Ο ασπασμός της Παναγίας

Πλησιάζει ξανά η μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Όλοι οι πιστοί ετοιμάζονται να πανηγυρίσουν λαμπρά τη μεγάλη θεομητορική πανήγυρη. Η μνήμη της είναι ιερή, θαυμαστή, εξαίσια και συγκινητική. Εορτή θαυμάσια, δοξασμένη, υπέροχη και λαοφίλητη. Οι πιστοί χαίρονται, παρότι πρόκειται για την κοίμηση της Θεοτόκου, για μετάσταση αγαπητού προσώπου. Χαίρονται που η προστάτισσά τους, η μητέρα του Θεού και των ανθρώπων, ανέρχεται στους ουρανούς για να πρεσβεύει διηνεκώς υπέρ σύμπασας της πάσχουσας ανθρωπότητος.

Φαίνεται αντιφατικό το σχήμα. Χαρά στη νεκρώσιμη έξοδο; Πρόκειται για χαροποιό πένθος και χαρμολύπη, για την ασκητική και νηπτική γραμματεία. Οι λυπητεροί ύμνοι γίνονται χαροποιοί. Η κηδεία μετατρέπεται σε πανηγυρική εορτή. Φαίνεται παράδοξο εξωτερικά και με πρώτη ματιά. Αν εμβαθύνει κανείς, θα παρατηρήσει ότι πρόκειται για θεϊκή ενέργεια, για θαυματουργό γεγονός. Ο Υιός της Αειπαρθένου Μαρίας με τον θάνατό του νίκησε τον θάνατο. Τα δάκρυα του πένθους, της θλίψης και της στενοχώριας μεταβλήθηκαν σε δάκρυα χαράς, ευφροσύνης, αγαλλιάσεως και ελπίδος. Παραμυθεί η Θεοτόκος τους φίλους της, τους χαρίζει ωραίους λογισμούς, αισιόδοξη σκέψη, γλυκιά παρηγοριά. Η Παναγία μετέβη σε καλύτερη, ανώτερη και ωραιότερη ζωή.

Ήταν αδύνατο ο σκοτεινός Άδης να φυλακίσει την Πανυπέραγνη μητέρα του Εμμανουήλ, τη γεννήσασα τον Φωτοδότη Χριστό, τον ήλιο της δικαιοσύνης, τον εωθινό αστέρα. Έτσι ο θάνατός της έγινε πύλη της ζωής και του φωτός. Οι πιστοί προσκυνώντας με ευλάβεια τις θαυματουργές θεομητορικές εικόνες λαμβάνουν χάρη και χαρά, κουράγιο και άνεση, ενίσχυση και δύναμη. Τα δάκρυα των πιστών είναι καρδιακά, άκοπα, γλυκά. Δάκρυα χάρης και χαράς, ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης, παρακλήσεως και θερμής ικεσίας. Ο ελληνικός λαός είναι θεοτοκοφιλής. Οι λυπηρές εξαιρέσεις παντού και πάντοτε υπάρχουν.

Οι ταπεινοί και ευλογημένοι προσκυνητές των εικόνων της Παντάνασσας καταθέτουν τον πόνο τους, το πρόβλημά τους, το αίτημά τους, τη δυσκολία τους. Η πονεμένη μητέρα Παναγία τους δέχεται όλους, τους ακούει, τους παρηγορεί, τους σφουγγίζει ιδρώτες και δάκρυα, τους ασπάζεται, τους εγκαρδιώνει. Πόνεσε η Πανάχραντη πολύ και γνωρίζει να συμπονά, να συντρέχει, να δέεται συνεχώς. Μονές, εκκλησίες, εκκλησάκια, προσκυνητάρια, θυμίζουν τη χάρη της. Άπειρα τα αφιερώματα δεήσεων. Πλούσια τα δώρα ευχαριστιών. Εικόνες μουλιασμένες στο δάκρυ των ευλαβών προσκυνητών. Κάποτε δακρύζει και η ίδια η εικονιζόμενη Μεσίτρια και Πρέσβειρα όλων των πιστών. Η κάθε εικόνα της έχει μια ιδιαίτερη ιστορία κι ένα ξεχωριστό, χαρακτηριστικό όνομα.

Η μορφή της Παναγίας μένει πάντοτε σεμνή, σοβαρή, σιωπηλή, συνετή και σεβάσμια. Μιλά όμως κι έτσι, με την πλούσια χάρη της, την καθαρότητά της, την ταπείνωσή της. Κρύβει στο ιερό πρόσωπό της ένα υπέροχο ήθος. Δίνει χαρά δίχως να γελά και να αστειεύεται, κηρύττει δίχως λόγια, αλλά με το βιωμένο της παράδειγμα, διδάσκει με την ίδια την ωραία ζωή της. Δίνει αυτό που έχει: αγάπη, υπομονή, υπακοή και καλοσύνη. Νομίζει ο προσκυνητής ότι κάτι του λέει προσωπικό η εικόνα. Αισθάνεται μέσα του να σκιρτά η λησμονημένη αθωότητα, η παιδική λιτότητα, η καρτερικότητα στους πόνους. Ένας άλλος τρόπος ζωής που ανέθρεψε πολλές γενιές με μεγάλες δυσκολίες. Στον εφετινό εορτασμό της ας ασπασθεί όλους τους προσκυνητές της, για να μην αποκάμουν και απογοητευθούν.

Μακαριστός Μοναχός Μωυσής Αγιορείτης

συ οίδες του έργου;;

Κάθε μέρα να τη θεωρείς ως την τελευταία της ζωής σου …

 

 

Να την περνάς με φόβο Θεού και

με καρδιακή συντριβή.

Λιγόστεψε τα μάταια πράγματα

και απόφυγε την αργολογία.

Να θυμάσαι τον Θεό και να τον

επικαλείσαι με μετάνοια !

 

Άγιος Σεραφείμ Ρομάντσιωφ

της Μονής Γκλινσκ

Μια δεκάρα η βιολέτα....

Το σπίτι της Αρχοντούλας το χώριζε μια πέτρινη πεζούλα στο ύψος μιας δρασκελιάς από της Φρόσως. Μεγαλωμένες από το θήλασμα .. αχώριστες..
Και τα δυο σπίτια κοιτούσαν από το ύψωμα ως πέρα στο λιμάνι.. και απέναντι στο Αγκίστρι…
Μπροστά τα χωράφια με τις φιστικιές και δυο αμυγδαλιές.. εκεί που σκαρφάλωναν με δυο μαξιλαράκια και ονειρεύονταν τη ζωή με τα δικά τους χρώματα..
Το σημείο απόδρασης. .το ραντεβού με το όνειρο.
Με τα χέρια σφιχτοδεμένα κρατώντας τις πάνινες τσάντες κατηφόριζαν για το σχολείο.


«Μια δεκάρα η βιολέτα τσίγκολελετα» …


Πάνω στο στριφογύρισμα μεγάλωναν.. έπλεκαν τις πλεξούδες με τα κορδελάκια ..κεντούσαν τα προικιά προσμένοντας τις μοίρες να διαλέξουν τους έρωτες..
Για τη Φρόσω δεν ήρθε ποτέ..
Στην αγκαλιά της Αρχοντούλας, χώθηκε ο Νεκτάριος.
Μόνο που ξαπόστασε πολύ και λησμόνησε να σηκωθεί. Τρία χρόνια όλα κι’όλα μπαρκαρισμένος στα καράβια μαραγκός και αυτά πριν την παντρειά.
Δυο γέννες αρσενικές η Αρχοντούλα και το «στήριγμα» του σπιτιού χάραζε διαδρομές.. καφενείο, σπίτι, ταβερνείο το «Μαριδάκι» να αγναντεύει τα καΐκια να ρουφά τη ρετσίνα μέχρι να δει το φάρο στο έμπα της Αίγινας διπλό.
Η αφέντρα του σπιτιού, ζαλώθηκε, σήκωσε τα μανίκια και έπεσε στα μεροκάματα..
Κάτι απόσωνε ο πατέρας της, μεγάλωνε τα αγόρια..
Κάθε πρωί ένας καυγάς.
-Σήκω, αχρόνιαστε να βρεις μεροκάματο! Δεν έχεις μέτρο και όριο!
Απαθής ο Νεκτάριος έδινε την απάντηση που έβαζε μπουρλότο στα νεύρα της.
-Παν μέτρον άχρηστον Αρχόντισσα μου!
-Τα χέρια μου βρε άχρηστε είναι σαν παραγουλισμένα χταπόδια που κακό χρόνο να μην έχεις!
Δυο φάσκελα για καλημέρα…
Δίπλα την περίμενε με τον καφέ η Φρόσω να την ηρεμήσει.
-Ακουστήκαμε; Στερεότυπη ερώτηση.
-Μπα, μέχρι Σουβάλα!
-Αν δεν είχα και εσένα να προσέχεις τα παιδιά τι θα έκανα μωρέ; Να τον διώξω που να πάει; Ξερό κορμί είναι τον λυπάμαι. Και είναι άκακος ο κακοχρονισμένος… τον λυπάμαι…
Αυτό τον έσωζε.. το γέλιο του, η μαλαγανιά, ο καλός του λόγος, που δεν σου έκανε καρδιά να του κακιώσεις.
Περνούσαν τα χρόνια.. άσπρισαν τα μαλλιά τους νωρίς.. η κάθε μια μ’ ένα καημό…
Τα αγόρια έφυγαν για «μέσα» Στο Πανεπιστήμιο στην Αθήνα..
Η Φρόσω που τα κανάκεψε σαν δικά της.. είχε πληρωθεί από τις αγκαλιές τους για ότι δεν απόχτησε.
Κρυφά πούλησε ένα οικόπεδο, που είχε στην Παναγίτσα.. Να μη στερηθούν, να μη πεινάσουν, να έχουν την αξιοπρέπεια τους ..
Το συκώτι του Νεκτάριου «κέρωσε» είπαν οι γιατροί. Κατάκοιτος με το κρεβάτι δίπλα στο παράθυρο να αγναντεύει το λιμάνι και να γνωρίζει από τα φουγάρα τα πλοία..
Έρχεται η "Χαρά", μεσημέριασε..
Ο "Πορτοκαλής ήλιος", σουρούπωσε..
Μετρούσε το χρόνο με το έμπα έβγα των καραβιών..
Ενα πρωινό του Σεπτέμβρη η Φρόσω είχε βγάλει τα μαξιλάρια που έβαζαν στα κλαδιά της μυγδαλιάς.. τα ακούμπησε στο τραπέζι το ένα πάνω στ’ άλλο σαν την πορεία τους, το σεργιάνι της ζωής τους ..ΜΑΖΙ…
Η Αρχοντούλα λύθηκε στο κλάμα..
Την επόμενη θα πήγαιναν στην Αθήνα.. ο μεγάλος έπαιρνε το πτυχίο του..
Δέσανε τα χέρια και στροβιλίστηκαν στον χορό που τις ένωσε …


«Μια δεκάρα η βιολέτα.. τσιγκολελέτα..»

Γιαγιά Αντιγόνη

Κύπρος ,ο π.Ιωάννης της Κυπερούντας

Πριν από ένα μήνα σας μίλησα για αυτόν τον υπέροχο άγιο άνθρωπο, τον πατέρα Ιωάννη Ιωάννου. Πρώην συνάδελφος και πρωτεργάτης στην ανέγερση ενός από τους πιο επιβλητικούς ναούς της Κύπρου, του Αγίου Αρσενίου της Κυπερούντας. Εξαίρετος μουσικός, ψάλτης, θεολόγος, πατριώτης…

Σήμερα, προς μεγάλη μου λύπη, έμαθα ότι έφυγε από τη ζωή.

Καλό σου ταξίδι στον Παράδεισο, φίλε Ιωάννη. Σε εκτίμησα, σε θαύμασα και με ενέπνευσες όσο ελάχιστοι με την ταπεινοσύνη, το ταλέντο και την πίστη σου.

Αιωνία σου η μνήμη

 

 Εδώ μια μίνι συνέντευξη που του πήρα πριν 3 χρόνια

 

 Κώστας ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ 

Ελεύθερος

 

Θέλω να βρω τον εαυτό μου να ταξιδέψω να χαθώ να με πάρει το μυαλό μου σ´ αυτά τα μέρη που αγαπώ στο κύμα πάνω να κοιμάμαι και να ξυπνάω σε ακτές ηλιαχτίδες να φωτίζουν τις σκέψεις μου τις σκοτεινές Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Τι κι αν φεύγω μακρυά σου τι κι αν πέφτεις χαμηλά βάφουν τη γη τα δάκρυα σου που είναι γαλάζια & λευκά Τι κι αν είμαι μακρυά σου εγώ σε αισθάνομαι εδώ γαλάζια είναι τα αισθήματα σου και το μέλλον σου λευκό Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Από την Κέρκυρα στη Χίο και από τη Δράμα στα Χανιά είναι γαλάζιο το τοπίο και έχουμε ολόλευκα πανιά Όλο να δω το μεγαλείο απ´ του Ολύμπου την κορυφή να ψιθυρίσω δυο στιχάκια ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Ελεύθερος για μια ζωή Να μη φοβάμαι να ξεφύγω μα ούτε να παρεκτραπώ και την καρδιά μου να ανοίγω σε κάποιον περαστικό

Θα δεχόταν ο Χριστός τόση λάμψη στις Εκκλησίες;

Απάντηση σε μια επιστολή

Του Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς Επισκ. Αχρίδος

Στο προηγούμενο γράμμα μου απαντάτε πάλι με ερώτηση: «Θα ανεχό­ταν ο Χριστός τόση λάμψη στην Εκκλησία;». Οπωσδήποτε. Το ανεχόταν και τότε, θα το ανεχόταν και τώρα. Τότε υπήρχε στα Ιεροσόλυμα ο ναός του Σολομώντα, ένα από τα σπάνια θαύματα της αρχιτεκτονικής και πο­λυτέλειας στον κόσμο. Τούτος ο ναός είχε περισσότερο χρυσό και πολύτι­μες πέτρες εσωτερικά απ' ό,τι έχουν σήμερα όλοι οι χριστιανικοί ναοί στα Βαλκάνια. «Και όλον τον οίκον περιέσχε χρυσίω έως συντέλειας παντός του οίκου» (Γ' Βασ. 6,22). Σ' αυτό το ναό έμπαινε ο Χριστός πολλές φορές, όμως ποτέ δεν εξέφρασε τη δική σας σκέψη, ότι θα έπρεπε όλα αυτά να με­ταμορφωθούν σε ψωμί και να φαγωθούν.

Αυτός προέβλεψε την κατάρ­ρευση αυτού του ναού και ο ναός καταστράφηκε, αλλά όχι εξαιτίας του χρυσού στον ναό, αλλά εξαιτίας της λάσπης στις ανθρώπινες ψυχές. Εμένα με ευχαριστεί που δείχνετε ελεήμων προς τους φτωχούς, αλλά ακόμα πε­ρισσότερο θα με ευχαριστούσε εάν δείχνατε ελεήμων με τη δική σας περι­ουσία και όχι των άλλων.

Δεν θα ήθελα να σας δω όμως στήν ίδια πλευρά με τον Ιούδα. Θα θυμάστε πώς ο Ιούδας θέλησε κάποτε να φανεί πιο ελε­ήμων από τον Χριστό... Διαβάστε το δωδέκατο κεφάλαιο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου. Κάποια γυναίκα πήρε ένα μπουκαλάκι με πολύτιμο μύρο νάρδου και άλειψε τα πόδια του Ιησού. Ο Ιούδας, ο οποίος αργότερα πρόδωσε τον δάσκαλο του για τα λεφτά, θύμωσε και φώναξε: «Διατί τούτο το μύρον ουκ επράθη τριακοσίων δηναρίων και εδόθη πτωχοίς;» (Ιωάν. 12,5). Σ' αυτό του απάντησε ο στοργικός Κύριος, που ήταν καθ' οδόν να δώσει και τη ζωή Του για τούς φτωχούς: «Τους πτωχούς γάρ πάντοτε έχετε μεθ' εαυτών, εμέ δε ου πάντοτε έχετε» (Ιωάν. 12,8).

Ακούστε, λοιπόν, τι θα σας πω: εάν όλοι εμείς είχαμε πάντα τον Χριστό μαζί μας, δεν θα υπήρχαν φτωχοί ανάμεσα μας. Εκείνοι οι οποίοι έχουν τον Χριστό μαζί τους, εκείνοι προσέφεραν στην Εκκλησία όλα αυτά που εσείς ονομάζετε «λάμψη». Εκείνοι οι ίδιοι δίνουν τα μέγιστα στους φτωχούς. Η αγάπη προς τον ζωντανό Χριστό τους σπρώχνει και στις δύο θυσίες: στη θυσία προς την Εκκλησία τους και στη θυσία προς τα φτωχά αδέλφια τους. Ενώ εκείνοι που δεν έχουν τον Χριστό μαζί τους, δεν έχουν ούτε τούς φτωχούς μαζί τους. Εκείνοι θα ήθελαν να πάρουν από την Εκκλησία και να δώσουν στους φτωχούς, για να μη δίνουν τα δικά τους και για να μην τούς ενοχλούν οι φτωχοί. Αυτός είναι ο βαθύτερος πειρασμός, πού κάνει αυθάδη περίπατο ανάμεσα μας με το προσωπείο της ευεργεσίας.

Όταν κοιτάς από ψηλά.. Σαντορίνη η αγαπημένη

«…αυτό θεωρητικά θα μπορούσε να συνδεθεί με αποβολή κατά το πρώτο τρίμηνο»

Αυτά που αποκαλύπτονται σήμερα δεν είναι για αυτούς που εμβολιάστηκαν άλλα για αυτούς που υπερασπίστηκαν τα εμβόλια και χαρακτήριζαν ψεκασμένους όσους φοβόντουσαν να τα κάνουν.

 

Άνθρωποι απλοί, άνθρωποι της κυβέρνησης, της εκκλησίας, δημοσιογράφοι, επιστήμονες κτλ.

 

Δεν είστε οι λογικοί της ιστορίας. 

Είστε αυτοί που έστελναν σε φούρνους σκεπτόμενους ανθρώπους, αυτοί που έστελναν στα γκούλαγκ αντιφρονούντες, είστε αυτοί που ενστερνίστηκαν τον απολιταρχισμό, που εξόρισαν την ελευθερία και την δημοκρατία, είστε αυτοί που επέβαλαν τις φοβίες τους πάνω στις ψυχές των άλλων.

Είστε αυτοί που η υπερηφάνεια φούσκωσε το "Εγώ" τους και καταπατήσατε πάνω σε κάθε έννοια αξιοπρέπειας...

Είστε το Τέρας, είστε το "σύστημα"..

 ΝΑΙ ΕΙΣΤΕ ΞΕΦΤΙΛΙΣΜΕΝΟΙ!

Όσο μπορείς

 

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,

τούτο προσπάθησε τουλάχιστον

όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις

μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,

μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες.

Μην την εξευτελίζεις πηαίνοντάς την,

γυρίζοντας συχνά κι εκθέτοντάς την

στων σχέσεων και των συναναστροφών

την καθημερινήν ανοησία,

ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική.

Κ.Π. Καβάφης

Ο Προσωπικός Αριθμός και η πνευματική ευθύνη της έγκαιρης εγρήγορσης Διάλογος με έναν κληρικό.

 

Γράφει ο Γεωργιος Αποστολακης

Με ιδιαίτερο σεβασμό προς τον λόγιο συνομιλητή μας (αρχιμανδρίτη π. Αθηναγόρα Σουπουρτζή), προς την ιερατική του ιδιότητα και προς τον συνοδικό θεσμό, θεωρούμε αναγκαίο να διευκρινίσουμε ότι η διαφωνία μας δεν στηρίζεται στην απλουστευτική θέση ότι κάθε διοικητικός αριθμός αποτελεί αυτομάτως το «χάραγμα» της Αποκαλύψεως. Ούτε ισχυριζόμαστε ότι κάθε τεχνολογικό μέσο είναι εκ φύσεως κακό ή ότι η χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας συνιστά αφ’ εαυτής άρνηση της πίστεως.

Το πραγματικό ερώτημα είναι βαθύτερο: πότε οφείλει να αρχίζει η πνευματική, εκκλησιαστική και κοινωνική αντίσταση; Όταν ένας ολοκληρωμένος μηχανισμός εξαναγκασμού και αποκλεισμού έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία ή όταν διακρίνουμε ότι οικοδομούνται σταδιακά οι αναγκαίες προϋποθέσεις του; Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η ουσιαστική διαφορά μας.

Α.- Δεν εξετάζουμε τον Προσωπικό Αριθμό απομονωμένο

Ο σεβαστός κληρικός αντιμετωπίζει τον Προσωπικό Αριθμό κυρίως ως ένα συγκεκριμένο διοικητικό αναγνωριστικό. Υπό αυτήν την απομονωμένη θεώρηση είναι ευχερές να υποστηριχθεί ότι ένας αριθμός, αυτός καθαυτός, δεν έχει θεολογικό περιεχόμενο. Πράγματι, κανείς αριθμός δεν είναι από μόνος του ούτε αγαθός ούτε κακός, ούτε μπορεί να αποτελεί αυτομάτως ομολογία ή άρνηση πίστεως.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι η αριθμητική μορφή του Π.Α. Το ζήτημα είναι η λειτουργία του μέσα στη συνολική αρχιτεκτονική που οικοδομείται.

Ο Προσωπικός Αριθμός προορίζεται να αποτελέσει το ενιαίο και μόνιμο αναγνωριστικό, μέσω του οποίου θα αντιστοιχίζονται και θα διασυνδέονται οι διαφορετικές πλευρές της διοικητικής και κοινωνικής παρουσίας του ανθρώπου. Συνδέεται με τη νέα ηλεκτρονική ταυτότητα, τα κρατικά μητρώα, τις ψηφιακές υπηρεσίες και, δυνητικά, με κάθε μελλοντική διαδικασία ηλεκτρονικής πιστοποίησης.

Δεν έχουμε, επομένως, ενώπιόν μας έναν ακόμη αριθμό μητρώου περιορισμένης χρήσεως. Έχουμε το κεντρικό «κλειδί» μιας υποδομής καθολικής ταυτοποίησης και διασύνδεσης. Η αξιολόγησή του δεν μπορεί να γίνεται μόνο με βάση το τι επιτρέπει σήμερα η νομοθεσία, αλλά και με βάση τη δύναμη που αποκτά το σύστημα για το αύριο.

Η τεχνολογία δεν πρέπει να κρίνεται μόνο από τη διακηρυγμένη σημερινή χρήση της. Πρέπει να κρίνεται και από τις δυνατότητες εξουσίας που συγκεντρώνει, ιδίως όταν οι δυνατότητες αυτές μπορούν αργότερα να ενεργοποιηθούν με μία απλή νομοθετική ή διοικητική μεταβολή.

Β. Άλλο η ταύτιση και άλλο η πνευματική συσχέτιση

Ο συνομιλητής μας ορθώς απορρίπτει την αυτόματη ταύτιση κάθε ηλεκτρονικού συστήματος ταυτοποίησης με το «χάραγμα». Συμφωνούμε ότι η προφητεία της Αποκαλύψεως δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιείται επιπόλαια, ούτε να μετατρέπεται σε εργαλείο φόβου.

Από αυτό, όμως, δεν ακολουθεί ότι απαγορεύεται κάθε πνευματική συσχέτιση των σύγχρονων εξελίξεων με την προφητική προειδοποίηση. Το 13ο κεφάλαιο της Αποκαλύψεως δεν περιγράφει απλώς έναν οποιονδήποτε αριθμό. Περιγράφει ένα σύστημα εξουσίας μέσα στο οποίο η δυνατότητα αγοράς και πώλησης εξαρτάται από την αποδοχή συγκεκριμένου σημείου και αριθμού.

Η ουσία, επομένως, δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό. Βρίσκεται στη σύνδεση της ενιαίας αναγνώρισης του ανθρώπου, της υποχρεωτικής συμμετοχής σε ένα σύστημα, του ελέγχου των κοινωνικών και οικονομικών λειτουργιών και της δυνατότητας αποκλεισμού εκείνου που δεν συμμορφώνεται.

Δεν λέμε ότι ο σημερινός Π.Α. είναι ήδη το «χάραγμα». Λέμε ότι ο συνδυασμός μοναδικού αριθμού, καθολικής ηλεκτρονικής ταυτότητας, διασύνδεσης δεδομένων και αποκλειστικά ψηφιακής πιστοποίησης μπορεί να δημιουργήσει την τεχνική και διοικητική υποδομή ενός συστήματος που θα διαθέτει τα λειτουργικά χαρακτηριστικά τα οποία περιγράφονται στην Αποκάλυψη.

Η διάκριση αυτή είναι αποφασιστική. Δεν ταυτίζουμε αυθαίρετα. Δεν αδιαφορούμε, όμως, ούτε για την κατεύθυνση προς την οποία οδηγούνται τα πράγματα.

Γ. Η θεολογική διάσταση δεν αρχίζει μόνο με ρητή απαίτηση αρνήσεως της πίστεως

Σύμφωνα με την άποψη που ο σεβαστός κληρικός διατυπώνει, η θεολογική αξιολόγηση ενός μέτρου εξαρτάται κυρίως από το εάν αυτό συνδέεται με εξαναγκασμό της συνείδησης, περιορισμό της θρησκευτικής ομολογίας ή αποκλεισμό από βασικές κοινωνικές και οικονομικές λειτουργίες λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Τα κριτήρια αυτά είναι ασφαλώς σοβαρά. Είναι, όμως, υπερβολικά στενά αν εφαρμοσθούν αποκλειστικά.

Η προσβολή της ελευθερίας του προσώπου δεν αρχίζει μόνο όταν το κράτος ζητήσει από τον χριστιανό να αρνηθεί ρητώς τον Χριστό. Πνευματικό ζήτημα ανακύπτει και όταν διαμορφώνεται ένα περιβάλλον καθολικού ελέγχου, μέσα στο οποίο ο άνθρωπος παύει σταδιακά να αντιμετωπίζεται ως ελεύθερο και ανεπανάληπτο πρόσωπο και μετατρέπεται σε πλήρως καταγράψιμη, προβλέψιμη και διαχειρίσιμη ψηφιακή οντότητα.

Η ορθόδοξη ανθρωπολογία δεν ενδιαφέρεται μόνο για την ελευθερία της εξωτερικής θρησκευτικής ομολογίας. Ενδιαφέρεται για το αυτεξούσιο, για την ελευθερία της συνείδησης, για την ανεπανάληπτη αξία του προσώπου και για την αποτροπή κάθε εξουσίας που επιδιώκει να κυριαρχήσει ολοκληρωτικά επάνω στον άνθρωπο.

Επομένως, η καθολική προφιλοποίηση, η αλγοριθμική χειραγώγηση και η δυνατότητα κοινωνικού αποκλεισμού δεν είναι απλώς τεχνικά προβλήματα ή ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Αφορούν άμεσα την ελευθερία του ανθρώπινου προσώπου και, ως εκ τούτου, διαθέτουν αναμφισβήτητη πνευματική και θεολογική διάσταση.

Δ. Οι τρεις βαθμίδες του κινδύνου

Είναι χρήσιμο να διακρίνουμε τρεις διαφορετικές συνέπειες της ψηφιακής μεταστοιχείωσης.

Η πρώτη είναι η προφιλοποίηση και ο εντοπισμός του πολίτη μέσω της συγκέντρωσης και καθολικής διασύνδεσης των πληροφοριών του. Εδώ απειλείται πρωτίστως η ιδιωτικότητα.

Η δεύτερη είναι η δυνατότητα επηρεασμού των αποφάσεων, των προτιμήσεων και των απόψεών του μέσω αλγορίθμων. Εδώ απειλείται το ανεπηρέαστο της κρίσης και, τελικά, το ίδιο το αυτεξούσιο.

Η τρίτη και σοβαρότερη είναι η δημιουργία του αποκλειστικά ψηφιακού πολίτη: του ανθρώπου που, εάν δεν διαθέτει τον απαιτούμενο αριθμό και την ηλεκτρονική ταυτότητα και δεν πιστοποιείται μέσω αυτών, δεν μπορεί να εργάζεται, να συναλλάσσεται, να ταξιδεύει, να λαμβάνει δημόσιες υπηρεσίες ή να ασκεί θεμελιώδη δικαιώματα.

Στην τρίτη αυτή βαθμίδα ο αριθμός και η ηλεκτρονική ταυτότητα παύουν να είναι απλά μέσα διευκόλυνσης. Γίνονται όροι κοινωνικής υπάρξεως. Ο φυσικός άνθρωπος δεν αρκεί πλέον να εμφανισθεί ενώπιον της Πολιτείας ως πρόσωπο. Πρέπει να αναγνωρισθεί προηγουμένως από το ψηφιακό σύστημα. Εάν το σύστημα δεν τον πιστοποιεί, θα είναι κοινωνικά σαν να μην υπάρχει.

Αυτό είναι το έσχατο σημείο. Αυτή είναι η κόκκινη γραμμή.

Και ακριβώς επειδή ο κληρικός αναγνωρίζει ότι ο αποκλεισμός από βασικές κοινωνικές και οικονομικές λειτουργίες αποτελεί κρίσιμο στοιχείο θεολογικής αξιολόγησης, η μεταξύ μας διαφωνία περιορίζεται κυρίως στο πότε πρέπει να αντιδράσουμε. Εκείνος φαίνεται να τοποθετεί την αποφασιστική κρίση όταν ο αποκλεισμός θα έχει ήδη θεσπισθεί. Εμείς υποστηρίζουμε ότι πρέπει να εμποδίσουμε εγκαίρως την ολοκλήρωση της υποδομής που θα καταστήσει τον αποκλεισμό τεχνικά εύκολο και πολιτικά εφαρμόσιμο.

Ε. Η αρχή της προαιρετικότητας είναι η ασφαλής δοκιμασία

Εάν ο Προσωπικός Αριθμός και η ηλεκτρονική ταυτότητα είναι πράγματι απλώς μέσα διοικητικής διευκόλυνσης, γιατί πρέπει να είναι υποχρεωτικά;

Γιατί να μην παρέχεται στον πολίτη η δυνατότητα να εξυπηρετείται και να πιστοποιείται με εναλλακτικό, μη ηλεκτρονικό τρόπο; Γιατί να μην προστατεύεται θεσμικά το δικαίωμα εκείνου που, για λόγους συνείδησης, ιδιωτικότητας ή ασφάλειας, δεν επιθυμεί να ενταχθεί σε ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα;

Η προαιρετικότητα αποτελεί το καθαρότερο κριτήριο των πραγματικών προθέσεων ενός συστήματος. Όσο το ψηφιακό μέσο είναι επιλογή, παραμένει εργαλείο στην υπηρεσία του ανθρώπου. Όταν γίνεται υποχρεωτικό και αποκλειστικό, ο άνθρωπος τίθεται στην υπηρεσία του συστήματος.

Η απαίτηση της «ΕΞΟΔΟΥ» δεν είναι η κατάργηση της τεχνολογίας ούτε η απαγόρευση της ψηφιακής εξυπηρέτησης για όσους την επιθυμούν. Είναι η κατοχύρωση της προαιρετικότητας, η διατήρηση φυσικών και αναλογικών τρόπων συναλλαγής και το δικαίωμα του πολίτη να υπάρχει και να συμμετέχει στην κοινωνία χωρίς υποχρεωτική ψηφιακή ταυτότητα και καθολικό προσωπικό αναγνωριστικό.

Αυτή η θέση είναι και δημοκρατικά και ποιμαντικά ισορροπημένη. Δεν επιβάλλει την άρνηση σε κανέναν, αλλά δεν επιτρέπει ούτε την επιβολή της αποδοχής σε όλους.

ΣΤ. Η συνοδική διαβεβαίωση δεν κλείνει οριστικά τον προβληματισμό

Τιμούμε τον συνοδικό θεσμό και δεν παραγνωρίζουμε τη βαρύτητα της απόφασης της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Ωστόσο, η ΔΙΣ  δεν ταυτίζεται με την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας, αλλά αποτελεί διαρκές διοικητικό όργανο περιορισμένης σύνθεσης και συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων. Επομένως, η κρίση της για τον Προσωπικό Αριθμό δεν μπορεί να εμφανίζεται ως οριστική και αμετάκλητη συνοδική απόφαση ολόκληρης της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Πολύ περισσότερο δεν αποκλείει την περαιτέρω θεολογική εξέταση του ζητήματος ούτε δεσμεύει τη συνείδηση των πιστών σαν να επρόκειτο για απόφαση δογματικού χαρακτήρα.

Δεν ξέρουμε αν έγινε διάλογος μεταξύ των μελών της, ούτε ποιες γνώμες/τάσεις διαμορφώθηκαν. Η κρίση της αφορά τον Προσωπικό Αριθμό υπό τα δεδομένα που τέθηκαν τότε ενώπιόν της από τον εκπρόσωπο του Κράτους και το νομικό της σύμβουλο. Εάν τεθούν όμως υπόψη της Συνόδου της Ιεραρχίας άλλα στοιχεία για τη λειτουργία του, την έκταση της διασύνδεσης, το βαθμό υποχρεωτικότητας και κυρίως για τις συνέπειες της μη αποδοχής του, οφείλει να επανεξετασθεί και η αξιολόγησή του.

Επιπλέον, η θεολογική κρίση δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη από την τεχνική και νομική πραγματικότητα. Εάν η τεχνική ενημέρωση στην ΔΙΣ περιορίσθηκε στην περιγραφή του μέτρου ως διοικητικής διευκόλυνσης, χωρίς πλήρη εξέταση της μελλοντικής διαλειτουργικότητας, της δυνατότητας καθολικής διασύνδεσης και του ενδεχόμενου αποκλεισμού, τότε και η θεολογική διαβεβαίωση αναγκαστικά εκδόθηκε μέσα σε περιορισμένο πραγματικό πλαίσιο.

Το ζήτημα δεν είναι αν η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας έχει αρμοδιότητα να εκφέρει θεολογική κρίση. Ασφαλώς και έχει. Το ερώτημα είναι αν όταν κληθεί να αποφανθεί θα έχει τεθεί ενώπιόν της ολόκληρη η αρχιτεκτονική και όλες οι πιθανές συνέπειες του συστήματος, ώστε η κρίση της να καλύπτει όχι μόνο τον σημερινό Π.Α., αλλά και τη σύνδεσή του με τις ηλεκτρονικές ταυτότητες και κυρίως τη μελλοντική μετατροπή του διδύμου αυτού σε υποχρεωτική πύλη κοινωνικής συμμετοχής.

Άλλωστε, η ίδια η συνοδική παράδοση δεν καταργεί την προσωπική ευθύνη, τη φωνή της συνείδησης και την υποχρέωση ποιμένων και πιστών να επισημαίνουν εγκαίρως έναν αναδυόμενο κίνδυνο. Η υπακοή στην Εκκλησία δεν είναι πνευματική αδράνεια ούτε παραίτηση από τη διάκριση και τη νήψη. Υπενθυμίζουμε ότι δεν είναι λίγες οι αποφάσεις Συνόδων που τις απέρριψε η εκκλησιαστική συνείδηση (βλ. περί ληστρικών συνόδων).

Ζ. Δεν αρκεί να αντιδράσουμε όταν θα είναι πλέον αργά

Κανένα ολοκληρωτικό σύστημα δεν εμφανίζεται εξαρχής με την τελική του μορφή. Οικοδομείται σταδιακά^[1], με επιμέρους μέτρα που παρουσιάζονται ως ουδέτερα, χρήσιμα και απολύτως αναγκαία. Πρώτα δημιουργείται το μοναδικό αναγνωριστικό. Έπειτα διασυνδέονται τα μητρώα. Στη συνέχεια οι υπηρεσίες μεταφέρονται αποκλειστικά στο ψηφιακό περιβάλλον. Τελικά η ψηφιακή πιστοποίηση γίνεται αναγκαίος όρος πρόσβασης σε δικαιώματα και αγαθά.

Σε κάθε στάδιο μπορεί να υποστηρίζεται ότι «δεν έχει ακόμη συμβεί κάτι θεολογικά επιλήψιμο». Όταν, όμως, ολοκληρωθεί η αλυσίδα, ο άνθρωπος που θα θελήσει να αρνηθεί ίσως βρεθεί ήδη χωρίς πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Η χριστιανική νήψη δεν είναι πανικός, ούτε συνωμοσιολογία. Είναι η ικανότητα να διακρίνουμε τις εξελίξεις πριν φθάσουν στην τελική τους μορφή. Ο συνετός δεν περιμένει να εκδηλωθεί ολόκληρο το κακό για να αναγνωρίσει την κατεύθυνσή του. Εξετάζει τα σημεία, τις δυνατότητες, τις εξαρτήσεις που δημιουργούνται και τις ελευθερίες που βαθμιαία καταργούνται.

Γι’ αυτό η θέση μας δεν είναι ότι «ο Π.Α. είναι ήδη το χάραγμα». Είναι ότι δεν πρέπει να επιτρέψουμε να γίνει, μαζί με την υποχρεωτική ηλεκτρονική ταυτότητα, το αναγκαίο εργαλείο ενός συστήματος μέσα στο οποίο κανείς δεν θα μπορεί να αγοράζει, να πωλεί, να εργάζεται ή να συμμετέχει κοινωνικά χωρίς την ψηφιακή έγκρισή του.

Η.- Συμπέρασμα

Συμφωνούμε με τον σεβαστό κληρικό ότι χρειάζεται θεολογική σοβαρότητα, αποφυγή εύκολων ταυτίσεων και σεβασμός προς τον συνοδικό θεσμό. Διαφωνούμε, όμως, με την ιδέα ότι ο πνευματικός προβληματισμός μπορεί να ανασταλεί έως ότου εμφανισθεί ρητός εξαναγκασμός της συνείδησης ή ολοκληρωμένος κοινωνικός αποκλεισμός.

Το θεολογικό ζήτημα δεν αρχίζει μόνο στο τέλος της διαδρομής. Αρχίζει από τη στιγμή που ο άνθρωπος παύει να αποτελεί το μέτρο της τεχνολογίας και η συμμετοχή του στην κοινωνία αρχίζει να εξαρτάται από την υπαγωγή του σε ένα καθολικό ψηφιακό σύστημα.

Η ιδιωτικότητα είναι μεγάλο αγαθό. Το ανεπηρέαστο της κρίσης και το αυτεξούσιο είναι ακόμη μεγαλύτερα. Η τελική, όμως, κόκκινη γραμμή είναι να μην καταστεί η ψηφιακή ταυτότητα και ο αριθμός όρος κοινωνικής υπάρξεως.

Κάθε δημοκρατικός πολίτης έχει καθήκον να υπερασπισθεί αυτή τη γραμμή. Ο χριστιανός έχει επιπλέον πνευματικό χρέος να βρίσκεται σε διαρκή νήψη. Όχι για να ορίσει αυθαίρετα ημερομηνίες και ταυτίσεις, αλλά για να μη συναινέσει, από αμέλεια ή εφησυχασμό, στην οικοδόμηση ενός μηχανισμού που αύριο θα μπορεί να απαιτήσει από τον άνθρωπο την πλήρη υποταγή του.

^[1] Για την πορεία εξοικείωσης από την «κάρτα» στο «σφράγισμα»  βλ. σχετικά τη διδασκαλία του Οσίου Παϊσίου σε: Γ. Αποστολάκη, «Η διδασκαλία του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου περί ηλεκτρονικών ταυτοτήτων  υπό το φως της πατερικής εσχατολογίας», εδω

Γέροντας Παρθένιος της Ι.Μ.Αγίου Παυλου_ΑΣ ΜΟΥ ΚΟΨΟΥΝ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΞΕΡΩ.ΕΙΜΑΙ 99 ΕΤΩΝ ΚΑΙ ΔΕ ΦΟΒΑΜΑΙ ΝΑ ΜΙΛΗΣΩ.

ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗ ΣΑΛΟΝΙΚΙΑ

κύρ  Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Στο κέντρον της επάνω πόλεως
με τό καμπαναριό της, που ειν' ένα στολίδι
του λιμένος και της προκυμαίας,
στέκει ο ναός της Παναγίας.

5 'Ωραίος ό ναός, τό τέμπλο ωραίο,
ώραία τα λαμπρά τα εικονίσματα,
ωραίες κ' οι νορίτισσες που εκκλησιάζονται,
όλα ωραία.

Στολισμένο το τέμπλο με χρυσές ποδιές,
10 στολισμένος ο χορός και τα στασίδια
με μυρτιές και δάφνες,
στολισμένες κ' οι κόρες που πηγαίνουν
νε εκκλησιασθούν στην Παναγία.

Αριστερά στο τέμπλο στέκεται
η εικόνα σου η μεγάλη [θεωpός]
15 όλη ασημένια όλη, Παναγία μου,
με τ' άσημοκάντηλά της.

Απάνω στην εικόν' αφιερώματα
κρέμονται, καραβάκια, γολετίτσες,
καΐκια, βάρκες, μπάρκα τριοκάταρτα,
20 όλ' αφιερώματα των πλοιάρχων.

Κ' οι καπεταναίοι οι παλαιοί
καθένας έχει στο ναό βαλμένο
από ένα λίθο' και καθένας έχει
ένα στασίδι γύρω γύρω στο δεσποτικό
και γύρω γύρω στο παγκάρι, όλοι τους.

Τάζουν στην Παναγία και τούς δίνει
καλά ταξίδια, γαληνιάζ' η θάλασσα
όταν στο πέλαγο την επικαλεσθούν
την Παναγία την Σαλονικιά.

"Αμποτε να 'σαι βοηθός, Παρθένα μου,
κ' εις τους χειμαζομένους εις του βίου
τα βάσανα και τας ανάγκας, άμποτε
να είσαι βοηθός και σωτηρία.

ο ΓΕΡΟΥΣΙΑΣΤΗΣ ΠΟΥ «ΣΦΥΡΟΚΟΠΗΣΕ» ΤΟΝ ναρκισσιστή ΑΠΑΤΕΩΝΑ ΦΑΟΥΤΣΙ ΓΙΑ 9 ΛΕΠΤΑ

Ο Φραπές που κυκλοφορεί ελεύθερος και ξοδεύει τα εκατομμύρια που τζάμπα πήρε εγινε διάσημος αφού τον μιμείται αλλος απατεώνας κολλητός του Γκειτζ.

Τα εγκλήματα της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο περιβάλλον και οι συνέπειες στην υγεία των πολιτών

ΝΙΚΟΣ ΑΛΙΑΓΑΣ - ''ΦΟΒΗΘΗΚΑ ΜΗΠΩΣ ΞΕΧΑΣΩ ΝΑ ΖΩ''...

 

 

Αυτή η σκέψη, μια βαθιά και συχνά λυτρωτική φράση που μας ξυπνά από την καθημερινή ρουτίνα, δείχνει πόσο πολύτιμη θεωρείς τη ζωή σου. Το να φοβάσαι μήπως ξεχάσεις να ζήσεις είναι η απόδειξη ότι είσαι ζωντανός, πως αφυπνίζεσαι και πως θέλεις να δώσεις ουσία σε κάθε σου στιγμή, μακριά από άγχος και προθεσμίες...Με αφορμή την παρουσίαση ορισμένων φωτογραφιών από το αρχείο του στο Μουσείο Άλατος Μεσολογγίου, ο Νίκος Αλιάγας προχώρησε σε μια εκ βαθέων εξομολόγηση στα social media θέλωντας να απαντήσει σε ένα ερώτημα που του θέτουν συχνά «Γιατί φωτογραφίζεις;».

 

Μιλώντας στην κάμερα ο διεθνούς φήμης παρουσιαστής έκανε μια αναδρομή της ζωής του. «Μέσα από αυτή την οθόνη μου δίνεται η ευκαιρία να σας μιλήσω για την αγάπη μου για τη φωτογραφία»...«Κάποιοι από εσάς γνωρίζετε πως δεν γεννήθηκα ούτε μεγάλωσα στην Ελλάδα. Οι ξενιτεμένοι γονείς μου, ο Ανδρέας και η Χαρούλα Αλιάγα, με κάποιον τρόπο μας μπόλιασαν εμένα και την αδελφή μου τη Μαρία με μια υπόσχεση… Μια υπόσχεση επιστροφής. Από την πρώτη μέρα της ύπαρξής μου κουβαλούσα τον νόστο. Στην πραγματικότητα αυτό το γλυκόπικρο συναίσθημα μου έδωσε άλλη γεύση στη ζωή μου. Κακά τα ψέματα η Γαλλία μας αγάπησε σαν δικά της παιδιά. Μας ενέταξε στην κοινωνία της χωρίς διακρίσεις, με εμπιστοσύνη στην αξία και στις δυνατότητές μας.

Η Ελλάδα ωστόσο δεν έπαψε ποτέ να πάλλεται μέσα μας σαν ιδέα άπιαστη πολλές φορές, σαν εμπειρία φωτός ή κάθαρσης. Σαν μια φωνή που μας κρατούσε ξάγρυπνους και μας καλούσε επίμονα από τα έγκατα της ρίζας. Δεν τα βάζεις με τις ρίζες γιατί αργά ή γρήγορα ξυπνούν και σου υπενθυμίζουν ακόμα κι αν δεν το ξέρεις ποιος είσαι. Κάθε καλοκαίρι η επιστροφή μου στο Μεσολόγγι με έφερνε πιο κοντά στον εαυτό μου γιατί αυτός ο μαγικός τόπος δεν ήταν και δεν είναι για εμένα απλώς η γη των προγόνων μου».

«Εργάζομαι στα τηλεοπτικά μέσα της Γαλλίας σχέδον 40 χρόνια. Τη φωτογραφία ωστόσο δεν τη θεώρησα ποτέ ως επάγγελμα. Συχνά με ρωτάνε γιατί φωτογραφίζω. Η αλήθεια είναι πως δεν αποφάσισα μια ημέρα να γίνω φωτογράφος και να ζήσω από τη φωτογραφία. Η φωτογραφία μπήκε στη ζωή μου πολύ νωρίς σχεδόν αθόρυβα. Για να μπορέσω να καταλάβω τι ακριβώς αναζητούσα μέσα από τη φωτογραφία πέρασε χρόνος. Η φωτογραφία δεν υπόσχεται την αθανασία κρατάει ανοιχτό έναν μυστικό δίαυλο ανάμεσα στους απόντες και στους ζωντανούς».

«Δεν φοβήθηκα ποτέ τον θάνατο. Φοβήθηκα μήπως ξεχάσω να ζήσω. Μήπως χαθώ μέσα στα κίβδηλα και τις προθέσεις, μήπως ξεχάσω να βλέπω χωρίς να κρίνω. Φωτογραφίζω για να μπορώ να κοιτάζω στα μάτια τον συνάνθρωπό μου και να του λέω έστω και σιωπηλά ότι σε είδα, σε αναγνώρισα, σε αισθάνθηκα κι ας μην ξέρω τίποτα για εσένα.

Η επαγγελματική μου ζωή ήταν και είναι έντονη. Με κάμερες, με κόσμο, με κοινό. Η δημοσιότητα είναι μια παρεξήγηση. Σίγουρα τα Μέσα Ενημέρωσης και η τηλεόραση μου επέτρεψαν με κάποιο τρόπο να συναντήσω ανθρώπους να ακούσω ιστορίες, να μεταφέρω κάποιον λόγο. Αλλά όσο μεγάλωνε αυτός ο θόρυβος γύρω μου, υπήρξε μια ανάγκη βαθιά για τη σιωπή. Έμαθα πολύ γρήγορα πως τίποτα από όλα αυτά δεν μου ανήκει πραγματικά. Ίσως όμως αυτό που μένει να είναι η ικανότητά μας να επιλέξουμε και να συνδεθούμε αληθινά με κάτι. Θαρρώ πως η φωτογραφία το προσφέρει αυτό».

"Κόνιαλης"

 

Κουλαξίζης Λάζαρος, Αλέξανδρος Καμπουράκης

Με το ακορντεόν τους παίζουν έναν παραδοσιακό σκοπό του Ικονίου

Μακαριστός π. Γεώργιος Μεταλληνός _Ἡ Ὀρθοδοξία δὲν μιλᾶ γιὰ «ἠθική», προσαρμογὴ δηλαδὴ σὲ νομικούς-ἠθικοὺς κανόνες, ἀλλὰ γιὰ «ἦθος», ὡς καρπὸ τῆς παρουσίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὸν ἄνθρωπο (Γαλ. 5, 22

 

"Μὲ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Διαφωτισμοῦ στὴ Δύση, κλονίσθηκαν τὰ θεμέλια τοῦ ἀμετάβλητου στὴ μεταφυσικὴ ὀντολογία. Διότι ἡ ἐπιστήμη βεβαίωσε ὅτι αὐτὸ τὸ ἀμετάβλητο δὲν ὑπάρχει. Μὲ τὴν πτώση δὲ τῆς Μεταφυσικῆς ἔπεσε καὶ ἡ ἠθική, ἀφοῦ διαλύθηκαν τὰ δῆθεν μεταφυσικὰ θεμέλιά της..

Ἡ Ὀρθοδοξία γι᾿ αὐτὸ δὲν μιλᾶ γιὰ «ἠθική», προσαρμογὴ δηλαδὴ σὲ νομικούς-ἠθικοὺς κανόνες, ἀλλὰ γιὰ «ἦθος», ὡς καρπὸ τῆς παρουσίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὸν ἄνθρωπο (Γαλ. 5, 22 ε.). Ὁ εὐρωπαϊκὸς διαφωτισμὸς συνιστᾶ πάλη ἐμπειρισμοῦ καὶ μεταφυσικῆς (ἀριστοτελικῆς). Οἱ διαφωτιστὲς εἶναι philosophes, ἀλλὰ καὶ rationalistes.

Οἱ Ἕλληνες διαφωτιστές, μὲ πρῶτο τὸν πατριάρχη τους Ἀδ. Κοραῆ, ἦσαν στὴ θεολογία μεταφυσικοὶ καὶ μετέφεραν τὴ σύγκρουση ἐμπειριστῶν-μεταφυσικῶν στὴν Ἑλλάδα. Οἱ ὀρθόδοξοι ὅμως ἡσυχαστὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους, οἱ Κολλυβάδες, παρέμεναν στὴ θεολογική τους μέθοδο ἐμπειριστές.

Στὸν Κοραῆ κυρίως ὀφείλεται ἡ εἰσαγωγὴ τῆς μεταφυσικῆς (του στοχασμοῦ) στὴ θεολογία, λαϊκὴ καὶ Ἀκαδημαϊκή. Γι᾿ αὐτὸ ὁ Κοραὴς ἔγινε ἡ αὐθεντία τόσο τῶν Ἀκαδημαϊκῶν θεολόγων μας, ὅσο καὶ τῶν εὐσεβιστικῶν λαϊκῶν κινημάτων. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ἔπαυσε ἡ νήψη (κάθαρση) νὰ θεωρεῖται προϋπόθεση τῆς θεολόγησης, τὴ θέση της δὲ ἔλαβε ἡ σχολαστικὴ παιδεία..

Ἡ δῆθεν προοδευτικότητα τοῦ Κοραῆ συνίσταται στὸ ὅτι ἦταν ὑποστηρικτὴς τῆς καλβινικῆς χρήσης τῆς μεταφυσικῆς καὶ ὄχι τῆς παπικῆς. Στὰ θεολογικά του ἔργα εἶναι ἔντονος ὁ καλβινικὸς εὐσεβισμός (ἠθικισμός) του.

Ἡ πατερικὴ ὅμως Ὀρθοδοξία εἶναι ἀντιμεταφυσική, διότι ἀναζητεῖ συνεχῶς τὴν ἐμπειρικὴ «βεβαιότητα», μὲ τὴ χρήση τῆς ἡσυχαστικῆς μεθόδου. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ ἡσυχασμὸς τῶν Κολλυβάδων εἶναι ἐμπειρικός-ἐπιστημονικός..

 

Η ανάλυση του π. Γεωργίου Μεταλληνού φωτίζει σήμερα, με σχεδόν προφητικό τρόπο, τη σύγχρονη κρίση της Εκκλησίας. Ο Διαφωτισμός και η μεταφυσική σκέψη που εισήγαγε ο Κοραής δημιούργησαν αναδιαμφισβήτητα ένα ρήγμα που συνεχίζει να πλήττει το σώμα της Εκκλησίας,κλήρος και λαός έχουν απομακρυνθεί από την εμπειρική πνευματικότητα και την καρδιά που ζει πραγματικά τον Θεό.

Το φαινόμενο σήμερα είναι ορατό περισσότερο από ποτέ,πολλοί ιερείς αντί να καλλιεργούν την ησυχία, την νήψη και την εμπειρική γνώση του Θεού, προσαρμόζουν τον λόγο τους στα μέτρα των πιστών, «προτεσταντίζοντας» ουσιαστικά. Ο λόγος τους μοιάζει περισσότερο με life coaching ή συμβουλευτική προσωπικής ανάπτυξης παρά με θεολογία που καλεί σε θέωση. Η πίστη γίνεται ένα βολικό εργαλείο για την καθημερινή ζωή, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα του χριστεπωνύμου πληρώματος, χωρίς να απαιτεί πνευματική άσκηση, κάθαρση ή προσωπική θυσία.

Αυτή η τάση, όμως, δεν είναι αθώα. Η μετατροπή της Εκκλησίας σε χώρο «ευκολίας» απομακρύνει το πλήρωμα από την εμπειρία του Αγίου Πνεύματος και υπονομεύει το ήθος που γεννάται από την προσωπική σχέση με τον Θεό. Ο κλήρος που εγκαταλείπει την εμπειρική θεολογία και το πνευματικό παράδειγμα, δημιουργεί έναν λαό που βλέπει την πίστη σαν συμβουλές ή ψυχολογική στήριξη, όχι σαν ζωή και θέωση.

Η Ορθόδοξη Παράδοση, μέσα από τον ησυχασμό των Κολλυβάδων, καλεί σε αντίθετη πορεία η εμπειρική γνώση του Θεού, η καρδιά που ασκείται στην προσευχή και τη νήψη, η πνευματική ζωή που μεταμορφώνει, είναι οι μόνες βάσεις για να ξαναζωντανέψει η Εκκλησία. Όσο οι ιερείς υποκύπτουν στη λογική του «ευκολοδιάβαστου λόγου» και οι πιστοί αποδέχονται μια πίστη κομμένη στα μέτρα τους, τόσο η Εκκλησία θα παραμένει επιφανειακή, πνευματικά αδύναμη και ξένη προς το βάθος της Πατερικής εμπειρίας.

Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο η σημερινή κρίση είναι πνευματική, όχι μόνο θεσμική. Αφορά τον κλήρο που έχει απομακρυνθεί από την εμπειρία του Αγίου Πνεύματος και το λαό που έχει συνηθίσει τη «χρήσιμη» πίστη. Η επιστροφή στην εμπειρική θεολογία, στην νήψη και στην καρδιά που ζει τον Θεό, είναι μονόδρομος. Όποιος δεν το κατανοήσει, συνεχίζει να επαναλαμβάνει τα λάθη του Κοραή μια θεολογία σχολαστικά όμορφη, βολική, αλλά κενή ζωής και θέωσης.

Ἐκ τῆς Γεθσημανῆς

 

(Ὁ νεαρός μοναχὸς, γράφοντας σὲ χαρτί παλαιό, ἔπειτα ἀπὸ ὅραμα νυκτερινό. Εμπνευσμένος ἀπό τούς ὕμνους τοῦ Παρακλητικοῦ Κανόνα στήν Παναγιά μας)

Τὴν εἶδα στὴ Γεθσημανή.

Δὲν ἦταν ντυμένη μέ λαμπρά.

Οὔτε ἐστεφανωμένη μὲ ἀστέρια,

ὅπως λέγουν οἱ ὑμνωδοί.

Φοροῦσε ἕνα ἱμάτιο σιωπῆς

καὶ οἱ παλάμες της

εἶχαν τὴ στάση τῆς προσευχῆς·

ὄχι ὡς βασίλισσα —

ὡς μάννα.

Οἱ Ἀπόστολοι ἤλθαν.

Κανεὶς δὲν εἶπε πολλά.

Καθίσανε γύρω,

ὥσπερ φίλοι σὲ ἐπιτάφιο.

Ἐκεῖνη τοὺς ἐκοίταζε ἕνα-ἕνα

ὅχι γιὰ νὰ τοὺς χαιρετίσει,

ἀλλὰ γιὰ νὰ τοὺς κρατήσει

μέσ’ στὴ μνήμη τοῦ Υἱοῦ της.

Ἔπειτα, γύρισε ὀλίγον τὸ κεφάλι

καὶ —οὗτος ὁ λόγος με ἐξύπνησε—

εἶπε ψιθυριστὰ (ἀλλ’ ὅλως ἐμφανῶς):

«Παράλαβέ μου τὸ πνεῦμα.»

Ὅχι μέ φόβο·

οὔτε μὲ θρῆνο·

ἀλλὰ μέ ἐκείνην τὴ βεβαιότητα

ποὺ ἔχουν τὰ ἔργα

ὅταν τελειώνουν ὅμορφα.

Κι ἐγὼ ἐπληρώθην δακρύων,

ὄχι διὰ τὴν κοίμησιν

ἀλλὰ διότι, γιὰ μία στιγμή,

κατενόησα πῶς εἶναι νὰ φεύγεις

ἀπὸ τὸν κόσμο

χωρὶς ἁμαρτίες.

ΚΥΠΡΟΣ _Η Εκκλησία Παναγίας Φορβιωτισσας (γνωστή σαν Παναγία της Ασινου) κοντά στο χωριό Νικηταρι , έχει ανακηρυχθεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco από το 1985.

δυο οφθαλμοί....το άβατο της ψυχής πάντα θα καθρεπτίζουν...

 

Σαν ένα ξύλο που ο άνεμος το ρήμαξε, σαν ένα φτερό που δεν είχε δύναμη να αντισταθεί στης βαρύτητας τη δόξα κι έπεσε απ' του αηδονιού την αγκαλιά αισθάνεσαι σαν κάνεις κάτι που είναι τάχα τόσο έξω από σένα, κάτι που ξεπερνά τις ίδιες σου τις αντοχές.

Μα εσύ σαν ένα γέρικο πουλί που πετά καμαρωτό ανενόχλητο από τις συνεχόμενες σφαλιάρες της Μοίρας θα προχωράς, δε θα λυγίσεις, μήτε το κεφάλι θα αφήσεις να πέσει για λίγο , θα το κρατάς έστω βαστώντας το και με τα χέρια δυνατά για να μην υποκύψει...Μην σκρεφτείς ούτε λεπτό τα βάσανα, τον πόνο το βαρύ τον ακατάπαυστο, τη μοναξιά που πέρασες σε αυτό το δύσβατο μονοπάτι μονάχα το μέλλον να κοιτάς και να το φαντάζεσαι λαμπρό χρωματιστό χαρούμενο, όπως ακριβώς αξίζει να είναι μετά την τρικυμία.

Ένα ουράνιο τόξο μετά την καταιγίδα να προσμένεις κι ας έρθει κι αργά....Κι αν τάχα όλα αυτά κατορθώσεις στο μυαλό σου να εμφυσήσεις μη νομίσεις πως τα πάντα μονομιάς θα εξαφανιστούν, δάκρυα θλίψη κραυγές γιατί πάντα υπάρχει ένα όργανο που όλα τα θυμάται - το μυαλό- κι ένα ακόμα που μυστικά τα φανερώνει κάτω από βουβή θλίψη - τα μάτια- ...κι ακόμα κι αν κάποτε όλες αυτές οι πίκρες φαίνονται παρελθόν τα μάτια θα' ναι πάντα εκεί να στις θυμίζουν...

Μια ψυχή θα καθρεπτίζουν ταλαιπωρημένη μα τόσο γεμάτη και καθαρή. Αυτά τα μάτια όλα τα δείχνουν στην στιγμή και κάθε φορά που στον πόνο η συζήτηση θα τραβά εκείνα λυγισμένα από εκείνον θα σε κοιτούν.Δυο οφθαλμοί κομμένοι μα και τόσο λαμπροί και δοξασμένοι παράλληλα... δυο μάτια όπως και να βρίσκεσαι εσύ πάντα μια ψυχή θα υπηρετούνε...

Ε ναι...

 

Μην βιαστείτε να τον κρίνετε..

ΑΛΟΓΑ ΟΝΕΙΡΑ .Ν Καλογερόπουλος

ΣΤΕΛΙΟΣ ΡΑΜΦΟΣ — ΑΠΟ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΩΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

 

Γραφει ο Στυλιανός Καβάζης

Πριν από λίγες μόλις ώρες, έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών, σε ηλικία 87 ετών, ο Στέλιος Ράμφος.

Ένας άνθρωπος που δεν αρκέστηκε ποτέ στις εύκολες απαντήσεις. Ένας διανοούμενος που πέρασε μέσα από τις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις του 20ού αιώνα και αφιέρωσε τελικά μεγάλο μέρος της ζωής του στην προσπάθεια να καταλάβει κάτι πολύ βαθύτερο..

Τον Έλληνα. Την Ελλάδα. Το Βυζάντιο. Την Ορθοδοξία.Η διαδρομή του είχε κάτι βαθιά συμβολικό.

Ξεκίνησε από τον μαρξισμό, από εκείνο το μεγάλο σκοτεινό ιδεολογικό ρεύμα που επιχείρησε να ερμηνεύσει τον άνθρωπο, την κοινωνία και την ιστορία χωρίς τον Θεό.Με τα χρόνια όμως απομακρύνθηκε από αυτόν τον κόσμο.Και άρχισε να κοιτάζει προς μια άλλη κατεύθυνση.

Προς την ελληνική πνευματική παράδοση.

Προς το Βυζάντιο.

Προς την Ορθοδοξία.

Προς όλα εκείνα που η νεότερη Ελλάδα, πολλές φορές, έμαθε να αντιμετωπίζει είτε ως μουσειακά κατάλοιπα είτε ως εμπόδια στον δρόμο προς τη νεωτερικότητα.

Ο Ράμφος προσπάθησε να καταλάβει ακριβώς αυτό που πολλοί αρνήθηκαν ακόμη και να εξετάσουν.

Μήπως ο σύγχρονος Έλληνας δεν μπορεί να καταλάβει τον εαυτό του εάν δεν καταλάβει πρώτα το Βυζάντιο;

Μήπως πίσω από τη σύγχυση της νεοελληνικής ταυτότητας βρίσκεται μια βαθύτερη ρήξη με την πνευματική παράδοση που διαμόρφωσε επί αιώνες τον ελληνικό κόσμο;

Μήπως ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης και η αρχαία ελληνική παιδεία δεν εξαφανίστηκαν μέσα στο Βυζάντιο, αλλά μεταμορφώθηκαν και συνέχισαν να ζουν μέσα από την πατερική σκέψη, την ελληνική γλώσσα, την παιδεία και την ορθόδοξη θεολογία;

Αυτά τα ερωτήματα τον απασχόλησαν βαθιά και εδώ συναντάμε και τον αείμνηστο Χρήστο Γιανναρά ο οποίος έφυγε από την ζωή περίπου τέτοιες μέρες πριν δύο χρόνια.Δύο σημαντικές μορφές της λεγόμενης "νεοορθοδοξίας", που προσπάθησαν να επαναφέρουν στο προσκήνιο έναν κόσμο τον οποίο η νεωτερική Ελλάδα είχε συχνά αφήσει στο περιθώριο.

Όμως εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση ίσως και το μεγάλο όριο αυτής της γενιάς.

Ράμφος και ο Γιανναράς προσπάθησαν να προσεγγίσουν την Ορθοδοξία με τα εργαλεία του φιλοσοφικού και διανοητικού στοχασμού.

Προσπάθησαν να αγγίξουν την Ορθοδοξία με τον νου.Να την εξηγήσουν.Να την ερμηνεύσουν.

Να αναδείξουν τη διαφορά της από τη δυτική σκέψη.Να αποκαταστήσουν τη σχέση της με τον ελληνισμό και αυτή η προσπάθεια είχε τεράστια σημασία.Όμως η Ορθοδοξία δεν είναι φιλοσοφικό σύστημα.Δεν είναι ιδεολογία.Δεν είναι πολιτισμικό επίτευγμα.Δεν είναι ακόμη μία θεωρία για τον άνθρωπο.

Η Ορθοδοξία είναι ζωή.

Είναι μετάνοια.

Είναι άσκηση.

Είναι προσευχή.

Είναι Θεία Ευχαριστία.

Είναι σταυρός και Ανάσταση μαζί.

Είναι η μεταμόρφωση ολόκληρου του ανθρώπου.

Και ίσως εδώ βρίσκεται το μεγάλο μυστήριο της πνευματικής διαδρομής του Ράμφου.Μπορεί κανείς να μελετήσει τους Πατέρες και να μην έχει γίνει ακόμη πατερικός.Μπορεί να γράψει για το Βυζάντιο και να μην έχει ακόμη εισέλθει στο μυστήριο της βυζαντινής πνευματικότητας.

Μπορεί να μιλά ασταμάτητα για την Ορθοδοξία και να μην έχει ακόμη μάθει να γονατίζει μπροστά στον Χριστό.

Γιατί άλλο είναι να γνωρίζεις την Ορθοδοξία με τον νου και άλλο να την γνωρίζεις με την καρδιά και αυτό σαφώς δεν αποτελεί κατηγορία μόνο για τον Ράμφο.Αποτελεί ερώτημα για όλους μας.

Γιατί μπορεί να μιλάμε για ελληνισμό, για Βυζάντιο, για Πατέρες, για παράδοση, για ιστορία και τελικά να μην έχουμε καταλάβει το πιο απλό.

Ότι ο Χριστιανισμός δεν ζητά από τον άνθρωπο απλώς να αλλάξει ιδέες.

Ζητά να αλλάξει ζωή.

Γι' αυτό και η πορεία του Ράμφου έχει ιδιαίτερη σημασία.Γιατί ξεκίνησε από μια κοσμοθεωρία που αναζητούσε τον παράδεισο μέσα στην ιστορία και κατέληξε να αναμετράται με μια παράδοση που διδάσκει ότι ο αληθινός Παράδεισος δεν είναι πολιτικό πρόγραμμα αλλά Πρόσωπο,Ο ίδιος ο Χριστός.

Έχω την εντύπωση ότι αυτό μπορεί είναι το μεγαλύτερο μάθημα μιας ολόκληρης ζωής αναζήτησης.Ο άνθρωπος μπορεί να περάσει από τον Μαρξ, από τον Χέγκελ, από τον Χάιντεγκερ, από τη φιλοσοφία, από την ιστορία, από το Βυζάντιο, από χιλιάδες βιβλία και χιλιάδες λέξεις.Κάποια στιγμή όμως όλα αυτά σωπαίνουν.

Έρχεται ο θάνατος και τότε δεν μένει ούτε η ιδεολογία ούτε η φιλοσοφία ούτε η ακαδημαϊκή γνώση.

Μένει η ψυχή και απέναντί της ο Θεός.

Δεν γνωρίζουμε τι συνέβη μέσα στην τελευταία σιωπή της ψυχής του Στέλιου Ράμφου.

Δεν μας ανήκει αυτή η κρίση.

«Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε».

Μας ανήκει όμως η προσευχή και η ελπίδα.

Γι' αυτό σήμερα, πέρα από τις συμφωνίες και τις διαφωνίες μας μαζί του, μπορούμε να κρατήσουμε κάτι πολύ σημαντικό.Ότι ένας άνθρωπος που ξεκίνησε από τον μαρξισμό πέρασε τη ζωή του αναζητώντας.

Αναζητώντας τον άνθρωπο.

Αναζητώντας τον ελληνισμό.

Αναζητώντας το Βυζάντιο.

Αναζητώντας την Ορθοδοξία.

Ας ελπίσουμε ότι εκεί όπου πλέον σταματούν τα βιβλία, οι λέξεις και ο ανθρώπινος νους, η αναζήτησή του συνάντησε Εκείνον που τόσα χρόνια προσπαθούσε να κατανοήσει.

Εκείνον που δεν είναι απλώς ιδέα.

Δεν είναι φιλοσοφία.

Δεν είναι πολιτισμός.

Είναι η Αλήθεια.

«Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή.»

 

Καλό ταξίδι, Στέλιο Ράμφο.

Και ας ελπίσουμε πως στο τέλος της μεγάλης διαδρομής από τον νου προς την καρδιά, από την ιδεολογία προς την αναζήτηση, από την ιστορία προς την αιωνιότητα, βρήκες τελικά το Φως που αναζητούσες.

Αιωνία η μνήμη.

Η οδός του Χριστιανού σε γενικές γραμμές είναι τέτοιας λογής.

 

Στην αρχή ο άνθρωπος προσελκύεται από

το Θεό με τη δωρεά της Χάρης και όταν

έχει πια προσελκυσθεί, τότε αρχίζει μακρά περίοδος δοκιμασίας.

Δοκιμάζεται η ελευθερία του ανθρώπου

και η εμπιστοσύνη του στο Θεό και

δοκιμάζεται «σκληρά». 

 

Στην αρχή οι αιτήσεις προς το Θεό, μικρές και μεγάλες, ακόμη και οι παρακλήσεις που μόλις εκφράζονται, εκπληρώνονται συνήθως με γρήγορο και θαυμαστό τρόπο από τον Θεό. 

 

Όταν όμως έλθει η περίοδος της δοκιμασίας,

τότε όλα αλλάζουν και σαν να κλείνεται

ο ουρανός και να γίνεται κουφός σε όλες

τις δεήσεις.

Για τον θερμό Χριστιανό, όλα στη ζωή του

γίνονται δύσκολα.

Η συμπεριφορά των ανθρώπων απέναντι του χειροτερεύει, παύουν να τον εκτιμούν, αυτό που ανέχονται σ' άλλους, σ' αυτόν δεν το συγχωρούν,

η εργασία του πληρώνεται, σχεδόν πάντοτε, κάτω από το νόμιμο, το σώμα του εύκολα προσβάλλεται από ασθένειες.

Η φύση, οι άνθρωποι,

όλα στρέφονται εναντίον του.

Παρότι τα φυσικά του χαρίσματα δεν είναι κατώτερα από τα χαρίσματα των άλλων, δεν βρίσκει ευνοϊκές συνθήκες να τα χρησιμοποίησει. Επιπλέον, υπομένει πολλές επιθέσεις από τις δαιμονικές δυνάμεις και το αποκορύφωμα είναι

η ανυπόφορη θλίψη από τη Θεία εγκατάλειψη.

Τότε κορυφώνεται το πάθος του,

γιατί πλήττεται ο όλος άνθρωπος

σ' όλα τα επίπεδα της υπάρξεως του.

Ο Θεός εγκαταλείπει τον άνθρωπο;...

Είναι δυνατό αυτό;...

Και εν τούτοις στη θέση του βιώματος της εγγύτητας του Θεού έρχεται στην ψυχή το αίσθημα πώς Εκείνος είναι απείρως, απροσίτως μακριά, πέρα από τους αστρικούς κόσμους και όλες οι επικλήσεις προς Αυτόν χάνονται αβοήθητες στο αχανές του κοσμικού διαστήματος.

H ψυχή εντείνει εσωτερικά την κραυγή της

προς Αυτόν, αλλά δεν βλέπει ακόμα ούτε βοήθεια, ΟΥΤΕ προσοχή.

Ολα τότε γίνονται φορτικά.

Όλα κατορθώνονται με δυσανάλογα μεγάλο κόπο.

H ζωή γεμίζει από μόχθους και αναδεύει μέσα στον άνθρωπο το αίσθημα πώς βαραίνει πάνω

του η κατάρα και η οργή του Θεού.

Όταν όμως περάσουν αυτές οι δοκιμασίες,

τότε θα δει πώς η θαυμαστή πρόνοια του

Θεού τον φύλαγε προσεκτικά, σε όλες

τις πτυχές της ζωής του. 

 

Χιλιόχρονη πείρα, πού παραδίνεται από γενιά

σε γενιά, λέει πώς, όταν ο Θεός δει την πίστη

της ψυχής του αγωνιστή γι' Αυτόν, όπως είδε

την πίστη του Ιώβ, τότε τον οδηγεί σε αβύσσους

και ύψη που είναι απρόσιτα σ' άλλους.

Αγιος Σωφρόνιος