Μενεξέδες και ζουμπούλια (Πολίτικο) - Κατερίνα Παπαδοπούλου

 Αστικό τραγουδάκι με την φωνή της Κατερίνας Παπαδοπούλου.Ακολουθεί ένα γαμήλιο μάρς όπως διασώθηκε από την οικογένεια Μαυράκη με καταγωγή από το Ρείζντερέ της Μικράς Ασίας. Το ηχογράφημα προέρχεται από τον δίσκο ''Αρμόνικες της Πόλης'' σε έκδοση του Αρχείου Ελληνικής Μουσικής και σε επιμέλεια των: Κυριάκου Γκουβέντα, Λάζαρου Κουλαξίζη,Γιώργου Κωνστάντζου και Ανδρέα Τσεκούρα. Φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν από το αρχείο του Μιχάλη Ζάμπα.

 

 Μενεξέδες και ζουμπούλια
και θαλασσινά πουλιά
αν τη δείτε την καλή μου
χαιρετίσματα πολλά...

Η κιθάρα μου να σπάσει
και τα τέλια να κοπούν
και τα χέρια που την παίζουν
μες στη μαύρη γη να μπουν.

Πες μου γιατί σαν ξένο με κοιτάς,
δεν είμ’ εγώ εκείνος π’ αγαπούσες;
με λάτρευες με λάτρευες πιστά
και με αγνοφιλούσες.

Τι ωραία πουν’ τα βράδια
μια βαρκούλα με πανί
ένας νέος ν’ ακομπανιάρει
και μια νέα νατραγουδεί...

Πες μου τη δασκάλισσά σου
που σε μάθαινε χορό
και σταυρώνεις τα ποδάρια
σαν την πάπια στο νερό

Πες μου γιατί σαν ξένο με κοιτάς,
δεν είμ’ εγώ εκείνος που αγαπούσες;
με λάτρευες με λάτρευες πιστά
και με αγνοφιλούσες.

Αν εσύ δε μου το δώσεις
το φιλί που σου ζητώ
απο κει κι ας με περάσουν
απ’ την πόρτα σου νεκρό.

Μενεξέδες και ζουμπούλια
και θαλασσινά πουλιά
αν τη δείτε την καλή μου
χαιρετίσματα πολλά...

«Ὁ Ἀδάμ ἔχασε τόν ἐπίγειο παράδεισο καί τόν ἀναζητοῦσε µέ θρῆνο: "Παράδεισέ µου, Παράδεισε, θαυµαστέ µου Παράδεισε”.

 

Κι ὁ Κύριος µέ τήν ἀγάπη Του στὀ σταυρό τοῦ χάρισε ἄλλο Παράδεισο, Καλύτερο ἀπό ἐκεῖνον τὸν ὁποῖο ἔχασε στούς οὐρανούς, ὅπου εἶναι τὸ ἄκτιστο Φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος».

Κωνσταντῖνος Μικρός, ὁ εὐλαβὴς νεωκόρος

 

Ἀσκητὲς μέσα στὸν κόσμο Γ’ – δ΄

Ἄγνωστος συγγραφεύς

Ὁ Κωνσταντῖνος Μικρὸς γεννήθηκε τὸ 1895 στὸ χωριὸ Ἀθίκια Κορινθίας. Οἱ γονεῖς του Γεώργιος καὶ Κατερίνα, ἂν καὶ πάμφτωχοι ξεχώριζαν στὸ χωριὸ γιὰ τὴν καλωσύνη καὶ τὴν φιλοξενία τους. Ἀπέκτησαν τέσσερα παιδιά, τὸν Κώστα καὶ ἄλλα τρία κορίτσια. Στὸ σπίτι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ παιδιὰ τοὺς μάζευαν συχνὰ καὶ τὰ ἀνήψια τούς καὶ πολλὲς φορὲς δύο ὀρφανὲς ἀπὸ πατέρα γειτονοποῦλες, τῶν ὁποίων ἡ μάννα ἔπρεπε νὰ φεύγη δύο μῆνες τὸν χρόνο ἀπὸ τὸ σπίτι, γιὰ νὰ δουλεύη τὰ κτήματα ποῦ εἶχε σὲ ἄλλο χωριό. Τὰ ὀρφανὰ κοριτσάκια δὲν ξέχασαν ποτέ, ὅταν μεγάλωσαν, τὴν ζεστὴ πατρικὴ ἀγκαλιὰ τοῦ κυρ–Γιώργη, τὸ βραδινὸ λιτὸ φαγητὸ πού μοιράζονταν μὲ τὰ παιδιά τοῦ, τὴν χαρὰ καὶ τὴν ἀγάπη πού ἀκτινοβολοῦσε μέσα σὲ κεῖνο τὸ φτωχόσπιτο. Μάλιστα, τὸ ἕνα ἀπὸ αὐτὰ ὅταν ἔγινε μάννα, ἄφησε ὡς παρακαταθήκη στὰ παιδιά τῆς νὰ μὴν ξεχνᾶνε ποτὲ νὰ προσθέτουν στὸ ψυχοχάρτι τὰ ὀνόματα Γεώργιος καὶ Αἰκατερίνη. Τόση ἀγάπη τοὺς εἶχε!

Σ  αὐτὸ τὸ εὐλογημένο περιβάλλον ἔζησε κι ἀνατράφηκε ὁ Κώστας. Ὅταν ἔφτασε σὲ στρατεύσιμη ἡλικία, τὸν ἔστειλαν στὸ Μικρασιατικὸ μέτωπο, γιὰ νὰ ὑπηρετήση ὡς ἱπποκόμος στὸ πλευρὸ κάποιου ἀξιωματικοῦ. Τὸ 1922, ἔτος τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, μὲ τὴν ἄτακτη ὑποχώρηση τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ βρέθηκε κάποια στιγμὴ πάνω στὸ μουλάρι μόνος, ἀποκομμένος ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπο σύνταγμα. Πολλοὶ ἀξιωματικοὶ –μαζὶ κι αὐτὸς πού ὑπηρετοῦσε ὁ Κώστας– πῆραν τ  ἄλογά τους κι ἔτρεξαν νὰ σωθοῦν ἀφήνοντας τὸν στρατὸ πίσω. Κάποια στιγμὴ ὁ Κώστας ἀποκαμωμένος ἀπὸ τὶς ταλαιπωρίες, ἔδεσε τὸ μουλάρι σ’ ἕνα δέντρο καὶ ξαπλώνοντας ἀπὸ κάτω ἀποκοιμήθηκε. Τὸν ξύπνησαν ὅμως ἀπότομα οἱ φωνὲς ἑνὸς ἄγνωστου νεαροῦ στρατιώτη πού σκυμμένος πάνω ἀπὸ τὸ πλευρὸ του τὸν τράνταζε δυνατὰ ἀπὸ τοὺς ὤμους καὶ τοῦ μιλοῦσε, λέγοντάς του ἐπιτακτικά:

Σήκω ἐπάνω, γρήγορα! Ἔρχονται οἱ Τοῦρκοι! Ἀνέβα στὸ μουλάρι καὶ πήγαινε στὴν Σμύρνη! Μπὲς στὸ πρῶτο πλοῖο πού θὰ βρῆς καὶ γύρνα πίσω, στὸ σπίτι σου!

Καλά… θὰ φύγω σὲ λίγο…, εἶπε ὁ Κώστας νυσταγμένος καὶ γύρισε τὸ πλευρό.

Ἂν μείνης ἐδῶ θὰ σὲ προλάβουν οἱ Τοῦρκοι καὶ θὰ σὲ σκοτώσουν!, τὸν σκούντησε καὶ πάλι ὁ στρατιώτης.

Προχωρᾶτε ἐσεῖς καὶ θὰ σας φτάσω ἐγὼ μὲ τὸ μουλάρι…, ξαναεῖπε ὁ Κώστας ἀποκαμωμένος. Τότε ὁ νεαρὸς στρατιώτης τὸν ἅρπαξε μὲ δύναμη καὶ τὸν σήκωσε ὄρθιο ἐπάνω.

Ἀκοῦς τί σου λέω; Νὰ φύγης τώρα ἀμέσως! Κι ὅταν φτάσης ἀπέναντι, στὸ νησί, τότε θὰ γίνη κι ἡ συνθηκολόγηση. Τράβα μπροστὰ καὶ μὴ φοβᾶσαι!

Καὶ ποιὸς εἶσαι ἐσὺ πού μοῦ τὰ λὲς ὅλα αὐτά;, ρώτησε ἀπορημένος ὁ Κώστας.

Εἶμαι ὁ Ἅγιος Δημήτριος!, ἀπάντησε ὁ νεαρὸς στρατιώτης καὶ ἀμέσως ἐξαφανίστηκε ἀπὸ μπροστά του.

Συγκλονισμένος ὁ Κώστας ἀνέβηκε πάνω στὸ μουλάρι καὶ κατευθύνθηκε πρὸς τὴν Σμύρνη. Μέχρι νὰ ἐπιβιβαστῆ ὅμως στὸ πλοῖο πού θὰ τὸν ἔφερνε στὴν Ἑλλάδα τὰ μάτια του εἶδαν στὸν δρόμο πολλὰ ἀπὸ τὰ ἐγκλήματα πού εἶχαν διαπράξει οἱ Τοῦρκοι. Κομματιασμένα σώματα Ἑλλήνων ἦταν σπαρμένα σὲ ὅλη τὴν διαδρομή. Ἀνάμεσά τους γυναῖκες καὶ ἀθώα μικρὰ παιδιά. Ἡ εὐαίσθητη ψυχὴ τοῦ Κώστα ταράχτηκε ἀπὸ τὸ φοβερὸ ἐκεῖνο θέαμα. Ὑπέστη νευρικὸ κλονισμό. Ὅταν ἔφτασε πίσω στὴν Ἑλλάδα, δὲν ἦταν πιὰ ὁ ἴδιος ἄνθρωπος. Ἔδειχνε βαθιὰ πληγωμένος καὶ γιὰ τὴν ὑπόλοιπη ζωὴ του ἦταν σοβαρὸς καὶ λιγομίλητος.

Παντρεύτηκε ὡστόσο, ὅπως οἱ περισσότεροι νέοι του χωριοῦ του μὲ τὴν Παναγιώτα Τζώρτζη, ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἀγγελόκαστρο Κορινθίας καὶ ἔμεινε στὸ πατρικό του σπίτι ποῦ ἦταν κτισμένο κοντὰ στὴν Ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ καὶ ἦταν ἀφιερωμένη στὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου. Ἔκανε τρία ἀγόρια: τὸν Γιάννη, τὸν Γιῶργο καὶ τὸν Ἀναστάσιο. Ἡ οἰκογένειά του ἦταν ἀπὸ τὶς φτωχότερες τοῦ χωριοῦ. Γιὰ νὰ χορτάσουν τὴν πείνα τοὺς τὰ παιδιὰ ἔτρωγαν ἀκόμη καὶ βελανίδια (!) ἀπὸ μία μεγάλη βελανιδιὰ ποῦ ἦταν πάνω στὸ βουνὸ δίπλα στὸ ξωκκλήσι τῆς Παναγιᾶς κι ἔκανε κάτι βελανίδια μεγάλα σὰν κάστανα.

Τὸ σπιτάκι τους, μικρὸ κι ἀπέριττο, χτισμένο ὡς τὴν μέση μὲ πέτρες καὶ ἀπὸ πάνω μὲ πλίνθους, δὲν εἶχε οὔτε πάτωμα! Ἡ κυρα–Παναγιώτα ὅμως ἔρριχνε πάνω ἀπὸ τὸ χῶμα: ἄχυρα ἢ ξερὰ χόρτα κι ἀπὸ πάνω ἔστρωνε τὶς κουρελοῦδες της. Ὅλα στὸ νοικοκυριὸ της ἔλαμπαν ἀπὸ τάξη καὶ καθαριότητα!

Ἡ οἰκογένεια ἐξασφάλιζε τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀπὸ τὶς λιγοστὲς ἐλιές της, τὰ κηπευτικὰ ἀπὸ τὸν κῆπο τους καὶ τὰ λιγοστὰ οἰκόσιτα ζωντανὰ πού εἶχε. Ἀπὸ τὰ γύρω πεῦκα τῆς περιοχῆς ὁ Κώστας ἔφτειαχνε καὶ ξυλοκάρβουνα σὲ ἕνα μικρὸ καμίνι ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι του, τὰ ὁποία ἔπειτα ἐμπορευόταν. Ταυτόχρονα ὑπηρετοῦσε ὡς νεωκόρος στὴν Ἐκκλησία τοῦ χωριοῦ ἀφιλοκερδῶς μέχρι τὸ τέλος τῆς ζωῆς του. Στὸ ἔργο αὐτὸ συμμετεῖχαν ὅλα τὰ μέλη ἀνεξαιρέτως.

Ὁ Κώστας ἦταν πάντα συνεπέστατος στὰ καθήκοντά του. Τὶς ἡμέρες ποῦ εἶχε θεία Λειτουργία ξυπνοῦσε πρὶν ἀκόμη χαράξη, γιὰ νὰ ἑτοιμάση τὸν ναό. Τὸ ἄναμμα τῶν καντηλιῶν καὶ τῶν κεριῶν τοῦ πολυελαίου ἦταν τότε ὁλόκληρη ἱεροτελεστία. Τὸν βοηθοῦσε σ‘ αὐτὸ κι ὁ γυιὸς του ὁ Γιῶργος, ἀλλὰ καὶ ἄλλα παιδόπουλα πού διακονοῦσαν στὸ ἱερό. Τὸ γενικὸ ὅμως πρόσταγμα τὸ ἔδινε ἐκεῖνος. Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας ὁ Κώστας ἔστεκε σιωπηλὸς καὶ προσευχόμενος πίσω ἀπὸ τὸ παγκάρι. Ἀπέφευγε νὰ μπαίνη στὸ Ἱερὸ κι ἔστελνε στὴν θέση του τὸν δευτερότοκο γυιὸ του Γιῶργο.

Μὲ τὴν ὑπόδειξη καὶ τὴν βοήθεια ἑνὸς φιλεύσπλαχνου καὶ προοδευτικοῦ συγχωριανοῦ του ἔμαθε νὰ φτειάχνη καὶ νέα κεριὰ ἀπὸ τὰ ἀποκέρια, ἐξοικονομώντας ἔτσι κάτι γιὰ τὴν οἰκογένεια.

Μετὰ τὸ μεσημέρι, ἀφοῦ ὁλοκλήρωνε τὰ καθήκοντά του στὸν ναό, κινοῦσε μὲ τὸ γαϊδουράκι τοῦ ν’ ἀνάψη τὰ καντήλια σὲ ὅλα τὰ γύρω ξωκκλήσια τοῦ χωριοῦ. Τὰ κοντινὰ τὰ ἀναλάμβανε ἡ γυναίκα του, ἡ κυρα–Παναγιώτα, στὰ μακρινὰ πήγαινε ὁ ἴδιος. Ἕνας εὔπορος συγχωριανός του, ὁ μπαρμπα–Μῆτσος, πού γνώριζε τὴν δυστυχία του, συμφώνησε νὰ τοῦ δίνη 50 δραχμὲς τὸν μήνα, γιὰ νὰ ἀνάβη καθημερινὰ τὰ καντηλάκια στὸ ἀπὸ αἰῶνες χτισμένο ἐξωκκλήσι τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, πάνω στὸ βουνό, 7 χιλιόμετρα ἀπόσταση ἀπὸ τὰ Ἀθίκια. Ἤθελε νὰ ἐκπληρώση μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο κι ἕνα τάμα πού εἶχε κάνει στὸν Ἅγιο, ὅταν ἀρρώστησε ἀπὸ φυματίωση. Ἔτσι, ὁ Κώστας χειμώνα – καλοκαίρι διήνυε μαζὶ μὲ ὅλες τὶς ἄλλες κι αὐτὴ τὴν δύσκολη ἀνηφορικὴ διαδρομή, ὥστε ὁ Ἅγιος νὰ μὴν μένη ποτὲ σβηστός. Ὅταν κάποιες φορὲς δὲν προλάβαινε ν  ἀνέβη στὸ βουνό, ἔστελνε στὴν θέση του τὸν μικρό του γυιό, τὸν Τάσο.

Κάποια φορά πού εἶχε ρίξει πολὺ χιόνι, δὲν μπόρεσε νὰ ἀνέβη στὸ ἐξωκκλήσι κι ἔτσι τὰ καντήλια ἔμειναν σβηστά. Πρὶν ξαπλώση ζήτησε συγγνώμη ἀπὸ τὸν Ἅγιο κι ἔπεσε γιὰ ὕπνο. Ὁ ἴδιος διηγήθηκε στὰ ἐγγόνια πού ζοῦσαν μαζί του, πῶς εἶδε τότε σὲ ὅραμα τὸν ἅγιο Δημήτριο, ὁ ὁποῖος τὸν ξύπνησε καὶ τοῦ εἶπε:

Κώστα, σήμερα μὲ ξέχασες, δὲν ἦρθες νὰ μὲ ἀνάψης.

Ἅγιέ μου Δημήτρη, δὲν σὲ ξέχασα ἀλλὰ τὸ χιόνι ἦταν πολὺ καὶ ἡ ὁμίχλη δὲν μὲ ἄφηνε νὰ δῶ τὸ μονοπάτι.

Σήκω, φόρεσε τὴν κάπα σου καὶ θὰ σὲ πάω ἐγὼ μὲ τὸ ἄλογό μου νὰ ἀνάψης τὰ καντήλια μου.

Ὅπως κι ἔγινε. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔζησε ἐκεῖνο τὸ βράδυ. Τὸ πρωΐ πού ξημέρωσε καὶ ὁ ἴδιος καὶ ἡ οἰκογένειά του εἶδαν πώς ἡ κρεμασμένη κάπα του ἦταν γεμάτη χιόνι. Πράγμα πού ἐπιβεβαίωνε πώς ὅσα ἔζησε ἦταν ἀληθινὰ γεγονότα καὶ ὄχι ἁπλὰ ἕνα ὄνειρο!

Οἱ παλαιοὶ διηγοῦνται πώς κάποτε ὁ Κώστας κατέβηκε στὴν Κόρινθο καὶ ἐπισκέφτηκε τὸν τότε Δεσπότη κ. Προκόπιο, γιὰ νὰ διαμαρτυρηθῆ ἔντονα γιὰ τὰ «ἐγκλήματα» πού διέπραττε ὁ παπὰς τοῦ χωριοῦ μέσα στὸ Ἱερό.

«Δεσπότη μου», εἶπε στὸν Ἱεράρχη, «τὸν παπὰ νὰ τὸν πάρετε ἀπὸ τὸ χωριό! Ἔχει τρελλαθῆ! Κάθε Κυριακὴ πιάνει ἕνα μικρὸ παιδάκι καὶ τὸ σφάζει μὲ τὴν λόγχη! Τὸν εἶδα μὲ τὰ μάτια μου! Ρίχνει πρῶτα τὸ αἷμα τού μέσα στὸ Ἅγιο Ποτήριο κι ἀπὸ πάνω ἔνα–ενα τὰ κομματάκια ἀπὸ τὸ σῶμα του! Τί σόϊ ἄνθρωπος εἶναι αὐτός;».

Ὁ ἔμπειρος Ἱεράρχης κατάλαβε πολὺ καλὰ πώς ὁ ταπεινὸς κι ὀλιγογράμματος νεωκόρος εἶχε ἀξιωθῆ νὰ γίνη ἐπανειλημμένως μάρτυρας μίας θαυμαστῆς θεοπτίας. Γιὰ νὰ τὸν προστατέψη ὅμως ἀπὸ τὸν κίνδυνο τῆς ἔπαρσης τὸν ἀντιμετώπισε σχεδὸν μὲ σκληρότητα καὶ τὸν ἀπέπεμψε μὲ φωνές: «Φύγε ἀμέσως ἀπὸ  δῶ καὶ πήγαινε στὴν ρημαΐλα (=ρημαδιό) σου! Δὲν θὰ  σαι στὰ καλά σου! Ὄνειρα βλέπεις! Πού ἦρθες ἐσὺ ἐδῶ νὰ μοῦ κατηγορήσης τὸν παπά!».

Ἀργότερα, ὡστόσο, σὲ σύναξη ἱερέων ὁ Σεβασμιώτατος κ. Προκόπιος διηγήθηκε τὸ περιστατικὸ γιὰ νὰ νουθετήση καὶ νὰ προβληματίση τοὺς λευΐτες του, λέγοντας: «Αὐτὰ πού ἐμεῖς τελοῦμε καὶ δὲν τὰ βλέπουμε, τὰ εἶδε ἕνας κοσμικός! Βίωσε ὁλοζώντανη τὴν θυσία τοῦ Χριστοῦ μας!».

Τῶν θαυμαστῶν αὐτῶν ἀποκαλύψεων ἀξιώθηκε ὁ Κώστας γιὰ τὴν μεγάλη του ταπείνωση, τὴν ἁπλότητα καὶ τὴν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς του. Οἱ συγχωριανοὶ τού μαρτυροῦν πώς τὸ πρόσωπό του ἦταν πάντα ἤρεμο καὶ ἐξέπεμπε μία φωτεινότητα. Ποτὲ κανεὶς δὲν τὸν ἄκουσε νὰ παραπονιέται ἢ νὰ γογγύζη γιὰ τὴν φτώχειά του ἢ γιὰ τὰ ἄλλα τοῦ προβλήματα. Ὅλη του ἡ βιοτὴ ἦταν μία δοξολογία πρὸς τὸν Θεό.

Οὔτε νὰ μαλώνη μὲ κανέναν τὸν εἶχαν δὴ ποτέ. Συνήθως, ὅ,τι τοῦ ἔλεγαν, τὸ‘κανε. Εἶχε μία ἀξιοθαύμαστη ὑπακοή. Ἀκόμη καὶ σὲ συγχωριανό του πού εἶχε σχεδὸν τὰ μισά του χρόνια καὶ τὸν ἔστελνε μὲ κάποια αὐθάδεια γιὰ κάποιο θέλημα, ὁ Κώστας κατέβαζε τὸ κεφάλι καὶ πήγαινε πρόθυμος νὰ τὸ ἐκτελέση. Τὶς περισσότερες ὧρες τῆς ἡμέρας ἦταν σιωπηλὸς καί, ἂν τοῦ ζητοῦσαν τὴν γνώμη του γιὰ κάτι, ἔλεγε συμβουλευτικὰ λίγα λόγια πνευματικὰ μὲ στόχο νὰ ὠφελήση τὸν ἄλλο. Ποτὲ δὲν ἔκανε ἄσκοπες συζητήσεις. Στὸν ἐλεύθερο χρόνο του πάντα μελετοῦσε γιὰ ὧρες τὸ Προσευχητάριο, τὸ Ψαλτήρι καὶ τὴν Ἁγία Γραφή.

Μία ἑβδομάδα πρὶν πεθάνη, ἡ σύζυγός του Παναγιώτα εἶδε σὲ ὅραμα τὸν ἅγιο Δημήτριο, ὁ ὁποῖος τῆς εἶπε πῶς σὲ λίγες ἡμέρες ὁ Κώστας θὰ ἔρθη μαζί μου, ὅπως καὶ ἔγινε.

Ὁ Κώστας προαισθανόμενος τὸ τέλος του ζήτησε ἀπὸ τὸν γυιὸ του Ἰωάννη, μὲ τὸν ὁποῖο διέμενε στὸ ἴδιο σπίτι, νὰ τοῦ φέρη τὸν ἱερέα τοῦ χωριοῦ γιὰ νὰ ἐξομολογηθῆ καὶ νὰ κοινωνήση. Μία ἡμέρα πρὶν φύγη γιὰ τὴν ἄλλη ζωή, ἐπειδὴ εἶχε προαισθανθῆ τὸν θάνατό του, ζήτησε ἀπὸ τὰ παιδιά του, τὴν ἑπομένη νὰ μείνουν στὸ σπίτι καὶ νὰ μὴν πᾶνε σὲ προγραμματισμένη δουλειά τους. Τὰ παιδιὰ του σεβάστηκαν τὴν ἐπιθυμία του, ἔμειναν μαζί του καὶ ἔτσι ἦταν παρόντες τὶς τελευταῖες στιγμὲς τῆς ἐπίγειας ζωῆς του.

Κοιμήθηκε τὴν 12η Νοεμβρίου 1980 σὲ ἡλικία 85 ἐτῶν εἰρηνικά, ὅπως καὶ ἔζησε.

Ὁ ἱερέας τοῦ χωριοῦ πατὴρ Σπυρίδων Κόρρος κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἐξοδίου ἀκολουθίας τὸν ἐγκωμίασε γιὰ τὸν ταπεινὸ καὶ ἐνάρετο βίο του καὶ ὁμολόγησε πώς ὅλα τὰ χρόνια της διακονίας του στὸν Ναὸ τῶν Ἀθικίων δὲν ξαναεῖδε τόσο ὄμορφο καὶ φωτεινὸ πρόσωπο νεκροῦ.

Αἰωνία του ἡ μνήμη. Ἀμήν.

 

συη φωτογραφία  ο Κωνσταντίνος με τήν σύζυγό του

Η απόλυτη σιωπή, να μην μπορείς να πάρεις ανάσα από την αφήγηση.

Αν ποτέ σας ρωτήσουν τί σημαίνει ηθοποιός, δείξτε τους το παρακάτω βίντεο..Τον Νικόλα να αφηγείται τη ζωή του μπάρμπα Χρήστου στον εαυτό του, τον Μάιμο...

Στο γαλαζοβαμμένο βλέμμα του Σινά

 

π.Π.Κ. 

έβδομο

«Δίχως Ταυτότητα»

Αλλά είναι προφανές πως πρέπει να έχουμε  τα σωστά όρια μεταξύ της εσχατολογικής υστερίας διαφόρων ζηλωτών και της απιστίας των εκσυγχρονιστών που τα βαπτίζουν όλα «συμβολικά».  

 

Το 1980 οι Χατζηνάσιος - Παπαδόπουλος - Τσανακλίδου δημιούργησαν ένα υπέροχο τραγούδι, τον «Ανθρωπάκο», από τον δίσκο «Δίχως Ταυτότητα», που έγινε πανελλήνια επιτυχία. 

 

Το 2000 η Συναγωγή του Σατανά, η Εβραιομασονία (κυριολεκτικός και τεκμηριωμένος ο όρος), με θράσος είχε παρενοχλήσει τόσο τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ όσο και τον Χριστόδουλο, ώστε, σε έναν ακόμα ιστορικό παρεμβατισμό ξένων κέντρων, να συναινέσουν στην αλλαγή των ταυτοτήτων.

 

Το 2011 η Αυγή είχε πρωτοσέλιδο το προφανές. Πως το ηλεκτρονικό φακέλωμα είναι καταπάτηση βασικών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης Ελευθερίας.

 

Το 2024 η Piraeus Bank ξαφνικά μπλόκαρε την τραπεζική μου κάρτα, χωρίς ενημέρωση με SMS, επειδή «δεν είχα κάνει μέσω gov επικαιροποίηση στοιχείων». Έμεινα εκτός έδρας χωρίς λεφτά, με 4 ευρώ στην τσέπη. Σκεφτείτε να ήμουν στο εξωτερικό!

Και αυτό ενώ είναι ήδη σκανδαλώδες το ότι μπορείς να έχεις πρόσβαση στο gov με τους κλειδαρίθμους των Τραπεζών. Ταύτιση κράτους και ιδιωτών Τοκογλύφων. Ποια εταιρεία λογισμικού τους διαχειρίζεται;

Δεν είναι απαραίτητο το χάραγμα του Αντιχρίστου ώστε «να μην μπορεί κανείς να πουλά και να αγοράζει». Βρισκόμαστε ήδη εδώ.

Το 2008 βρέθηκα με τον φίλο Γιώργο Αλεξάνδρου στη Σκήτη Αγ. Ανδρέα εν μέσω κακοκαιρίας. Αποκλεισμένοι, σκέφτηκε ο μακαριστός π. Εφραίμ να μας κάνει μια διάλεξη. Μαζευτήκαμε σε μια αίθουσα με νάιλον αντί για τζάμια και καθίσαμε δεξιά και αριστερά σε κάτι πάγκους. Απέναντι από τον π. Εφραίμ έκαιγε μια σόμπα πετρελαίου.

Θα προσπεράσω έναν φελλό, νομικό σύμβουλο της Ιεράς Συνόδου, που ήρθε στο Αγ.Ορος με σακάκι και φουλάρι, και είχε επίσης αποκλειστεί, ο οποίος έδωσε ρεσιτάλ βλακείας και αγένειας, διακόπτοντας τον γέροντα για να μιλήσει στο κινητό όρθιος, φωναχτά, μπροστά σε όλους, πότε με τον Μητροπολίτη Ιερόθεο Βλάχο, που του ζητούσε να του στείλουν ελικόπτερο για να τον παραλάβει, και πότε με τη γυναίκα του, τη Χάιδω, που έστελνε χαιρετίσματα στον αποσβολωμένο γέροντα. Ο οποίος μουρμούρισε ημιφώνως, υπομειδιώντας, «έπρεπε να το ακούσουμε κι αυτό», ενώ οι υπόλοιποι δαγκωνόμασταν να μη σκάσουμε στα γέλια από το θλιβερό θέαμα.

Το θέμα της ομιλίας ήταν οι φανατικοί ιεροκήρυκες που ασχολούνται μετά μανίας με τα περί του Αντιχρίστου και με τα του Σατανά, που είναι η μόνιμη ενασχόλησή τους.

Ο π. Εφραίμ (της Σκήτης), μιμούμενος τους ιεροκήρυκες αυτούς, προέτασσε το δάκτυλο με στόμφο και επαναλάμβανε το όνομα του εξαποδώ. Επισημαίνοντας ότι η συστηματική και μανιακή ενασχόληση με τα εσχατολογικά τον δοξάζει!

Στην τρίτη αναφορά στο όνομά του, με το δάκτυλο προτεταμένο, δείχνοντας απέναντι, ξαφνικά η σόμπα εξερράγη και άρχισε να αναφλέγεται. Ευτυχώς χωρίς κανένας να πάθει κάτι. Σείστηκε από τον κρότο όλη η Σκήτη και οι πατέρες έτρεχαν να δουν τι συνέβη.

Σβήσαμε τη φωτιά, ηρεμήσαμε όπως μπορούσαμε, καθίσαμε πάλι στις θέσεις μας. Κάθισε και ο π. Εφραίμ, μας κοίταξε χαμογελώντας και λέει μεταξύ σοβαρού κι αστείου: «Ε, τουλάχιστον μάθαμε πού κρυβόταν!»

Ένα ξέσπασμα γέλιου έφερε τη χαλάρωση. 

Αλλά είναι προφανές πως ο μακαριστός Γέροντας έθεσε τα σωστά όρια μεταξύ της εσχατολογικής υστερίας διαφόρων ζηλωτών και της απιστίας των εκσυγχρονιστών που τα βαπτίζουν όλα «συμβολικά». 

Ουαί εις αυτούς πάντως που συντάσσονται με τον Σατανά. Όπως και με τις κρατικές εξουσίες που του έχουν παραδοθεί.

 

Το 2026 η παρασυναγωγή του Βαρθολομαίου στην Ουκρανία περιέκοψε τους εξορκισμούς της βάπτισης «επειδή φαίνονται αστείοι στους παριστάμενους»

  μας τοστειλε το mail

 

Είμαι φτωχός κουρασμένος σκυφτός ανθρωπάκος,
των ταπεινών και των άλλων πουλιών φιλαράκος.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Μία ζωή με κρατάν, με κουνάν μ' ένα σπάγγο.
Λόγια, σχολειά, μέρα νύχτα δουλειά και στον πάγκο.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Όπου χαρά πρώτη πρώτη σειρά κάποιος κλέφτης.
Κι όποιο κακό κάνει τ' αφεντικό, εγώ είμ' ο φταίχτης.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Εἰς τὰς κατακόμβας οἱ Χριστιανοὶ εἰς τὴν Κίναν!

 

ΜΠΟΡΕΙ νὰ διανύουμε τὸν 21ο αἰῶνα μ.Χ., νὰ ἔχουν περάσει 17 αἰῶνες ἀφότου καθιερώθηκε ἡ ἀνεξιθρησκία, ἀλλὰ οἱ χριστιανοί, μόνον αὐτοί,

συνεχίζουν νὰ διώκονται μέχρι ἐξοντώσεως, ἰδίως στὰ μαρξιστοκρατούμενα κράτη.

Δεῖτε τί γίνεται στὴν Κίνα:

«Οἱ χριστιανοὶ στὴν Κίνα, οἱ ὁποῖοι ἀντιμετωπίζουν συνεχεῖς διώξεις ἀπὸ τὸ Κομμουνιστικὸ Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ), συναντῶνται σὲ ὑπόγειες ἐκκλησίες ἐδῶ καὶ χρόνια,

ἀφοῦ τὸ κράτος ἀπαγόρευσε ἐπίσημα ὅλες τὶς ἐκκλησίες ἐκτὸς τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ ἐλεγχόμενου ἀπὸ τὸ ΚΚΚ “Πατριωτικοῦ Κινήματος τῶν Τριῶν Ἑαυτῶν”.

Ὅσοι ἀρνοῦνται νὰ παρακολουθήσουν τὴν κρατικὴ ἐκκλησία συνεχίζουν νὰ συναντῶνται σὲ ἰδιωτικὰ σπίτια καὶ ἄλλους χώρους.

Σύμφωνα μὲ τὴν ChinaAid, τὸ 2022, ἡ δίωξη τῶν παράνομων χριστι­ανῶν ἀπὸ τὸ ΚΚΚ κλιμακώνεται μέρα μὲ τὴ μέρα.

Τὸ περιβάλλον καθίσταται ὅλο καὶ πιὸ ἐχθρικὸ γιὰ τοὺς ξένους ἱεραπόστολους, κα­θὼς τὸ ΚΚΚ θεωρεῖ τὶς δραστηριότητές τους ὡς “δυτικὴ ἐπιρροή”. Τὸν Ἰούλιο, ὁ νέος νόμος τῆς Κίνας κατὰ τῆς κατασκοπείας ὅρισε τὶς “παράνομες θρησκευτικὲς δραστηριότητες” ὡς κατασκοπεία καὶ οἱ ξένοι ὑπήκοοι μποροῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν μακροχρόνιες ποινὲς φυλάκισης βάσει τοῦ νέου νόμου. […]

Ὁ Μπὸμπ Φοὺ (Bob Fu), πρόεδρος τῆς ChinaAid, δήλωσε ὅτι τὸ ΚΚΚ προσπαθεῖ νὰ ξαναγράψει τὴ Βίβλο, ἀλλάζοντας τὸ κείμενο,

ὥ­στε νὰ λέει ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἦταν “παραβάτης τοῦ νόμου” καὶ “δολοφόνος”.

Οἱ πιστοὶ ἔσπευσαν στὶς κρατικὲς ἐκκλησίες, γιὰ νὰ ἀγοράσουν ὅσα περισσότερα ἀντίτυπα τῆς Βίβλου μποροῦσαν πρὶν σταματήσουν νὰ τυπώνουν τὴν τρέχουσα ἔκδοση»

(Ἱστ. theepochtimes. gr)!

Εἶναι φανερὸ πὼς ὁ Χριστὸς παραμένει τὸ μεγάλο «φόβητρο» γιὰ τοὺς χριστιανομάχους, καὶ γι’ αὐτὸ τὸν πολεμοῦν, ἀκόμα καὶ ὁ «ξεδοντιασμένος» μαρ­ξισμός! Ἀλλὰ μάταια!

 

Ορθόδοξος τύπος, 

Υπέροχο φθινόπωρο! Αν ήμουν πουλί θα πετούσα γύρω από τη γη ψάχνοντας για διαδοχικά φθινόπωρα.

 

Τζωρτζ Έλιοτ

~π. Γεώργιος Μεταλληνός : «Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές Σχολές άδικους»

.

«Η Αποκάλυψη είναι ποιητικό βιβλίο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες και δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά λέξη». Ο Ιωάννης, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, συνέθεσε δημιουργικά στοιχεία της εποχής του, χωρίς να διατυπώσει προφητεία, μολονότι το βιβλίο είναι Θεόπνευστο και μαρτυρεί την πίστη στον Χριστό, το Εσφαγμένο Αρνί.

 

 Αυτά, ακριβώς ειπώθηκαν(βλ. ΕΔΩ)σε σύναξη ιερέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος στον Βόλο, μιας Μητροπόλεως γνωστής για τις "προοδευτικές" θεολογικές και εκκλησιαστικές της τοποθετήσεις...

 

 

 

 

Σε λίγο θα μας πουν ότι ο Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν απλώς ένας ποιητής με ζωηρή φαντασία και η Αποκάλυψη ένα λογοτεχνικό δημιούργημα της εποχής του! Γιατί, αν αφαιρέσουμε από το βιβλίο τον προφητικό και αποκαλυπτικό του χαρακτήρα, τότε ίσως θα έπρεπε να πάψει να ονομάζεται «Αποκάλυψη του Ιωάννη» και να μετονομαστεί σε «Ποιητικές σκέψεις και προσωπικοί στοχασμοί του Ιωάννη»!

 

Εδώ ακριβώς όμως αρχίζει η αντίφαση για όσους γνωρίζουν τα στοιχειώδη. Από τη μία, επικαλούνται την ιστορική ερμηνεία του αριθμού 666, συνδέοντάς τον με τον αυτοκράτορα Νέρωνα, όντως μία από τις επικρατέστερες επιστημονικές προσεγγίσεις. Από την άλλη, υποβαθμίζουν την Αποκάλυψη σε ένα ποιητικό κείμενο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες, υποστηρίζοντας ότι ο Ιωάννης δεν διατύπωσε προφητεία.

Τελικά, τι ακριβώς ισχύει; 

Είναι ένα ιστορικό κείμενο που περιγράφει αποκλειστικά την εποχή του Νέρωνα ή ένα Θεόπνευστο προφητικό βιβλίο με συμβολική γλώσσα και διαχρονική εσχατολογική διάσταση; 

Διότι η ιστορική ερμηνεία ενός συμβολισμού δεν ακυρώνει την προφητεία, όπως και η ποιητική μορφή ενός κειμένου δεν αναιρεί το περιεχόμενό του.

Καλό είναι λοιπόν να μην προσποιούμαστε ότι δεν καταλαβαίνουμε πού οδηγεί αυτή η συζήτηση. 

Η σύναξη πραγματοποιήθηκε με αφορμή τις νέες ταυτότητες και τον Προσωπικό Αριθμό. Λες και την κόβουμε και τη ράβουμε την Αποκάλυψη κατά παραγγελία! Όταν μας εξυπηρετεί, την ερμηνεύουμε ιστορικά όταν μας δυσκολεύει, την αποκαλούμε ποιητική κι όταν οι πιστοί εκφράζουν προβληματισμούς για τις νέες ταυτότητες, τον Προσωπικό Αριθμό, την ψηφιακή διακυβέρνηση και τη συγκέντρωση ολοένα περισσότερων προσωπικών δεδομένων σε ενιαία συστήματα, σπεύδουμε να τους καθησυχάσουμε με θεολογικές γενικεύσεις.

 

Προφανώς αυτό δεν σημαίνει ότι οι νέες ταυτότητες ή ο Προσωπικός Αριθμός αποτελούν αυτομάτως το χάραγμα του θηρίου. 

Ούτε ότι κάθε τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να αντιμετωπίζεται με φόβο. 

Σημαίνει, όμως, ότι τα ζητήματα της ανθρώπινης ελευθερίας, της ιδιωτικότητας, της επιτήρησης και της σχέσης πολίτη και κράτους αξίζουν σοβαρή συζήτηση, χωρίς να απαξιώνονται οι εύλογοι προβληματισμοί των πιστών.

 

Μήπως, τελικά, επιχειρούμε να προσαρμόσουμε την Αγία Γραφή στα μέτρα της πολιτείας, της εκάστοτε εξουσίας και του κυρίαρχου πνεύματος της εποχής, αντί να κρίνουμε την εποχή μας υπό το φως της Αγίας Γραφής;

 

Ο ίδιος ο Ιωάννης, πάντως, δεν αφήνει περιθώρια να αγνοήσουμε πώς χαρακτηρίζει το έργο του:

«Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα» (Αποκ. 1:3).

Συμπληρώνοντας:

«Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου» (Αποκ. 22:10).

 

Η Ορθοδοξία δεν χρειάζεται τρομολαγνεία, αυθαίρετες ταυτίσεις και κινδυνολογίες ούτε όμως θεολογικές εκπτώσεις για να γίνει αρεστή στο πνεύμα της εποχής.

Η Αποκάλυψη δεν γράφτηκε για να τροφοδοτεί την περιέργεια των ανθρώπων, αλλά ούτε και για να μετατραπεί σε ένα ακίνδυνο ποιητικό ανάγνωσμα, από το οποίο αφαιρούμε ό,τι ενοχλεί τη σύγχρονη σκέψη.

Εν προκειμένω η Αποκάλυψη δεν χρειάζεται να προσαρμοστεί στα μέτρα της εξουσίας. 

Η εξουσία, όπως και κάθε ανθρώπινο σύστημα, είναι εκείνη που οφείλει να κρίνεται υπό το φως της αλήθειας.

Η τελευταία λέξη της Αποκαλύψεως δεν ανήκει ούτε στους αυτοκράτορες ούτε στους εκάστοτε ισχυρούς ούτε στους ερμηνευτές που επιχειρούν να την προσαρμόσουν κατά το δοκούν στις ανάγκες της εποχής. Ανήκει στον Χριστό.

«Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Αποκ. 22:20)

Στυλιανός Καβάζης

Σχόλιο παράγκας: Οι άνθρωποί είναι τρελαμένοι απλά δεν το ξέρουν,ισως να τους πείραξαν και οι πολλές δόσεις..

Έκεί όπου ή Τουρκία εξακολουθεί νά κατέχει Κυπριακό έδαφος, οί Συμβολισμοί έχουν πάντα τή δική τους Βαρύτητα.....

 

Άπολαύστε τήν στιγμή.

Είναι Μαγευτική...

Βαρυσήμαντος Ίστορικός Συμβολισμός.

Ό Ύπασπιστής τού Προέδρου,

Άξιωματικός τών Είδικών Δυνάμεων

μέ τόν Πράσινο Μπερέ,

Πού συνοδεύει Έπίσημα τήν Κυπριακή Άποστολή στήν Άττάλεια. 

 

Ξεχώρισε ο Διοικητής της Προεδρικής Φρουράς, Ανδρέας Πεττεμερίδης, κατά τη συνοδεία του Προέδρου Χριστοδουλίδη στη Σύνοδο για το Κλίμα στην Αττάλεια.

Με την επίσημη στολή και το πράσινο μπερέ, ο Ανδρέας Πεττεμερίδης βρισκόταν καθ’ όλη τη διάρκεια στο πλευρό του Προέδρου, ακολουθώντας τον.

Η εμφάνισή του δεν πέρασε απαρατήρητη από τις υπόλοιπες αντιπροσωπείες των ξένων κρατών, προσθέτοντας μια ξεχωριστή εικόνα στην παρουσία της κυπριακής αντιπροσωπείας στην Αττάλεια.

 

Η νυκτερινή προσευχή.

«Η νυχτερινή προσευχή έχει για τον Θεό 40 φορές μεγαλύτερη αξία από την ίδια προσευχή που γίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, διότι, στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και προς δόξαν Θεού, ο άνθρωπος σηκώνεται να προσευχηθεί ακριβώς την ώρα που είναι η πλέον κατάλληλη για ύπνο.

Ωστόσο, μπορεί κανείς να προσευχηθεί βαθιά μέσα στη νύχτα μόνο εάν έχει ήδη εδραιώσει σταθερά τη συνήθεια της προσευχής κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Στην αρχή, να προσεύχεσαι πολύ λίγο τη νύχτα· στη συνέχεια, να προσθέτεις σταδιακά ένα μικρό «ψίχουλο» κάθε φορά — διατηρώντας, βεβαίως, πάντοτε πνεύμα ταπεινότητας».

Μητέρα Πελαγία

Γιάννης Βάρδας "Λυραρογιάννης" - Λαϊκός Ποιητής, Λυράρης, Μαντιναδολόγος

 Ο Γιάννης Βάρδας, γέννημα-θρέμμα του Κρούστα, αποτελεί μια μοναδική πνευματική φυσιογνωμία της Ανατολικής Κρήτης. Άνθρωπος της καθημερινής βιοπάλης, κατάφερε να γεφυρώσει τον κόσμο των βουνών και την προφορική παράδοση με την παγκόσμια σκέψη του Καζαντζάκη, του Ρίτσου και του Νίτσε. 

  

Γεννημένος το 1946, ο Γιάννης Βάρδας έμαθε λύρα στα δώδεκα του χρόνια από ντόπιους μουσικούς, ενώ σημαδεύτηκε από τους ήχους του μεγάλου Δερμιτζογιάννη και «ποτίστηκε» από τη γραφή του Κωστή Φραγκούλη. Αν και σταμάτησε νωρίς να παίζει επαγγελματικά λύρα, επέλεξε συνειδητά να κρατήσει για τον εαυτό του «την ποίηση του λόγου». Η Ποίηση ως Θεά και Μούσα, ήταν εκείνη που τον οδήγησε στο να κρατήσει ζωντανό οτιδήποτε όμορφο έζησε στον τόπο του και χάθει. Θα έχετε την ευκαιρία να τον ακούσετε να τραγουδά στο πλευρό του μεγάλου Κρητικού μουσικού Πάρι Περυσινάκη, ο οποίος παρέα με τον Χαραλάμπη Παρασκάκη θα ντύσουν με τους ήχους της λύρας και του λαούτου τα λόγια του ποιητή, ζωντανεύοντας τους σκοπούς της ανατολικής Κρήτης.

Ο όσιος γέροντας π.Φιλόθεος Ζερβάκος κρατάει με ευλάβεια,έκδηλη χαρά και συγκίνηση την μίτρα του πνευματικού του πατέρα αγίου Νεκταρίου.Δίπλα του ο μακαριστός μητροπολίτης Κεφαλληνίας Προκόπιος ως αρχιμανδρίτης.

 

Συνδέεται με την πλήρη υποταγή μας, ηλίθιοι...

 

Η ελευθερία της βούλησης , το αυτεξουσιο, είναι από τα πολυτιμότερα δώρα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Όταν ο ίδιος ο Θεός σεβεται απόλυτα αυτήν την ελευθερία, αποφεύγοντας κάθε μορφή εξαναγκασμού, αφήνοντας τον άνθρωπο κυρίαρχο της πορείας του, αναδεικνύεται η ανυπέρβλητη αξία της.

Όταν ο ίδιος ο Θεός σεβεται απόλυτα το αυτεξουσιο και την ελευθερία του ανθρώπου, κανένας επίγειος έλεγχος δεν έχει το δικαίωμα να τα καταργήσει. . Χωρίς αυτήν την ελευθερία χάνεται η ίδια η αξιοπρέπεια της ύπαρξης μας.

Καταργείται ή δεν καταργείται το αυτεξουσιο, με την ψηφιακή ταυτότητα και τον προσωπικό αριθμό, ηλιθια ανθρωπακια;; 

 Κατερίνα Δημοπούλου

 

Δείτε επίσης : Αντεστραμμένη πραγματικότητα ! 

Στη Νέα Σκήτη ο Άγιος Γέροντας Ιωσήφ έχασε εκείνην την ιδιαίτερη Χάρη, που έλαβε όταν ζούσε με περισσότερες στερήσεις.

Έλεγε:

– Όταν έμενα στη Σκήτη του Αγίου Βασιλείου, το φρέσκο ψάρι ήταν σπάνια πολυτέλεια κι εδώ μπορώ να το τρώω όλη την ώρα. Όμως τώρα, όταν έχω υλικές παρηγοριές, ο Κύριος δεν μου δίνει πνευματικές με τόση δύναμη, όπως συνέβαινε στον Άγιο Βασίλειο. Τώρα πλησιάζω το παλάτι του Βασιλιά και χτυπάω την πύλη και αυτή δεν ανοίγει. Ενώ νωρίτερα όχι μόνο άνοιγα την πύλη, αλλά και έμπαινα μέσα και μιλούσα με τον Βασιλιά.

Μπουμπουλίνα - Ταινία του 1959

 ''Μπουμπουλίνα'' Ιστορική Eλληνική ταινία . Αναφέρεται στην ηρωίδα της Επανάστασης του 1821 Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, την οποία ενσάρκωσε η Ελληνίδα Ηθοποιός Ειρήνη Παππά.

Ὁ Μέγας Φώτιος, ἡ Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ ἡ καταδίκη τῶν παπικῶν καινοτομιῶν

Τοῦ Π. Κλιματσάκη, διδάκτορος Φιλοσοφίας

Εἰσαγωγή

  Συχνὰ διατυπώνεται ἡ ἄποψη ὅτι ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία δὲν ἔχει καταδικαστεῖ συνοδικῶς ὡς αἱρετικὴ καὶ ὅτι, ἑπομένως, δὲν ὑφίσταται οὐσιαστικὸ δογματικὸ ἐμπόδιο γιὰ τὴν ἕνωσή της μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ὡστόσο, ἡ ἱστορία τῶν ἐκκλησιαστικῶν συγκρούσεων τοῦ ἐνάτου αἰώνα, καὶ ἰδιαίτερα ἡ θεολογικὴ παρακαταθήκη τοῦ Μεγάλου Φωτίου, καταδεικνύουν ὅτι οἱ διαφορὲς μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως εἶχαν ἤδη ἀποκτήσει βαθὺ δογματικὸ καὶ ἐκκλησιολογικὸ χαρακτήρα πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸ σχίσμα τοῦ 1054.

Ὁ Μέγας Φώτιος ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες προσωπικότητες τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Μὲ τὴ θεολογική του διδασκαλία καὶ τοὺς ἀγῶνες του ὑπερασπίστηκε τὴν ὀρθόδοξη πίστη ἀπέναντι στὴν προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως καὶ στὶς ἀξιώσεις τῆς Ρώμης γιὰ καθολικὴ δικαιοδοσία ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 879–880, τὴν ὁποία σημαντικὸ μέρος τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς παραδόσεως ἀναγνωρίζει ὡς Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Ἡ Σύνοδος αὐτὴ ἀποκατέστησε τὸν Μέγα Φώτιο, ἐπιβεβαίωσε τὸ ἀπαραχάρακτο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καὶ ὑπερασπίστηκε τὴ συνοδικὴ συγκρότηση τῆς Ἐκκλησίας.

1. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κρίσις τοῦ ἐνάτου αἰῶνος

 Ἡ σύγκρουση μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ρώμης ὀξύνθηκε κατὰ τὸν ἔνατο αἰώνα, ἐξαιτίας τῆς κρίσεως ποὺ προέκυψε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τὸ 858 ὁ Πατριάρχης Ἰγνάτιος ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν θρόνο του, ὕστερα ἀπὸ τὴ σύγκρουσή του μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία. Στὴ θέση του ἐξελέγη ὁ Φώτιος, ἕνας ἐξαιρετικὰ μορφωμένος ἄνδρας, ὁ ὁποῖος μέχρι τότε ἦταν λαϊκός. Ἡ ἐκλογή του προκάλεσε ἀντιδράσεις, ἐνῶ ὁ Ἰγνάτιος καὶ οἱ ὑποστηρικτές του ἀναζήτησαν τὴ συμπαράσταση τῆς Ρώμης. Ὁ Πάπας Νικόλαος Α΄ παρενέβη στὴν ὑπόθεση καὶ, μὲ σύνοδο ποὺ συγκάλεσε στὴ Ρώμη τὸ 863, καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ὑποστήριξε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου.

Ἡ παρέμβαση αὐτὴ δὲν ἀποτελοῦσε ἁπλῶς μία προσπάθεια ἐπιλύσεως μιᾶς ἐκκλησιαστικῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ συνδεόταν μὲ τὴν ἀξίωση τῆς Ρώμης νὰ ἀσκεῖ δικαιοδοσία καὶ νὰ δέχεται ἐφέσεις πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς δικῆς της ἐκκλησιαστικῆς περιφέρειας. Ἡ Κωνσταντινούπολη δὲν ἀποδέχθηκε τὶς ἀξιώσεις αὐτές, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ διαφωνία νὰ ἀποκτήσει εὐρύτερες ἐκκλησιολογικὲς διαστάσεις. Παράλληλα, ὁ Μέγας Φώτιος ἀντιτάχθηκε στὶς δογματικὲς καινοτομίες ποὺ διαδίδονταν στὴ Δύση, μὲ κυριότερη τὴν προσθήκη τοῦ Filioque, δηλαδὴ τῆς διδασκαλίας ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ὄχι μόνο ἀπὸ τὸν Πατέρα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Υἱό. Ἡ σύγκρουση κορυφώθηκε τὸ 867, ὅταν σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη καταδίκασε τὶς λατινικὲς καινοτομίες.

2. Αἱ δύο Σύνοδοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως: 869–870 καὶ 879–880

Οἱ πολιτικὲς μεταβολὲς στὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία ἐπηρέασαν καθοριστικὰ τὶς ἐκκλησιαστικὲς ἐξελίξεις. Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Γ΄, τὴν ἐξουσία ἀνέλαβε ὁ Βασίλειος Α΄ ὁ Μακεδών, ὁ ὁποῖος, ἐπιδιώκοντας τὴν πολιτικὴ προσέγγιση μὲ τὴ Ρώμη, ἀπομάκρυνε τὸν Φώτιο ἀπὸ τὸν πατριαρχικὸ θρόνο καὶ ἐπανέφερε τὸν Ἰγνάτιο. Τὸ 869–870 συγκλήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη σύνοδος, ἡ ὁποία καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ἀναγνώρισε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου. Ἡ σύνοδος αὐτὴ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία ὡς Η΄ Οἰκουμενική, ἐνῶ δὲν περιλαμβάνεται στὶς ἀναγνωρισμένες Οἰκουμενικὲς Συνόδους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

Ἡ κατάσταση μεταβλήθηκε μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Ἰγνατίου τὸ 877, ὅταν ὁ Φώτιος ἐπανῆλθε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο. Τὸ 879–880 συγκλήθηκε νέα μεγάλη Σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη, μὲ τὴ συμμετοχὴ ἐκπροσώπων τῶν ἀνατολικῶν Πατριαρχείων καὶ ἀντιπροσώπων τοῦ Πάπα Ἰωάννη Η΄. Ἡ Σύνοδος ἀποκατέστησε τὸν Φώτιο, ἀκύρωσε τὶς προηγούμενες καταδίκες του καὶ ἐπιβεβαίωσε τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως χωρὶς προσθῆκες ἢ ἀλλοιώσεις. Ἡ σημασία της ὑπῆρξε ἰδιαίτερα μεγάλη, καθὼς κατέστησε σαφὲς ὅτι ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ τροποποιεῖται μονομερῶς ἀπὸ μία τοπικὴ Ἐκκλησία, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἱστορική της θέση ἢ τὸ κῦρος τοῦ ἐπισκόπου της.

Ἀπὸ ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογικὴ ἄποψη, ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἀποτελεῖ σημαντικὴ μαρτυρία ὑπὲρ τῆς συνοδικότητας καὶ ἐναντίον τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης διαθέτει ἀπεριόριστη δικαιοδοσία ἐπὶ ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας.

3. Ὁ Μέγας Φώτιος καὶ ἡ ὑπεράσπισις τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας

Ὁ Μέγας Φώτιος συγκαταλέγεται στοὺς σπουδαιότερους θεολόγους καὶ ἐκκλησιαστικοὺς ἄνδρες τῆς βυζαντινῆς περιόδου. Ἡ εὐρύτατη παιδεία του ἀποτυπώνεται σὲ πολυάριθμα ἔργα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ξεχωρίζει ἡ Μυριόβιβλος ἢ Βιβλιοθήκη, μία συλλογὴ περίπου 280 βιβλιογραφικῶν παρουσιάσεων καὶ κριτικῶν παρατηρήσεων σὲ ἔργα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς καὶ χριστιανικῆς γραμματείας. Ὡστόσο, ἰδιαίτερη θεολογικὴ σημασία παρουσιάζει τὸ ἔργο του Περὶ τῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος Μυσταγωγίας, στὸ ὁποῖο ἀναπτύσσει συστηματικὰ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἀντικρούει τὴ λατινικὴ προσθήκη τοῦ Filioque.

Ἡ ἐπιχειρηματολογία του στηρίζεται στὴ θεία Ἀποκάλυψη καὶ στὴν πατερικὴ παράδοση. Δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ Filioque ὡς μία ἁπλὴ λεκτικὴ διαφοροποίηση, ἀλλὰ ὡς διδασκαλία ποὺ ἀλλοιώνει τὶς θεμελιώδεις ἀρχὲς τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας. Γιὰ τὸν Μέγα Φώτιο, τὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δὲν ἀφορᾶ μία δευτερεύουσα θεολογικὴ λεπτομέρεια, ἀλλὰ τὸν ἴδιο τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ἡ Ἐκκλησία ὁμολογεῖ τὸ μυστήριο τοῦ ἐν τρισὶ προσώποις Θεοῦ.

4. Ὁ Πατὴρ ὡς μόνη αἰτία  εἰς τὴν Ἁγίαν Τριάδα

Θεμελιώδης ἀρχὴ τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας εἶναι ὅτι ὁ Πατὴρ ἀποτελεῖ τὴ μόνη ἀρχὴ καὶ αἰτία τῆς ὑπάρξεως τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ Πατὴρ γεννᾷ ἀϊδίως τὸν Υἱὸ καὶ ἐκπορεύει ἀϊδίως τὸ Ἅγιο Πνεῦ­μα. Ἡ γέννηση καὶ ἡ ἐκπόρευση δὲν ἀποτελοῦν γεγονότα ποὺ συντελοῦνται μέσα στὸν χρόνο, οὔτε πράξεις ποὺ ἔχουν ἀρχὴ καὶ τέλος, ἀλλὰ τοὺς ἀΐδιους τρόπους ὑπάρξεως τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ Ἁγία Γραφὴ ἀποκαλύπτει ρητῶς ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα: «Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται» (Ἰω. 15, 26).

Σύμφωνα μὲ τὴν ὀρθόδοξη πατερικὴ διδασκαλία, ἡ ἰδιότητα τοῦ Πατρὸς ὡς αἰτίας ἀποτελεῖ ἀποκλειστικὸ ὑποστατικό του ἰδίωμα. Δὲν μπορεῖ ἑπομένως νὰ ἀποδοθεῖ καὶ στὸν Υἱό, χωρὶς νὰ ἀλλοιωθεῖ ἡ διάκριση τῶν θείων ὑποστάσεων. Ἀκριβῶς σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο ἐντοπίζεται ἡ βασικὴ ἀντίρρηση τοῦ Μεγάλου Φωτίου ἀπέναντι στὸ Filioque. Ἐὰν ὁ Υἱὸς θεωρηθεῖ ἐπίσης αἰτία τῆς ὑποστατικῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τότε ἡ πατρικὴ ἰδιότητα παύει νὰ ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στὸν Πατέρα. Κατὰ τὸν Μέγα Φώτιο, μία τέτοια ἀντίληψη δημιουργεῖ σοβαρὸ πρόβλημα στὴ θεολογία τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐπειδὴ συγχέει τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα καὶ εἰσάγει μία διαφορετικὴ ἀντίληψη περὶ τῆς θείας μοναρχίας.

5. Ἡ διάκρισις τῶν θείων ὑποστάσεων καὶ τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὁμολογεῖ ἕνα Θεὸ σὲ τρεῖς ὁμοούσιες ὑποστάσεις: τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Οἱ τρεῖς ὑποστάσεις ἔχουν τὴν ἴδια καὶ ἀδιαίρετη θεία οὐσία. Καθεμία εἶναι τέλειος Θεός, χωρὶς νὰ ἀποτελεῖ μέρος ἢ τμῆμα τῆς Θεότητας. Ἡ διάκριση τῶν ὑποστάσεων δὲν στηρίζεται σὲ διαφορὰ οὐσίας, ἀλλὰ στὰ ἰδιαίτερα ὑποστατικά τους ἰδιώματα. Ὁ Πατὴρ εἶναι ἀγέννητος καὶ αἰτία, ὁ Υἱὸς εἶναι γεννητὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐκπορευτὸ ἐκ τοῦ Πατρός. Τὰ ἰδιώματα αὐτὰ εἶναι ἀκοινώνητα, δηλαδὴ δὲν μεταβιβάζονται ἀπὸ τὴ μία ὑπόσταση στὴν ἄλλη.

Ἑπομένως, ἡ ἀπόδοση στὸν Υἱὸ τῆς ἰδιότητας τοῦ αἰτίου τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δημιουργεῖ, σύμφωνα μὲ τὴ φωτιανὴ θεολογία, σύγχυση μεταξὺ τῶν ὑποστάσεων. Οἱ Λατῖνοι ὑποστηρίζουν ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸ «ὡς ἀπὸ μία ἀρχή». Ἡ διατύπωση αὐτὴ ἀποσκοπεῖ στὴν ἀποφυγὴ τῆς κατηγορίας ὅτι εἰσάγονται δύο ἀνεξάρτητες ἀρχὲς στὴ Θεότητα. Ὡστόσο, ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη θεολογικὴ σκοπιά, τὸ πρόβλημα δὲν περιορίζεται στὸν ἀριθμὸ τῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ ἀφορᾶ πρωτίστως τὴν ἀπόδοση στὸν Υἱὸ μιᾶς αἰτιακῆς ἰδιότητας ποὺ ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στὸν Πατέρα. Ἡ διάκριση τῶν ὑποστατικῶν ἰδιωμάτων ἀποτελεῖ ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ τὴ διαφύλαξη τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας.

6. Ἡ διάκρισις μεταξὺ ἐκπορεύσεως καὶ ἀποστολῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Ἕνα ἀπὸ τὰ κεντρικὰ σημεῖα τῆς θεολογικῆς ἐπιχειρηματολογίας τοῦ Μεγάλου Φωτίου εἶναι ἡ διάκριση μεταξὺ τῆς ἀΐδιας ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τῆς ἀποστολῆς Του στὸν κόσμο. Ἡ ἐκπόρευση ἀφορᾶ τὸν τρόπο ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὴν Ἁγία Τριάδα. Ἀντίθετα, ἡ ἀποστολὴ ἀφορᾶ τὴ θεία οἰκονομία, δηλαδὴ τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία καὶ τὸν ἁγιασμὸ τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς διακρίνει τὶς δύο αὐτὲς πραγματικότητες: «Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ Παράκλητος, ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ Πατρός, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται» (Ἰω. 15, 26). Στὸ χωρίο αὐτὸ ὁ Χριστὸς δηλώνει ἀφενὸς ὅτι ὁ Ἴδιος ἀποστέλλει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ ἀφετέρου ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα. Ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπὸ τὸν Υἱὸ δὲν ταυτίζεται ἑπομένως μὲ τὴν ἀΐδια ἐκπόρευσή Του.

Ἡ διάκριση αὐτὴ εἶναι οὐσιώδης γιὰ τὴν ὀρθόδοξη θεολογία. Ὁ ἀναστημένος καὶ ἀναληφθεὶς Χριστὸς ἀποστέλλει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὴν Ἐκκλησία, ὥστε οἱ πιστοὶ νὰ ἁγιάζονται, νὰ κοινωνοῦν μὲ τὸν Ἴδιο καὶ νὰ μετέχουν στὴ ζωή Του. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐνεργεῖ μέσα στὴν Ἐκκλησία, στὰ μυστήρια καὶ στὴ ζωὴ τῶν πιστῶν, καθιστώντας δυνατὴ τὴ μετοχὴ τοῦ ἀνθρώπου στὴ θεία χάρη. Ἡ ἀποστολὴ αὐτή, ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι ὁ Υἱὸς ἀποτελεῖ αἰτία τῆς ὑποστατικῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ σύγχυση μεταξὺ ἐκπορεύσεως καὶ ἀποστολῆς ὁδηγεῖ, κατὰ τὸν Μέγα Φώτιο, στὴν ἀλλοίωση τῆς ὀρθόδοξης διδασκαλίας περὶ τῆς Ἁγίας Τριάδος.

7. Τὸ Filioque ὡς δογματικὴ καὶ ἐκκλησιολογικὴ καινοτομία

Ἡ προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως δὲν ἀποτελεῖ μόνο δογματικὸ ζήτημα, ἀλλὰ συνδέεται καὶ μὲ ἕνα εὐρύτερο ἐκκλησιολογικὸ πρόβλημα. Τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως, ὅπως διαμορφώθηκε ἀπὸ τὶς δύο πρῶτες Οἰκουμενικὲς Συνόδους, ἀποτελεῖ κοινὴ ὁμολογία τῆς Ἐκκλησίας. Καμία τοπικὴ Ἐκκλησία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλει μονομερῶς τὸ περιεχόμενό του. Ἡ προσθήκη τοῦ Filioque στὴ δυτικὴ παράδοση ἐκφράζει ἑπομένως, ἀπὸ ὀρθόδοξη ἄποψη, ὄχι μόνο μία ἐσφαλμένη τριαδολογικὴ διδασκαλία, ἀλλὰ καὶ μία ἀντικανονικὴ ἐπέμβαση στὸ κοινὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως.

Ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἐπιβεβαίωσε τὸ ἀπαραχάρακτο τοῦ Συμβόλου καὶ ἀπαγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴ διαφορετικῆς ὁμολογίας ἢ ἀλλοιώσεών του. Πρέπει, ὡστόσο, νὰ διακριθεῖ ἡ ἱστορικὴ πραγματικότητα ἀπὸ τὴ μεταγενέστερη ἐξέλιξη. Κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Μεγάλου Φωτίου, ἡ προσθήκη τοῦ Filioque εἶχε ἤδη διαδοθεῖ σὲ περιοχὲς τῆς Δύσεως, ἀλλὰ δὲν εἶχε ἀκόμη εἰσαχθεῖ στὴ λειτουργικὴ χρήση τῆς ἴδιας τῆς Ρώμης. Ἡ ἐπίσημη εἰσαγωγή του στὸ Σύμβολο ποὺ ψαλλόταν στὴ Ρώμη πραγματοποιήθηκε ἀργότερα, τὸ 1014. Ἑπομένως, ἡ κριτικὴ τοῦ Μεγάλου Φωτίου στρεφόταν πρωτίστως ἐναντίον τῆς δογματικῆς καινοτομίας καὶ τῆς διαδόσεώς της στὴ δυτικὴ χριστιανοσύνη. Ἡ μεταγενέστερη υἱοθέτηση τῆς προσθήκης ἀπὸ τὴ Ρώμη κατέστησε ἀκόμη βαθύτερη τὴ δογματικὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων.

8. Τὸ παπικὸν πρωτεῖον καὶ ἡ συνοδικότης τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ διαμάχη τοῦ Μεγάλου Φωτίου μὲ τὴ Ρώμη δὲν περιορίστηκε στὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλὰ ἀφοροῦσε ἐπίσης τὶς ἀξιώσεις τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης γιὰ δικαιοδοτικὴ ἐξουσία ἐπὶ ἄλλων Ἐκκλησιῶν. Ἡ ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξη κανονικῆς τάξεως καὶ πρωτείων τιμῆς μεταξὺ τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν Πατριαρχείων. Δὲν ἀποδέχεται, ὅμως, ὅτι ἕνας ἐπίσκοπος μπορεῖ νὰ ἀσκεῖ καθολικὴ καὶ ἀπεριόριστη ἐξουσία ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπολοίπων. Ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας θεμελιώνεται στὴν κοινὴ πίστη, στὴ μυστηριακὴ κοινωνία καὶ στὴ συνοδικότητα, ὄχι στὴν ὑπαγωγὴ ὅλων τῶν ἐπισκόπων σὲ μία ἀνώτατη ἐκκλησιαστικὴ ἀρχή.

Ἡ ἐπέμβαση τοῦ Πάπα Νικολάου Α΄ στὴν ἐκκλησιαστικὴ κρίση τῆς Κωνσταντινουπόλεως φανέρωσε τὴ διαφορετικὴ ἀντίληψη ποὺ ἀναπτυσσόταν στὴ Ρώμη σχετικὰ μὲ τὰ ὅρια τῆς παπικῆς δικαιοδοσίας. Ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη σκοπιά, ἡ ἀντίληψη αὐτὴ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν κανονικὴ παράδοση τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας. Ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἐπιβεβαίωσε τὴ συνοδικὴ ἀντιμετώπιση τῶν ἐκκλησιαστικῶν διαφορῶν καὶ τὴν ἀνάγκη σεβασμοῦ τῆς κανονικῆς τάξεως. Ἡ θεολογική της σημασία εἶναι ἑπομένως διπλή: ἀφενὸς ὑπερασπίζεται τὴν ἀκεραιότητα τῆς δογματικῆς παραδόσεως καὶ ἀφετέρου ἀναδεικνύει τὴν ἀρχὴ ὅτι κανένας ἐπίσκοπος δὲν βρίσκεται ὑπεράνω τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς συνοδικῆς της συνειδήσεως.

9. Ἡ διαχρονικὴ σημασία τῆς διδασκαλίας τοῦ Μεγάλου Φωτίου

Ἡ διδασκαλία τοῦ Μεγάλου Φωτίου ἀπέκτησε ἰδιαίτερη σημασία κατὰ τοὺς ἑπόμενους αἰῶνες. Οἱ διαφορὲς μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως ὄχι μόνο δὲν ἐξαλείφθηκαν, ἀλλὰ ἐνισχύθηκαν ἀπὸ τὴ μεταγενέστερη διαμόρφωση τοῦ παπικοῦ θεσμοῦ καὶ τῆς λατινικῆς δογματικῆς παραδόσεως. Ἡ καθιέρωση τοῦ παπικοῦ ἀλαθήτου ἀπὸ τὴν Α΄ Σύνοδο τοῦ Βατικανοῦ τὸ 1870 ἀποτέλεσε μία μεταγενέστερη δογματικὴ ἐξέλιξη, ἡ ὁποία, ἀπὸ ὀρθόδοξη ἄποψη, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἀπομάκρυνση τῆς Ρώμης ἀπὸ τὴ συνοδικὴ ἐκκλησιολογία τῆς πρώτης χιλιετίας.

Ἡ ἱστορικὴ πορεία τῆς δυτικῆς ἐκκλησιολογίας δείχνει ὅτι οἱ ἀντιρρήσεις ποὺ διατύπωσε ὁ Μέγας Φώτιος δὲν ἀφοροῦσαν ἀποκλειστικὰ τὶς περιστάσεις τῆς ἐποχῆς του. Ἀνέδειξαν ἕνα θεμελιῶδες ἐρώτημα: ποιός εἶναι ὁ φορέας τῆς αὐθεντίας μέσα στὴν Ἐκκλησία καὶ μὲ ποιόν τρόπο διαφυλάσσεται ἡ ἀποστολικὴ πίστη; Γιὰ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση, ἡ ἀπάντηση βρίσκεται στὴ συνοδικὴ συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία διαφυλάσσει τὴν πίστη τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν παράδοση ὑπερασπίστηκε ὁ Μέγας Φώτιος, ὅπως ἀργότερα καὶ ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς κατὰ τὶς συζητήσεις γιὰ τὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν στὴ Σύνοδο Φερράρας–Φλωρεντίας.

10. Αἱ σύγχρονοι προσπάθειαι ἑνώσεως καὶ τὰ δογματικὰ ἐμπόδια

Οἱ σημερινὲς προσπάθειες προσεγγίσεως μεταξὺ Ὀρθόδοξης καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας ἐπαναφέρουν στὸ προσκήνιο τὰ ἴδια θεμελιώδη ζητήματα. Ἡ ἀναφορὰ στὴν κοινὴ πίστη τῆς πρώτης χιλιετίας καὶ στὸ Σύμβολο Νικαίας–Κωνσταντινουπόλεως δὲν ἀρκεῖ, ἀπὸ μόνη της, γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας. Ἡ ἑνότητα δὲν μπορεῖ νὰ περιορίζεται σὲ μία κοινὴ ἱστορικὴ ἀναφορὰ ἢ σὲ μία γενικὴ ὁμολογία χριστιανικῆς πίστεως, ἀλλὰ προϋποθέτει πραγματικὴ δογματικὴ συμφωνία. Ἐφόσον ἐξακολουθοῦν νὰ ὑφίστανται διαφορὲς σχετικὰ μὲ τὴν ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ παπικὸ πρωτεῖο δικαιοδοσίας καὶ τὸ παπικὸ ἀλάθητο, τὸ πρόβλημα τῆς ἑνώσεως παραμένει οὐσιαστικό.

Ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ ὀρθόδοξη θεολογικὴ σκοπιά, ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ τὴν παράκαμψη τῶν δογματικῶν διαφορῶν οὔτε μὲ τὴν ὑποβάθμισή τους σὲ δευτερεύοντα ἱστορικὰ ζητήματα. Ἡ ἀληθινὴ ἑνότητα προϋποθέτει τὴν κοινὴ ὁμολογία τῆς ἀποστολικῆς πίστεως. Ἀκριβῶς γι᾿ αὐτὸ ἡ θεολογικὴ παρακαταθήκη τοῦ Μεγάλου Φωτίου παραμένει ἐπίκαιρη. Ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα δὲν εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὴ δογματικὴ ἀλήθεια καὶ ὅτι ἡ συνοδικότητα ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο στοιχεῖο τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως.

Συμπεράσματα

  Ὁ Μέγας Φώτιος ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους ὑπερασπιστὲς τῆς ὀρθόδοξης πίστεως κατὰ τὴν πρώτη χιλιετία. Μὲ τὴ θεολογική του διδασκαλία κατέδειξε ὅτι ἡ ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπὸ τὸν Πατέρα ἀποτελεῖ θεμελιῶδες στοιχεῖο τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας καὶ ὅτι ἡ ἀπόδοση αἰτιακῆς ἰδιότητας στὸν Υἱὸ ἀλλοιώνει τὴ διάκριση τῶν θείων ὑποστάσεων. Παράλληλα, ἡ ἐκκλησιαστική του δράση ἀνέδειξε τὴ σημασία τῆς συνοδικότητας καὶ τῆς κανονικῆς τάξεως ἀπέναντι στὶς ἀξιώσεις καθολικῆς δικαιοδοσίας τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης.

Ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 879–880 ἀποτελεῖ σημαντικὸ σταθμὸ αὐτῆς τῆς ἱστορικῆς καὶ θεολογικῆς πορείας, καθὼς ἐπιβεβαίωσε τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καὶ ἀποκατέστησε τὴν ἐκκλησιαστικὴ θέση τοῦ Μεγάλου Φωτίου. Ἡ σημασία τοῦ ἔργου του δὲν περιορίζεται στὸ παρελθόν. Ἡ διδασκαλία του ἐξακολουθεῖ νὰ ἀποτελεῖ οὐσιῶδες σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τὴν κατανόηση τῶν διαφορῶν μεταξὺ Ὀρθόδοξης καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ὑπεράσπιση τῆς ὀρθόδοξης πίστεως, ὅπως τὴν παρέδωσαν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, παραμένει ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ κάθε αὐθεντικὴ προσπάθεια ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας. Ὁ Μέγας Φώτιος ἀναδεικνύεται ἔτσι ὄχι μόνο ὡς σπουδαῖος θεολόγος καὶ ἐκκλησιαστικὸς ἡγέτης, ἀλλὰ καὶ ὡς διαχρονικὸς μάρτυρας τῆς ἀλήθειας τῆς Ὀρθοδοξίας.

σχολιο: Σε αντίθεση με την λογική και την επιβαλλόμενη προπαγάνδα των οικουμενιστων με πρωτεργάτη τον τραγικό Βαρθολομαίο που αδημονεί ο άφρων για κοινό ποτυριο με τους παπικούς, οι άγιοι έχουν διαφορετική γνώμη. Ποιους τελικά θα ακούμε, μα τους Αγίους μας!

«Μου αρέσει πάντα να περπατάω στη βροχή, για να μη βλέπει κανείς ότι κλαίω.» —

 

Τσάρλι Τσάπλιν

Ο Δημήτρης Σαββίδης συζητά με τον Φειδία για τη διαφθορά στην Ελλάδα, την πολιτική, τη δικαιοσύνη, την υπόθεση των Τεμπών και τον βαθύ διχασμό της κοινωνίας.

 Μιλά για τις αντιφάσεις του πολιτικού συστήματος, την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και την ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή στην πολιτική ζωή της χώρας.

Στο γαλαζοβαμμένο βλέμμα του Σινά

 

π.Π.Κ. 

έκτο

Άγιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης και του Έσσεξ: Αι εντολαί του Χριστού είναι αντανάκλασις της αιωνίου Θείας ζωής εις τον κόσμον ημών…

 

Περί της χριστιανικής ασκήσεως

Το παρόν θέμα παρουσιάζεται ως το πλέον επίκαιρον ουχί μόνον διά όσους καλούνται ασκηταί υπό την στενήν και ούτως ειπείν ειδικήν της λέξεως έννοιαν, ήτοι διά τους μοναχούς, αναχωρητάς και ερημίτας, αλλά και διά πάντα χριστιανόν εν γένει. 

Επί πλέον, το επίκαιρον και «σύγχρονον» του θέματος τούτου εις πάντας τους αιώνας, εις πάσαν εποχήν, παραμένει το αυτό εξ επόψεως ουσίας, ως προς την ποιότητα ζωής του ανθρωπίνου πνεύματος, την οποίαν έχομεν επί του προκειμένου υπ’ όψιν.

Εις την παρούσαν περίστασιν, έχων κατά νουν την διάθεσιν του ακροατηρίου, θα επιχειρήσω να ομιλήσω ως απλούς άνθρωπος, ελεύθερος εκείνου το οποίον θα ωνόμαζέ τις «ακαδημαϊκότητα», ώστε να μη λάβη η ομιλία αφηρημένον διανοητικόν χαρακτήρα. Θα πράξω δε τούτο και διότι εις την πραγματικήν ζωήν της Εκκλησίας η θεολογία νοείται, προ παντός, ως διαμονή εν τω Θεώ.

Η ύπαρξις αφηρημένης θεολογίας, ως ακαδημαϊκής επιστήμης, καίτοι εμφανίζεται τρόπον τινά ως αναπόφευκτος διά την Εκκλησίαν του Χριστού εντός των ιστορικών συνθηκών του κόσμου τούτου, εν τούτοις εγκυμονεί πάντοτε εν εαυτή τον κίνδυνον αποκοπής εκ της αυθεντικής εν Πνεύματι ζωής και δύναται ευκόλως να οδηγήση εις φιλοσοφικάς θεωρίας νόθου πίστεως ή και άνευ πίστεως, εις τας οποίας δεν υπάρχει η σώζουσα και ανακαινίζουσα ημάς δύναμις, ως παρετήρησε Ρώσος φιλόσοφος. 

Δεν θα ήθελον να διέλθω την ώραν ταύτην ακάρπως διά σκέψεων αναφερομένων εκτός του επιπέδου της ζωής αυτής. Αντιθέτως επιθυμία μου είναι να εισέλθω ακριβώς εντός της ζωής ταύτης, όσον το δυνατόν βαθύτερον.

Καθώς αυξάνει εν τω κόσμω η «δυναμική του ολέθρου», αυξάνουν και αι οδύναι της ανθρωπότητος, ενώ συγχρόνως αναπτύσσεται και η συναίσθησις της ανάγκης υπερνικήσεως αυτών.

 Όσον αδικαιολόγητα και αν είναι τα παθήματα, τα οποία εμφανίζονται ως συνέπεια μόνον της αμαρτίας και ουδόλως των αντικειμενικών συνθηκών ζωής, ήτοι των δοθεισών υπό του Θεού εις την ανθρωπότητα, εν τούτοις συνιστούν την πραγματικότητα, η οποία μετά δυνάμεως αιχμαλωτίζει πάντας ημάς. 

Όλοι ανεξαιρέτως πάσχουν. Οι μεν υπό αρνητικήν έννοιαν, παρασυρόμενοι εις το κοινόν ρεύμα των παθών του κόσμου τούτου, οι δε υπό θετικήν έννοιαν, ένεκα της αγάπης αυτών προς την ανθρωπότητα. 

Και ούτως, εφ’ όσον το νόημα της υπάρξεως ημών ευρίσκεται ουχί εις τα παθήματα, τα μαρτυρούντα την ατέλειαν ημών, αναποφεύκτως εγείρεται το πρόβλημα της καταπολεμήσεως αυτών, της σωτηρίας εξ αυτών, πράγμα το οποίον κατορθούται εις την ζωήν του λογικού ανθρώπου διά ελευθέρου αγώνος, διά της ασκήσεως.

Ο ασκητισμός, ως έργον πνευματικόν, είναι αναποσπάστως συνδεδεμένος ουχί μόνον μετά πασών των γνωστών ιστοριών των μεγάλων και μικρών θρησκειών, αλλ’ εν γένει και μετά παντός ανθρωπίνου πολιτισμού (culture), εισέτι και μη θρησκευτικού. 

Πάσαι αι θρησκείαι, ειδωλολατρία, βουδισμός, ινδουϊσμός, μωαμεθανισμός, πάσαι αι σύγχρονοι εις ημάς μορφαί του πανθεϊσμού, της θεοσοφίας, του εσωτερισμού, της ανθρωποσοφίας και των ομοίων προς αυτά μυστικών ρευμάτων, και εν τέλει ο Χριστιανισμός ημών, έχουν την ιδίαν αυτών ασκητικήν «κουλτούραν», εκάστη των οποίων διαφέρει ποικιλοτρόπως εκ της ετέρας, ένεκα της δογματικής συνειδήσεως της κειμένης εις την βάσιν πάσης θρησκείας εν γένει και παντός επί μέρους ασκητισμού.

Θα αφήσωμεν κατά μέρος το ενδιαφέρον θέμα της συγκρίσεως των ασκητικών παραδόσεων και της εξαρτήσεως αυτών εκ των αντιστοίχων δογματικών συνειδήσεων. Προέχει να σκιαγραφήσωμεν κατά τον συντομώτερον και συνάμα σαφέστερον τρόπον την γενικήν εικόνα της ορθοδόξου χριστιανικής ασκήσεως.

Χριστιανός διά ημάς είναι μόνον εκείνος, ο οποίος δέχεται τον Χριστόν ως την απόλυτον Αλήθειαν και Δικαιοσύνην, ως τον μόνον Θεόν-Δημιουργόν και Θεόν-Σωτήρα. 

Ανενδοιάστως απορρίπτομεν πάσαν απόπειραν τοποθετήσεως του Χριστού εις την σειράν άλλων «ιδρυτών θρησκειών» ή «μεγάλων Διδασκάλων της ανθρωπότητος», έστω και εις προέχουσαν θέσιν. Ο Χριστιανισμός αποτελεί διά ημάς μοναδικήν αποκλειστικότητα, και εις ουδεμίαν περίπτωσιν εξετάζεται ως μία εκ των «παραδόσεων», καθώς επιχειρείται υπό άλλων.

Ημείς εκκινούμεν εκ των λόγων του Χριστού: «Ουδείς επιγινώσκει τον Πατέρα ει μη ο Υιός και ω εάν βούληται ο Υιός αποκαλύψαι» (Ματθ. ια΄ 27), και «ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα ει μη διά Εμού» (Ιωάν. ιδ΄ 6), και «εάν μη πιστεύσητε ότι Εγώ ειμι, αποθανείσθε εν ταις αμαρτίαις υμών» (Ιωάν. η΄ 24), κ. ά.

Αι εντολαί του Χριστού είναι αντανάκλασις της αιωνίου Θείας ζωής εις τον κόσμον ημών και συγχρόνως η οδός προς αυτήν. Εκαστη θεωρία, όσον και εάν φαίνηται υψηλή και θεία, έξω του Χριστού, δεν δύναται να καταυγάζηται εκ του Φωτός της Θεότητος. 

Υπό την προϋπόθεσιν ταύτην ορίζομεν ως νόημα και σκοπόν της Ορθοδόξου ασκήσεως την τήρησιν των εντολών του Χριστού μετ’ αφοσιώσεως τοσούτον ολοκληρωτικής, ώστε αύται να καταστούν ο μοναδικός και αιώνιος νόμος ολοκλήρου του είναι ημών. 

Και εάν ερωτήση τις ποίαι ακριβώς είναι αι εντολαί αύται, απαντώμεν: Ιδού η πρώτη: «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου και εξ όλης της ισχύος σου… Και δευτέρα ομοία αυτή· αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν», διότι κατά τον λόγον του Χριστού «εν ταύταις ταις δυσίν εντολαίς όλος ο νόμος και οι προφήται κρέμανται» (Ματθ. κδ΄ 40, πρβλ. Μάρκ. ιβ΄ 30-31).

Συνεχίζεται

Από το βιβλίο του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ) νυν Οσίου Σωφρονίου, «Άσκησις και θεωρία», έκδοση της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου του Έσσεξ.

Ο ΠΟΥΤΙΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΕΛΙΤ...

ΔΙΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΡΑΝΤΑΛΕΙΤΟΥΡΓΟ

 

Ο Άγιος Γερο-Δανιήλ ο αγιορείτης (+1929), ο σοφός ησυχαστής των Κατουνακίων, έχει καταχωρισμένο στα χειρόγραφά του και το ακόλουθο περιστατικό, που συνέβη το 1869 στην πατρίδα του, τη Σμύρνη.

Κάποιος ενάρετος χριστιανός κάλεσε στα τελευταία της ζωής του τον πνευματικό του παπα-Δημήτρη και του είπε:-Εγώ σήμερα πεθαίνω. Πες μου, σε παρακαλώ, τί πρέπει να κάνω την κρίσιμη τούτη ώρα;

Ο ιερέας, γνωρίζοντας την αρετή του και τη μυστηριακή προετοιμασία του, του πρότεινε το εξής:-Δώσε εντολή να σου κάνουν μετά το θάνατό σου τακτικό σαρανταλείτουργο σ’ ένα εξωκκλήσι.Έτσι κι έγινε. Ο κυρ-Δημήτρης -αυτό ήταν το όνομά του- άφησε εντολή στο γιό του να κάνει μετά την κοίμησή του σαρανταλείτουργο. Κι εκείνος, υπακούοντας στην τελευταία επιθυμία του καλού του πατέρα, ανέθεσε χωρίς καθυστέρηση την εκτέλεσή της στον παπα-Δημήτρη.Ο σεμνός λευίτης δέχτηκε να κάνει το σαρανταλείτουργο, που ο ίδιος είχε προτείνει στο μακαρίτη, και αποσύρθηκε για όλο αυτό το διάστημα στο εξωκκλήσι των αγίων Αποστόλων.Οι τριάντα εννέα λειτουργίες έγιναν απρόσκοπτα. Η τελευταία έπρεπε να γίνει ήμερα Κυριακή. Το βράδυ όμως του Σαββάτου πιάνει τον παπά ένας δυνατός πονόδοντος και τον αναγκάζει να επιστρέψει στο σπίτι του.Η πρεσβυτέρα του πρότεινε να βγάλει το δόντι, μα εκείνος αρνήθηκε, γιατί έπρεπε την επομένη να τελέσει την τελευταία λειτουργία. Τα μεσάνυχτα ο πόνος κορυφώθηκε, και τελικά ο παπάς αναγκάστηκε να βγάλει το δόντι. Επειδή όμως παρουσιάστηκε αιμορραγία, ανέβαλε την τελευταία λειτουργία για τη Δευτέρα.Στο μεταξύ, το απόγευμα του Σαββάτου, ο Γεώργιος, ο γιός του μακαριστού Δημητρίου, ετοίμασε μερικά χρήματα για τον κόπο του ιερέα, με σκοπό να του τα δώσει την επόμενη μέρα.Τα μεσάνυχτα ξύπνησε για να προσευχηθεί. Ανακάθισε στο κρεβάτι κι άρχισε να φέρνει στο νου του τις αρετές, τα χαρίσματα και τα σοφά λόγια του πατέρα του. 

Κάποια στιγμή πέρασε απ’ το μυαλό του η ακόλουθη σκέψη: «Άραγε ωφελούν τα σαρανταλείτουργα τις ψυχές των κεκοιμημένων, ή τα καθιέρωσε η εκκλησία για παρηγοριά των ζώντων;»Τότε ακριβώς τον πήρε ένας ελαφρός ύπνος, και είδε πως βρέθηκε σε μια πεδιάδα με ομορφιά απερίγραπτη. Ένιωθε ανάξιο τον εαυτό του να βρίσκεται σε τέτοιο ιερό και παραδεισένιο χώρο. Μπροστά του απλωνόταν ένα απέραντο και κατάφυτο περιβόλι, που μοσχοβολούσε με μια ανέκφραστη ευωδιά.«Αυτός οπωσδήποτε θα είναι ο παράδεισος!», μονολόγησε. «Ω, τι μακαριότητα περιμένει όσους ζουν ενάρετα στη γη!»Εξετάζοντας έκπληκτος τα υπερκόσμια κάλλη, είδε ένα λαμπρό ανάκτορο με έξοχη αρχιτεκτονική χάρη, ενώ οι τοίχοι του έλαμπαν απ’ τα διαμάντια και το χρυσάφι. Η ομορφιά του ήταν ανέκφραστη.Πλησιάζει πιό κοντά, και τότε -τι χαρά! -βλέπει στην πόρτα του παλατιού τον πατέρα του ολοφώτεινο και λαμπροφορεμένο.-Πώς βρέθηκες εδώ, παιδί μου; τον ρωτάει με πραότητα και στοργή.-Ούτε κι εγώ ξέρω, πατέρα. Καταλαβαίνω πως δεν είμαι άξιος γι’ αυτόν τον τόπο. Αλλά πες μου, πώς τα περνάς εδώ; Πώς ήρθες; Τίνος είναι αυτό το παλάτι;-Η φιλανθρωπία του Σωτήρα Χριστού με τις πρεσβείες της Παναγίας, που της είχα ιδιαίτερη ευλάβεια, με αξίωσε να καταταχθώ σ’ αυτό το μέρος. Ήταν μάλιστα να μπω σήμερα μέσα στο παλάτι. Ο οικοδόμος όμως, που το χτίζει, πέρασε μια ταλαιπωρία -έβγαλε απόψε το δόντι του – κι έτσι δεν τέλειωσαν οι σαράντα μέρες της οικοδομής του. Για το λόγο αυτό θα μπω αύριο.Ύστερα απ’ αυτό ο Γεώργιος ξύπνησε δακρυσμένος και έκπληκτος, αλλά και με απορίες. Πέρασε την υπόλοιπη νύχτα αναπέμποντας αίνους και δοξολογίες στο Θεό. Το πρωί, μετά τη θεία λειτουργία, πήρε πρόσφορα, νάμα και αγνό κερί και ξεκίνησε για το εξωκκλήσι των αγίων Αποστόλων. Ο παπα-Δημήτρης τον υποδέχθηκε με χαρά:-Τώρα μόλις τελείωσα κι εγώ τη θεία λειτουργία. Έτσι ολοκληρώθηκε το σαρανταλείτουργο.Αυτό το είπε για να μην τον λυπήσει.Ο επισκέπτης τότε του διηγήθηκε το νυχτερινό του δράμα. Όταν έφτασε στο σημείο που ο πατέρας του δεν μπήκε στο παλάτι, γιατί ο οικοδόμος έβγαλε το δόντι του, ο παπα-Δημήτρης ένιωσε φρίκη, αλλά και θαυμασμό.-Εγώ είμαι, αγαπητέ μου, ο οικοδόμος που εργάστηκε στην οικοδομή του παλατιού, είπε με χαρά. Σήμερα δεν λειτούργησα, γιατί έβγαλα το δόντι μου. Θα λειτουργήσω όμως τη Δευτέρα, κι έτσι θα ολοκληρώσω το πνευματικό παλάτι του πατέρα σου.

+Γέροντας Χερουβείμ, Δανιήλ ο Κατουνακιώτης, Εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου.