Πριν το ξύλο γίνει φλόγα και η φλόγα θαλπωρή, μεσολαβεί ο δρόμος του αγωγιάτη. Στον Άγιο Λαυρέντιο, τα άλογα εξακολουθούν να μεταφέρουν όχι μόνο ξύλα, αλλά μνήμες και παραδόσεις γενεών.
Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026
αλέθεται ο άνθρωπος με τούτο και 'κείνο
– και το 'να και τ' άλλο, με το σήμερα και με τ' αύριο,
δεν προφταίνει μια στιγμή να σταθεί και να ιδεί τι γίνεται ολόγυρά του.
Όχι, η Αποκάλυψη του Ιωάννη ΔΕΝ είναι «ποιητικό» βιβλίο – Είναι προφητεία!
Γράφει ο Ελευθέριος Ανδρώνης
Όχι, η Αποκάλυψη του Ιωάννη δεν είναι σε καμία περίπτωση «ποιητικό» βιβλίο. Είναι τουλάχιστον θλιβερό, ενώ γίνεται λόγος για ανάγκη επανακατήχησης στο χριστεπώνυμο πλήρωμα, να γυρίζουμε τόσο πίσω που παρερμηνεύουμε το «άλφα» της αλφαβήτας. Και μάλιστα αυτή η διαστρέβλωση να προέρχεται από εισηγήσεις σε ιερατικές συνάξεις!
Σε μια τέτοια σύναξη ιερέων εδω που πρόσφατα έλαβε χώρα στην Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος υπό την προεδρεία του Μητροπολίτη Ιγνατίου, προωθήθηκε η ανοίκεια – για τα δεδομένα της Ορθοδοξίας - άποψη ότι η Αποκάλυψη του Ιωάννη είναι απλώς ένα… ποιητικό και ομολογιακό βιβλίο (θεόπνευστο αλλά όχι προφητικό), που αφορά αποκλειστικά την ιστορική εποχή του ευαγγελιστή Ιωάννη και όχι γεγονότα του μέλλοντος.
Ακόμα χειρότερα, διατυπώθηκε η θεώρηση ότι τα όσα γράφει ο Ιωάννης συντέθηκαν «με δημιουργικό τρόπο» (άρα δεν ήταν απόρροια θείας αποκαλύψεως όπως μαρτυρεί ο ίδιος ο Ιωάννης από την πρώτη κιόλας λέξη του ιερού κειμένου του;), κάτι που παραπέμπει εμμέσως σε ένα επινοημένο κατασκεύασμα, ένα έργο που γέννησε (μερικώς;) ο νους του Ιωάννη και επομένως δεν περιέχει «ὅσα εἶδε» (Αποκ. 1,2), όσα «ἔδωκεν αὐτῷ ὁ Θεός» και όσα «ἐσήμανεν ἀποστείλας διὰ τοῦ ἀγγέλου αὐτοῦ τῷ δούλῳ αὐτοῦ Ἰωάννῃ» (Αποκ. 1,1).
Επιπλέον, σύμφωνα με τη (εξόφθαλμα) μεταπατερική προσέγγιση που προβλήθηκε στη Μητρόπολη Δημητριάδος, ο αριθμός του θηρίου αφορά αποκλειστικά και μόνο τον… Νέρωνα, ο Αντίχριστος δεν υφίσταται καν ως μελλοντικό πρόσωπο (κάνουν λόγο για «δήθεν έλευση του Αντιχρίστου»!) και φυσικά (εδώ φτάνουμε στην ποθητή κατακλείδα όλων των παραπάνω στρεβλώσεων) ο προσωπικός αριθμός και οι ηλεκτρονικές ταυτότητες δεν έχουν καμία σχέση με την Αποκάλυψη και άρα μπορούμε να φακελωθούμε χωρίς κανένα πρόβλημα.
Αποκάλυψη: Την αποσαφηνίζει ο Ιωάννης, ο Παύλος και ο Χριστός
Οι θεολογικές (και όχι μόνο) αποδείξεις ότι η Αποκάλυψη είναι προφητικό βιβλίο και όχι κάτι σαν… Ομηρικό έπος, είναι ατελείωτες, αλλά θα αρκεστούμε σε κάποιες βασικές. Ασχέτως αν ο Ιωάννης χρησιμοποιεί εκφράσεις άφταστης λυρικότητας (όπως και στο Ευαγγέλιο του), φροντίζει να ξεκαθαρίσει από την αρχή το πνεύμα της Αποκάλυψης: «μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα· ὁ γὰρ καιρὸς ἐγγύς» (Αποκ. 1,3).
Μακάριος είναι εκείνος που αναγινώσκει, και εκείνοι οι οποίοι ακούουν τα λόγια της θείας αυτής προφητείας και τηρούν με ευλάβεια και πίστη όλα όσα είναι γραμμένα εις αυτήν· διότι ο καιρός, που θα πραγματοποιηθούν αυτά, είναι πολύ κοντά. Μέλλοντας, όχι ενεστώτας. Την αναφερόμενη εγγύτητα των γεγονότων, παρά το γεγονός ότι ο Ιωάννης προειδοποιούσε γι’ αυτά πριν 2 χιλιάδες χρόνια, η Ορθόδοξη θεολογία την εξηγεί με το ότι μετά την ανάληψη του Χριστού, η ανθρωπότητα εισήλθε στην εποχή των εσχάτων. Και συνεχίζει να τη βιώνει για όσο ορίσει η άπειρη μακροθυμία του Θεού.
Ο άγγελος Κυρίου σε πολλά σημεία της Αποκάλυψης ξεκάθαρα ζητά από τον Ιωάννη να καταγράψει μελλοντικά γεγονότα («Γράψον οὖν ἃ εἶδες καὶ ἃ εἰσὶ καὶ ἃ μέλλει γενέσθαι μετὰ ταῦτα»). Εμφανέστατα ξεδιπλώνονται στο ιερό βιβλίο γεγονότα που δεν έχουν καμία σχέση με την εποχή του ευαγγελιστή και ούτε θα μπορούσαν να έχουν: H προσκύνηση του Θηρίου από όλα τα έθνη της γης, το χάραγμα του 666 και η αδυναμία να αγοράζει και να πουλά όποιος δεν το έχει δεχτεί, η ταυτόχρονη παγκόσμια (τηλε)θέαση των άταφων σωμάτων των επανεμφανισμένων Ηλία και Ενώχ από στην πλατεία των Ιεροσολύμων (μια αδιανόητη σκέψη για τον καιρό του Ιωάννη), οι καταστροφές παγκόσμιου βεληνεκούς (όπως το Τσερνόμπιλ, η «Άψινθος»), ο Αρμαγεδδώνας, η νίκη του Χριστού, η Δευτέρα Παρουσία, η ανάσταση των νεκρών, η Κρίση και η Νέα Ιερουσαλήμ δηλαδή η Ουράνια Βασιλεία.
Το γεγονός ότι ο Ιωάννης συνυφαίνει στο θείο του όραμα γεγονότα του παρελθόντος, του (τότε) παρόντος και του μέλλοντος, δεν αναιρεί ότι το – συντριπτικά – μεγαλύτερο μέρος της Αποκάλυψης αφορά προφητείες του μέλλοντος. Η ίδια η Αποκάλυψη δικαιώνει το όνομά της, αφού αρκετά εδάφια της που πριν κάποιους αιώνες φαίνονταν ακατάληπτα, στην εποχή μας βγάζουν άριστο νόημα, δηλαδή έννοιες που αποκαλύπτονται εν καιρώ.
Η Αγία Γραφή έχει τόσο εκπληκτική συνοχή νοημάτων (ακριβώς διότι είναι θεόπνευστη) που αν κάποιος αλλοιώσει τα μηνύματα ενός βιβλίου της, είναι σαν να την απορρίπτει ολόκληρη. Ένας υπερθαύμαστος μηχανισμός άμυνας, ώστε να προστατεύονται αιωνίως τα αιώνια ρήματα της. Είναι πραγματικά ανήκουστο, μετά από δύο χιλιετίες θεολογικής «σκαπάνης» των θησαυρών της Γραφής και μετά από είκοσι αιώνες πατερικής γραμματείας, να γίνεται σήμερα λόγος για «δήθεν Αντίχριστο»!
Ο ίδιος ο Ιωάννης στις επιστολές του λέει:
«Παιδία, ἐσχάτη ὥρα ἐστί· καὶ καθὼς ἠκούσατε ὅτι ὁ ἀντίχριστος ἔρχεται,
καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασιν· ὅθεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν». (Α΄ Ιωάννου 2:18)
«Καὶ πᾶν πνεῦμα ὃ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ
Θεοῦ οὐκ ἔστι· καὶ τοῦτό ἐστι τὸ τοῦ ἀντιχρίστου, ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται,
καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν ἤδη».
Ο Απόστολος Παύλος επίσης μιλά για τον επερχόμενο Αντίχριστο ως συγκεκριμένο μελλοντικό πρόσωπο, ονομάζοντάς τον «υιό της απωλείας»:
«Μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον· ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον, καὶ ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ὁ ἀντικείμενος καὶ ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα λεγόμενον Θεὸν ἢ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἰς τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ καθίσαι, ἀποδεικνύντα ἑαυτὸν ὅτι ἐστὶ Θεός» (Β΄ Θεσσαλονικείς 2:1-4).
«Καὶ τότε ἀποκαλυφθήσεται ὁ ἄνομος, ὃν ὁ Κύριος ἀναλώσει τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ καταργήσει τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας αὐτοῦ· οὗ ἐστιν ἡ παρουσία κατ’ ἐνέργειαν τοῦ σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασι ψεύδους» (Β΄ Θεσσαλονικείς 2:8-9).
Αλλά και ο ίδιος ο Χριστός μέσα από τα Ευαγγέλια αναφέρεται σε πλάνους που θα έρθουν στο μέλλον:
«ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες· ἐγώ εἰμι ὁ Χριστός, καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν» (Κατά Ματθαίον 24:3-5) εννοώντας τους πρόδρομους του Αντιχρίστου και τον ίδιο τον Αντίχριστο.
Και παρακάτω: «Ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται καὶ δώσουσι σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς» (Ματθαίος 24:21-24).
Ακόμη πιο ξεκάθαρα, ο Χριστός πέρα από τους ψευδόχριστους της ιστορίας, αναφέρεται σε ένα και μοναδικό πρόσωπο που μέλλει να έρθει, τον κατεξοχήν ψευδόχριστο δηλαδή τον Αντίχριστο: «Ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Πατρός μου, καὶ οὐ λαμβάνετέ με· ἐὰν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήψεσθε» (Ιωάννης 5:43) Δηλαδή: «Εγώ ήρθα εξ’ ονόματος του Πατέρα μου κι όμως δεν με δέχεστε. Όταν άλλος έρθει εξ’ ονόματος του εαυτού του (εννοεί τον Αντίχριστο), εκείνον θα τον δεχτείτε».
Την αποσαφηνίζουν οι Άγιοι Πατέρες
Η θέση της Γραφής είναι πεντακάθαρη σαν τον ήλιο. Ο Αντίχριστος θα είναι προσδιορισμένο και υπαρκτό πρόσωπο της ιστορίας, ο φρικωδέστερος δικτάτορας όλων των εποχών που θα ανακηρύξει τον εαυτό του Μεσσία. Αναιρώντας λοιπόν την Αποκάλυψη, είναι σαν να διαψεύδουμε τον Χριστό, τους Ευαγγελιστές, τους Αποστόλους, αλλά και πλήθος αγίων πατέρων που πραγματεύτηκαν τα νοήματα του ιερού βιβλίου.
Ο Άγιος Ειρηναίος Λουγδούνου, ο Άγιος Ανδρέας Καισαρείας, ο Άγιος Ιππόλυτος Ρώμης, ο Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Αυγουστίνος Ιππώνος, ο Άγιος Επιφάνιος Κύπρου, είναι λίγοι μόνο από τους πατέρες που εντρύφησαν (και συγκατένευσαν απόλυτα) στην προφητική φύση της Αποκάλυψης.
Αν περάσουμε δε και σε σύγχρονους Αγίους, χάνεται το μέτρημα των επιχειρημάτων. Νεκτάριος, Παΐσιος, Πορφύριος, Ιάκωβος, Ιωσήφ Ησυχαστής, Εφραίμ Κατουνακιώτης, Σωφρόνιος του Έσσεξ, Αμφιλόχιος Μακρής, Γεώργιος Καρσλίδης, Νικηφόρος ο Λεπρός, Ιουστίνος Πόποβιτς, Ιωάννης Μαξίμοβιτς, Νικόλαος Βελιμίροβιτς, Λουκάς Συμφερουπόλεως, Γαβριήλ ο δια Χριστόν Σαλός, Κλεόπας Ήλιε, Σάββας ο εν Καλύμνω, Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης και πάρα-πάρα πολλοί άλλοι, παραδέχτηκαν τη μελλοντική εκπλήρωση της Αποκάλυψης και την εμφάνιση του Αντίχριστου ως απτή ύπαρξη των εσχάτων.
Αλλά και αποφάσεις ή εγκύκλιοι της (πλήρους) Ιεράς Συνόδου (1993, 1997, 1998) έχουν εκφράσει την άρνηση παραλαβής ταυτότητας, την πιθανότατη (μελλοντική) σύνδεση της με τον «δυσώνυμον και απαράδεκτον αριθμόν 666», τη διακινδύνευση των προσωπικών δεδομένων και των ατομικών ελευθεριών και τον συσχετισμό αυτών των απειλών με την Αποκάλυψη. Άρα τι έγινε ξαφνικά σήμερα; Τις πετάμε αυτές τις αποφάσεις, οι οποίες μάλιστα έχουν πολύ μεγαλύτερο ιεροκανονικό βάρος από μεμονωμένες απόψεις αρχιερέων;
Την επιβεβαιώνουν ψευδοθρησκείες και η ίδια η «ελίτ»
Ο Ιουδαϊσμός, ο Ισλαμισμός, ο Βουδισμός, ο Ινδουισμός, οι ψευδομάρτυρες του Ιεχωβά, οι Ευαγγελικοί, οι Προτεστάντες, οι Μορμόνοι, οι Αντβεντιστές και οι εκατοντάδες παραφυάδες της New Age θρησκείας, όλοι αναμένουν έναν επίγειο «Μεσσία» των εσχάτων που θα βασιλέψει στην οικουμένη. Ποιον περιμένουν; Ποιος θα είναι αυτός που θα έρθει για να λάβει πολιτική και μεσσιανική εξουσία; Μετά απόλυτης βεβαιότητας, εμείς οι Ορθόδοξοι γνωρίζουμε ότι ΔΕΝ θα είναι ο Χριστός. Άρα θα είναι ένας άνθρωπος στο πρόσωπο του οποίου θα πληρωθούν όλες οι πλάνες της ιστορίας, όλες οι ψευδοθρησκείες, όλες οι αιρέσεις. Ο Αντίχριστος.
Με το να μιλάμε για «δήθεν Αντίχριστο», είναι σαν να ωθούμε την ορθόδοξη Εκκλησία στην ίδια μεσσιανική απάτη που βρίσκονται όλες οι άλλες κακοδοξίες, αθωώνοντας προκαταβολικά έναν παγκόσμιο «χαρισματικό» ηγέτη που αναμένεται να ανακηρυχθεί «εκλεκτός» όλων των στρεβλών δοξασιών, και που ΗΔΗ ΜΙΛΟΥΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ αρχηγοί κρατών, πολιτικοί και κορυφαία στελέχη πολυεθνικών. Όχι αόριστα, όχι αφηρημένα, όχι συμβολικά, αλλά ως κορυφή συγκεκριμένης πολιτικής ατζέντας.
Σε παλαιότερο άρθρο έχουμε αναφερθεί στην ενδεικτική περίπτωση του Πίτερ Τιλ (Peter Thiel), δισεκατομμυριούχου συνιδρυτή της διαβόητης εταιρείας παρακολούθησης και διαχείρισης δεδομένων «Palantir», ο οποίος διοργάνωσε ολόκληρη σειρά διαλέξεων για τον Αντίχριστο (αναφέροντας τον έτσι ακριβώς) και μάλιστα στη Ρώμη. Τόσο πολιτικοί του Ισραήλ (και ο ίδιος ο Νετανιάχου), όσο και κορυφαίοι πολιτικοί των ΗΠΑ που έχουν ασπαστεί τον χριστιανοσιωνισμό, μιλούν χωρίς περιστροφές για «ερχομό του Μεσσία», ερμηνεύοντας την παρουσία του στη γη μέσω της πλάνης της χιλιετούς βασιλείας.
Επομένως, είναι δυνατόν οι ίδιοι οι ισχυροί του πλανήτη να καταθέτουν ξεδιάντροπα πλέον την «ευλαβική» καρτερία τους για τον Αντίχριστο και να συνδέουν τον ερχομό του με συγκεκριμένες γεωπολιτικές κινήσεις, και την ίδια ώρα ορθόδοξοι ιερείς να λένε ότι δεν θα υπάρξει Αντίχριστος; Δηλαδή οι ίδιοι οι πρόδρομοι του Αντιχρίστου επιβεβαιώνουν σε τέλειο βαθμό τον Ιωάννη κι εμείς θα βαλθούμε να τον διαψεύσουμε; Είναι δυνατόν; Για ποιο λόγο ακριβώς; Για να πέσει για ύπνο το ποίμνιο; Για να βγάλουμε «γραφικούς» όλους τους Αγίους; Για να υποβιβάσουμε τη Γραφή σε «ποιητικό» δοκίμιο; Πραγματικά δεν καταλαβαίνω το σκεπτικό τέτοιων απόψεων, όσους αγαθούς λογισμούς και αν μετρήσω.
Δηλαδή τι άλλο πρέπει να γίνει για να ληφθούν στα σοβαρά οι λόγοι της Γραφής για τον τελικό Αντίχριστο, να περάσει έξω από την πόρτα μας το κόκκινο χαλί που του στρώνουν; Κανείς δεν λέει με σιγουριά ότι ο Αντίχριστος θα έρθει «αύριο», «μεθαύριο», σε 5, σε 10, σε 30, σε 100 χρόνια, ούτε σε οποιαδήποτε ορισμένη ημερομηνία. Κάτι τέτοιο θα ήταν μέγα σφάλμα, στο οποίο δυστυχώς πολλοί έχουν υποπέσει. Ούτε χρειάζεται ο παραμικρός φόβος για το μέλλον, διότι το αποτέλεσμα είναι προκαθορισμένο και η νίκη ανήκει ήδη στον Χριστό. Εκείνος είναι η απάντηση στον φόβο και όχι το αφήγημα ότι δεν (θα) υπάρχει Αντίχριστος ή ότι η Αποκάλυψη είναι ένα «αφηρημένο» δημιούργημα που δεν αφορά καθόλου τα σημερινά γεγονότα. Το πνεύμα της Γραφής είναι να γρηγορούμε πάντοτε για τον «κλέφτη» που μπορεί να έρθει τη νύχτα, όχι να υποστηρίζουμε ότι δεν υπάρχει κλέφτης και ότι η κλοπή είναι μια ανύπαρκτη πράξη που μετά βεβαιότητας δεν θα υποστούμε ποτέ…
sportime.
Κοιτάζει τα χέρια της. Πώς έγιναν έτσι; Πού βρέθηκαν τόσες φλέβες, τόσες ελιές και σημάδια, τόσες ρυτίδες στα χέρια της;
Εβδομήντα χρόνια τα κουβαλάει μαζί της και ποτέ δεν γύρισε να τα κοιτάξει. Ούτε τότε που ήταν χλωρά, ούτε που μέστωσαν, ούτε που μαράθηκαν, ώσπου ξεράθηκαν.
Όλα αυτά τα χρόνια η έγνοια της ήταν αλλού, όχι στα χέρια της: μην κοπεί, μην καεί, μην τρυπηθεί, μην το παρακάνει το βράδυ με τον άντρα της –όποτε τύχαινε, μια στις τόσες– κι ακούσει πάλι τα λόγια του, καρφί στην καρδιά της “πού τα ‘μαθες αυτά μω γυναίκα;”
Κοιτάζει τα χέρια της σαν να τα βλέπει πρώτη φορά. Ξένα της φαίνονται, καθώς κάθονται άνεργα πάνω στη μαύρη ποδιά της, σαν προσφυγάκια. Έτσι της έρχεται να τα χαϊδέψει.
Και τι δεν τράβηξαν αυτά τα χεράκια, στα κρύα και στα λιοπύρια, στη φωτιά, στα νερά, στα χώματα, στα κάτουρα και στα σκατά. Πέντε χρόνια κατάκοιτη η πεθερά της, αλύχτησε ώσπου να της βγει η ψυχή.
Κοιτάζει πάλι τα χέρια της. Τι θα τα κάνει; Να τα κρύψει κάτω από την ποδιά της να μην τα βλέπει, να τα χώσει στην περούκα της διπλανής, που κοιμάται με το κεφάλι γουλί, να τα βάλει στις μάλλινες κάλτσες που της έφερε ο γιος της μόλις του ‘πε ότι κρυώνει εδώ στο γηροκομείο που την έριξε η μοίρα της; Τόσα χρόνια δεν γύρισε να τα κοιτάξει και τώρα δεν μπορεί να πάρει τα μάτια της από πάνω τους. Κι όταν δεν τα κοιτάει ή κάνει πως δεν τα κοιτάει, την κοιτάνε αυτά.
Άνεργα χέρια, τι περιμένεις, αφού δεν έχουν δουλειά κάθονται και κοιτάνε. Δεν είναι που κοιτάνε, άσ’ τα να κοιτάνε, είναι που κοιτάνε σαν να θέλουνε κάτι. Ξέρει τι θέλουν: να τα χαϊδέψει.
Δεν θα τους κάνει τη χάρη. Ντρέπεται, γριά γυναίκα, να χαϊδεύεται στα καλά καθούμενα.
Τα κοιτάζει κλεφτά και βλέπει μια σκουριά από καφέ στο δεξί. Σηκώνεται και πάει στο μπάνιο, πιάνει το μοσχοσάπουνο και πλένει τα χέρια της. Τα πλένει, τα ξαναπλένει, δεν λέει ν’ αφήσει το σαπούνι, της αρέσει έτσι που γλιστρούν απαλά, το ένα μέσα στο άλλο, “κοίτα”, λέει, “που μ’ έβαλαν να τα χαϊδέψω θέλοντας και μη, τα σκασμένα” και γελάει από μέσα της που δεν την κοιτάνε τώρα όπως πριν, χαμένα μέσα στους αφρούς και τα χάδια, σαν να ‘χουν κλείσει τα μάτια, μην τους πάει σαπούνι και τα πάρουν τα δάκρυα.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ
Το $1 και το παιδί που άλλαξε την Ιατρική – Η συγκλονιστική ιστορία πίσω από την ανακάλυψη της ινσουλίνης
Η 14η Νοεμβρίου δεν επιλέχθηκε τυχαία ως Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη.
Είναι η ημέρα που γεννήθηκε, το 1891, ο Φρέντερικ Μπάντινγκ, ένας από τους επιστήμονες στους οποίους οφείλεται η ανακάλυψη της ινσουλίνης, μιας θεραπείας που άλλαξε την ιστορία της Ιατρικής και έσωσε εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές.
Πριν από έναν αιώνα, η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ισοδυναμούσε σχεδόν με καταδίκη σε θάνατο. Οι γιατροί δεν είχαν στη διάθεσή τους αποτελεσματική θεραπεία και οι ασθενείς, ακόμη και μικρά παιδιά, έχαναν σταδιακά τη μάχη για τη ζωή.
Μέχρι που μια επιστημονική ανακάλυψη άλλαξε τα πάντα. Τον Ιανουάριο του 1922, στο Τορόντο του Καναδά, ο 13χρονος Λέοναρντ Τόμπσον έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έλαβε θεραπεία με ινσουλίνη. Η ιστορία του συνδέθηκε με μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της σύγχρονης Ιατρικής, αλλά και με μια απόφαση των επιστημόνων που έμεινε στην ιστορία: την παραχώρηση των δικαιωμάτων της πατέντας έναντι μόλις ενός δολαρίου από τον καθένα.
Με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, δημοσιεύουμε το αφιέρωμα της ελληνικής εφημερίδας «Ναυτεμπορική», το οποίο παρουσιάζει την ιστορία του νεαρού ασθενούς, την ανακάλυψη που έσωσε εκατομμύρια ζωές και την απόφαση που συνέβαλε στη διάδοση μιας θεραπείας η οποία άλλαξε για πάντα την πορεία του διαβήτη.
Ακολουθεί το δημοσίευμα της «Ναυτεμπορικής»:
«Το 14χρονο αγόρι που νίκησε τον θάνατο. Και η πατέντα του ενός δολαρίου που άλλαξε την Ιατρική»
Στο Γενικό Νοσοκομείο του Τορόντο, ένας έφηβος ξαπλώνει εξαντλημένος σε ένα κρεβάτι. Ο Λέοναρντ Τόμπσον είναι 13 ετών και ζυγίζει περίπου 29 κιλά.
Ο διαβήτης τον οδηγεί σε μια αργή, αμείλικτη εξάντληση: η δίαιτα που εφαρμόζουν οι γιατροί περιορίζει τόσο δραστικά την τροφή του, ώστε να κρατά για λίγο τη νόσο υπό έλεγχο, καταδικάζοντάς τον ταυτόχρονα στην πείνα.
Είμαστε στο έτος 1922. Δεν υπάρχει θεραπεία που να μπορεί να ανακόψει την πορεία του διαβήτη τύπου 1. Για τα παιδιά που νοσούν, οι γιατροί έχουν ελάχιστα μέσα και οι οικογένειες ελάχιστες ελπίδες. Ο Λέοναρντ βρίσκεται κοντά στον θάνατο όταν οι γιατροί αποφασίζουν να δοκιμάσουν πάνω του ένα πειραματικό εκχύλισμα από πάγκρεας ζώων.
Η πρώτη ένεση δεν είναι η λύση που περιμένουν. Το σάκχαρο στο αίμα του μειώνεται, αλλά όχι αρκετά, ενώ οι προσμίξεις του σκευάσματος προκαλούν απόστημα στο σημείο της ένεσης. Η δοκιμή σταματά. Η ιδέα, όμως, δεν εγκαταλείπεται.
Δώδεκα ημέρες αργότερα, ο βιοχημικός Τζέιμς Κόλιπ έχει ετοιμάσει ένα καθαρότερο και ισχυρότερο εκχύλισμα. Η δεύτερη προσπάθεια αποδίδει: μέσα σε μία ημέρα το σάκχαρο του Λέοναρντ πέφτει σε φυσιολογικά επίπεδα και η κατάστασή του παρουσιάζει άμεση βελτίωση. Για πρώτη φορά, η νόσος που μέχρι τότε στένευε ασταμάτητα τον δρόμο προς τον θάνατο μπορεί να αντιμετωπιστεί.
Η ιδέα που γεννιέται μέσα σε μια νύχτα
Η διαδρομή προς εκείνο το νοσοκομειακό δωμάτιο ξεκινά από τον Φρέντερικ Μπάντινγκ, έναν νεαρό χειρουργό με περιορισμένη ερευνητική εμπειρία. Το φθινόπωρο του 1920, διαβάζει για τον ρόλο του παγκρέατος στον διαβήτη και διατυπώνει μια υπόθεση: αν οι ερευνητές καταφέρουν να απομονώσουν μια ουσία από το πάγκρεας, ίσως μπορέσουν να ελέγξουν την ασθένεια.
Τον Μάιο του 1921, στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ο Μπάντινγκ ξεκινά τις δοκιμές μαζί με τον φοιτητή ιατρικής Τσαρλς Μπεστ. Ο καθηγητής Τζον Μακλέοντ τούς παραχωρεί εργαστηριακό χώρο και αναλαμβάνει την επιστημονική επίβλεψη. Λίγους μήνες αργότερα, ο Κόλιπ προστίθεται στην ομάδα, αναλαμβάνοντας το κρίσιμο έργο της καθαρότερης παρασκευής του εκχυλίσματος.
Οι επιστήμονες δουλεύουν με πάγκρεας ζώων και δοκιμάζουν τις παρασκευές τους, πρώτα σε πειραματόζωα και έπειτα σε ασθενείς. Η πρόοδος δεν είναι ευθύγραμμη. Κάθε βήμα φέρνει νέα προβλήματα: το εκχύλισμα πρέπει να είναι αρκετά ισχυρό για να έχει αποτέλεσμα, αλλά και αρκετά καθαρό ώστε να μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια σε άνθρωπο.
Η πρώτη ένεση στον Λέοναρντ Τόμπσον δείχνει πόσο μεγάλη παραμένει η απόσταση ανάμεσα σε μια υπόθεση και σε μια θεραπεία. Η δεύτερη αποδεικνύει ότι αυτή η απόσταση μπορεί να καλυφθεί και μετατρέπει το εργαστήριο σε σημείο εκκίνησης μιας νέας εποχής για την ιατρική.
Η θεραπεία πρέπει να φτάσει έξω από το εργαστήριο
Η ανακάλυψη δεν αρκεί από μόνη της. Για να σωθούν ασθενείς πέρα από τους λίγους που βρίσκονται κοντά στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο, η ινσουλίνη πρέπει να παραχθεί σε μεγάλες ποσότητες και με σταθερή ποιότητα.
Το Τορόντο δεν διαθέτει την παραγωγική δυνατότητα για να καλύψει τη ζήτηση, ενώ οι αιτήσεις για θεραπεία πολλαπλασιάζονται καθώς η είδηση για τα πρώτα αποτελέσματα διαδίδεται.
Εδώ μπαίνει στην ιστορία η αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία Eli Lilly, η πρώτη που προσφέρεται να βοηθήσει στην ανάπτυξη της παραγωγής. Η συνεργασία με το πανεπιστήμιο δίνει την απαιτούμενη βιομηχανική κλίμακα, ενώ τα εργαστήρια του Τορόντο συνεχίζουν να συμμετέχουν στη βελτίωση και στον έλεγχο του προϊόντος. Η ινσουλίνη αρχίζει να φτάνει σε περισσότερους ασθενείς, αλλά η παραγωγή παραμένει δύσκολη και η ζήτηση ξεπερνά τις δυνατότητες των πρώτων εργαστηρίων.
Η θεραπεία αλλάζει μέσα σε λίγα χρόνια την καθημερινότητα ανθρώπων που έως τότε αντιμετωπίζουν τον διαβήτη ως θανατική καταδίκη. Ο Λέοναρντ ζει άλλα 14 χρόνια με ινσουλίνη. Πεθαίνει το 1935, σε ηλικία 27 ετών, από επιπλοκές του διαβήτη. Η ινσουλίνη δεν τον θεραπεύει οριστικά· του δίνει, όμως, χρόνια ζωής που διαφορετικά δεν θα είχε.
Το δίπλωμα του ενός δολαρίου
Το 1923, οι Μπάντινγκ, Μπεστ και Κόλιπ εκχωρούν στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο τα δικαιώματα για την παρασκευή του εκχυλίσματος, έναντι ενός δολαρίου ο καθένας. Η απόφαση δεν σημαίνει ότι η ινσουλίνη γίνεται δωρεάν ούτε ότι εξαφανίζονται τα εμπορικά συμφέροντα γύρω από την παραγωγή της. Αντανακλά, όμως, την προσπάθεια της ομάδας και του πανεπιστημίου να εμποδίσουν την ιδιοποίηση της μεθόδου από έναν μόνο ιδιώτη και να διατηρήσουν ανοιχτό τον δρόμο για την παραγωγή της από περισσότερους φορείς.
Η ιστορία συχνά συμπυκνώνει αυτή την επιλογή σε μια φράση που αποδίδεται στον Μπάντινγκ: «Η ινσουλίνη ανήκει στον κόσμο».
Τα έγγραφα καταγράφουν την ίδια την πράξη: οι τρεις ερευνητές μεταβιβάζουν τα δικαιώματα στο πανεπιστήμιο για ένα συμβολικό τίμημα, ενώ η παραγωγή περνά από το μικρό εργαστήριο στη φαρμακευτική βιομηχανία.
Η ανακάλυψη αποδίδεται σε μια ομάδα τεσσάρων επιστημόνων: τον Μπάντινγκ, τον Μπεστ, τον Κόλιπ και τον Μακλέοντ. Το 1923, το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής απονέμεται στους Μπάντινγκ και Μακλέοντ· ο Μπάντινγκ μοιράζεται το χρηματικό μέρος του βραβείου με τον Μπεστ, ενώ ο Μακλέοντ μοιράζεται το δικό του με τον Κόλιπ.
Μια επέτειος με αφετηρία τα γενέθλια του Μπάντινγκ
Η 14η Νοεμβρίου είναι τα γενέθλια του Φρέντερικ Μπάντινγκ, ο οποίος γεννιέται το 1891. Η ημερομηνία επιλέγεται για την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, που καθιερώνεται το 1991 από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και αναγνωρίζεται επίσημα από τα Ηνωμένα Έθνη το 2006.
Η επέτειος δεν αφορά μόνο μια επιστημονική ανακάλυψη. Αφηγείται πώς μια ιδέα περνά από ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι και από εκεί σε μια οργανωμένη βιομηχανική παραγωγή, μεταμορφώνοντας μια ασθένεια που σκότωνε παιδιά σε μια χρόνια πάθηση με δυνατότητα αντιμετώπισης.
Στο κέντρο της ιστορίας μένει ο Λέοναρντ Τόμπσον: ένα παιδί 29 κιλών, μια πρώτη δοκιμή που αποτυγχάνει και μια δεύτερη που αλλάζει την πορεία του. Γύρω του, τέσσερις επιστήμονες, ένα πανεπιστήμιο και μια φαρμακευτική εταιρεία επιχειρούν να λύσουν ένα πρόβλημα που η ιατρική θεωρεί έως τότε ανυπέρβλητο.
Το ένα δολάριο της πατέντας δεν είναι η τιμή της ινσουλίνης. Είναι το συμβολικό τίμημα με το οποίο οι ερευνητές παραχωρούν τον έλεγχο της μεθόδου που μπορεί να κρατήσει ζωντανούς εκατομμύρια ανθρώπους.
Κύριε, φώτισον το σκότος μου!
«Δεν έβλεπα κανένα μονοπάτι μπροστά μου· δεν ήξερα πώς να προσεγγίσω αυτή τη ζωή, ούτε από πού να αρχίσω. Ένιωθα πως βρισκόμουν στο σκοτάδι και ρωτούσα: "Τι πρέπει να κάνω για να κληρονομήσω την αιώνια ζωή;".
Και ήρθε η απάντηση: "Ζήτα! Προσευχήσου!".
Ακριβώς όπως ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο οποίος επί χρόνια κραύγαζε: "Κύριε, φώτισον το σκότος μου!" — και εισακούστηκε...
Προσευχήσου χρησιμοποιώντας τα λόγια του εκκλησιαστικού ύμνου: "Ω Φωτοδότα, άσε το αιώνιο φως Σου να λάμψει και σε μένα, τον αμαρτωλό!".
Και ενδυνάμωσε τον εαυτό σου στην πίστη, θυμούμενος ότι η Εκκλησία δεν προσεύχεται για πράγματα που είναι αδύνατα».
Άγιος Σωφρόνιος
+Γέροντας Μιχαήλ : περί νηστείας
Ο Γέροντας Μιχαήλ γεννήθηκε στην Πέλλα της Μακεδονίας (του Μεγάλου Αλεξάνδρου) το 1955. Από το 1973 έζησε στην Ι. Μ. Σίμωνος Πέτρας στο Άγ. Όρος μέχρι τις αρχές του 1988. Στη συνέχεια για 10 χρόνια έζησε στην έρημο του Σινά. Από το 1998 έζησε μόνος και ήσυχος στην ορεινή Κορινθία και από το Νοέμβριο του 2010 υπήρξε μοναχός της Ι. Μ. Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους.Ο Γέροντας Μιχαήλ εκοιμήθη τον Φεβρουάριο του 2022.Ο πατέρας Μιχαήλ κηδεύτηκε εκεί όπου επιθυμούσε και έζησε ένα μεγάλο διάστημα της ζωής του: Στην ορεινή Κορινθία.
Ξεκινά η Γενέθλια Νηστεία, που προετοιμάζει τους πιστούς για τη γιορτή της Γέννησης του Χριστού - το δεύτερο Πάσχα.
Ο αρχαίος χριστιανός απολογητής Αθηναγόρας, όταν ρωτήθηκε από τον ειδωλολάτρη αντίπαλό του πώς μια σωματική ασθένεια μπορεί να επηρεάσει τη δραστηριότητα της ψυχής, απάντησε με το εξής παράδειγμα: Η ψυχή είναι μουσικός και το σώμα είναι όργανο. Εάν το όργανο είναι κατεστραμμένο, ο μουσικός δεν μπορεί να βγάλει αρμονικούς ήχους σε αυτό. Από την άλλη, αν ένας μουσικός είναι άρρωστος, τότε το όργανο είναι αθόρυβο. Στην πραγματικότητα, η σύνδεση σώματος και πνεύματος είναι αμέτρητα μεγαλύτερη. Σώμα και ψυχή αποτελούν μια ενιαία ανθρώπινη προσωπικότητα.
Χάρη στη νηστεία, το σώμα γίνεται ένα εξελιγμένο όργανο, ικανό να αιχμαλωτίσει κάθε κίνηση του μουσικού – της ψυχής. Μεταφορικά, το σώμα ενός αφρικανικού τυμπάνου μετατρέπεται σε βιολί Stradivarius. Η νηστεία βοηθά στην αποκατάσταση της ιεραρχίας των ψυχικών δυνάμεων και στην υποταγή της πολύπλοκης ψυχικής οργάνωσης ενός ατόμου σε ανώτερους πνευματικούς στόχους. Η νηστεία βοηθάει την ψυχή να νικήσει τα πάθη, εξάγει την ψυχή, σαν μαργαριτάρι από το κοχύλι, από την αιχμαλωσία κάθε αισθησιακού και μοχθηρού. Η νηστεία απαλλάσσει το ανθρώπινο πνεύμα από την προσκόλληση στα υλικά πράγματα, από τη συνεχή προσφυγή στα γήινα πράγματα.
Η ιεραρχία της ανθρώπινης ψυχοφυσικής φύσης είναι σαν μια πυραμίδα, με την κορυφή της γυρισμένη προς τα κάτω, όπου το σώμα πιέζει την ψυχή και η ψυχή απορροφά το πνεύμα. Η νηστεία υποτάσσει το σώμα στην ψυχή, και την ψυχή στο πνεύμα. Η νηστεία είναι σημαντικός παράγοντας για τη διατήρηση και την αποκατάσταση της ενότητας ψυχής και σώματος.
Η συνειδητή αυτοσυγκράτηση χρησιμεύει ως μέσο για την επίτευξη πνευματικής ελευθερίας· οι αρχαίοι φιλόσοφοι δίδαξαν αυτό: «Ένας άνθρωπος πρέπει να τρώει για να ζήσει, αλλά όχι να ζει για να τρώει», είπε ο Σωκράτης. Η νηστεία αυξάνει τις πνευματικές δυνατότητες της ελευθερίας: κάνει το άτομο πιο ανεξάρτητο από το εξωτερικό και βοηθά στην ελαχιστοποίηση των κατώτερων αναγκών του. Αυτό απελευθερώνει ενέργεια, ευκαιρίες και χρόνο για τη ζωή του πνεύματος.
Η νηστεία είναι πράξη θέλησης και η θρησκεία είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα θέλησης. Όποιος δεν μπορεί να περιοριστεί στο φαγητό δεν θα μπορέσει να ξεπεράσει πιο δυνατά και πιο εκλεπτυσμένα πάθη. Η ακολασία στο φαγητό οδηγεί σε διαστροφή των δυνάμεων της ψυχής.
Η πίστη είναι η άμεση απόδειξη της ψυχής για την ύπαρξη του Θεού και του πνευματικού κόσμου. Μεταφορικά μιλώντας, η καρδιά ενός πιστού μοιάζει με έναν ειδικό εντοπιστή που αντιλαμβάνεται πληροφορίες που προέρχονται από τις πνευματικές σφαίρες. Η νηστεία προωθεί μια πιο λεπτή και ευαίσθητη αντίληψη αυτών των πληροφοριών, αυτών των κυμάτων πνευματικού φωτός. Η νηστεία πρέπει να συνδυάζεται με προσευχή. Η προσευχή είναι η στροφή της ψυχής προς τον Θεό, μια μυστικιστική συνομιλία μεταξύ της δημιουργίας και του Δημιουργού της. Η νηστεία και η προσευχή είναι δύο φτερά που ανεβάζουν την ψυχή στον ουρανό.
Η νηστεία είναι ένα από τα μέσα που βοηθούν στην αποκατάσταση της αρμονίας μεταξύ πνεύματος και σώματος, μεταξύ νου και συναισθήματος. Η νηστεία σε διδάσκει να θυσιάζεις πρώτα μικρά πράγματα, αλλά όλα τα μεγάλα πράγματα ξεκινούν με μικρά πράγματα!
π. Ραφαήλ Καρέλιν
Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026
Άγιος Γέροντας Κορνήλιος της Μονής Αγίας Σκέπης στο Χαλκιός της Χίου
Γεννηθείς 1885 Εκοιμήθη: την 12η Νοεμβρίου 1975 (90 ετών)
Τα τίμια λείψανά του κατά καιρούς ευωδιάζουν.
Η αγία κάρα του, όταν τελείται μια Ακολουθία γίνεται κατακόκκινη σαν από αίμα και φαίνονται καθαρά οι ραφές, σαν φλέβες.. ενώ σε χαρμόσυνα γεγονότα (που συμβαίνουν ή και θα συμβούν) ιδρώνει!.
Μπαίνοντας στη Μονή, στα δεξιά, υπάρχει παλαιός ανεμόμυλος, όπου ο Άγιος ξενυχτούσε σε προσευχή, και για να μην τυχόν καταληφθεί από ύπνο, κρεμούσε τον εαυτό του με παλαμάρια από τις μασχάλες κι έτσι συνέχιζε όλο τα βράδυ..
Στην εποχή μας που το πνεύμα υποτάσσεται στη σάρκα, που η αγάπη καταψύχθηκε, που η αγνότητα παραθεωρήθηκε, που η αμαρτία υπερεπερίσσευσε, στην εποχή όπου κατά τον προφητάνακτα «πάντες εξέκλιναν άμα πάντες ηχρειώθησαν» (Ψαλμ. 13, 3), ο Θεός δεν μας εγκατέλειψε. Ανέκαθεν είχε, έχει και θα έχει τους ανθρώπους του, ανθρώπους της προσευχής, της καθαρότητος, του αγωνιστικού φρονήματος, της ιεραποστολής, του παραδειγματισμού των άλλων για ολοκλήρωση της αρετής και θέωση.
Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι εκεί που η κοπριά αναδίδει αφόρητη δυσοσμία φυτρώνουν τα ωραιότερα και ευωδέστερα κρίνα. Εκεί που πλεονάζει η αμαρτία περισσεύει η χάρη. Βλέπετε, άλλα προγραμματίζει ο άνθρωπος, άλλα θέλει ο Θεός. Ο άνθρωπος επεξεργάζεται τη φθορά και το θάνατο. Ο Θεός θέλει «πάντας σωθήναι» (Β΄ Τιμοθ. γ΄ 7), θέλει όλους να τους καταστήσει ουρανοπολίτες, κληρονόμους της Βασιλείας Του.
Και σήμερα, στη γενιά μας την πονηρή, τη διεστραμένη και διεφθαρμένη, στις ημέρες της αποστασίας, της διαφθοράς, του παραλογισμού και της παρουσιάσεως του καλού ως κακού, του φυσιολογικού ως αφύσικου και της αμαρτίας ως αρετής, έχει ο Θεός τους εκλεκτούς του, για χάρη των οποίων μας σώζει όλους. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο όσιος Γέροντας Κορνήλιος, ο ασκητής, ο πνευματικός πατέρας, ο κτίτορας του Μοναστηριού της Αγίας Σκέπης στο Χαλκειό, ο ταπεινός, αφιλάργυρος, πνευματοφόρος, νηστευτής, διδάσκαλος, ο άνθρωπος με τη θερμουργό αγάπη, την πραότητα, την ουράνια πνευματική ακτινοβολία.
Ο όσιος Γέροντας Κορνήλιος υπήρξε άνθρωπος των ημερών μας, σύγχρονός μας, «ομοιοπαθής ημίν» (Ιάκ. ε΄ 17), που έζησε και γνωρίζει τους πόνους, τις αγωνίες, τα προβλήματα και τους πειρασμούς της εποχής μας. Έλαμψε σαν φωτεινό αστέρι στο μυροβόλο νησί της Χίου και κατάφερε να φωτίσει με τις ακτίνες της θεάρεστης βιοτής του όλο το χριστιανικό κόσμο. Γεννήθηκε στα 1885 στο καμποχώρι του Χαλκειού από ευσεβείς γονείς, το Δημήτρη και την Ευανθία, που του έδωσαν στο άγιο βάπτισμα το όνομα Κωνσταντίνος.
Οι συνθήκες της εποχής εκείνης της φτώχειας και της δυστυχίας του λαού, που παρουσιάζει πολλά κοινά με την εποχή μας, της ηθικής και οικονομικής σήψεως και κρίσεως, τον ανάγκασαν να μεταναστεύσει σε νεαρή ηλικία στην Αμερική. Σ’ αυτήν, όμως, δεν ένοιωσε ποτέ μόνος, ένοιωσε το άγρυπνο βλέμμα του Χριστού μας να τον προστατεύει, αφού όπου κι αν πάει ο άνθρωπος δεν είναι μόνος και μπορεί να ομολογεί μαζί με τον Δαβίδ: «Εάν αναβώ εις τον ουρανόν συ υπάρχεις εκεί· εάν καταβώ εις τον άδην πάρει, εάν κατασκηνώσω εις τα έσχατα της θαλάσσης και γαρ εκεί η χείρ σου οδηγήσει με και καθέξει με η δεξιά σου» (Ψαλμ. 138, 8 – 10). Και όχι μόνο το άγρυπνο βλέμμα του Χριστού μας, αλλά οφθαλμοφανώς είδε και την Παναγία μας, η οποία τον σταμάτησε μπροστά από ένα απότομο γκρεμό και τον σκέπασε με την Αγία της Σκέπη, για να τον γλυτώσει από φρικτό θάνατο. Τότε ήταν που ο νεαρός απόδημος υποσχέθηκε στην Παναγία μας να κτίσει Εκκλησιά στο όνομά της.
Η νοσταλγία της πατρίδος και η φλόγα της καρδιάς του νεαρού Χιώτη για ασκητικά αγωνίσματα τον έφερε πίσω στην πατρίδα, στο νησί της Χίου. Το όρος της Πενθόδου και το ασκητικώτατο Μοναστήρι του Αγίου Μάρκου τον δέχθηκε στην αγκαλιά του. Ο όσιος Γέροντας Γαβριήλ τον παρέλαβε με χαρά και τον κατέταξε στο αγγελικό τάγμα των μοναχών. Μια κοντινή σπηλιά στο πίσω μέρος του βουνού ανέπαυε το νεαρό ησυχαστή, τον ομόζηλο της ασκητικής αγωγής του κτίτορα του μοναστηριού οσίου Παρθενίου, που προσευχόταν στο σπήλαιό του στην μεριά του Μοναστηριού που βλέπει προς την πόλη της Χίου και την πολύπαθη Ερυθραία μας, και του Γέροντά του, του οσίου Γαβριήλ, που για ησυχασμό έκτισε το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Στη σπηλιά ο φλογερός μοναχός επιδιδόταν στη νοερή, την καρδιακή προσευχή και στις θείες αναβάσεις του ένοιωθε την πανταχού παρουσία του Χριστού μας, να του ομορφαίνει το σκληρό ασκητικό του αγώνα, να του σφογγίζει τους ιδρώτες και τα δάκρυα, να του απαλύνει τη σκληρότητα των παλαισμάτων του κατά του αρχαίου πτερνιστή, του μισόκαλου δαίμονα και να τον ενισχύει στην ελάφρυνση του πόνου των εμπερίστατων του νησιού Χριστιανών. Η γλυκύτητα της συναντήσεώς του με το Δεσπότη Χριστό του χάριζε πρωτόγνωρη ευδαιμονία.
Μια ημέρα που βρισκόταν σε μεγάλη κατάνυξη παρουσιάσθηκε στον ασκητή μας η Παναγία μας και τον παρότρυνε να κτίσει Μοναστήρι στη θέση Λαζαρέτο του Χαλκειού. Ο όσιος Γέροντας Γαβριήλ έδωσε πρόθυμα την ευχή του στον υποτακτικό του και ο χαριτωμένος μοναχός ξεκίνησε το πολύμοχθο έργο της ανεγέρσεως του Μοναστηριού.
Η φήμη της αγιότητος του ισάγγελου μοναχού διαδόθηκε όχι μόνο στην Χίο, αλλά και στα γύρω νησιά. Μάλιστα ο Μητροπολίτης Πλωμαρίου Κωνσταντίνος Κοιδάκης λαμβάνοντας υπ’ όψη την καθαρότητα της ζωής του τον χειροτόνησε Ιερέα και τον παρακάλεσε να υπηρετήσει το λαό του Θεού στο χωριό Κουρνέλα της επισκοπικής του επαρχίας. Αργότερα ο θαυμαστός του Μητροπολίτου Χίου Παντελεήμονος στην άοκνη εργασία του αγαθού λευΐτη Κορνήλιου τον ώθησε στην ηγουμενία της παλαίφατης ιστορικής Νέας Μονής, την οποίαν αυτός με επιμέλεια, ένθεο ζήλο και πολλή ευλάβεια ανακαίνισε. Το πέρασμα του χρόνου έδειχνε και την πνευματική πρόοδο του Γέροντα Κορνήλιου και η απλότητα των τρόπων του, η διάκριση, το ακατάκριτο του χαρακτήρος του, η σύντονη νυχθήμερη άσκηση και η αδιάλειπτη προσευχή την εγκατοίκηση σ’ αυτόν του Παναγίου και Ζωαρχικού Πνεύματος. Έτσι, προικίσθηκε ο Γέροντας πλουσιοπάροχα με διορατικό και προορατικό χάρισμα. Οι Λειτουργίες του βαστούσαν ώρες πολλές, λόγω της κατανύξεως που ο ίδιος αισθανόταν θυσιάζοντας τον Αμνό του Θεού, «τον μελιζόμενον και μη διαιρούμενον, τον εσθιόμενον και μηδέποτε δαπανώμενον», αλλά και του πλήθους των ονομάτων «ζώντων και τεθνεώτων», τα οποία μνημόνευε ως άλλος παπα – Νικόλας Πλανάς, χωρίς να φείδεται κόπου και χρόνου. Μία γριούλα που συνάντησα εγώ προσωπικά στο Χαλκειό μου ομολόγησε ότι ποτέ δεν πήρε αντίδωρο από τα χέρια του Γέροντα Κορνήλιου, γιατί εκείνος τελείωνε τις Λειτουργίες τις απογευματινές ώρες και η ίδια αναγκαζόταν να φύγει από την Εκκλησία, για να διεκπεραιώσει τις δουλειές του σπιτιού της. Η κατάνυξη όμως που αισθανόταν στην Εκκλησία, κατά τις Λειτουργίες του Γέροντα ήταν μοναδική. Ο Γέροντας Κορνήλιος ήταν χαριτωμένος. Ήταν ασκητικός, ήταν ιεροπρεπής, αλλά ήταν και φιλάνθρωπος. Μεριμνούσε για όλους τους φτωχούς, τους πεινασμένους, τα ορφανά, τους εμπερίστατους. Για όλους ήταν πραγματικός πατέρας και γι’ αυτόν ισχύουν τα λόγια του Αποστόλου Παύλου: «Εσκόρπισεν, έδωκε τοις πένησιν, η δικαιοσύνης αυτού μένει εις τον αιώνα» (Β΄ Κορίνθ. θ΄ 9).
Όπως, όμως για κάθε άνθρωπο, ήλθε και για το Γέροντα Κορνήλιο η ώρα της αναλύσεώς του, η ώρα που θα συναντούσε το Δεσπότη Χριστό. Στις 12 Νοεμβρίου του σωτηρίου έτους 1975 κοιμήθηκε τον ύπνο των δικαίων και η μακαρία του ψυχή ανήλθε στα σκηνώματα του ουρανού συνοδευόμενη από την Παναγία μας, την οποία έβλεπε τις τελευταίες στιγμές του στη γη να στέκεται δίπλα του, έτοιμη να συνοδεύσει την αγνή ψυχή του στο θρόνο του Γιού της, του Ψυχοσώστη Ιησού. Το τίμιο σκήνωμά του τάφηκε σε σημείο που ο ίδιος είχε υποδείξει κοντά στα ευθυτενή κυπαρίσσια του Μοναστηριού της Αγίας Σκέπης. Από εκεί ανακομίσθηκαν γεμάτα θεική ευωδία και κατατέθηκαν στο ιερό βήμα του Ναού του Μοναστηριού του πίσω από την Αγία Τράπεζα και μπροστά στα πόδια του Εσταυρωμένου Ιησού. Η αγία του κάρα με τα ματωμένα ποταμάκια και την άρρητη ευωδία δείχνει την ευαρέσκεια του Χριστού μας στους σύγχρονους αγώνες του μεγάλου της Χίου ασκητού, του Γέροντα Κορνήλιου, που έλεγε ότι, «μέσα μας ρέει αίμα Χριστού και οφείλουμε να έχουμε αγάπη μεταξύ μας, αφού είμαστε αδέλφια και κληρονόμοι της Βασιλείας Του». Η όλη θήκη των ιερών του λειψάνων έχει αναδειχθεί πηγή θαυμασίων και κρήνη ιάσεων, θεραπεύουσα τις ασθένειες όλων των ευλαβών του Οσίου προσκυνητών.
Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας, Μέγας Υμνογράφος της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας
-Πιστεύετε κ. Μαρίζα στον Θεό;
-Αν δεν πίστευα, δεν θα είχα επιβιώσει. Πιστεύω πως με τη δύναμη του Θεού ζω.
Και μη σου φανεί μελοδραματικό.
Ζω με τη χαρά ότι η ζωή τούτη είναι μια δοκιμασία και το επάνω είναι ένα όνειρο.!
Η σκέψη μου είναι στον… ουρανό!
Νιώθω από τώρα τη χαρά της «αρπαγής».!
-Έχετε βιώσει το θαύμα στη ζωή σας;
-Έχω καταλάβει πολύ βαθιά το «Γεννηθήτω τω θέλημα σου». Στη ζωή, παλεύω, δεν παραιτούμαι.
Και όταν εξαντλούνται τα δικά μου όρια, Του λέω:
«Παύω να ασχολούμαι, βλέπεις ότι ζορίζομαι, Κανόνισε...».
Όταν δηλαδή με ξεπερνά η δυσκολία, Του κάνω ανάθεση έργου!
-Γίνεται πάντα κάτι μετά;
-Ναι, κι αυτό είναι το θαύμα!
(Αποσπάσμα στο περιοδικό “ΕΓΩ”)
Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου υπενθύμισης πρός Διδασκάλους, Πνευματικούς πατέρες, Κατηχητές, Επισκόπους, Αρχιεπισκόπους, Πατριάρχες... (...)
Υ.Γ: Κάθε συσχετισμός με πρόσωπα και καταστάσεις της εποχής μας ΔΕΝ είναι φανταστικός...
Εκκλησιαστική ή δαιμονική διπλωματία;
Τα όρια τους πολλές φορές συγχέονται, όπως συμβαίνει πάντα όταν η οικονομία (στην ποιμαντική σημασία της) έρχεται σε αντιπαράθεση με την ομόλογή της ακρίβεια. Η εκκλησιαστική διπλωματία, φρούτο και αυτό της οικουμενιστικής λαίλαπας και του ξεχαρβαλώματος που προκαλείο, είναι κάτι που στις μέρες μας έχει καθιερωθεί σαν κάτι φυσικό και χρησιμεύει ως άλλοθι σε κάθε εκκλησιαστική παράβαση των ιερών κανόνων και της καθ’ ημάς ορθοδόξου παραδόσεως.
Οι άγιοι ήταν έξυπνοι μεν, όχι όμως διπλωμάτες. Ή τουλάχιστον δεν τάνυζαν την οικονομία μέχρι να σπάσουν οι χορδές της. Για τούτο, άλλωστε, και κατέληγαν συνήθως στο μαρτύριο ή καθίσταντο ομολογητές της πίστεως. Ήξεραν να ξεχωρίζουν, γνώριζαν να διακρίνουν αυτά τα όρια, τις κόκκινες γραμμές από τις οποίες και πέρα περνάμε στα χωράφια της αμαρτίας, της βλασφημίας και της προδοσίας.
Έχουμε σήμερα τέτοιους έκνομους διπλωμάτες; Ουκ ολίγους… Οι επίσκοποι σέρνουν πρώτοι τον χορό. Το βλέπουμε κυρίως στην ανοχή τους στον Οικουμενισμό. Αλλά και στη δουλοφροσύνη τους έναντι των πολιτικών αρχόντων. Στην Κύπρο, για παράδειγμα, το θέμα τελευταία έφτασε στην κορύφωσή του με την ένοχη σιωπή – αφωνία στην περίπτωση του διωχθέντος μητροπολίτου Πάφου Τυχικού.
Ακολουθούν έπειτα κάποιοι ηγούμενοι στο Άγιο Όρος. Εδώ και αν έχουμε ξεχείλισμα απογοήτευσης. Βλέπουμε τον Μητσοτάκη και άλλους αντίχριστους πολιτικούς να γίνονται δεκτοί με αυτοκρατορικές τιμές σε ιστορικές μονές εντός και εκτός Όρους. Ποιοι ευθύνονται; Πάντως σίγουρα όχι τόσο οι απλοί μοναχοί, που σέρνονται σε ανεπίτρεπτες υπακοές στους προϊσταμένους τους.
Πώς μπορείτε, άγιοι πατέρες, να χασκογελάτε χαριεντιζόμενοι μετά πολιτικών αρχόντων και να ψάλλετε βυζαντινά πολυχρόνια σε αυτούς που ψήφισαν τόσους αντίχριστους νόμους, με αποκορύφωμα τον γάμο των ομοφυλοφίλων; Θα συμφωνούσε με τη στάση σας ο άγιος Παΐσιος, που δεν επέτρεψε στις μέρες του την υποδοχή άρχοντος λόγω του νόμου περί αμβλώσεων; Θα συναινούσε σε όσα πράττετε ένας Ιωσήφ Ησυχαστής ή ένας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης;
Το χρήμα; Η δόξα; Ο συνδυασμός τους; Ο ίλιγγος εκ της εκκοσμίκευσης; Τι ακριβώς φταίει και χάθηκε το μέτρο και η διάκριση; Πού είναι η ευλάβεια και ο φόβος του Θεού; Δεν είπαμε να είμαστε ταλιμπάν, αλλά όχι και αυτός ο κατήφορος…
Κ.Ν.
Μέτσοβο: Το μοναστήρι με το βαρέλι του 1782 και το κρασί των μοναχών
Αναβιωμένη ιστορική μονή Μετσόβου στα 1.000μ.: αμπέλια, σπάνια τοιχογραφία, κελάρι 18ου αιώνα και γευσιγνωσία κρασιού.
Η Μονή του Αγίου Νικολάου απέχει λίγα λεπτά με το αυτοκίνητο από την πλατεία του Μετσόβου. Ο δρόμος κατηφορίζει νοτιοδυτικά μέσα σε δάσος από οξιές, βελανιδιές και μαύρα πεύκα και σταματά σε ένα πάρκινγκ έξω από την είσοδο.
Εδώ, στα 920 μέτρα, ακούγεται ο Μετσοβίτικος, που τρέχει χαμηλότερα στη χαράδρα. Το μοναστήρι είναι πέτρινο, με πλακόστρωτες αυλές και χαμηλές εισόδους με βαριές ξύλινες πόρτες. Οι μοναχοί που το ανέλαβαν το 2017 έστησαν εδώ και οινοποιείο, το Imperator, με αμπέλια ως τα 1.050 μέτρα. Στο υπόγειο υπάρχει ένα τεράστιο ξύλινο βαρέλι του 1782.
Οκτώ αιώνες και μια Παναγία που θηλάζει
Η πρώτη γραπτή αναφορά στη μονή, βρίσκεται σε αυτοκρατορικό χρυσόβουλο του 13ου αιώνα. Στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας είχε πολυμελή αδελφότητα και, όπως δείχνουν έγγραφα της εποχής, προμήθευε με τρόφιμα και κρασί το ελληνικό σχολείο του Μετσόβου, που στεγαζόταν στα κελιά της Αγίας Παρασκευής.
Εδώ έζησε για ένα διάστημα ο Νικόλαος Μπασδάνης, αγωγιάτης που κουβαλούσε ξυλεία. Μαρτύρησε στα Τρίκαλα το 1659 και τιμάται ως Άγιος Νικόλαος ο εκ Μετσόβου. Το 1800 χτίστηκε στο συγκρότημα παρεκκλήσι στη μνήμη του.
Οι τοιχογραφίες χρονολογούνται γύρω στο 1700 και αποδίδονται στον αγιογράφο Ευστάθιο. Το επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο ενσωματώνει κομμάτια από παλαιότερες κατασκευές. Στον εξωτερικό τοίχο του ναού είναι ζωγραφισμένη η Παναγία Γαλακτοτροφούσα, με το Βρέφος στο στήθος. Το θέμα συναντιέται σπάνια στα μνημεία της Ηπείρου.
Το 1912, στις μάχες για την απελευθέρωση του Μετσόβου, γύρω από τη μονή πολέμησαν Κρήτες εθελοντές με αρχηγούς τον Στυλιανό Κλειδή και τον Εμμανουήλ Μπαλαντίνο. Μισό αιώνα αργότερα, το συγκρότημα ήταν εγκαταλειμμένο και κόντευε να πέσει. Το αναστήλωσε το 1960 το Ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα, με πρωτοβουλία του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, που το πήρε με χρησιδάνειο πενήντα ετών. Όταν έληξε η παραχώρηση, το μοναστήρι επέστρεψε στην Εκκλησία. Από το 2017 είναι μετόχι της Μονής Βοτσάς, στο Ανατολικό Ζαγόρι.
Το βαρέλι των 12.000 οκάδων
Το όνομα του οινοποιείου έρχεται από τη Βοτσά. Κατά την παράδοση, τη μονή του Ζαγορίου την ίδρυσε το 672 ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Δ΄ ο Πωγωνάτος, πάνω στη βασιλόστρατα που ένωνε την Ήπειρο με την Κωνσταντινούπολη. Η αδελφότητά της, ανέλαβε τον Άγιο Νικόλαο το 2017 και την ίδια χρονιά ίδρυσε το Imperator.
Στον Άγιο Νικόλαο, έβγαινε κρασί πολύ νωρίτερα. Στο υπόγειο, σε ένα πέτρινο κελάρι που έμεινε όπως ήταν, υπάρχει ένα χειροποίητο ξύλινο βαρέλι του 1782. Χωράει 12.000 οκάδες, περίπου 15 τόνους, και οι μοναχοί το παρουσιάζουν ως ένα από τα μεγαλύτερα και παλαιότερα που σώζονται. Γραπτές μαρτυρίες αναφέρουν ότι η μονή αποθήκευε και πουλούσε κρασί τουλάχιστον από το 1795.
Δίπλα του είναι σήμερα αραδιασμένα γαλλικά δρύινα βαρέλια, όπου ωριμάζουν τα κόκκινα. Ο χώρος κρατά από μόνος του σταθερή υγρασία και θερμοκρασία. Τη δουλειά τρέχει ο πατέρας Σπυρίδων, μαζί με τον πατέρα Εφραίμ και την υπόλοιπη αδελφότητα. Τη λένε διακόνημα, όπως κάθε εργασία που αναλαμβάνει ένας μοναχός για το κοινόβιο, και τη λογαριάζουν μέρος της λειτουργικής ζωής και της φιλοξενίας.
«Το αμπέλι για εμάς είναι διακόνημα, όπως η κουζίνα ή το αρχονταρίκι. Το κάνουμε για να έχει η μονή κάτι να προσφέρει σε όποιον περάσει την πόρτα της», σημειώνει ο π. Σπυρίδων. Τα αμπέλια, γύρω στα 100 στρέμματα, είναι μοιρασμένα ανάμεσα στο Μέτσοβο και το Ανατολικό Ζαγόρι, σε υψόμετρο από 900 έως 1.050 μέτρα, από τα μεγαλύτερα για αμπελώνα στην Ελλάδα. Τα ζαγορίσια βρίσκονται μέσα στο Πολιτιστικό Τοπίο Ζαγορίου, που έχει ενταχθεί στον κατάλογο της UNESCO.
Οι πλαγιές είναι απότομες και βραχώδεις και μηχάνημα δεν ανεβαίνει, οπότε το κλάδεμα και ο τρύγος γίνονται με τα χέρια. Η καλλιέργεια είναι ήπια, βιολογική. Η πρωινή υγρασία του ποταμού ευνοεί τους μύκητες, ενώ από το δάσος κατεβαίνουν ως τα κλήματα αρκούδες και αγριογούρουνα.
Έξι ετικέτες με βλάχικα ονόματα
Η αίθουσα γευσιγνωσίας είναι καινούργια, χτισμένη δίπλα στη μονή με λαξευτή πέτρα και ξύλινα δοκάρια, όπως τα μετσοβίτικα σπίτια. Έχει τζάκι στη μέση και μεγάλες τζαμαρίες προς το φαράγγι του Μετσοβίτικου.
Τα κρασιά κυκλοφορούν ως ΠΓΕ Μέτσοβο και τα ονόματά τους είναι βλάχικες λέξεις ή τοπωνύμια της Πίνδου. Το Imperator Lacrima (lacrima σημαίνει δάκρυ) είναι Gewürztraminer που μυρίζει λίτσι και τριαντάφυλλο. Έχει οξύτητα που η ποικιλία σπάνια δίνει σε ζεστότερα μέρη, γιατί εδώ τα σταφύλια ωριμάζουν αργά και οι νύχτες είναι κρύες.
Το Fagu Scriptu είναι Chardonnay που μένει με τις οινολάσπες του στη δεξαμενή, με εσπεριδοειδή και πράσινο μήλο. Το Rubini είναι ροζέ από Βλάχικο, την κόκκινη ποικιλία της Ηπείρου, με αρώματα κερασιού και ροδιού.
Στα κόκκινα, το Tsuka Rossia είναι Cabernet Sauvignon με σύντομο πέρασμα από βαρέλι. Το Valia Calda, Cabernet με Merlot, μένει δώδεκα μήνες στα βαρέλια του κελαριού και μυρίζει μαύρα φρούτα και κέδρο. Μαζί με τα ποτήρια έρχονται τυριά του Μετσόβου και καπνιστά αλλαντικά. Το καπνιστό Μετσοβόνε και η παλαιωμένη Rezzana ταιριάζουν με το Valia Calda, η Μετσοβέλλα και η γραβιέρα με το Rubini.
Η έκτη ετικέτα δεν μπαίνει στη γευσιγνωσία. Η Βλαχαβόνα είναι λευκή ποικιλία του Μετσόβου που είχε σχεδόν χαθεί. Οι μοναχοί βρήκαν κλήματα σε αυλές σπιτιών και σε παρατημένα αμπέλια, τα πολλαπλασίασαν και σήμερα εμφιαλώνουν γύρω στις 150 φιάλες τον χρόνο.
Χρήσιμα
Πώς θα πάτε. Με αυτοκίνητο από το Μέτσοβο, σε ασφαλτόδρομο που φτάνει ως το πάρκινγκ έξω από τη μονή. Με τα πόδια, από το παλιό λιθόστρωτο μονοπάτι που κατεβαίνει από τον οικισμό μέσα στο δάσος και ανήκει στις διαδρομές του Ursa Trail.
Κρατήσεις. Η επίσκεψη γίνεται μόνο με ραντεβού. Τηλ. +30 694 766 4890 και +30 694 141 5981, email: info@im-votsas.gr, ή μέσω της φόρμας στο im-votsas.gr.
Η γευσιγνωσία. Προηγείται ξενάγηση στο καθολικό και στο κελάρι. Το μικρό πακέτο έχει τρία ποτήρια (ένα λευκό, ένα ροζέ, ένα κόκκινο). Το μεγάλο έχει πέντε: Lacrima, Fagu Scriptu, Rubini, Tsuka Rossia και Valia Calda. Και τα δύο σερβίρονται με τοπικά τυριά και αλλαντικά. Τις τιμές τις δίνει το οινοποιείο με την κράτηση.
Στο Μέτσοβο. Η επίσκεψη συνδυάζεται με το Αρχοντικό Τοσίτσα και την Πινακοθήκη Αβέρωφ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
