. Η μεταφορά εγκρίθηκε δι’ εγγράφου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος την 5η Μαΐου 2026.

 Στις 22 Ιουνίου 2026 εστάλη από την Εκκλησία της Ρωσίας νέα επιστολή, διά της οποίας, ύστερα από προφορική επικοινωνία που είχε προηγηθεί, ζητείται και εγκρίνεται από τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. κ. Κύριλλο η μεταφορά του ιερού λειψάνου από 17ης Αυγούστου έως 17ης Σεπτεμβρίου 2026 και για την Μόσχα και για άλλες περιοχές της Ρωσίας. Για τον λόγο αυτό υποβάλαμε νέο αίτημα προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος την 26η Ιουνίου 2026, ζητώντας την άδεια και την έγκριση της προϊσταμένης μας αρχής, η οποία μας εδόθη δι’ εγγράφου την 1η Ιουλίου 2026.

 Επομένως, η μετάβασις και το προσκύνημα πραγματοποιούνται με την ευλογία και την έγκριση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας, των σχετικών εγγράφων υπογεγραμμένων από τον Πρόεδρο Αυτής Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. κ. Ιερώνυμο.

 2. Το ταξίδι αυτό έρχεται σε συνέχεια ανάλογων ταξιδιών κατά το παρελθόν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (το 2017), στην Κύπρο, στη Ρωσία, στην Ουκρανία, στη Σερβία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία, στη Λευκορωσία, στη Γεωργία και αλλού, αλλά και σε Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. Όλες οι μεταβάσεις πραγματοποιήθηκαν κατόπιν προσκλήσεων των οικείων εκκλησιαστικών αρχών, με τη σύμφωνη γνώμη, την ευλογία και την γραπτή άδεια της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.

 3. Όπως και στο διεξαγόμενο ιερό προσκύνημα στην Εκκλησία της Ρωσίας, έτσι και όπου αλλού, αποκλειστικός σκοπός της μεταφοράς της δεξιάς χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος είναι οι ανά τον κόσμο ορθόδοξοι χριστιανοί, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να έλθουν στην Κέρκυρα, να μπορέσουν να λάβουν την ευλογία του Αγίου, να τονωθεί η πίστη τους, να ενισχυθεί ο αγώνας τους σε μία εποχή εκκοσμικεύσεως, αποϊεροποιήσεως, μεταλλάξεως αξιών, συγχύσεως των πάντων, όπως βιώνουμε και στην πατρίδα μας. Οι εικόνες, όπου κι αν πήγαμε, όπως και στο ταξίδι στη Ρωσία, ήταν και είναι άκρως συγκινητικές και ελπιδοφόρες. Ο Άγιος Σπυρίδων είναι ο οικουμενικός άγιος της απλότητος, της ταπεινώσεως, της αγάπης προς τον Θεό και τον άνθρωπο, ο άγιος που μας υπενθυμίζει την αξία της θείας λειτουργίας και της προσευχής, αλλά και της ακαινοτομήτου πίστεως, καθώς υπερασπίστηκε τα άγια δόγματά μας κατά την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, από την διεξαγωγή της οποίας μόλις πέρυσι συμπληρώθηκαν 1600 χρόνια. 

 Ζούμε την ευλογία του Αγίου, προγευόμαστε συνεχώς την εμπειρία της Αναστάσεως την οποία το άφθαρτο σκήνωμά του φέρει, στην έδρα της καθ’ ημάς Ιεράς Μητροπόλεως, στην Κέρκυρα. Βλέποντας από κοντά την αγάπη, την ευσέβεια, την ευλάβεια, την πίστη των ανθρώπων στα μέχρι τώρα προσκυνηματικά ταξίδια με την μεταφορά της δεξιάς χειρός του Αγίου μας, σκέφτηκα για μία ακόμη φορά ότι τελικά το θέλημα του Θεού ήταν αυτό, να μπορούν άνθρωποι ανά τον κόσμο να λαμβάνουν και διά του προσκυνήματος του ελαχίστου αυτού τμήματος του ιερού λειψάνου, την χάρη του Θεού διά πρεσβειών του Αγίου. Όποιος έχει συμμετάσχει στις τέσσερις κατ’ έτος λιτανείες του αφθάρτου σκηνώματος του Αγίου στην Κέρκυρα, το οποίο ουδέποτε άλλοτε μετακινείται εκ του Ιερού ναού, πλην των λιτανειών και δι’ ολίγον, βλέπει την δεξιά χείρα να προηγείται του ιερού σκηνώματος, ενώ στην ακολουθία των “Μπασμάτων” ο φέρων αυτήν ιερεύς ευλογεί πριν τον Επίσκοπο τον λαό δι’ αυτής, όπως η κερκυραϊκή τάξις και παράδοσις ορίζει.

4. Ό,τι βιώσαμε αυτές τις ημέρες στην Ρωσία πραγματικά ξεπερνά κάθε προσδοκία. Χιλιάδες λαού, με απίστευτη κατά άνθρωπον υπομονή, με τάξη και σειρά, ανέμεναν επί ώρες, όπου κι αν πήγαμε, να προσκυνήσουν το ιερό λείψανο και να πάρουν την ευλογία του Αγίου. Αναφωνήσαμε και αναφωνούμε: “Ζει Κύριος ο Θεός”! Χαρήκαμε! Συγκινηθήκαμε! Δεν θεωρούμε ότι έπρεπε οι άνθρωποι αυτοί να στερηθούν της ευλογίας του Αγίου δια λόγους, οι οποίοι δεν άπτονται της θρησκευτικής πίστεως, αλλά είναι γεωπολιτικοί. Αυτοί οι λόγοι θα εκλείψουν, ελπίζουμε και προσευχόμαστε, κάποια στιγμή. Η ευλογία όμως του Αγίου ξεπερνά τα πρόκαιρα και τα παρόντα. 

 5. Αναφορικά με τη συμμετοχή μας στην θεία λειτουργία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. κ. Κυρίλλου, επιθυμώ να υπενθυμίσω προς άπαντας, τους γινώσκοντας και τους αγνοούντας, ότι η Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία και ανήκω, ουδέποτε διέκοψε την κοινωνία μετά της Εκκλησίας της Ρωσίας (όπως δεν έχει κάνει ούτε το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, ούτε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας). Για τον λόγο αυτό και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος επέτρεψε την πραγματοποίηση του προσκυνήματος. Δεν είμεθα αρμόδιοι να λύσουμε διαφορές, ούτε να τις θεωρήσουμε ως επαρκείς λόγους για να μην προσκυνήσει ο λαός τον Άγιο Σπυρίδωνα. Προσευχόμαστε “υπέρ της των πάντων ενώσεως” και “υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου” και αισθανθήκαμε αυτές τις ημέρες ότι υπάρχει και η ελπίδα και η δυνατότητα, στηριγμένοι στην αγάπη και τις πρεσβείες των Αγίων μας, να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις όποιες διαφωνίες και διαφορετικές προσεγγίσεις, οι οποίες εκφράζονται κάποτε και με ενέργειες που κανείς δεν θα ήθελε να συμβούν, αλλά γίνονται στην μακραίωνη ιστορία της Εκκλησίας. Η παρουσία του Αγίου για μας είναι σημείο ότι, ανεξαρτήτως διαφορών, είμεθα όλοι Ορθόδοξοι και ορθοτομούμε τον λόγον της Αληθείας, που είναι η κοινή μας πίστη στον Τριαδικό Θεό και η ζωή μας εν τη μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, την Ορθόδοξη. 

 6. Τέλος, οφείλω να υπενθυμίσω ότι στην Κέρκυρα έρχονται όσοι Επίσκοποι, ιερείς και πιστοί επιθυμούν και, πληρούντες το κριτήριον της εκκλησιαστικής κανονικότητος, λειτουργούν και κοινωνούν στον Άγιο Σπυρίδωνα και μοιράζονται μετά του Επισκόπου της Κερκύρας, του ιερού κλήρου και του πληρώματος της τοπικής Εκκλησίας την χαρά να λαμβάνουν την ευλογία του προστάτου μας Αγίου Σπυρίδωνος και να την μεταφέρουν στις κατά τόπους Εκκλησίες, τις οποίες ποιμαίνουν και διακονούν, αλλά και είναι ενεργά μέλη τους. “Δωρεάν ελάβομεν, δωρεάν δίδομεν”! Ο φιλόχριστος και φιλάγιος κερκυραϊκός λαός το βλέπει και το γνωρίζει, όπως επίσης και διαπιστώνει συνεχώς τα έργα αγάπης, φιλανθρωπίας, ιεραποστολής και συμπαραστάσεως που η Εκκλησία του αντιπροσφέρει. 

 Επιστρέψαμε, η πρώτη αποστολή, με δοξολογία στον Πανάγαθο Θεό. Ενισχύθηκε και η δική μας πίστη. Ευχαριστούμε την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, την προϊσταμένη μας αρχή, διότι μάς έδωσε την κανονική άδεια και ευλογία να μοιραστούμε το μεγάλο δώρο το οποίο ο Θεός επέτρεψε να έχουμε στην Κέρκυρα, τον Άγιό μας Σπυρίδωνα, με έναν ευλαβή λαό, όπως είναι ο ρωσικός, με τον οποίο μας συνδέουν μακραίωνοι δεσμοί, αυτοί που ξεκίνησαν όταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Ελληνική Βυζαντινή Πολιτεία έφεραν την χριστιανική πίστη στο Κίεβο το 988 μ. Χ.

Αυτοί οι δεσμοί των λαών, με αφετηρία την ορθόδοξη πίστη και ταυτότητα, δεν μπορούν να διαγραφούν για λόγους γεωπολιτικούς, οι οποίοι δεν θα κρατήσουν για πάντα. Η Εκκλησία ήταν, είναι και θα παραμείνει η βάση της από κοινού πορείας και ενότητος. Οι χειρισμοί των ανθρώπων κρίνονται και θα κρίνονται, αναλόγως των σκέψεων, των στρατηγικών, των συνθηκών κάθε εποχής. Την πίστη όμως δεν μπορούμε και δεν πρέπει να αμφισβητούμε.

imcorfu

Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026

Ο Άγιος Σπυρίδων στη Μόσχα: Εκκλησιαστική διπλωματία ή σημείο ρήξης;

 Μπορεί να είναι εικόνα η Βασιλική του Εθνικού Ιερού της Αμώμου Συλλήψεως και κείμενο

 
Γράφει ο  Γεώργιος Αποστολάκης
 
Η πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Κερκύρας, η αντίδραση Αθήνας και Κιέβου και μια απρόσμενη «χαραμάδα» στις παγωμένες σχέσεις της Ορθοδοξίας
Η εικόνα είχε από μόνη της ισχυρό συμβολισμό. Η δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, ενός από τους πλέον αγαπητούς Αγίους, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στη Ρωσία, έφθασε στη Μόσχα. Μαζί της ο Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος. Και στις 19 Αυγούστου ο Έλληνας ιεράρχης βρέθηκε στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού να συλλειτουργεί με τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο.
Σε άλλες εποχές το γεγονός θα μπορούσε να θεωρηθεί απλώς ένα μεγάλο ορθόδοξο προσκύνημα. Σήμερα όμως τίποτε στις σχέσεις Αθήνας, Κωνσταντινουπόλεως, Κιέβου και Μόσχας δεν είναι τόσο απλό.
Το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα έχει δημιουργήσει ένα από τα βαθύτερα ρήγματα των τελευταίων δεκαετιών μέσα στην Ορθοδοξία. Η Εκκλησία της Ελλάδος αναγνώρισε την Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (OCU), ακολουθώντας την απόφαση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Το Πατριαρχείο Μόσχας αντέδρασε σφοδρά και διέκοψε τη μνημόνευση, μεταξύ άλλων, του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου.
Μέσα σε αυτό ακριβώς το περιβάλλον πρέπει να διαβαστεί η κίνηση του Μητροπολίτη Κερκύρας.
Η άδεια της Ιεράς Συνόδου
Ένα πρώτο σημείο πρέπει να αποσαφηνισθεί, διότι διαφορετικά ολόκληρη η συζήτηση ξεκινά από λανθασμένη βάση.
Ο Μητροπολίτης Νεκτάριος δεν μετέβη κρυφά ούτε χωρίς συνοδική άδεια στη Ρωσία.
Σύμφωνα με τον αναλυτικό απολογισμό που ο ίδιος δημοσιοποίησε, η αρχική πρόσκληση της Ρωσικής Εκκλησίας είχε φθάσει στις 10 Ιανουαρίου 2026 και αφορούσε μεταφορά της δεξιάς χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος στην Αστάνα και στο Καζακστάν. Ο Κερκύρας υπέβαλε σχετικό αίτημα στην Ιερά Σύνοδο στις 24 Μαρτίου και έλαβε την έγκρισή της στις 5 Μαΐου.
Ακολούθησε όμως νέα πρόσκληση στις 22 Ιουνίου, με την οποία το πρόγραμμα μεταβαλλόταν ουσιωδώς: το λείψανο θα μεταφερόταν από τις 17 Αυγούστου έως τις 17 Σεπτεμβρίου στη Μόσχα και σε άλλες περιοχές της Ρωσίας. Ο Νεκτάριος υπέβαλε νέο αίτημα στην Ιερά Σύνοδο στις 26 Ιουνίου και έλαβε νέα γραπτή έγκριση την 1η Ιουλίου. Τα σχετικά συνοδικά έγγραφα, όπως επισημαίνει, έφεραν την υπογραφή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου.
Επομένως, η εικόνα ενός Μητροπολίτη που αποφάσισε αυτοβούλως να μεταβεί στη Μόσχα και να μεταφέρει ένα τόσο σημαντικό κειμήλιο δεν ανταποκρίνεται στα γνωστά στοιχεία.
Το πραγματικό ερώτημα βρίσκεται αλλού: μέχρι πού έφθανε η συνοδική έγκριση;
Αφορούσε μόνο τη μεταφορά του λειψάνου και το προσκύνημα ή κάλυπτε και τις εκκλησιαστικές πράξεις υψηλού συμβολισμού που ακολούθησαν;
Από το προσκύνημα στη «διπλωματία»
Εδώ ακριβώς αρχίζει η αντιπαράθεση.
Ο κ. Νεκτάριος δεν περιορίστηκε στην παράδοση του λειψάνου. Συλλειτούργησε με τον Πατριάρχη Κύριλλο, αντάλλαξε μαζί του τιμητικές διακρίσεις και εμφανίσθηκε δημοσίως σε ένα πλαίσιο που αντικειμενικά υπερέβαινε τα όρια μιας απλής προσκυνηματικής αποστολής. Η συλλειτουργία έγινε στις 19 Αυγούστου στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού.
Αυτό ήταν που προκάλεσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις.
Εκκλησιαστικές πηγές έφθασαν να χαρακτηρίσουν την ενέργεια «πραξικόπημα», ενώ δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το ζήτημα συζητήθηκε ακόμη και στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ο όρος «πραξικόπημα» είναι ασφαλώς υπερβολικός. Αναδεικνύει όμως το βάθος της ενόχλησης: ένας συνοδικός μάλιστα Μητροπολίτης της Εκκλησίας της Ελλάδος εμφανίζεται να αποκαθιστά στην πράξη μια λειτουργική επικοινωνία σε επίπεδο κορυφής με μια Εκκλησία της οποίας ο Προκαθήμενος έχει διακόψει τη μνημόνευση του δικού του Αρχιεπισκόπου.
Το κρίσιμο κανονικό επιχείρημα του Κερκύρας
Η απάντηση του Νεκταρίου στο σημείο αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Υπενθυμίζει ότι, παρά τη βαθιά σύγκρουση, η Εκκλησία της Ελλάδος δεν έχει διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία με τη Ρωσική Εκκλησία. Το ίδιο, επισημαίνει, ισχύει και για το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας. Κατά συνέπεια, υποστηρίζει, δεν υπήρχε κανονικό κώλυμα για τη συμμετοχή του στη Θεία Λειτουργία.
Το επιχείρημα δεν είναι αμελητέο. Διότι άλλο πράγμα είναι η σοβαρή διαφωνία μεταξύ δύο Εκκλησιών και άλλο η πλήρης διακοπή εκκλησιαστικής κοινωνίας. Και εδώ βρίσκεται ίσως ο πυρήνας ολόκληρης της πρωτοβουλίας του Κερκύρας: να χρησιμοποιήσει το γεγονός ότι η γέφυρα δεν έχει κανονικώς καταστραφεί, για να επιχειρήσει να περάσει πάνω από αυτήν.
Ο ίδιος, άλλωστε, δεν κρύβει ότι βλέπει την επίσκεψη ως κάτι περισσότερο από ένα προσκύνημα. Μιλά για ελπίδα αντιμετωπίσεως των διαφορών, επιμένει ότι οι δεσμοί των ορθοδόξων λαών δεν μπορούν να διαγραφούν για γεωπολιτικούς λόγους και θεωρεί ότι η Εκκλησία μπορεί να αποτελέσει βάση επαναπροσεγγίσεως.
Επομένως, η «εκκλησιαστική διπλωματία» δεν είναι ερμηνεία που αποδίδουν απλώς οι δημοσιογράφοι στην κίνησή του. Προκύπτει και από τη δική του επιχειρηματολογία.
Η άλλη πλευρά: μπορεί η Εκκλησία να αγνοήσει τον πόλεμο;
Εδώ βρίσκεται και το ισχυρότερο επιχείρημα των επικριτών του.
Ο Πατριάρχης Κύριλλος δεν είναι ένας ουδέτερος εκκλησιαστικός παράγοντας μέσα στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο. Έχει ταυτισθεί σε σημαντικό βαθμό με τη ρωσική κρατική αφήγηση και έχει υποστηρίξει δημόσια τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Επομένως, λένε οι επικριτές του κ. Νεκταρίου, μια πανηγυρική συλλειτουργία μαζί του, συνοδευόμενη μάλιστα από ανταλλαγή υψηλών τιμητικών διακρίσεων, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί πλήρως από το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιείται.
Η αντίδραση έφθασε και στην Ουκρανία. Η Επισκοπή Βολίν της OCU κάλεσε πιστούς της να εκφράζουν κατά τις επισκέψεις τους στην Κέρκυρα τη διαμαρτυρία τους για τη στάση του Έλληνα Μητροπολίτη, χαρακτηρίζοντας την ενέργειά του πνευματικά επιβλαβή και θεωρώντας ότι προσφέρει εικόνα αλληλεγγύης προς τη ρωσική πλευρά. Παράλληλα τον κάλεσε να επισκεφθεί την Ουκρανία και να συναντήσει οικογένειες θυμάτων του πολέμου.
Η αντίδραση αυτή αποδεικνύει κάτι σημαντικό: η κίνηση του κ. Νεκταρίου ήδη παρήγαγε αποτελέσματα πολύ πέραν του προσκυνηματικού της χαρακτήρα.
Η απάντηση του Νεκταρίου: οι λαοί δεν ταυτίζονται με τις κυβερνήσεις
Ο Κερκύρας αντιστρέφει ουσιαστικά το επιχείρημα.
Χιλιάδες Ρώσοι πιστοί περίμεναν επί ώρες για να προσκυνήσουν τη δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος. Γιατί, διερωτάται, να στερηθούν αυτοί οι άνθρωποι την ευλογία του Αγίου εξαιτίας διαφορών που δεν αφορούν την πίστη αλλά τη γεωπολιτική;
Εδώ η συζήτηση αποκτά μεγαλύτερο βάθος. Διότι πράγματι η Εκκλησία δεν μπορεί να ταυτίζει χωρίς διάκριση έναν λαό με τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας του. Όπως δεν μπορεί να αδιαφορεί για τα θύματα ενός πολέμου, έτσι δεν μπορεί να θεωρεί εκατομμύρια πιστούς πνευματικώς αποκλεισμένους επειδή το κράτος στο οποίο ζουν βρίσκεται σε σύγκρουση με τη Δύση.
Αυτή είναι ίσως η ισχυρότερη πλευρά της πρωτοβουλίας Νεκταρίου.
Υπάρχει όμως και η αντίστροφη όψη: η Εκκλησία οφείλει να διακρίνει τον ρωσικό λαό από τη ρωσική κρατική πολιτική, αλλά για τον ίδιο ακριβώς λόγο οφείλει να διακρίνει και την ποιμαντική προσέγγιση του ρωσικού λαού από κινήσεις που μπορούν να εκληφθούν ως δημόσια δικαίωση συγκεκριμένων εκκλησιαστικών ή πολιτικών επιλογών.
Η διάκριση αυτή είναι λεπτή αλλά καθοριστική.
Και η Ιερά Σύνοδος;
Υπάρχει τέλος μια εξέλιξη που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη.
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος συνεδρίασε στις 25 και 26 Αυγούστου. Ο ίδιος ο Μητροπολίτης Κερκύρας ήταν μέλος της απερχόμενης συνθέσεώς της. Παρά τον δημόσιο θόρυβο και τις πληροφορίες περί μεγάλης εσωτερικής δυσαρέσκειας, στην επίσημη ανακοίνωση με την οποία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της ΔΙΣ δεν υπάρχει καμία αποδοκιμασία του Νεκταρίου ούτε καν δημόσια αναφορά στην υπόθεση.
Η σιωπή αυτή χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση.
Δεν γνωρίζουμε εάν και σε ποιο βαθμό το ζήτημα συζητήθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες. Δεν μπορούμε επομένως να μετατρέψουμε τη σιωπή σε έγκριση.
Μπορούμε όμως να διαπιστώσουμε το αντίστροφο: μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη συνοδική καταδίκη της πρωτοβουλίας.
Και αυτό έχει σημασία, ιδίως όταν η δημόσια συζήτηση έχει κατακλυστεί από ανώνυμες πληροφορίες περί «οργής», «πραξικοπήματος» και παραβιάσεως της εκκλησιαστικής γραμμής.
Μια σχεδιασμένη «χαραμάδα»;
Τι επεδίωξε λοιπόν πραγματικά ο Μητροπολίτης Κερκύρας;
Η πιθανότερη ερμηνεία είναι ότι δεν επρόκειτο ούτε για ένα απλό προσκύνημα, ούτε όμως για μια απόπειρα ανατροπής της επίσημης θέσεως της Εκκλησίας της Ελλάδος στο ουκρανικό.
Ήταν κάτι ενδιάμεσο και ίσως πιο ενδιαφέρον.
Ο κ. Νεκτάριος φαίνεται ότι επιχείρησε να αξιοποιήσει τον Άγιο Σπυρίδωνα ως πνευματική γέφυρα εκεί όπου η επίσημη εκκλησιαστική διπλωματία έχει ακινητοποιηθεί.
Δεν ανακάλεσε την απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος για την Ουκρανία, ούτε θα μπορούσε. Δεν εκπροσώπησε επισήμως την Εκκλησία της Ελλάδος σε διαπραγμάτευση με τη Μόσχα. Έδειξε όμως ότι, κάτω από το στρώμα της θεσμικής αντιπαράθεσης, εξακολουθεί να υπάρχει εκκλησιαστική κοινωνία και επομένως δυνατότητα επικοινωνίας.
Ακριβώς γι' αυτό η πρωτοβουλία προκάλεσε τόσο ισχυρές αντιδράσεις.
Οι συμβολικές κινήσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία όταν οι επίσημες σχέσεις έχουν παγώσει.
Γέφυρα ή νέα γραμμή ρήξης;
Το τελικό αποτέλεσμα δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί.
Εάν η επίσκεψη παραμείνει μια μεμονωμένη ενέργεια, θα καταγραφεί ίσως ως προσωπική πρωτοβουλία ενός Ιεράρχη που διατηρούσε διαφορετική προσέγγιση στο ουκρανικό ζήτημα.
Εάν όμως ακολουθήσουν άλλες επαφές, εάν ανοίξει κάποιος δίαυλος μεταξύ Αθήνας και Μόσχας ή εάν και άλλοι Ορθόδοξοι Ιεράρχες επιχειρήσουν ανάλογες κινήσεις, τότε η παρουσία του Αγίου Σπυρίδωνος στη Μόσχα θα αποκτήσει εκ των υστέρων πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Και υπάρχει κάτι ακόμη.
Η Ορθοδοξία κινδυνεύει τα τελευταία χρόνια να μεταφέρει στο εσωτερικό της τα γεωπολιτικά σύνορα του κόσμου: Δύση και Ρωσία, ΝΑΤΟ και Μόσχα, Κίεβο και Κρεμλίνο. Αν συμβεί αυτό, οι Εκκλησίες θα καταλήξουν να λειτουργούν ως θρησκευτικές προεκτάσεις γεωπολιτικών στρατοπέδων.
Αυτό θα ήταν ίσως το μεγαλύτερο εκκλησιαστικό κόστος του ουκρανικού πολέμου.
Η Εκκλησία δεν μπορεί να αδιαφορεί για την εισβολή, τον πόλεμο, τους νεκρούς και τον ανθρώπινο πόνο. Αλλά ούτε μπορεί να δεχθεί ότι οι πολιτικές και στρατιωτικές αντιπαραθέσεις πρέπει αναγκαστικά να μετατρέπονται σε μόνιμα εκκλησιαστικά σύνορα μεταξύ ορθοδόξων λαών.
Υπό αυτή την έννοια, η πρωτοβουλία του Κερκύρας είχε ασφαλώς κινδύνους και ίσως ορισμένοι από τους συμβολισμούς της μπορούσαν να είναι προσεκτικότεροι. Είχε όμως και ένα μήνυμα που αξίζει να μη χαθεί μέσα στον θόρυβο των αντιδράσεων: ότι οι δίαυλοι της Εκκλησίας δεν πρέπει να κλείνουν εκεί όπου κλείνουν οι δίαυλοι της πολιτικής.
Ίσως γι' αυτό η δεξιά χείρα ενός Αγίου που τιμάται και από Έλληνες και από Ρώσους απέκτησε, χωρίς να το επιδιώκει η ίδια, έναν απρόσμενο ρόλο.
Να θυμίσει ότι ανάμεσα στη ρήξη και στην υποταγή υπάρχει και ένας τρίτος δρόμος: ο δρόμος της επικοινωνίας χωρίς παραίτηση από την αλήθεια.
Το αν ο Μητροπολίτης Κερκύρας άνοιξε πράγματι αυτόν τον δρόμο ή απλώς προκάλεσε μια νέα εστία αντιπαράθεσης, θα φανεί από όσα ακολουθήσουν.
Προς το παρόν, όμως, ένα είναι βέβαιο: ο Άγιος Σπυρίδων δεν πήγε απλώς στη Μόσχα. Η παρουσία του άγγιξε ένα από τα βαθύτερα ανοικτά τραύματα της σύγχρονης Ορθοδοξίας.

Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

Ρωσοουκρανικά κι ἐκκλησιαστικά.

Πολλά μπράβο στήν Κερκύρας, πού πάει γιά μία ἀκόμη φορά κόντρα στό ρεῦμα τῆς τυφλῆς ὑποδούλωσης.


Μπορεί να είναι εικόνα η Βασιλική του Εθνικού Ιερού της Αμώμου Συλλήψεως και κείμενο 
 
Γράφει ο  Κωνσταντῖνος Ταούλας
 
Ἐπειδή ἔγινε ἕνας μικρός χαμός μέ τήν ἐπίσκεψη τοῦ μητροπολίτη Κέρκυρας στή Μόσχα, πού φυσικά ἐγώ τήν εἶδα θετικά, σκέφτηκα παρ' ὅλα αὐτά νά ζήτήσω ἀπό τό φίλο μου τόν Ἄρτι, μερικές ἱστορικές πληροφορίες γιά τίς σχέσεις τῶν πατριαρχείων Κωνσταντινούπολης και Μόσχας, σέ σχέση μάλιστα καί μέ τή πολύφερνη νύφη τοῦ Κιέβου. Αὑτό πού με θλίψη διαπίστωσα εἶναι ὅτι οἱ σχέσεις αὐτές καθορίζονται πάντοτε μέ ὅρους πολιτικῆς ἰσχύος. Οὐσιαστικά δηλαδή, ὅποιος θεωρεῖ ὅτι ἔχει τό πάνω χέρι κάνει καί κουμάντο. Τό πνευματικό στοιχεῖο πού θά ἔπρεπε νά εἶναι πρωτεῦον στά ζητήματα αὐτά, ακολουθεῖ ἀσθμαίνοντας κι ὑποτάσσεται στίς πολιτικές ἐπιδιώξεις ἤ ἀδυναμίες των διοικητικῶν θεσμῶν της ἐκκλησίας, πού ἐπιμένουν νά τή βλέπουν λίγο "Καίσαρες".
Λίγο πρίν τήν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης λοιπόν, το 1448 μ.Χ., ἡ Μόσχα, δηλαδή ἡ μητρόπολη τῆς Μόσχας, πού μέχρι τότε ὑπαγόταν στό Κίεβο, ἀποφασίζει νά ἀποσπασθεῖ μονομερῶς ἀπό τήν σχέση της με τή Μητρόπολη Κιέβου καί νά ανακηρυχθεί αὐτοκέφαλη ἐκκλησία. Γιατί;
Διότι: 1) Τό Κίεβο, παλιά ἱστορική πρωτεύουσα τῶν Ρώσων, βρισκόταν τότε ὑπό πολωνολιθουανική κυριαρχία, ἐνῶ ἡ Μητρόπολή του υπαγόταν παλαιόθεν στό Πατριαρχείο τῆς Κωνσταντινούπολης. 2) Τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινούπολης μέ τή σειρά του, σέ μία περίοδο ἐπικείμενης τουρκικῆς εἰσβολῆς πού τελικά κατέληξε στήν Ἅλωση τῆς Πόλης, ῆταν ἐξαιρετικά ἀδύναμο, ἐνῶ εἶχε μόλις κάνει τό ἔγκλημα νά ὑπογράψει ἕνωση μέ τούς παπικούς, κάτι πού δέν ἀποδέχθηκε κανείς καί τό ἐκμεταλλεύθηκε ἡ Μόσχα, πού ἐμφανίσθηκε ξαφνικά ὡς ὁ ὐπέρμαχος τῆς πούρας Ὀρθοδοξίας. 3) Ἡ Μόσχα λοιπόν, δηλαδή ἡ Ρωσία, ὡς ἀνερχόμενη δύναμη, καί ὡς ἡ μεγαλύτερη ὀρθόδοξη χώρα στόν κόσμο, ἤθελε νά αὐτονομηθεῖ καί νά μή δίνει λόγο στόν πατριάρχη τῆς Πόλης, πόσο μᾶλλον στή μητρόπολη τοῦ Κιέβου, πού ἦταν ὑπό ξένη κατοχή.
Τό 1589, και μετά από ρωσικές πιέσεις προς τον αδύναμο πατριάρχη Κων/πόλεως, η Μητρόπολη τῆς Μόσχας, τῆς τρίτης Ρώμης ὅπως τήν ἀποκαλοῦν πλέον, ἀναγορεύεται κανονικότατα σέ Πατριαρχεῖο μέ τή βούλα τοῦ οἰκουμενικοῦ πατριαρχείου. Ἑκατό χρόνια περίπου ἀργότερα, καί μετά ἀπό πολέμους μέ τούς πολωνολιθουανούς, τό Κίεβο περιέρχεται μετά ἀπό αἰῶνες ὑπό ρωσική διοίκηση. Τότε, τό 1686 μ.Χ., ὁ πατριάρχης Κων/πόλεως ὑπογράφει τό περίφημο "Συνοδικό Γρᾶμμα", μέ τό ὁποῖο αποδέχεται νά περάσει καί η Μητρόπολη του Κιέβου ὑπό τήν πνευματική ἐξουσία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχααας! Ἔκτοτε δηλαδή για τριακόσια και βάλε χρόνια ἡ Ἐκκλησία τῆς ἀποκαλουμένης Οὐκρανίας ἀνήκει στό Πατριαρχεῖο Μόσχας, ἐνώ ἡ ἴδια ἡ Οὐκρανία ἀνήκει στή Ρωσία, κι ἀργότερα στή ΣΟβιετική Ἕνωση. Δέν ἔχει καμία αὐτοτέλεια whatsoever.
Ἐπί 300 καί βάλε χρόνια λοιπόν, μέχρι τό 2018, ἡ Κωνσταντινούπολη ἔχει κανονικότατα κοινωνία μέ τό ἀδελφό Πατριαρχεῖο Μόσχας κι ἀποδέχεται ὅτι ἡ Οὐκρανία ὑπάγεται ἐκκλησιαστικῶς στή Μόσχα, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται.
Καί τί συμβαίνει ξαφνικά μετά τό 2018; ὁ Βαρθολομαῖος κάνει στροφή 180 μοιρῶν σ' αὐτά πού μέχρι τότε ἀποδεχόταν καί πρέσβευε (τύφλα νἄχει ὁ Ἀνδρέας Παπανδρέου ἕνα πρᾶμα), θεωρεῖ τό συνοδικό γρᾶμμα ὡς ἔχον, λέει, προσωρινή ἰσχύ (προσωρινή 330 ἐτῶν ἔτσι;), θεωρεῖ αἴφνης ὅτι ἡ Οὑκρανία ἀνήκει πνευματικά ἐκ νέου στήν Ἰστανμπούλ πλέον καί παρέχει σέ κάποιους οὐκρανούς αὐτοκεφαλία, δηλαδή δημιουργεῖ μία ἐκκλησία χωριστή, μέσα στήν ὑπάρχουσα ἐκκλησία, ὥστε οἱ σχισματικοί νά κάνουν ...τοῦ κεφαλιοῦ τους! 
 
Τί ἄλλαξε; 
Ἡ φτηνή δικαιολογία εἶναι ὅτι ἡ Ρωσία προσάρτησε τήν Κριμαία ( so what?). Ἡ ἄλλη φτηνή δικαιολογία εἶναι ὅτι ἡ Ρωσία δέν ἔλαβε μέρος στό Κολυμπάρι, τήν ὑποτιθέμενη πανορθόδοξη σύνοδο τοῦ 2016 ( so what again?). Στήν πραγματικότητα ὁ Βαρθολομαῖος καί οἱ σύν αὐτῶν ἔγραψαν στά παλιά τους τά παπούτσια κανόνες καί δέν συμμαζεύεται καί νιώθοντας ἀρκετά ἰσχυροί, μέ τή στήριξη τῶν ἀμερικανῶν (καί τήν οἰκονομική τοιαύτη σύμφωνα μέ τούς ρώσους καί ὄχι μόνον, γιά 20 μύρια γίνεται λόγος - βλ. John Kyriakou) ἀνακάλεσαν μονομερῶς μετά ἀπό 330 χρόνια τό συνοδικό γρᾶμμα, ξαναέλαβαν τήν Οὐκρανία ὑπό τήν πνευματική τους ἐξουσία καί τῆς παραχώρησαν στή συνέχεια αὐτοκεφαλία, μέ ἀποτέλεσμα να ἐπέλθει σχῖσμα στήν ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας.
Βέβαια ὁ Μπαρτελεμύ μπορεῖ νά σκέφθηκε, κι ἴσως ἄν τό δεῖς τό πρᾶγμα μέ ὅρους πολιτικῆς νά τόν δικαιολογεῖς κιόλας, "μία σας καί μία μας, κουφάλες", μιά και παλιότερα ἡ Οὐκρανία πέρασε στήν ἐκκλησιαστική ἐξουσία τῆς Μόσχας μέ ἐκβιασμούς καί δωράκια, ὅμως ἐμᾶς δέν μᾶς ἐνδιαφέρει τί ἔγινε πρίν ἀπό 330 χρόνια. Μᾶς ἐνδιαφέρει τί γίνεται τώρα, καί πῶς ἀναγκαζόμαστε νά ἀκολουθοῦμε ἕναν πατριάρχη πολιτικάντη χειρότερο καί τοῦ Πάπα ἀκόμη, πού δέν διστάζει νά προκαλέσει σχῖσμα στήν Ἐκκλησία της Οὐκρανίας, γιά χατῆρι τῶν ἀμερικανῶν καί ὄχι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος φυσικά. Καί μέ τόν τρόπο αὐτό νά ἐπιχειρεῖ νά μᾶς ἀποκόψει καί ἀπό τήν κοινωνία μέ τά ἑκατομμύρια τῶν ρώσων αδελφῶν μας.
Αὑτά, κι ἐλπίζω νά σᾶς βοήθησα λίγο νά καταλάβετε πῶς ἔχουν τά πράγματα. Καί πολλά μπράβο στήν Κερκύρας, πού πάει γιά μία ἀκόμη φορά κόντρα στό ρεῦμα τῆς τυφλῆς ὑποδούλωσης.

Παρασκευή 24 Ιουλίου 2026

Το καθεστώς του STATUS QUO στο Σινά ο Σουλτάνος Οσμάν κι ο Πρόεδρος Τράμπ

Μπορεί να είναι εικόνα εξέδρα

 
Γράφει ο  Μάρκος Μπόλαρης
 
Στο προηγούμενο σημείωμα είχα αναφερθεί
στην προχθεσινή συνάντηση του
Συμβούλου του Αμερικανού Προέδρου Τράμπ
κ. Boulus ,
αρμόδιου για θέματα Μέσης Ανατολής και Αφρικής
με τον Αρχιεπίσκοπο Σινά, Φαράν και Ραιθώ κ. Συμεών ,
η οποία έλαβε χώρα
στο εν Καίρω της Αιγύπτου αρχαίο Μετόχι
της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνας
της εν τω Θεοβαδίστω όρει Σινά.
 
Στην κρίσιμη αυτή συνάντηση
η οποία με παρεμβάσεις του εν Ελλάδι καθεστώτος αποσιωπήθηκε απολύτως ,
παρά την σπουδαιότητά της,
ο Αμερικανός αξιωματούχος κ. Boulus
μεταφέροντας την βούληση του Προέδρου των ΗΠΑ
αναφέρθηκε στην διατήρηση
του από αιώνων υπάρχοντος status quo
ως προς την παλαίφατη Ιουστινιάνεια
Μονή Σινά !
Τούτο από μόνο του
συνιστά μιά εξαιρετική τοποθέτηση
ως προς τα διαδραματιζόμενα
τον τελευταίο καιρό στην Αίγυπτο
μετά από τις παράνομες πρωτοβουλίες
της Αιγυπτιακές κυβέρνησης ,
απολύτως παράνομες
σε σχέση με το Διεθνές Δίκαιο ,
σε σχέση με τις κατηγορηματικές
και σαφείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει
η Αίγυπτος απέναντι στην OUNESCO
για την καθολική προστασία
του αρχαιότερου εν λειτουργία
χριστιανικού μοναστηριού στην υφήλιο,
σε σχέση με το status quo
που υπάρχει από τον 6ο αιώνα μ.Χ. μέχρι σήμερα,
ένα status quo το οποίο σεβάστηκαν
η Ρωμαϊκή Ανατολική Αυτοκρατορία,
τα Αραβικά Εμιράτα,
οι Μαμελούκοι Σουλτάνοι,
οι Σταυροφόροι ,
οι Οθωμανοί Σουλτάνοι,
οι Βρεττανοί και οι Γάλλοι,
το Ισραήλ και
η Αίγυπτος, έως πρόσφατα ! 
 
Η σαφής αναφορά του Αμερικανού Προέδρου,
διά στόματος του ειδικού απεσταλμένου του,
στο status quo
που προστατεύει την Μονή
συνιστά καθοριστική εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία
για το Διεθνές Δίκαιο και το όλον πλέγμα
της εν συνόλω προστασίας της Μονής Σινά !
 
Προσθέτω ότι η Μονή Σινά δεν προστατεύεται μόνον
από το Status quo 15 αιώνων αδιάκοπης ζωής, λειτουργίας, πολιτισμού, εκκλησιολογίας, ιστορίας
δεν προστατεύεται μόνον από τις Διεθνείς Συνθήκες που υπέγραψε η Αίγυπτος δεσμευόμενη για την προστασία του μοναδικού αυτού ζώντος μνημείου του πολιτισμού της Ανθρωπότητος,
αλλά προστατεύεται και από τον Αχτιναμέ ,
τον πρώτο που εξέδωσε ο Προφήυης του Ισλάμ
Μωάμεθ , τον οποίο φανερώς περιφρονεί με τις ενέργείες του το Αιγυπτιακό καθεστώς !
Για να γίνει αντιληπτή
η κρισιμότητα και σοβαρότητα του
Status quo στις διεθνείς σχέσεις
και το Διεθνές Δίκαιο θα μου επιτραπεί
να αναφερθώ στο αντίστοιχο καθεστώς
status quo , όπως αυτό ισχύει ,
από αιώνες στους Αγίους Τόπους !
Το κατοχυρωμένο με φιρμάνια Σουλτανικά
και διεθνείς συνθήκες
Status Quo στους Αγίους Τόπους
αναφέρεται κυρίως σε ιστορικές ρυθμίσεις
που αναφέρονται στην κατοχή, στη διαχείριση
και στη άσκηση θείας λατρεία σε κοινόχρηστους ή αμφισβητούμενους ιερούς χώρους
στην Ιερουσαλήμ και τη Βηθλεέμ.
Υπάρχουν δύο κύρια πλαίσια Status quo
στους Αγίους Τόπους :
το πρώτο είναι το αναφερόμενα
στα χριστιανικά μνημεία
που αφορά βεβαίως τις χριστιανικές ομολογίες
και αυτό που ισχύει για το Όρος του Ναού / Χαράμ αλ-Σαρίφ (Αλ-Άκσα), όπου το τέμενος.
Ειπναι σημαντικό ότι ως προς το αρχαίο Status Quo
των χριστιανικών εκκλησιών
αυτό αποτυπώνεται εγγράφως για πρώτα φορά
στο φιρμάνι του Οθωμανού Σουλτάνου Οσμάν Γ΄
στα 1757,
και μνημονεύει ότι διατηρεί
την τότε υπάρχουσα διαίρεση δικαιωμάτων
επί την Χριστιανικών μνημείων στους Αγίους Τόπους .
Αυτό το αρχικό φιρμάνι του Σουλτάνου Οσμάν Ε επιβεβαιώθηκε επανειλημένα
Α. με το φιρμάνια του 1852–1853
από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄
Β. και αναγνωρίστηκε διεθνώς
με την Συνθήκη Παρισίων 1856,
Γ. όπως επίσης και με το άρθρο 62 της Συνθήκης του Βερολίνου 1878.
Η θεμελιώδης αρχή του Status quo των Αγίων Τόπων όπως έχει καταγραφεί και διατυπωθεί ρητά στα Σουλτανικά φιρμάνια και στις Διεθνείς Συνθήκες
είναι ότι δεν επιτρέπεται καμμιά απολύτως αλλαγή της υφιστάμενης από αιώνων κατάστασης , χωρίς συναίνεση όλων των εμπλεκόμενων κοινοτήτων.
Το Status quo στους Αγίους Τόπους Ισχύει αδιαμφισβήτητα για εννέα μνημεία , όπως αποτυπώνονται στην
κατάταξη του L.G.A. Cust το 1929
και από την επιτροπή του ΟΗΕ το 1949,
και συγκεκριμένα τα εξής :
• Πανίερος Ναός της Αναστάσεως
-Church of the Holy Sepulcher -
και εξαρτήματά του στην Ιερουσαλήμ
• Deir es-Sultan (στην οροφή του Ναού της Αναστάσεως)
• Τάφος της Παναγίας στη Γεθσημανή
• Ναός της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ
• Παρεκκλήσι της Αναλήψεως στο Όρος των Ελαιών
• Δυτικό Τείχος (σε επίπεδο εβραϊκό-μουσουλμανικό) και Τάφος της Ραχήλ
Οι κύριες χριστιανικές κοινότητες που έχουν δικαιώματα είναι οι Ελληνορθόδοξοι
(μεγαλύτερο μερίδιο,
συμπεριλαμβανομένου του κεντρικού καθολικού και τμήματος του Γολγοθά),
οι Αρμένιοι και οι Λατίνοι (Φραγκισκανοί/Καθολικοί). Μικρότερα δικαιώματα έχουν
Κόπτες, Σύροι Ορθόδοξοι και Αιθίοπες.
Οι λεπτομέρειες του καθεστώτος status quo καλύπτουν τόσο τους χώρους και τις ώρες λατρείας, όσον και την συντήρηση αυτών των μνημείων,
θυμηθείτε την πρόσφατη εκ θεμελίων
ανακαίνιση του Παναγίου Τάφου,
εντός του Ναούτης Αναστάσεως,
που έγινε με μελέτες και επίβλεψη
του Μετσοβείου Πολυτεχνείου Αθηνών,
οι εργασίες στον οποίο έγιναν με κοινή συναίνεση
όλων των χριστιανικών ομολογιών,
χωρίς ουδεμία απολύτως παρέμβαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του Ισραήλ !
Εν κατακλείδι ,
το κρίσιμο και καίριο που υπογραμμίζω
είναι το γεγονός ότι
ούτε ο Σουλτάνος Οσμάν ο Ε’
ούτε ο Σουλτάνος Αμπντούλ Μετζιτ ο Α’
με τα φιρμάνια τους
ούτε ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ
δια των δηλώσεων του ειδικού απεσταλμένου
δημιουργούν το status quo !
Το Status quo
που αναγνωρίζει και παραδέχεται
το Διεθνές Δίκαιο
είναι αυτό που δημιούργησαν οι αιώνες,
η ιστορία, η λειτουργία, ο πολιτισμός,
ο μοναχισμός, ο ασκητισμός,
και βεβαίως
ο σεβασμός των Κυρίαρχων όλων των αιώνων,
Κυρίαρχων διαφορετικών θρησκευμάτων,
Κυρίαρχων άλλων γλωσσών και πολιτισμών,
σεβασμός και ανεκτικότητα
που δημιούργησαν
στην Μονή Σινά ,
όχι ως κτιριακό συγκρότημα ,
αλλά ως ζών μνημείο ,
πλέγμα μεγάλο ιδιοκτησιών και δραστηριοτήτων εκκλησίας και πολιτισμού ,
δραστηριοτήτων οικονομικών , ανθρωποκεντρικών και κοινωνικών,
ένα Status quo που διατηρείται ως σήμερα
αναδεικνύοντας την Μονή σε ένα μοναδικό
Νομικό Πρόσωπο Διεθνούς Δικαίου!
Κι εάν υπάρχει κάτι μείζον, προέχον και σημαντικό
για τον Αρχιεπίσκοπο Σινά κ. Συμεών και
σύμπασα την Σιναιτική Αδελφότητα
είναι ακριβώς αυτό :
Να αναδείξουν στα διεθνή fora , ήγουν
στο ΟΗΕ και την ΟΥΝΕΣΚΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο της Ευρώπης ,
στο Παναφρικανικό Συμβούλιο
αυτήν ακριβώς την διάσταση
που τους κληροδότησαν
οι προηγούμενες αιώνες,
χίλια πεντακόσια χρόνια
ιστορίας , πολιτισμού,
μοναχισμού,
το Status quo σεβασμού
το Status quo
ενός Νομικού Προσώπου Διεθνούς Δικαίου !
Σ’ αυτό το status quo
αναφέρθηκε προχθές ο Πρόεδρος Τράμπ !
Αυτό επιχείρησαν να αποσιωπήσουν
τα εν Καίρω και Αθήναις καθεστώτα.
Εις μάτην !
Η ιστορική αλήθεια και η ισχύς του Διεθνούς Δικαίου
τα ξεπερνά !

Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

Δόξα τω Θεώ στον ευλογημένο τόπο που αγίασε Άγιος Αθανάσιος ο Πάριος ο τοπικός Επίσκοπος ομιλεί με Νου Χριστού

 Μπορεί να είναι εικόνα κείμενο που λέει "NEA Μητροπολίτης Παροναξίας Σκανδαλισμός των πιστών οι αυξήσεις διαφωνούμεν άπολύτως!!"

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟ

Ἐν Νάξῳ τῇ 11ῃ Ἰουνίου 2026
Πρὸς
Τὴν Ἱερὰν Σύνοδον
Τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος
Εἰς Ἀθήνας
 
Μακαριώτατε Ἅγιε Πρόεδρε,
Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Σύνεδροι,
Ἐξ ἀφορμῆς τῆς προσφάτου δημοσιοποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ διαβούλευσιν πολυνομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι, μεταξὺ ἄλλων, προβλέπουν μίαν ἰδιαιτέρως ὑψηλὴν αὔξησιν τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν τῶν Ἀρχιερέων, μὲ προοπτικὴν ἐξισώσεως αὐτῶν μὲ τὰς ἀποδοχὰς τῶν Γενικῶν Γραμματέων τῶν Ὑπουργείων, εὐσεβάστως προάγομαι ἵνα παρακαλέσω Ὑμᾶς, ὅπως προβῆτε εἰς σχετικὴν ἐπίσημον Συνοδικὴν ἀνακοίνωσιν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ διευκρινίζηται σαφῶς ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν διὰ τὴν τοιαύτην ρύθμισιν προέβη ἡ Ἱερὰ Σύνοδος, ἀλλὰ ὅτι ἀποτελεῖ μονομερῆ πρόθεσιν τῆς Πολιτείας, περὶ τῆς ὁποίας ὡς Ποιμαίνουσα Ἐκκλησία διαφωνοῦμεν ἀπολύτως, μή ἐπιθυμούντες νά δημιουργηθῇ σκανδαλισμός τῶν πιστῶν, τοσούτῳ μᾶλλον καθ' ὅσον ἡ μεγάλη μερὶς τοῦ λαοῦ μας, πρωτίστως δὲ ὁ Ἱερὸς κλῆρος μας, καλεῖται νὰ ἐπιβιώνῃ μὲ πολὺ χαμηλοτέρους μισθούς, συντηρῶν μάλιστα καὶ μίαν ὁλόκληρον (ἐνδεχομένως καὶ πολύτεκνον) οἰκογένειαν.
Μακαριώτατε,
Σεβασμιώτατοι,
ἔχομεν ἤδη ἐκτεθῆ τόσον εἰς τοὺς πολεμίους τῆς Ἐκκλησίας (οἱ ὁποῖοι εὗρον εὐκαιρίαν ἐπιθέσεως κατὰ τῶν Ἐπισκόπων καί σκληρᾶς κριτικῆς κατά τῶν κληρικῶν), ὅσον καὶ εἰς τοὺς πιστούς μας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν σκανδαλισθῆ ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν αἰφνιδίως ἀνακύψασαν ὑπόθεσιν καὶ τήν ἐξ αὐτῆς προκληθεῖσαν ἀναταραχήν. Διὸ καὶ ἀπαιτεῖται ἡ ἄμεσος καὶ ἀποφασιστικὴ ἀντίδρασις - τοποθέτησις τοῦ ἐπισήμου θεσμικοῦ ὀργάνου τῆς Ἐκκλησίας μας, ἤτοι τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, πρὸς ἀποφυγὴν περαιτέρω δυσμενῶν ἐξελίξεων διά τὸ κῦρος καί τήν ἱερότητα τῆς Ἐκκλησίας μας ἀλλά καί διά τήν ἀπρόσκοπτον ποιμαντικὴν διακονίαν ἡμῶν καὶ τοῦ Ἱεροῦ Κλήρου μας.
Ἐπί δέ τούτοις διατελοῦμεν μετά βαθυτάτου σεβασμοῦ,
† Ο ΠΑΡΟΝΑΞΙΑΣ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Πρωτοπρεσβύτερος Αναστάσιος Κ. Γκοτσόπουλος_Ένας Ορθόδοξος παπάς που δεν αντέχετε από το στομάχι της εκοσμικευμένης Δεσποτοκρατίας

Αρχιερατικά δώρα και κρατικά…αντίδωρα

 

(Ο Νεκτάριος Δαπέργολας για τους μισθούς των αρχιερέων, καθώς και άλλες καυτές ενδοεκκλησιαστικές εξελίξεις)

Σε μια αιχμηρή παρέμβαση στον Focus FM, ο Νεκτάριος Δαπέργολας σχολιάζει τις αυξήσεις μητροπολιτών και τη στάση της διοικούσας Εκκλησίας απέναντι στην κυβέρνηση. Μιλά για μισθούς Αρχιεπισκόπου και Μητροπολιτών (που τους χαρακτηρίζει…ψίχουλα μπροστά στις ανεκτίμητες υπηρεσίες που προσφέρουν καθημερινά στο αντίχριστο καθεστώς), για την ενοχική σιωπή που βλέπει σε κρίσιμα θέματα και για την ανάγκη δημόσιας αντίδρασης όταν θίγονται η Ορθοδοξία, οι Ιεροί Κανόνες και η εκκλησιαστική τάξη. 

Η συζήτηση περνά από το Gay Pride και τον προσωπικό αριθμό με τη νέα ταυτότητα, μέχρι το Άγιον Όρος και την υπόθεση του Μητροπολίτη Τυχικού στην Κύπρο, με την παράνομη και προκλητική δίωξη ενός πραγματικού Ορθόδοξου ιεράρχη και την αντικανονική αντικατάστασή του.

Ο N.Δαπέργολας συνδέει τις πολιτικές επιλογές, τη στάση των μητροπολιτών και την εκπαίδευση με ένα ευρύτερο πνευματικό και κοινωνικό αδιέξοδο. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στην ένταση της κριτικής, αλλά και στον τρόπο που όλα δένονται με συγκεκριμένα παραδείγματα από τη δημόσια ζωή και την καθημερινότητα των πιστών. Ένα πολιτικό και εκκλησιαστικό σχόλιο μεσκληρή κριτική, αλλά και με εστίαση στα ερωτήματα που ανοίγει η ίδια η συνέντευξη. Πού τελειώνει η σιωπή και πού αρχίζει η ευθύνη;

Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026

Η μεγάλη ανταμοιβή!

Το μεγάλο ευχαριστώ του Μητσοτάκουλα και της εκ-πουστευμένης κυβερνησής του στην Δεσποτοκρατία,η σιωπή βλέπετε σημαίνει πολλά και ανταμείβεται πλουσιοπάροχα …

  


 η ειδηση_Χρυσάφι στους Δεσποτάδες: Το νομοσχέδιο που διπλασιάζει τους μισθούς των Μητροπολιτών



Μια άνευ προηγουμένου πρόκληση για την κοινωνία, που στενάζει από την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση, κρύβεται στα ψιλά γράμματα του νέου πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας.

Ενώ το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες ως σανίδα σωτηρίας για τις «ευπαθείς ομάδες» και τους συνταξιούχους, το άρθρο 56 φέρνει αυξήσεις-μαμούθ που αγγίζουν το 95% για τις τσέπες της ανώτατης εκκλησιαστικής ηγεσίας.

Με μια σκανδαλώδη ρύθμιση, η κυβέρνηση αποφάσισε να αυξήσει και να εξισώσει τις μηνιαίες μικτές αποδοχές του Αρχιεπισκόπου και των Μητροπολιτών στο αστρονομικό, για τα σημερινά δεδομένα,  ποσό των 4.671,90 ευρώ. Ουσιαστικά, η πολιτεία βαφτίζει τους ιεράρχες «Γενικούς Γραμματείς», αφού το νέο τους μηνιάτικο κλειδώνει στο 90% των συνολικών αποδοχών του Γενικού Γραμματέα Υπουργείου.

Το «ιερό» άλμα στους μισθούς

Τα νούμερα ζαλίζουν και αποκαλύπτουν το μέγεθος της εύνοιας προς τους ιεράρχες, τη στιγμή που ο μέσος πολίτης παλεύει με τον πληθωρισμό. Οι αυξήσεις δεν είναι απλώς γενναίες, αλλά κυριολεκτικά διπλασιάζουν τις σημερινές αποδοχές:

  • Αρχιεπίσκοπος: Σήμερα λαμβάνει περίπου 2.840 - 2.915 ευρώ μικτά (βασικός μισθός και επιδόματα). Με τη νέα ρύθμιση, οι αποδοχές του εκτοξεύονται, καταγράφοντας αύξηση από 60,27% έως 64,5%.

  • Μητροπολίτες: Εδώ η πρόκληση κορυφώνεται. Από τα 2.400 - 2.475 ευρώ μηνιαίως, οι αποδοχές τους εκτινάσσονται στα 4.671,90 ευρώ, καταγράφοντας μια ιλιγγιώδη αύξηση από 88,8% έως 94,65%.

Σύμφωνα με την επίμαχη τροποποίηση (άρθρο 145 του ν. 4472/2017), το πάρτι επεκτείνεται και στους Τιτουλάριους Επισκόπους, καθώς και στους Βοηθούς Επισκόπους, των οποίων οι αποδοχές θα οριστούν στο 70% του παραπάνω ποσού (δηλαδή περίπου 3.270 ευρώ).

Η επιλογή της κυβέρνησης να «περάσει» αυτή τη σκανδαλώδη μισθολογική εκτόξευση της Ιεραρχίας μέσα σε ένα νομοσχέδιο «για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης», αποτελεί ευθεία προσβολή προς τους χιλιάδες εργαζόμενους και συνταξιούχους που παίρνουν κυριολεκτικά ψίχουλα.

Προκλητικές αυξήσεις μισθών έως 95% για Αρχιεπίσκοπο και Μητροπολίτες φέρνει η κυβέρνηση, εκτινάσσοντας τις μηνιαίες αποδοχές τους στα ύψη..