Φλέρυ Νταντωνάκη:
Πάντοτε δείχνω έκπληξη όταν οι άνθρωποι με αναζητούν, όταν ακούω να
λένε «πού να 'ναι η Φλέρυ;» Νιώθω έκπληξη όταν δεν με ξεχνούν, όπως εγώ
ξεχνιέμαι μέσα μου... Βέβαια, λένε καλά λόγια, όμως ποτέ δεν πιάνουν το
τηλέφωνο για να μετρήσει ο λόγος τους. Ίσως μου πεις ότι ένας
καλλιτέχνης δεν τη χρειάζεται αυτή την αμεσότητα. Όμως αυτή η αμεσότητα
τον αποσπά για λίγο απ' τον θολό, ποιητικό του κόσμο και τον στηρίζει
–έστω κι εφήμερα– στα πόδια του.
— Ο κόσμος κρατάει σε απόσταση τον καλλιτέχνη για να δημιουργήσει ευκολότερα έναν μύθο. Εγώ
δεν πιστεύω στους μύθους. Όταν φτιάχνεις έναν μύθο, καταστρέφεις έναν
άνθρωπο. Τον ξεχνάς, τον αφήνεις μόνο του. Όμως ο καλλιτέχνης πρέπει με
τόνα πόδι να πατάει στην καθημερινότητα και με το άλλο εκεί που οι
άνθρωποι ποτέ δεν συλλαμβάνουν... Αρκεί, ξέρεις, ένα τηλέφωνημα τριών
λεπτών μονάχα –σαν βελονιά στο κέντημα της μέρας–, αρκεί ένας άνθρωπος
να θυμηθεί αυτόν που έχει λησμονηθεί στο βάθος της ψυχής του.
— Το εσωτερικό ταξίδι, έτσι κι αλλιώς, δεν προϋποθέτει τη μοναξιά; Το
εσωτερικό ταξίδι το ξεκινάς όταν σε βρίσκουν τα προβλήματα και είσαι
ήδη θεομόναχος. Κι εγώ πάντοτε ήμουν, κατά κάποιον τρόπο, μελαγχολική
και μόνη. Υπάρχει ένα κενό στη ζωή κάθε ανθρώπου που δεν είναι κενό στην
προσωπικότητα ή στην οργάνωση της ζωής αλλά μια θέση αδειανή, να 'ρθει
να κάτσει εκεί ένας άλλος άνθρωπος, που με τον καιρό θα γίνει κάτι
πολύτιμο και εκλεκτό για σένα. Έτσι, με πήρε η κατηφόρα της εσωτερικής
τελειοποίησης που είχα ακούσει από τα παλιά βιβλία – αλλά αγνοούσα τότε
ότι αργά ή γρήγορα θα οδηγηθώ στο να τελειοποιούμαι εκατό φορές, και
εκατό φορές να χάνομαι.
— Δεν είχατε από μικρή παρόμοιες τάσεις; Όχι!
Μικρή ήθελα να πάω στην Αμερική, να γίνω μεγάλη ηθοποιός, σταρ του
σινεμά! Ο μπαμπάς μου ήταν κινηματογραφιστής, όχι μεγάλος, αλλά είχε
κάνει τρεις ενδιαφέρουσες ταινίες.
Οι
μεγάλοι καλλιτέχνες δαιμονίζονται να βρούνε την αλήθεια και μαρτυρούν
γι' αυτό. Χρειάζονται πραγματικά φοβερή ενέργεια. Προτιμώ όμως να τους
λέω αγγέλους, γιατί βασανίζονται για κάτι καλό.
— Και το τραγούδι; Δεν
το αντιλαμβανόμουνα. Δεν νομίζω ότι τραγουδούσα. Όταν όμως τέλειωσα το
πανεπιστήμιο στην Αμερική και δεν ήθελα να γυρίσω, να γίνω κάπου
γραφιάς, πήρα υποτροφία για το Νέιμπορχουντ Πλεϊχάουζ – που είναι
δύσκολος στόχος για έναν ηθοποιό. Εκεί είδα ότι όταν τραγουδούσα έναν
θρησκευτικό ύμνο –το «Glory, glory, God almighty»–, άνοιγε η ψυχή όλων
των παιδιών. Δεν ήξερα πώς να βγάλω λεφτά –έμενα σ' ένα μικρό δωμάτιο–
και μου παρουσιάστηκε τότε η ευκαιρία να τραγουδήσω σε ένα ισραηλίτικο
coffee shop. Και ξαφνικά πήρα μια θαυμάσια κριτική, ονομάστηκα το πιο
«ελπιδοφόρο ταλέντο της χρονιάς» στο «Variety»... και ούτω καθεξής.
— Τότε θα ήσασταν μάλλον ευχαριστημένη. Όχι
και τόσο! Ποιο παιδί ήταν ευχαριστημένο τότε; Συνέβαιναν τόσες
ζυμώσεις, καλλιτεχνικές, ψυχολογικές. Εκείνη την εποχή ζητούσα να
ελευθερωθώ από τα κόμπλεξ μου – «ακολουθούσα» έναν γιατρό του Βίλχελμ
Ράιχ, που μ' έκανε άλλον άνθρωπο. Μετά, ήταν το κίνημα των νέων, που με
ενθουσίαζε και με φόβιζε ταυτόχρονα. Το '71, όταν βρισκόμουν στη Νέα
Υόρκη, δουλεύοντας σε στενή επαφή με τον Μάνο (σ.σ. Χατζιδάκι) τον
«Κύκλο του C.N.S.», άρχισαν να μου συμβαίνουν διάφορα μεταφυσικά
φαινόμενα σε πολύ abstract κατάσταση.
Όχι,
όχι. Συνέβαινε! Ήταν βέβαια και η εποχή – η άνοιξη των «παιδιών των
λουλουδιών» ή κάτι τρομακτικά πράγματα, ένας βιασμός που είχα στην
Ουάσινγκτον... Οι ψυχίατροι δεν μπορούσαν να τα εξηγήσουν αυτά.
— Ο βιασμός ήταν στη φαντασία σας; Όχι,
στην πραγματικότητα. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι συνέβαινε. Και πήγα
τότε σ' έναν γκουρού, τον Μαχαραζί, κι αυτός μ' έγδυσε: μου 'κλεψε όλα
μου τα λεφτά, τα προικιά, τα ρούχα – διαμαντένια ρολόγια, μαργαριταρένια
κολιέ, βυσσινιά κεντήματα... Μ' έκλεισε στο σπίτι μου και με πήγε
ζωντανή στην κόλαση. Με «πήγε» στο «Μπαρντό», μου άνοιξε την άλλη
πραγματικότητα – την πραγματικότητα της νύχτας: εκεί όπου πεινασμένα
πνεύματα γυρνάνε σαν αράχνες και τα τυλίγει όλα μια γκρίζα, σκοτεινή
ατμόσφαιρα. Μου υπέβαλε την ιδέα πως είμαι αμαρτωλή, επειδή δεν τον
προσκύνησα μόλις τον είδα και είπα ότι μου θύμιζε μαφιόζο. Από εκδίκηση,
με κατατρόμαξε.
— Μερικοί αποδίδουν στους καλλιτέχνες ένα είδος «δαιμονικής» ενέργειας. Οι
μεγάλοι καλλιτέχνες δαιμονίζονται να βρούνε την αλήθεια και μαρτυρούν
γι' αυτό. Χρειάζονται πραγματικά φοβερή ενέργεια. Προτιμώ όμως να τους
λέω αγγέλους, γιατί βασανίζονται για κάτι καλό.
Λίγο πριν από την παρέλαση της 25ης Μαρτίου, στο Ζάππειο, όπου
μαζεύονταν όλα τα σχολεία για να ξεκινήσουν: Από δεξιά: Φλέρη
Παπαδαντωνάκη (Νταντωνάκη), Λότη Πέτροβιτς, Λένα Ζωιτοπούλου. 24 Μαρτίου
1950
— Τη δύναμη που αποκτάει κανείς προσπαθώντας να τελειοποιηθεί είναι θεμιτό να τη μεταγγίζει στην τέχνη του; Καλύτερα
θα 'ταν να μην τη χρησιμοποιεί πουθενά έξω απ' τον λόγο που την
απόκτησε: την εσωτερική τελειοποίηση. Όμως είναι επόμενο να βγαίνει στην
τέχνη του, αφού κάθε καλλιτέχνης εκπορνεύει τον εαυτό του – όσα είδε,
κι όσα άκουσε. Αν θέλεις να μείνεις πάναγνος, είναι καλύτερο να
σωπάσεις. Γιατί είναι δύσκολο να μην είσαι λίγο εγωιστής, όντας
καλλιτέχνη, και είναι άσχημο να βγάζεις λεφτά ή ν' αποκτάς φήμη με τα
πράγματα που βρήκες σε ώρες συντριβής και αγωνίας. Αξίζει να δημιουργείς
μόνο για το καλό της ανθρωπότητας. Αλλά και τότε ακόμα, στην αναζήτησή
σου, πρέπει να αποφεύγεις την υπερβολή, για να μην υπερεκτιμήσεις τον
εαυτό σου.
— Εσείς δεν υπερβάλατε ποτέ; Εγώ
ήμουν πάντοτε άνθρωπος του extreme – δεν ακολούθησα ποτέ το χρυσό μέτρο,
που λένε. Όταν έψαχνα να βρω τον εαυτό μου, δεν δίσταζα να πάω στην
Αγγλία, στην Ελβετία, στην Ινδία, στο Θιβέτ, στην Αμερική... Από παιδί,
έφυγα μόνη μου, 18 χρονών, χωρίς να 'χω κανέναν. Έχω ταξιδέψει
παρορμητικά – από μια διάθεση της στιγμής. Σαν τους «Αλήτες του Ντάρμα»,
κυκλοφορούσα στις πολιτείες, συναντούσα καταστάσεις επικίνδυνες – ήταν
σαν να περνούσα εξετάσεις απ' τον εαυτό μου. Ήθελα να βγω αγνή μέσα απ'
όλα αυτά – δεν τα κατάφερνα πάντοτε, ήτανε τότε διάχυτη μια συνείδηση
ελευθερίας με επικίνδυνα περάσματα. Περίεργα πράγματα! Γνώρισα την
Αμερική στην πιο βίαιη και γοητευτική εποχή της. Στην Ελλάδα πνιγόμουνα.
Πήρα ξαφνικά την κόρη μου και όλες μου τις βαλίτσες και πήγα στους
πρόποδες των Ιμαλαΐων, σε ένα μικρό χωριό με φυτείες τσαγιού. Έμεινα
έναν χρόνο εκεί. Όλο λόφοι, σπίτια σαν αυτά των παραμυθιών, και κήποι με
παράξενα λουλούδια, με άγνωστες μυρωδιές... Δεν έκανα ταξίδια
τακτοποιημένα –φυσιολατρικά– να δω αρχαία χαλάσματα, τον ελαιώνα, το
γαλανό της θάλασσας. Έκανα ταξίδια σε άγνωστα μέρη, προσπαθούσα να
απομακρυνθώ από τον πολιτισμό.
— Είπατε ότι στις περιπλανήσεις σας ψάχνατε τον εαυτό σας. Έψαχνα
να βρω την ευτυχία. Δεν υπάρχει όμως ευτυχία στον κόσμο. Υπάρχει μονάχα
μια ζωή που πρέπει να τη ζήσεις θαρραλέα, χωρίς δειλίες. Κι έπειτα,
ήθελα να γνωρίσω τους ανθρώπους. Να γνωρίσω άλλους τρόπους, άλλα
χρώματα, άλλες μυρωδιές – άλλες αισθήσεις. Ήταν κάτι αδιανόητα θαυμαστό –
για το οποίο τιμωρήθηκα. Ήθελα να δω τι συμβαίνει, αν υπάρχει ιερός
χώρος απόλυτης ομαλότητας και ειρήνης – ήθελα να δω τι τρέχει στον
κόσμο.
— Έχουν πει πως πριν πεθάνει μια ύπαρξη, αξίζει να κάνει τον γύρο της φυλακής της. Πράγματι,
όλα είναι φυλακή – και αξίζει να τη γυρίσεις. Και τώρα, αν είχα έναν
αδελφό –όχι άντρα,∙αυτά δεν οδηγούν πουθενά–, θα μου άρεσε να πάω στην
Ιαπωνία, στην Ταϊτή, να δω τα έθιμα των ανθρώπων.
— Όσο πιο πολύ γερνάς, τόσο πιο πολύ δεν καταλαβαίνεις το περιορισμένο της ζωής σου; Είναι
όμως χρήσιμο ν' ανοίγει η ματιά σου, να ξεφεύγεις καταρχάς από τη
συνείδηση μιας συγκεκριμένης χώρας. Στο σεξ, για παράδειγμα, είναι καλό
να ξεφεύγεις από τους μίζερους περιορισμούς της Ελλάδας.
— Σας έχει βασανίσει η σεξουαλική ενοχή; Δεν
έχω ελευθερωθεί σεξουαλικά, δεν έχω συναντήσει ποτέ έναν άντρα που να
μ' ερωτευτεί, να μ' αγαπήσει. Δεν έχω ακριβώς ενοχή – είμαι πολύ
διστακτική, γιατί δεν ξέρω αυτόν το χώρο, τη συνύπαρξη ανδρός και
γυναικός. Δεν έχω ζυμωθεί σε κάποια σχέση, αλλ' ούτε και είδα με την
περιορισμένη μου ματιά ζευγάρια που να 'ναι αληθινά μαζί. Υπάρχει καμιά
φορά σεβασμός, αλλά –πώς να το πω!– δεν βλέπω απόδοση ούτε ευτυχία.
— Έχει απομείνει μέσα σας κάτι απ' την παλιά ορμή που σας έβγαλε στον δρόμο; Ναι,
ναι! Θα 'θελα να πάω να ζήσω σε αγροτική περιοχή. Θέλω να βρω ανθρώπους
που να μπορώ ν' ακουμπώ επάνω τους –έτσι, απλώς ν' ακουμπώ–, μονάχα
αυτό έχει μείνει.
— Δεν εξακολουθείτε να έχετε μεταφυσικές πίστεις; Όλοι
έχουν μεταφυσικά ερωτήματα: «υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο;», «υπάρχει
ψυχή;», «έχει καθήκοντα το σώμα απέναντι στην ψυχή;». Αλλά οι γκουρού
δεν βάζουν ερωτήματα, σε βομβαρδίζουν με μεταφυσικά φαινόμενα που
βασανίζουν και εξαντλούν το κορμί και το πνεύμα. Το ίδιο και οι
Θιβετιανοί. Κοντρολάρουν τη ζωή και τον θάνατο, σου ανοίγουν τον κόσμο
του θανάτου.
— Αφού όλα αυτά είναι τόσο οδυνηρά, δεν είναι καιρός να γυρίσετε σελίδα; Πολλές
φορές έχω γυρίσει σελίδα – ή, έτσι λέω. Από τότε όμως που μου συνέβη
αυτό, δεν ξαναβρήκα ποτέ τον εαυτό μου. Έχασα την αθωότητά μου. Κι αν
προσέξεις, στον «Μεγάλο Ερωτικό» υπάρχει κάτι φοβισμένο στη φωνή μου,
μια τρεμάμενη παρουσία, που δείχνει πως ήξερα ήδη τον θάνατο.
— Η τέχνη δεν έχει την ίδια ρίζα με τη θρησκεία; Ναι, και οι δύο είναι παρηγοριές του ανθρώπου που βασανίζεται από το άγχος της αρρώστιας και του θανάτου.
— Γιατί, λοιπόν, δεν σας αρκεί ο ασφαλής τρόπος της τέχνης; Θέλω
να ξετυλίξω την ανησυχία μου με όλες τις διαφορετικές εκφράσεις που
μπορώ∙ αλλά, απ' την άλλη, δες με: δεν τελειοποιούνται εύκολα αυτές οι
εκφράσεις: δεν έγινα μια μεγάλη, επιτυχής ηθοποιός, τραγουδίστρια, ή
πιστή. Δεν έγινα επιτυχής ούτε καν ως γυναίκα. Είμαι ευχάριστη, ανοιχτή,
αλλά έχει μάλλον αποτύχει η καλλιτεχνική και η θρησκευτική μου
τελείωση. Αυτό με κάνει να δίνομαι ολότελα στα πάντα και τίποτα να μην
ανοίγεται μπροστά μου.
— Μα, είναι περίεργο να μη νιώθετε ότι ο κόσμος σάς εκτιμά. Άκουσα,
βέβαια, καλά λόγια. Αλλά έχω ανάγκη και την υποστήριξη των συναδέλφων
μου. Η Μερκούρη ούτε καν με δέχτηκε όταν πήγα να τη δω – μου είπε ο
θυρωρός να πάω στο περίπτερο να της τηλεφωνήσω. Έκανα δύο προσπάθειες
και οι καλλιτέχνες μού φέρθηκαν με φοβερή σκληρότητα: η μία, όταν ήθελα
να κάνω ένα πρόγραμμα στην τηλεόραση και είπα στη Μαρία Φαραντούρη να
'ρθει ως γκεστ-σταρ, κι εκείνη αρνήθηκε. Η άλλη, όταν συνεργάστηκα με
τους «Τερμίτες» και μ' έριξαν αγρίως. Δεν είμαι πρόθυμη εγώ να βγαίνω να
κονταροχτυπιέμαι με τα παιδιά για δόξα ή λεφτά. Εγώ πολεμώ θεριά και με
πολεμούν θεριά. Παραπονιέμαι για την πρόχειρη και αναιδή συμπεριφορά
που μου δείχνουν οι Έλληνες καλλιτέχνες, για τον άγαρμπο τρόπο με τον
οποίο με μεταχειρίζονται την ώρα που εγώ διακινδυνεύω να πω ένα
τραγούδι. Μια άλλη φορά με πήρε η γυναίκα του Σαββόπουλου για να πάω
στην τηλεοπτική τους εκπομπή και επειδή αρνήθηκα, γιατί είχα ήδη
κανονίσει κάτι άλλο, μου είπε με έναν τόνο έπαρσης: «Δεν ξέρετε τι
έχουμε κάνει εμείς για σας!» «Απλώς», της είπα, «αυτό που έχετε κάνει
είναι να γράφει ο Σαββόπουλος τραγούδια τραγικά και να μην τα ζει ο
ίδιος αλλά εγώ».
Φλέρυ Νταντωνάκη - Άνοιξε, άνοιξε γιατί δεν αντέχω
— Τα τραγούδια του Σαββόπουλου σας αρέσουν; Είναι
κλεμμένα τα περισσότερα. Όταν τα πρωτάκουσα, νόμιζα ότι ήντουσαν
θαυμάσια. Όταν όμως πάντρεψα τις impressions τους και τον τρόπο που ο
Σαββόπουλος ζει, κατάλαβα ότι είναι ένας έξυπνος επιχειρηματίας, ο
οποίος κορφολογεί τον ενθουσιασμό νέων ανθρώπων και φτιάχνει ωραία
συνονθυλεύματα. Γι' αυτό και τα τραγούδια του δεν μένουν, γιατί δεν τα
πιστεύει ο ίδιος αληθινά.
— Η προσωπική ζωή του καλλιτέχνη είναι ένα κριτήριο της αυθεντικότητας του έργου του; Όχι
ακριβώς! Εμένα με ενδιαφέρει αν αυτά που δημιουργεί ανταποκρίνονται σε
αυτό που είναι. Στις μελαγχολικές εικόνες του Μάνου π.χ. «πιάνεις» τη
δύσκολη ατμόσφαιρα της ζωής του, την ατμόσφαιρα του χαρακτήρα του. Στις
φιλόδοξες, μεγάλες εικόνες του Σαββόπουλου «πιάνεις» το ψεύτισμα, την
απάτη. Κι αυτό το κοινό το νιώθει.
— Ξεχωρίζετε στην Ελλάδα κάποιον που να 'χει τη στόφα του μεγάλου; (σιωπή)
Δεν ξέρω. Δεν το λέω εγωιστικά... Ο Ζωγράφος μου φαίνεται πολύ αγνό
παιδί. Φαίνεται ότι τραγουδάει και υποφέρει – ξέρεις δηλαδή ότι
κινδυνεύει όταν τραγουδάει.
— Πέρα απ' τον κίνδυνο, ποια άλλα στοιχεία κάνουν μια ερμηνεία σπουδαία; Η
αλήθεια. Να βλέπεις την ψυχή να πάλλεται από κάτι βαθύτερο, πιο
universal απ' το πόσο σωστή ή πόσο αγοραία θα είναι η ερμηνεία. Γιατί το
τραγούδι είναι ένα μέσον επικοινωνίας και πρέπει να δονείται με
αθωότητα, χωρίς οικονομική ή καλλιτεχνική υστεροβουλία.
— Γνωρίζετε κάποιον που να τα εκφράζει αυτά; Η μόνη καλλιτέχνις που θαύμασα βαθιά είναι η Ουμ Καλθούμ.
— Εσείς ποιες ψυχικές καταστάσεις εκφράζετε συνήθως όταν τραγουδάτε; Δεν
είναι ακριβώς συγκίνηση. Είναι the quiet desperation of the everyday
man – η βουβή απελπισία του καθημερινού ανθρώπου. Νιώθω συμπόνια γι'
αυτή την απελπισία και θέλω λίγο να παρηγορήσω τον άθρωπο, να πάει σπίτι
του να κάνει ωραιότερο έρωτα με τη γυναίκα του, ν' αγαπήσει περισσότερο
το παιδί του, να πει δυο αληθινά λόγια στον φίλο του... Η τέχνη, αν το
καλοσκεφτείς, είναι ένα άγχος, μια μαρτυρική αναζήτηση του πώς θα είσαι
πάντα αληθινός, χωρίς κανείς να σε ανταμείβει με αληθινή ευτυχία.
— Σαν ποιος; Αφού
δεν βλέπω να υπάρχει ο καλός θεός, ας πούμε ένας ωραίος σύζυγος –ούτε
λατρευτικός, ούτε δεμένος χειροπόδαρα–, ένας άνθρωπος αληθινός που θα σε
σεβαστεί και θα μοιραστεί μαζί σου χίλια δυο πράγματα. Πράγμα που εδώ
δεν βρήκα.
— Δεν είναι ένα είδος ανταμοιβής η αγάπη που σας δείχνω τώρα; Έχεις
δίκιο. Δεν είναι λίγο. Όχι γιατί ίσως με θεωρείς αληθινή καλλιτέχνιδα
αλλά γιατί έτσι κι εγώ πλουταίνω κι απλώνω την ύπαρξή μου.
— Πείτε μου, σήμερα, μετά από τόσες περιπέτειες, ποιο είναι το credo σας, η βασική πίστη της ζωής σας; Ότι
οι άνθρωποι είναι πολύτιμοι (το ανθρώπινο σώμα και η ανθρώπινη ψυχή)
και ότι δεν πρέπει να παίζουμε μαζί τους αλλά να τους σεβόμαστε βαθιά.
Δεν υπάρχουν ούτε θεοί ούτε δαίμονες – αυτοί είναι μέσα μας και πρέπει
με τον αυτοσεβασμό να μην αφήνουμε ούτε τους μεν ούτε τους δε να
κυριαρχούν. Και πρέπει οι άνθρωποι να μαθητεύουν κοντά σε όποιον
εκτιμούν.
— Εσείς νιώθετε ακόμα την ανάγκη της μαθητείας; Αν ζούσε εδώ πέρα η Μother Teresa, θα πήγαινα κοντά της, αν ζούσε ο Βίλχελμ Ράιχ ή ο Άλμπερτ Σβάιτσερ, θα τους ακολουθούσα...
Με βαραίνουν οι αμαρτίες των άλλων αφάνταστα, τόσο που καμιά φορά θέλω
να πεθάνω. Όταν βλέπω ψυχές που είναι χαμένες –ανθρώπους που
υποβιβάζουν, φθονούν...–, τα χάνω και υποφέρω που φέρνονται με τόση
προχειρότητα στον εαυτό τους.
— Αν κρίνω από τα λόγια σας, είστε μόνη. Απόλυτα
εγκαταλειμμένη. Δεν κάνω, βλέπεις, σε όσους ζουν χαριτωμένα και ψάχνουν
πάνω μου τα υλικά σημάδια της επιτυχίας – λεφτά, οικογένεια,
βεντετιλίκι. Είμαι μια ψυχή που αμφιβάλλει, κι αυτό μπορεί να συγκινεί,
αλλά βαραίνει κιόλας τους επιφανειακούς ανθρώπους.
— Νομίζω ότι σας έχουν ταλαιπωρήσει πολύ και οι ψυχίατροι. Πολλοί
πιστεύουν πως αν σου βάλουν statics στο κεφάλι ή αν σου δώσουν χάπια
που βγάζουν λέπια στο κορμί, σου κάνουνε καλό. Και σε σκοτώνουν. Τα
ηλεκτροσόκ είναι ένας εξευτελισμός της ψυχιατρικής. Στην Ελλάδα ιδίως,
υπάρχει μια χαμηλή, σχεδόν δολοφονική αντίληψη για τη θεραπεία όποιου
έχει ψυχολογικό πρόβλημα. Η ελληνική ψυχιατρική ακολουθεί τις πιο
ταπεινές αντιλήψεις για το πώς πρέπει να ζει ένας άνθρωπος και κρατά σε
απόσταση όποιον δεν συμβιβάζεται με τίποτα και με κανέναν. Τις πιο
πολλές φορές είναι ο βούρδουλας με τον οποίο η κοινωνία χτυπά όποιον
θέλει να ταξιδέψει μέσα του. Με λίγα ηλεκτροσόκ τον κάνει να ζητάει
λεφτά αντί για την ψυχή του. Τον κάνει ένα ακόμα μέλος της συγχυσμένης
αγέλης, αντί να τον βοηθήσει να καθαριστεί από τις αμαρτίες του.
— Σας βαραίνουν και σήμερα ακόμα αμαρτίες; (σιωπή)
Με βαραίνουν οι αμαρτίες των άλλων αφάνταστα, τόσο που καμιά φορά θέλω
να πεθάνω. Όταν βλέπω ψυχές που είναι χαμένες –ανθρώπους που
υποβιβάζουν, φθονούν...–, τα χάνω και υποφέρω που φέρνονται με τόση
προχειρότητα στον εαυτό τους. Όταν βλέπω ότι δεν μπορώ να σταματήσω μια
αδικία που γίνεται μπροστά στα μάτια μου, φτάνω στο σημείο να μη θέλω να
'μαι ζωντανή. Εγώ αναρωτιέμαι αν χρειάζομαι πλέον στον πλανήτη – νιώθω
εξαγνισμένη. Υπάρχω μόνο όταν με χρειαστούν.
πηγή :Η συνέντευξη της
Φλέρυς Νταντωνάκη δόθηκε το καλοκαίρι του 1986 και δημοσιεύτηκε στο
βιβλίο «Αντίο Παλιέ Κόσμε» του Στάθη Τσαγκαρουσιάνου.
Αν δεν είχε επίγνωση της αμαρτίας της δεν θα είχε διαίσθηση και επίγνωση της αβύσσου, που την διέκρινε από τον Χριστό. Μόνο οι αμαρτωλοί αισθανονται αυτό το χάσμα. Αυτοί που είναι πλήρεις και αυτάρκεις από τις πεποιθήσεις, τον δικαιωματισμό, την δικαιοσύνη, την αγιότητα τους, δεν έχουν χώρο για τον Χριστό. Και άρα και η αισθησις τους είναι αμβλυμένη έως ανύπαρκτη.Ο Χριστός κυριολεκτικά δεν σταματά να την ' χτυπάει'.Φυσικά για να αναδείξει το βάθος και την ποιότητα της, όχι για να την στιγματίσει ή να την εξουθενώσει. Ακυρώνει τον τρόπο ζωής της, ακυρώνει κάθε σωτηρία από το έθνος της, ακυρώνει την θεολογία του λαού της. Εκείνη παραμένει εκεί υπομονετικά και Τον ακούει και επιμένει να Τον ρωτάει και να αντλεί αλήθειες πάνω στις αλήθειες. Νομίζετε ότι αν δεν ήταν αμαρτωλή, αλλά κάποια επαναστατημένη γεμάτη αυτοπεποίθηση για τις ιδέες και τα κατορθώματα της θα καθόταν να Τον ακούει; Όχι βέβαια. Γραφει ο μακαριστός π. Ηλίας Μαστρογιαννόπουλος: Δεν μπορείς να εισέλθεις στην ουσία του Χριστιανισμού, εάν έχεις μια αυτάρκεια, εάν δεν συγκλονίζεσαι, όπως εκείνα τα αμαρτωλά υποκείμενα συγκινήθηκαν μπροστά στον Ιησού και πήγαν πιο κοντά του από τους αυτάρκεις τηρητάς του νόμου. Σ’ αυτούς ο Ιησούς λέγει: “εσάς τι να σας κάνω, εσείς τα ξέρετε όλα, ετηρήσατε όλας τας εντολάς, δεν έχω τίποτα να σας προσφέρω!”. Ενώ γι’ αυτούς που νοιώθουν πώς κάτι τους λείπει και κλαίνε και γονατίζουν ζητώντας την αλήθεια, τους λέει ο Ιησούς, για σας ήλθα εγώ στη γη".
Κανένας αυτοδικαιωμένος δεν πάει στον παράδεισο.Αν δεν κάνεις έξοδο από τον εαυτό σου δεν σωζεσαι. Και για να το επεκτείνω σε σύγχρονους όρους, δικαιωματισμός και Χριστός δεν συμβιβάζονται. Ο πηρύνας της πρώτης Εκκλησίας αποτελείται από αδυναμους, αμαρτωλούς, ευμετάβλητους, πρωην κατεγνωσμένους για τις πράξεις τους ανθρώπους. Ουτε από Φαρισαίους, ουτε από Ζηλωτές, ούτε καν από αρχιερείς και Γραμματείς.
Αυτοί οι αδύναμοι μεταμορφώνονται σε δυνατές προσωπικότητες χωρίς ιδιαίτερο νοιάξιμο για την γνώμη ή την εχθρότητα των αλλων. Γιατι στην ζωή τους είναι παρων ο Χριστός. Τα γεμίζει όλα. Να λοιπόν που η αμαρτία πολλές φορές όχι μόνο δεν είναι στίγμα, αλλά και προνόμιο. Γι' αυτό η Εκκλησία τέτοιους ανθρώπους τους έχει κάνει σημαία και δεν σταματά να χρησιμοποιεί σκανδαλιστικές και απαραδεκτες εκφράσεις, οι οποίες μοιάζουν με βρισιές. ' Πόρνη, αμαρτωλός, άσωτος, ληστής'. Τόσο προκλητικές γιατί είναι βόμβες στα θεμέλια της αυτοπεποίθησης και οποιασδήποτε ορθότητας.Αλλά μέσα από τον Χριστό παίρνουν άλλο νόημα και προοπτική. Και δόξα τω Θεώ γι' αυτό!
Μια ομιλία που, ήταν απόλυτα προβλέψιμη και αποκάλυψε την ευθυγράμμιση του Πατριαρχείου με το πολιτικό κατεστημένο!
Ο Νεκτάριος Δαπέργολας αναλύει την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη στη Βουλή, μια παρουσία που απέφυγε κάθε ουσιαστικό θέμα που απασχολεί τους ορθόδοξους πιστούς. Ούτε μια λέξη για τον προσωπικό αριθμό, ούτε για τη νέα ψηφιακή ταυτότητα, ούτε για τις πιέσεις του κράτους κατά της θρησκευτικής ελευθερίας.
Η υπόθεση του προσωπικού αριθμού βρίσκεται στο Συμβούλιο Επικρατείας, με απόφαση αναμενόμενη σε δύο μήνες. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Έλληνες δεν έχουν παραλάβει ακόμα τη νέα ταυτότητα. Ο Δαπέργολας υπενθυμίζει ότι ο ίδιος ο ΣτΕ είχε γνωμοδοτήσει ότι ο προσωπικός αριθμός δεν μπορεί να αναγράφεται σε δημόσια έγγραφα, γεγονός που θέτει ερωτηματικά για την εφαρμογή της εκ μέρους της κυβέρνησης. Η αντίσταση είναι νομική, οργανωμένη και αποτελεσματική.
Παράλληλα, αναφέρεται σε ένα καθολικό ξεχαρβάλλωμα εντός της Εκκλησίας με κιθάρες σε ναούς, υποδειγματικές θείες λειτουργίες που μετατρέπονται σε live documentary και κλήση σε κοινωνία χωρίς πνευματική προετοιμασία. Η προάσπιση της ορθόδοξης πίστης και η αντίσταση στον ψηφιακό έλεγχο παρουσιάζονται ως η μόνη συνεκτική απάντηση για τον ορθόδοξο χριστιανό πολίτη.
«. Όταν η φύση αναγεννιέται την εποχή της Αναστάσιμης περιόδου , μία μεγάλη αλήθεια μάς υπενθυμίζει ότι η ελπίδα θα ανθίσει ακόμα και στις πιο σκοτεινές περιοχές»
Τα Κάλαντα της άνοιξης ειναι έμπνευση του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Σκουρλέτη., Η συνθέτρια Μαργαρίτα Παπαδημητρίου λέει: «Άνοιξη, σύμβολο αναγέννησης. Γυναίκα, μητέρα, σύμβολο της ζωής. Φύση, μάνα όλων των πλασμάτων. Κόρη, σύμβολο της νεότητας και της δροσιάς. Τραγούδι, η κοινή γλώσσα. Παράδοση, σύνδεση με τις ρίζες. Ο ένας συνειρμός έφερε τον άλλον και η ιδέα γεννήθηκε. Κοινός παρονομαστής των τραγουδιών της σουίτας είναι η άνοιξη. Η άνοιξη με τα λουλούδια, η άνοιξη με τον δροσερό αέρα, η άνοιξη του έρωτα στην πιο ταιριαστή της μουσική απόδοση. Οι πηγαίες φωνές των Κορών τραγουδούν για εκείνην σε τρίφωνο παιχνίδισμα».
Ακούγονται τα τραγούδια:
«Κάλαντα της άνοιξης», «Σε περιβόλι μπαίνω», «Λεμονάκι μυρωδάτο» (παραδοσιακό Πελοποννήσου), «Βιολέτα ανθισμένη», «Απάνω στην τριανταφυλλιά» (παραδοσιακό Μακεδονίας), «Λέν’ ήρθε Μάης» (παραδοσιακό Σουφλίου), «Μενεξέδες και ζουμπούλια» (παραδοσιακό Επτανήσων), «Κάτω στο γιαλό – Νεραντζούλα φουντωτή» (παραδοσιακό νησιώτικο)
«Γάμος στη Δημοτική — Από το Μυστήριο στην Προσαρμογή»
Η πρόσφατη τέλεση γάμου στη δημοτική γλώσσα από τον π. Αλέξανδρο Καριώτογλου και όσα έχουν προηγηθεί μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, συνεντεύξεις και δηλώσεις περί «εκσυγχρονισμού» της Εκκλησίας, δεν αποτελούν ένα μεμονωμένο περιστατικό.
Είναι ένα ακόμη σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης φρονήματος που εδώ και χρόνια επιχειρεί να μεταμορφώσει την Ορθοδοξία από εμπειρία μετανοίας και ασκήσεως σε μια θρησκεία προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της εποχής.
Υπάρχουν εποχές όπου οι εχθροί της Πίστεως εμφανίζονται έξω από τα τείχη.
Και υπάρχουν εποχές πιο επικίνδυνες και ύπουλες όπου εισέρχονται εντός των τειχών, ομιλώντας τη γλώσσα της αγάπης, της προόδου και της δήθεν ποιμαντικής ευαισθησίας.
Ζούμε δυστυχώς τη δεύτερη εποχή.
Δεν αρκεί πλέον στον κόσμο να χλευάζει την Εκκλησία.Απαιτεί να την μεταμορφώσει,να την φέρει στα μέτρα του λες και είναι κουστούμι.
Να την απογυμνώσει από το μυστήριό της.
Να την καταστήσει ακίνδυνη, εύπεπτη, προσαρμοσμένη στα μέτρα της σύγχρονης ψυχολογίας και των κοινωνικών απαιτήσεων.
Και έτσι βλέπουμε σήμερα να παρουσιάζεται ως «πρόοδος» εκείνο που άλλοτε θα θεωρούνταν πνευματική εκτροπή.
Βεβαίως, το ζήτημα δεν είναι πρωτίστως δογματικό. Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η χρήση της δημοτικής γλώσσας συνιστά από μόνη της αίρεση. Όμως η Εκκλησία δεν αλλοιώνεται πάντοτε από μια ξαφνική δογματική ανατροπή. Συχνότερα αλλοιώνεται σταδιακά, όταν αρχίζει να ξηλώνεται το νήμα της παραδόσεως λίγο λίγο, στο όνομα της «διευκόλυνσης», της «προσαρμογής» και της «σύγχρονης ανάγκης». Και όταν αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ, κανείς δεν γνωρίζει πού θα σταματήσει το ξήλωμα.
Διότι σήμερα θεωρείται «μικρή αλλαγή» η γλώσσα. Αύριο θα θεωρείται υπερβολή η νηστεία. Μεθαύριο θα θεωρείται σκληρός ο ασκητικός λόγος των Αγίων και στο τέλος θα ζητείται μια Ορθοδοξία χωρίς κόπο, χωρίς μετάνοια, χωρίς Σταυρό.
Καπού εδώ γεννάται εύλογα το ερώτημα οι απλοί, αγράμματοι παππούδες και οι γιαγιάδες μας, που έζησαν με δάκρυ, πίστη και ευλάβεια μέσα στη γλώσσα της Εκκλησίας, πώς άραγε κατανοούσαν το Μυστήριο; Πώς κοινωνούσαν τόσους αιώνες τη χάρη χωρίς να απαιτούν να προσαρμοστεί η Εκκλησία στα μέτρα της εποχής τους; Ίσως τελικά το πρόβλημα να μην είναι ότι η Εκκλησία έπαψε να γίνεται κατανοητή, αλλά ότι ο σύγχρονος "μορφωμένος" άνθρωπος έπαψε να θέλει να μαθητεύσει στο μυστήριό της.
Η Θεία Λατρεία μετατρέπεται σταδιακά από μυστήριο ουρανού σε ανθρώπινο ακρόαμα.
Η ιερή γλώσσα αντιμετωπίζεται σαν εμπόδιο.
Η Παράδοση σαν βάρος.
Η ασκητική ζωή σαν υπερβολή και η μετάνοια σαν λέξη ενοχλητική και ασύμβατη για τα αυτιά της εποχής.Μα η Εκκλησία δεν παραδόθηκε από τους Αγίους ως κοινωνικό εργαστήριο ιδεών.
Παραδόθηκε ως κιβωτός σωτηρίας.
Ο Μέγας Αθανάσιος εξορίστηκε πέντε φορές για να μη νοθεύσει ούτε ένα «ιώτα» της αλήθειας.
Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής προτίμησε να του κόψουν τη γλώσσα παρά να σιωπήσει μπροστά στην πλάνη.Ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός έμεινε μόνος απέναντι σε αυτοκράτορες και ισχυρούς γιατί γνώριζε ότι η αλήθεια δεν διαπραγματεύεται.
Και τώρα;
Τώρα κάποιοι θεωρούν ότι η Εκκλησία θα σωθεί αν μοιάσει περισσότερο στον κόσμο.
Αν αλλάξει τη γλώσσα της για να μη κουράζει.
Αν αλλάξει το ήθος της για να μη προσβάλλει.
Αν αλλάξει το φρόνημά της για να γίνει αποδεκτή.
Όμως η Ορθοδοξία δεν είναι δημόσια σχέση.
Δεν είναι επικοινωνιακή στρατηγική.
Δεν είναι θεσμός που επιβιώνει μέσω προσαρμογών.Είναι εμπειρία Σταυρού.
Ο Χριστός δεν είπε ποτέ ότι η αλήθεια θα είναι δημοφιλής και εύκολη.Είπε ότι θα είναι σωστική δια της στενής πύλης.
Γι’ αυτό και κάθε εποχή γεννά τους δικούς της «εκσυγχρονιστές», οι οποίοι υπόσχονται μια Εκκλησία χωρίς σύγκρουση, χωρίς άσκηση, χωρίς μετάνοια και τελικά χωρίς μεταμόρφωση.
Μια Εκκλησία που δεν θα ενοχλεί κανέναν.
Μόνο που η Εκκλησία που δεν "ενοχλεί" τον κόσμο συνήθως έχει ήδη αρχίσει να του μοιάζει.
Και τότε επαληθεύεται ο φοβερός λόγος του Ευαγγελίου:
Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή του ευαγγελιστή Ιωάννη του Θεολόγου ακούσαμε στις εκκλησίες μας τη συνάντηση του Ιησού με τη Σαμαρείτιδα δίπλα σε ένα πηγάδι. Η συνάντηση αυτή είναι ιδιαίτερα μεγάλης σημασίας όχι μόνο για την ταλαιπωρημένη γυναίκα.
Ο Χριστός συναντάται με όλο τον ξεπεσμένο κόσμο, ακόμη και τον σημερινό. Δεν ξεσυνερίζεται, δεν απορρίπτει και αποδιώχνει κανένα. Θέλει να επικοινωνήσει με όλους, ακόμη και τους πιο παρακατιανούς. Ο Χριστός, το είπε, κυρίως ήλθε για τους αμαρτωλούς. Αρκεί να τον δεχθούν, να του ανοίξουν τα φύλλα της κλειστής καρδιάς τους. Δεν ζητά κάτι το πολύ. Λίγο νερό. Κάτι ελάχιστο, για να γίνει αφορμή εξόδου από το κλουβί της αυτοφυλάκισής μας.
Η Σαμαρείτιδα στην αρχή είναι αρκετά επιφυλακτική. Είναι δέσμια λαθεμένων απόψεων, φανατικών ιδεών, χρόνιων προκαταλήψεων και ως εκ τούτου εγκλωβισμένη, παγιδευμένη, μπλοκαρισμένη και καχύποπτη. Αδυνατεί να δώσει, κατά την παράδοσή της, νερό σ’ έναν Ιουδαίο, σ’ έναν εχθρό. Ο Χριστός δεν είναι αλήθεια πως διψά πολύ για νερό. Διψά για απελευθέρωση της ταλαιπωρημένης συνομιλήτριάς του. Η συζήτηση αρχίζει να γίνεται συναρπαστική και αποκαλυπτική.
Ο Χριστός δεν επιθυμεί να την εκθέσει, να την ντροπιάσει, να της στραπατσάρει την προσωπικότητα. Αντίθετα, μάλιστα, τη λυπάται που πέντε φορές προσπάθησε να βρει αγάπη, να δημιουργήσει οικογένεια και δεν τα κατάφερε. Η Σαμαρείτιδα δεν αντιδρά, δεν νευριάζει, δεν δικαιολογείται, αλλά ταπεινώνεται, μετανοεί, παραδέχεται την ήττα της. Αποδέχεται τον Ιησού ως προφήτη μέγα, καρδιογνώστη και θαυματοδότη. Ο Χριστός τής εμπιστεύεται ότι είναι ο αναμενόμενος Μεσσίας. Η Σαμαρείτιδα σώθηκε, γέμισε από χαρά αληθινή για πρώτη φορά στην ταραγμένη ζωή της.
Η Σαμαρείτιδα δεν ήταν καμιά σπουδαία γυναίκα. Ήταν μια όχι και τόσο καλής φήμης γυναίκα και ως εκ τούτου καταφρονεμένη. Συγκαταβαίνει ο Σωτήρας στην ανθρώπινη αθλιότητα, τον ξεπεσμό, την αήθεια. Καθαρίζει, φωτίζει, υιοθετεί και διορθώνει την ανθρώπινη αδυναμία. Η συζήτηση με τον Ιησού θα λέγαμε ξεναρκώνει τη Σαμαρείτιδα και της θυμίζει την παιδική της αθωότητα. Της εμπιστεύεται μάλιστα ο Χριστός σπάνιες και υψηλές αλήθειες. Η Σαμαρείτιδα ήταν μια φεμινίστρια της εποχής της. Θα τη διευκόλυνε μάλιστα το πολυσυζητημένο συμβόλαιο ελεύθερης συμβίωσης. Η Σαμαρείτιδα όμως μετά την εξαίσια συζήτηση με τον Χριστό μετατρέπει το σαρκικό έρωτα σε θείο. Αναγεννάται, μεταμορφώνεται, ανίσταται.
Πέντε άνδρες δεν μπόρεσαν να της δώσουν χαρά. Κατέληξε σε ευαγγελίστρια, ισαπόστολο και μεγαλομάρτυρα. Μαρτύρησε με τις κόρες της για την αγάπη του Χριστού. Πρόκειται για την αγία Φωτεινή. Η ζωή της γέμισε χαρά και ειρήνη. Ο ιερός Χρυσόστομος λέει με τη μετάνοια γίνεται και ο λύκος αρνί.
Αν και για την Ορθόδοξη παράδοση η Γιορτή της Μητέρας ειναι Η Υπαπαντή : εδω
κάθε ευκαιρία που δίνεται να τονίζεται η μητρότητα σε μια εποχή που
καλλιεργείτε το μίσος για τον άνθρωπο και την φυσιολογία του ,η σημερινή
ήμερα έχει ιδιαίτερη σημειολογία !Αναγνωρίζουν όλοι την μοναδικότητα
της ΜΑΝΑΣ που τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει όσο δαιμονικά και αν
αγωνίζονται γιαυτό .
Κοίτα
να δεις που κάποιες φορές οι στιγμές έρχονται από μακριά (από χρόνους
που κοντεύεις να ξεχάσεις ότι έζησες) και όμορφα κάθονται στο πλάι σου.
Σαν φιλενάδες που δεν ήρθαν επί σκοπώ αλλά επειδή τις ανακάλεσε μία
γραμμή που ήταν ίδια, στην ίδια ώρα στο ίδιο χρώμα…
Πάντα
απόγευμα….Κρέμα αραβοσίτου και η μητέρα αφού έγραφε επάνω με κανέλα το
όνομα του καθενός στο πιάτο του, φορούσε τα κόκκινα πασουμάκια και
έβγαινε στην αυλή. Δεν έκανε τίποτε. Χαλάρωνε. Η τελευταία της εργασία
ήταν αυτή η κρέμα με την κανέλα. Σαν να υπέγραφε, σαν να γλύκαινε το
ηλιοβασίλεμα, σαν να προσευχόταν μυστικά για όσα μας χάρισε η μέρα.
Νύχτωνε
και άλλαζαν τα χρώματα και οι προσδοκίες. Επέστρεφε ο πατέρας. Για μας
και για κείνη. Με ένα μοντέρνο ποδήλατο ερχόταν και πάντα στη σχάρα είχε
κάτι. Άλλοτε παστέλι από τον κυρ Γιάννη τον Ρούστα, άλλοτε παπούτσια
που τα είχαμε δώσει στον τσαγκάρη για σόλες και άλλες φορές πάλι απλώς
την εφημερίδα του. Μαζευόμασταν όταν ερχόταν εκείνος. Κλείδωνε η πόρτα
και όλα έμεναν εκτός. Εντός της οικίας μόνον εμείς που αγαπιόμασταν ή
προσπαθούσαμε….Πάντως ήμασταν ασφαλείς. Αν υπήρχαν κακοί, τους είχαμε
κλειδώσει απέξω!
Στο
νεροχύτη τα πιατάκια της απογευματινής κρέμας, με τα σημάδια της
κανέλλας. Σε λίγο τα πιάτα του βραδινού θα σκέπαζαν όσο απόγευμα είχε
περισσέψει….
Άδειασα
την κρέμα σε μπολάκια και λέω «δεν ρίχνω και λίγη κανέλλα» και τότε
ήρθαν οι φιλενάδες οι θύμησες…..Σχεδόν μισός αιώνας πριν! Άρχισα να
ρίχνω αργά την κανέλλα σε μια γραμμή. Δεν έγραψα κανένα όνομα.
Ο
πατέρας δεν θάρθει απόψε. Βλέπεις, δεν επιστρέφουν από τον ουρανό. Ούτε
την μητέρα είδαμε με τα κόκκινα πασουμάκια. Στις αυλές του Παραδείσου
αυτά δεν έχουν πέραση…
Αφαιρέθηκα
και η γραμμή της κανέλλας ξεπέρασε τα όρια, βγήκε από το μπολ και
γέμισε το τραπέζι. Δεν ήξερα αν έπρεπε να την σκουπίσω ή αν ήταν πρέπον
να την αφήσω εκεί να υπογραμμίζει τις απουσίες.
Τα παράτησα, μαζεύτηκα σε μια γωνιά και ένα μικρό κορίτσι έπιασε να κλαίει μέσα μου.
Μετά
σηκώθηκα και στοργικά μάζεψα στην χούφτα μου ό,τι είχε ξεφύγει και ήταν
στο τραπέζι. Δεν πέταξα την κανέλλα στα σκουπίδια. Τί έφταιγε αυτή που
δεν θάρθει ο πατέρας το βράδυ;
Απαλά την απόθεσα στο παρτέρι. Δεν ξέρεις καμμιά φορά….Μήπως ξέρουμε ότι δεν μυρίζουν κανέλλα τ’ αστέρια;
Η Σαμαρείτιδα, όμοια με τις προηγούμενες γυναίκες,(ἡ Αιμορρούσα, ἡ Συροφοινίκισσα ἡ Συγκύπτουσα) σημαίνει τη φύση ή την ψυχή του καθενός, που χωρίς το προφητικό χάρισμα συμβίωσε, σαν με άνδρες, με όλους τους νόμους που δόθηκαν στη φύση μας, από τους οποίους οι πέντε είχαν προηγηθεί, ενώ ο έκτος, αν και ήταν παρών, αλλά όμως αυτός δεν ήταν άνδρας της φύσης ή της ψυχής, με το το να μή γεννά από αυτήν την δικαιοσύνη που σώζει στον αιώνα.
Έλαβε λοιπόν η φύση ως άνδρα τον
πρώτο, τον νόμο στον παράδεισο·
δεύτερο τον νόμο μετά τον παράδεισο·
τρίτο τον νόμο κατά τον κατακλυσμό του Νώε·
τέταρτο τον νόμο της περιτομής επί του Αβραάμ·
πέμπτο τον νόμο της προσφοράς του Ισαάκ.
Αυτούς όλους τους έλαβε η φύση και τους απέρριψε εξαιτίας της ακαρπίας της στα έργα της αρετής. Έκτο είχε τον νόμο μέσω του Μωϋσή που ήταν σαν να μην τον είχε ή επειδή δεν εκτελούσε τις πράξεις δικαιοσύνης που εκείνος όριζε ή επειδή επρόκειτο αυτή να μεταβεί σε άλλο νόμο ως άνδρα, δηλαδή το ευαγγέλιο, γιατί ο νόμος δεν είχε δοθεί στους ανθρώπους αιώνια, αλλά κατά οικονομία που παιδαγωγούσε προς το μεγαλύτερο και μυστικότερο. Μ'αυτή την έννοια νομίζω είπε ο Κύριος στη Σαμαρείτιδα «και νυν ον έχεις ουκ έστι σός». Γιατί γνώριζε ότι ο άνθρωπος θα μεταφερόταν στο Ευαγγέλιο. Γι'αυτό και γύρω στην έκτη ώρα( καταμεσήμερο), όταν κατ'έξοχή περιλάμπεται η ψυχή από παντού από τις ακτίνες της γνώσης εξαιτίας της παρουσίας σ'αυτήν του Λόγου, κι ενώ είχε φύγει η σκιά του νόμου, συνομιλούσε την ώρα αυτή μαζί της, και κοντά στο πηγάδι του Ιακώβ, στέκοντας δηλαδή κοντά στην πηγή μαζί με το Λόγο των θεωρημάτων της Γραφής. Αυτά ας λεχθούν πρός το παρόν και για το θέμα αυτό.
Ένα παιδί αναρχικό είχε πάει στην Γερμανία. Εκεί το έκλεισαν σε αναμορφωτήριο,γιατί είχε μπλέξει με ναρκωτικά κ.λπ.
Δεν είχε βοηθηθεί από πουθενά.
Στο αναμορφωτήριο του έδωσε κάποιος ένα Ευαγγέλιο.
Το διάβασε και άλλαξε αμέσως.«Θα πάω στην Ελλάδα, είπε· εκεί είναι ή Ορθοδοξία».
Γύρισε στο χωριό του. Οι συγγενείς του βάλθηκαν να τον παντρέψουν.
Τον πάντρεψαν απέκτησε καί ένα παιδάκι.
Διάβαζε το Ευαγγέλιο, πήγαινε στην Εκκλησία, τηρούσε τις αργίες.
Οι άλλοι πού τον έβλεπαν να ζει έτσι έλεγαν: «Αυτός, για να διάβάζη Ευαγγέλιο,πάσχει, τρελλάθηκε»!
Μετά από λίγο τον εγκατέλειψε καί ή γυναίκα του· πήρε μαζί της καί το παιδάκι.
Όταν έφυγε ή γυναίκα του, εκείνος άφησε όλα όσα είχε στο χωριό, χωράφια, τρακτέρ κ.λπ. καί πήγε στις σπηλιές καί ασκήτευε.
Ένας Πνευματικός όμως τού είπε: «Πρέπει να βρεις την γυναίκα σου, να συνεννοηθείτε, καί ύστερα να αποφασίσεις τι θα κάνης».
Ξεκίνησε λοιπόν να πάει στην Θεσσαλονίκη, για να βρει την γυναίκα του.
Πίστευε ότι, αφού έτσι τού είπε ό Πνευματικός, θα τού την παρουσίαση ό Χριστός.
Στην Θεσσαλονίκη δεν την παρουσίασε την γυναίκα του ο Χριστός.
Έν τω μεταξύ, βρήκε κάτι Γερμανούς,τους κατήχησε· ό ένας βαπτίσθηκε.
Αυτοί τού έβαλαν τά ναύλα καί πήγε στην Αθήνα.
Ούτε εκεί τού την παρουσίασε.
Τού έβαλαν πάλι τά ναύλα καί πήγε στην Κρήτη. Έπιασε εκεί μιά δουλειά καί πήγε σε έναν Πνευματικό.
Εκείνος, όταν άκουσε το πρόβλημα του, τού είπε: «Μήπως ή γυναίκα σου καί το παιδάκι είναι έτσι καί έτσι; Εδώ κάπου δουλεύει μιά γυναίκα. Δεν έχει πολύ καιρό πού ήρθε».Καί τού περιέγραψε πώς ήταν αυτή ή γυναίκα. «Αυτή πρέπει να είναι», λέει. Την ειδοποίησε ό Πνευματικός. Εκείνη, μόλις τον είδε, τά έχασε.
«Με μάγια με βρήκες , του είπε. Μάγος είσαι». Καί τον άφησε και έφυγε, πριν προλάβει να της ΅ιλήσει. Την έχασε πάλι.
Έμαθε καί για μένα και ήρθε στο Καλύβι. Χτύπησε μια φορά καί περίμενε.
Τραβήχθηκε στην άκρη καί, ώσπου να ανοίξω, έκανε μετάνοιες.
« Γι αυτο σταματήσαμε την εργασία μας και είπαμε τι σημασία περισσότερο έχει τι δουλειά κάνεις ή τι είδους αέρα αναπνέεις..; Κι όταν λέμε αέρα δεν εννοούμε μόνο αέρα».
Από την σειρά «Εκείνος κι εκείνος» με πρωταγωνιστές τους Βασίλη Διαμαντόπουλο (Λουκάς) και Γιώργο Μιχαλακόπουλο (Σόλων).
Είναι ο Μοναχός Θεόκλητος, αδελφός της Ιεράς Μονής Βαρλαάμ Μετεώρων
Τη χειροτονία
τέλεσε σε κλίμα βαθιάς κατάνυξης ο Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων Θεόκλητος, ο οποίος κατά την προσφώνησή του αποκάλυψε τη συγκλονιστική
πορεία του νέου κληρικού. Πρόκειται για έναν νέο Ισραηλινής καταγωγής,
γιο Ραβίνου – πατέρα 9 τέκνων, ο οποίος αναζητώντας την αλήθεια
αναγνώρισε στο πρόσωπο του Χριστού τον Μεσσία.
Παρά τις δυσκολίες και τους διωγμούς, βαπτίστηκε Ορθόδοξος και βρήκε το πνευματικό του λιμάνι στα Μετέωρα.
Κλείνοντας, ο Σεβασμιώτατος χαρακτήρισε τους μοναχούς των Μετεώρων ως
πνευματικά «αλεξικέραυνα» που ελκύουν τη Χάρη του Θεού και προστατεύουν
την κοινωνία.
Η λαμπρή ακολουθία ολοκληρώθηκε με την ιαχή «Άξιος» να δονεί τον Ναό
από τους εκατοντάδες παρισταμένους, οι οποίοι έσπευσαν να λάβουν την
ευχή του νέου Διακόνου.
Όχι, κ. Αυτιά: Τα παιδιά με αναπηρία δεν είναι για αποικίες απομόνωσης.
Ο ευρωβουλευτής Γιώργος Αυτιάς δεν έκανε απλώς μια ατυχή δήλωση. Κατέθεσε μια πρόταση που αποκαλύπτει έναν βαθιά προβληματικό τρόπο σκέψης για τον άνθρωπο με αναπηρία. Και όταν τέτοιες αντιλήψεις εκφέρονται δημόσια από πολιτικό πρόσωπο, δεν αρκεί μια «διόρθωση». Απαιτείται πολιτική και ηθική καταδίκη.
Τι ακριβώς πρότεινε; Πρότεινε τη δημιουργία «ευρωπαϊκών χωριών για παιδιά ΑμεΑ», όπου, όπως είπε, «ο γονέας δεν παραδίδει το παιδί στην πύλη του χωριού, αλλά θα μπορεί να ζει μαζί του ως εργαζόμενος, εθελοντής ή και φροντιστής».
Δηλαδή τι μας λέει; Ότι τα ανάπηρα παιδιά δεν πρέπει να ζουν μέσα στην κοινωνία, αλλά σε ειδικούς χώρους. Σε ξεχωριστές κοινότητες. Σε «χωριά». Μακριά από τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό.
Αυτό δεν είναι συμπερίληψη. Είναι διαχωρισμός. Είναι γκετοποίηση με «ανθρωπιστική» συσκευασία.
Η ίδια η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία μίλησε για «νέες Σπιναλόγκες» και κατήγγειλε ότι τέτοιες λογικές αντιστρατεύονται τη σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση και τη ζωή μέσα στην κοινότητα. (Ε.Σ.Α.μεΑ.)
Και έχουν δίκιο. Διότι πίσω από τη γλώσσα της «φροντίδας» κρύβεται μια παλιά και επικίνδυνη ιδέα: ότι κάποιοι άνθρωποι είναι «διαφορετικοί» σε τέτοιο βαθμό ώστε η κοινωνία να μην θέλει πραγματικά να συμβιώνει μαζί τους.
Ο ανάπηρος δεν παρουσιάζεται ως ισότιμο πρόσωπο. Παρουσιάζεται ως αντικείμενο προστασίας. Ως ύπαρξη που πρέπει να «τακτοποιηθεί» σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, ώστε να μη διαταράσσεται η κανονικότητα των «υγιών».
Αυτό θυμίζει σκοτεινές εποχές της Ευρώπης.
Οι ναζί ξεκίνησαν ακριβώς έτσι: με τον διαχωρισμό των «κανονικών» από τους «ελαττωματικούς». Με τη θεωρία ότι κάποιοι άνθρωποι είναι βάρος για την κοινωνία. Ότι χρειάζονται ειδικούς χώρους. Ιδρύματα. Απομόνωση. Κοινωνική εξαφάνιση.
Η διαφορά είναι ότι το ναζιστικό καθεστώς ολοκλήρωσε αυτή τη λογική με την εξόντωση των αναπήρων μέσω του προγράμματος Aktion T4.
Φυσικά ο Αυτιάς δεν μιλά για εξόντωση. Αλλά η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται αλλού: στην ίδια την αντίληψη του διαχωρισμού. Στην ιδέα ότι ο ανάπηρος άνθρωπος δεν ανήκει φυσικά και οργανικά μέσα στην κοινότητα.
Και αυτό είναι ανατριχιαστικό. Γιατί η αληθινή αγάπη δεν λέει: «θα σας φτιάξουμε ένα χωριό να μείνετε μόνοι σας».
Η αληθινή αγάπη λέει: «η κοινωνία αλλάζει ώστε να χωρά όλους».
Η αληθινή πολιτική για την αναπηρία δεν είναι η απομόνωση πίσω από “πρότυπες δομές”. Είναι: σχολεία προσβάσιμα, πόλεις ανθρώπινες, δουλειές ανοιχτές, υποστηριζόμενη διαβίωση μέσα στις γειτονιές, προσωπικοί βοηθοί, συμμετοχή, αξιοπρέπεια, κανονική ζωή.
Όχι «χωριά». Όχι ειδικές αποικίες ανθρώπων.
Οι άνθρωποι με αναπηρία δεν είναι μιάσματα. Δεν είναι πρόβλημα προς διαχείριση.
Δεν είναι ψυχές που πρέπει να κρυφτούν πίσω από “ευρωπαϊκά προγράμματα ευαισθησίας”.
Είναι πρόσωπα. Είναι πολίτες. Είναι μέλη της ίδιας κοινότητας.
Και μια κοινωνία κρίνεται από το αν αντέχει να ζει μαζί με τους πιο ευάλωτους — όχι από το πόσο επιδέξια τους απομακρύνει από το οπτικό της πεδίο.
Η πρόταση Αυτιά δεν είναι απλώς άστοχη. Είναι βαθιά αποκαλυπτική για έναν τεχνοκρατικό, ψυχρό και επικίνδυνο τρόπο σκέψης, όπου η «φροντίδα» γίνεται εργαλείο κοινωνικού διαχωρισμού.
Και γι’ αυτό πρέπει να απορριφθεί χωρίς κανέναν εξωραϊσμό.
π. Ἰωάννης Ρωμανίδης: "Ἐλεύθερος κατὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος βρίσκεται σὲ κατάσταση φωτισμοῦ"
Μονή Σπηλαίων του Πσκώφ
Μονή Σπηλαίων του Πσκώφ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΟ
«Χριστὸς μὲθ΄ἠμῶν στήτω» Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος όταν έγιναν οι μεγάλοι σεισμοί της Αντιόχειας και ήταν ακόμα ιερέας πριν γίνει Επίσκοπος είπε στους Χριστιανούς: Να πάτε να γράψετε όλοι επάνω στους τοίχους «Χριστός μεθ' ημών στήτω» και εννοούσε ότι: «Ο Χριστός είναι μαζί μας, σπίτι μου να σταθείς, όχι να πέσεις». Όσοι Χριστιανοί τον άκουσαν τα σπιτικά τους δεν έπεσαν.
ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ -(+) από τον μακαριστό π. Κωνσταντίνο Στρατηγόπουλο
Άσηπτη θεολογία ή θεολογία της μολύνσεως;_ Με αφορμή την μεγάλη αλλοίωση της Ορθόδοξου εμπειρίας των αγίων μας που συμβαίνει τον τελευταίο καιρό από Συνόδους ,Επισκόπους ,Ιερείς ,Λαϊκούς .Παρατηρούμε δε και εδώ στην παράγκα μας καθημερινά σχεδόν να "βομβαρδιζόμαστε από σχολαστή /ες" από ψυχοπαθολογικές απνευμάτιστες ερμηνείες απιστίας ,είπαμε , να ξαναθυμηθούμε δυο πολύ καλές τοποθετήσεις που εκφράζουν την Ορθόδοξη πίστη και με επιστημονικό λόγο ,προς στηριγμό, όσων κρατάμε ανοικτές τις ψυχές μας είτε υγιείς είτε άρρωστοι σωματικά .Και ας φωτίσει ο Θεός όσους αδυνατούν να έχουν καθαρό νου ,το έχουμε τόσο πολύ ανάγκη όλοι μας και για τα ερχόμενα...
Βαδίζοντας προς την αυτάρκεια
Σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή παρενέργειες από τη χρήση μάσκας προσώπου
Η διοικούσα Εκκλησία της Ελλάδος δυστυχώς κινείται σε ολισθηρό έδαφος.
Όταν σε αφήνουν να πεθαίνεις απ την πείνα αλλά θέλουν να σε σώσουν από τον κορωνοϊο!
Η αδυναμία Επισκόπων να αντιληφθούν το διακύδευμα της κρίσης του κορόϊδο-ιού
.
Τα Χριστούγεννα στη λογική του Νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά
.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας ως πρότυπα της Οικουμενικής Κινήσεως. Απάντησις εις τα κατάπτυστα δημοσιεύματα των Ζηλωτών ενάντια στο Κολυμπάριον
Σταράτες κουβέντες που οι οσφυόκαμπτες, μεγαλόσχημοι ρασοφόροι σκέφτονται, αλλά δεν λένε!
.
ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΣ ΤΕΛΟΣ!
.
Σκέψεις με αφορμή κάποιες προτάσεις από το άρθρο του Δοσιθέου Τατάρνας
Σχόλια σε μερικές από τις θεολογικές θέσεις του Μεσσηνίας Χρυσοστόμου
Σχόλια σε θεολογικές θέσεις του Μεσσηνίας Χρυσοστόμου
«Είδα ψυχές που έρεπαν με μανία στους σαρκικούς έρωτες. Αυτές λοιπόν αφού έλαβαν αφορμή μετανοίας από την γεύση του αμαρτωλού έρωτος, μετέτρεψαν αυτόν τον έρωτα σε έρωτα προς τον Κύριο. Έτσι ξεπέρασαν αμέσως κάθε συναίσθημα φόβου και εκκεντρίσθηκαν στην άπληστη αγάπη του Θεού. Γι αυτό και ο Κύριος στην αγνή εκείνη πόρνη (Λουκ. ζ΄37-40) δεν είπε ότι εφοβήθηκε, αλλά «ότι ηγάπησε πολύ» και κατόρθωσε εύκολα να αποκρούσει τον ένα έρωτα με τον άλλον.»
Αγίου Ιωάννου της'' Kλίμακος"
O ΚΥΡ-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
Ancient Faith Radio - Orthodox
Are you Amazed?
Στηρίξτε τους πολύτεκνους
"Τα δέντρα που έχουν καρπούς πετροβολάνε" Θ.Κολοκοτρώνης
η τέχνη
Ο μεν βίος βραχύς, η δε τέχνη μακρή, ο δε καιρός οξύς, η δε πείρα σφαλερή, η δε κρίσις χαλεπή. Δει ου μόνον εαυτόν παρέχειν τα δέοντα ποιεύοντα, αλλά και τον νοσέοντα, και τους παρεόντας, και τα έξωθεν.
Kιβωτός του κόσμου
Λευτεριά στην Παλαιστίνη!
Αϊ σιχτίρ -για την «ελεύθερη» δημοσιογραφία,την καταστροφή του Γένους.
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΟΤΙ ΣΑΣ ΑΡΕΣΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗ
αλλά μην νοιώθετε «λύπη» που αντιγράφουμε τα δικά σας , χωρίς να σας ρωτήσουμε...
Για την παράγκα μας
είναι γ ε λ ο ι ό τ η τ α η λεγόμενη «δεοντολογία περί πνευματικών δικαιωμάτων!»
βρε αντε
Εθνική βιβλιοθήκη
Καλάμι-Aνεξάρτητη έκδοση onLine
Το χαμόγελο του παιδιού
Τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη
Παλαμάς
Χρωστάμε σε όσους πέρασαν ,θα ρθούνε, θα περάσουν,κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι και οι νεκροί.
Δεν συμμετέχω στον "σκοταδισμό" της παγκόσμιας οικολογικής ελιτείας
το ξέρασμα της υπεραξίας
Η εκδίκηση των γουρουνιών
Ερωτήσεις Χριστιανών σε Ισλαμιστές για τις πηγές του Ισλάμ
Όχι στη φίμωση των blogs
Γιάννης Τσαρούχης
Γενικά οι Έλληνες είναι αγράμματοι και αγνοούν τους θυσαυρούς της πατρίδας τους.Θα γίνουν θρήσκοι όσο μορφώνονται ,αντίθετα με άλλους που όσο μορφώνονται παύουν να είναι θρήσκοι.
ΣΥΛΛΟΓΗ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ
(κάντε κλίκ στην εικόνα)
ενάντια στη φασιστική νοοτροπία της Google
πάπα-Γιάννης Ρωμανίδης : «Από τώρα και στο εξής το πρόβλημα θα είναι οι Δεσποτάδες μας.
«Υπάρχουν δύο είδη θεολογίας: το έν -ευρέως γνωστόν κατά τους παρελθόντας αιώνας- είναι η επαγγελματική καθέδρα του πολυμαθούς, το άλλο η συσταύρωσις μετά του Χριστού, η γνώσις Αυτού εν τοις ενδομύχοις της καρδίας.
Το πρώτον είδος είναι προσιτόν εις το πλήθος των διανοητικώς πεπροικισμένων ανθρώπων, των προτιμώντων την φιλοσοφικήν προσέγγισιν της θεολογίας.
Η πραγματική δε πίστις εις την Θεότητα του Χριστού, ήτις εκφράζεται δια ζωής συμφώνου προς το πνεύμα των εντολών Αυτού, δεν είναι απαραίτητος δι’ αυτούς.
Το δεύτερον είδος είναι θεολογία ομολογίας, ήτις γεννάται δια του βαθέος φόβου του Θεού εν τω πυρί της φλογεράς μετανοίας, ήτις εισάγει εις την οντολογικήν πραγματικότητα δια της εμφανίσεως του Ακτίστου Φωτός.
Η ακαδημαϊκή θεολογία εν συνδυασμώ μετά της ζώσης πίστεως δίδει αγαθά αποτελέσματα. Ευκόλως όμως «εκφυλίζεται», αποβαίνει αφηρημένη θεωρία, παύει να είναι εκείνο, όπερ παρατηρείται εν τη ζωή των Αποστόλων, των Προφητών και των Πατέρων ημών, τουτέστιν άμεσος ενέργεια του Θεού εν ημίν …
Η Αγία Τριάς είναι Θεός Αγάπης. Η αγάπη, περί της οποίας γίνεται λόγος εν τω Ευαγγελίω, είναι άκτιστος ζώσα ενέργεια της ανάρχου Θεότητος. Ίδιον αυτής είναι να ενοί ημάς εν αυτώ τούτω τω είναι. ….. φυσική αύξησις εν τω Πνεύματι μέσω της διαμονής εν τω Θείω χώρω δια της τηρήσεως των εντολών του Χριστού.
Ο νους αίφνης αποκτά γνώσιν και εκφράζει αυτήν δι’ ανθρωπίνων όρων. Τούτο έρχεται ως λάμψις αστραπής, όταν η καρδία πυρούται δια της αγάπης. Τούτο είναι το “θαυμαστόν φως” της αιωνιότητος, εις το οποίον πάντες ημείς εκλήθημεν.
Η συσσώρευσις τοιούτων στιγμών ελλάμψεως της συνειδήσεως ημών εν τη πείρα της Εκκλησίας ωδήγησεν οργανικώς εις την σύνθεσιν αυτών εις έν όλον. Ούτως εμφανίζεται η πρώτη απόπειρα συστηματοποιήσεως της ζώσης θεολογίας, ήτις εγένετο υπό του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, ανδρός ωσαύτως πλουσίου και κατά την προσωπικήν αυτού πείραν.
Η ματαίωσις της θαυμαστής αυτής αναβάσεως προς τον Θεόν … προέκυψεν εις εποχάς παρακμής της ζώσης πείραςδια της τάσεως υποβολής των δεδομένων της Αποκαλύψεως εις την κριτικήν του λογικού ημών, δια της στροφής προς την “φιλοσοφίαν της θρησκείας”. Έπακόλουθον τούτου είναι τα σχολαστικά συστήματα θεολογίας, εν τοις οποίοις επικρατεί η φιλοσοφία και ουχί το πνεύμα της ζωής.
Γέρων Σωφρόνιος Σαχάρωφ
Η Εκκλησία ως η καινή κτίση
Aνάθεμα Ρωσικής Εκκλησίας της Διασποράς κατά του Οικουμενισμού
Those who attack the Church of Christ by teaching that Christ's Church is divided into so-called "branches" which differ in doctrine and way of life, or that the Church does not exist visibly, but will be formed in the future when all "branches" or sects or denominations, and even religions will be united into one body;
and who do not distinguish the priesthood and mysteries of the Church from those of the heretics, but say that the baptism and eucharist of heretics is effectual for salvation; therefore, to those who knowingly have communion with these aforementioned heretics or who advocate, disseminate, or defend their new heresy of Ecumenism under the pretext of brotherly love or the supposed unification of separated
Christians, Anathema!
Mην παίρνετε τον εαυτό σας πολύ στα σοβαρά!!
Πως είπατε κυρ Γιάννη;
«.Ελπίζω ότι όσοι εξ' υμών συμμετάσχουν εις την Κυβέρνησιν θέλουν γνωρίσει μεθ' εμού ότι εις τας παρούσας περιπτώσεις, όσοι ευρίσκονται εις δημόσια υπουργήματα δεν είναι δυνατόν να λαμβάνουν μισθούς αναλόγως με τον βαθμό του υψηλού υπουργήματός των και με τας εκδουλεύσεις των, αλλ/ ότι οι μισθοί ούτοι πρέπει να αναλογούν ακριβώς με τα χρηματικά μέσα, τα οποία έχει η Κυβέρνησις εις την εξουσίαν της.»
«.εφ'όσον τα ιδιαίτερα εισοδήματά μου αρκούν διά να ζήσω, αρνούμαι να εγγίσω μέχρι και του οβολού τα δημόσια χρήματα,
ενώ ευρισκόμεθα εις το μέσον ερειπίων και ανθρώπων βυθισμένων εις εσχάτην πενίαν».