Κυκλάδες

 

Δίρφυς_Ένας ορεινός παράδεισος δίπλα στην Αθήνα !

Οι Μυροφόρες δικαιώθηκαν οχι επειδή ήταν γυναίκες, αλλά επειδή ήταν αφοσιωμένες γυναίκες.

 

Η αγάπη τους και η αφοσιωση τους, τις έσωσε. Έπειτα η γυναικα που πενθεί, η μάνα, η αδερφή , η σύντροφος έχει προσβαση παντού.Τι ακριβώς θα παθαίνανε; Τί θα τους κάνανε; Την ώρα της εκτέλεσης δεν στεκοντουσαν κάτω από τον Σταυρό, ανενόχλητες; Τί να πει ο Ιωσηφ και ο Νικόδημος που τα χάσανε ολα και παίξανε το κεφάλι τους για το τόλμημα τους ; Και έγιναν αποστάτες για τον αποστάτη του Ισραηλ, τον εσταυρωμένο; Νομίζουμε οτι επειδή ηταν άντρες ήταν σε θέση ισχύος; Αντίθετα , λόγω φύλου και κοινωνικής θέσης ήταν εκτεθειμμένοι σε απολογία και πολύ βαριές ευθυνες.

Πολλες γυναίκες γύρισαν την πλάτη στον Χριστό. Δεν σωθηκαν αυτόματα λόγω του φύλου τους.Οι Μυροφόρες ανταμείφθηκαν για τίποτα άλλο παρά για την αγάπη τους. Προηγήθηκαν μάλιστα των Αποστόλων. Και εδω δεν έπαιξε ρόλο το φύλο των μαθητών.Αυτός που αγάπησε αυτός και πήρε το βραβείο. Οι γυναίκες. Παρόλα αυτά ο Χριστός και πάλι παραγγέλνει να ενημερωθούν και οι άντρες μαθητές. Να η αποστολικότητα που δεν χάθηκε!

Αυτά, γιατι δεν γουστάρω τον εκμοντερνισμό του κηρυγματος για να λιγώνεται το θηλυκρατούμενο ακροατήριο.

Και λιγη σοβαρότητα.

π. Παντελεήμων Κρούσκος

Παγκόσμια επανάσταση τώρα για να απαλλαγούμε από τις Big Tech: Ανοιχτοί κώδικες για να γλυτώσουμε όχι μόνον πολλά τρισ. αλλά και την ελευθερία μας

---

Μπορούν οι κοινωνίες, οι πολιτικοί, αλλά και τα ΜΜΕ να ελευθερωθούν από την αιχμαλωσία των Big Tech, των μεγάλων εταιρειών της τεχνολογίας που κατέχουν μια σειρά από προγράμματα που χρησιμοποιούμε καθημερινά, αλλά και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που αποκτούν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στον χώρο της ενημέρωσης;

Πολιτικοί, όπως ο Πέδρο Σάντσεθ, πρωθυπουργός της Ισπανίας, έχουν κάνει λόγο για αυταρχικούς ολιγάρχες της τεχνολογίας και του αλγορίθμου οι οποίοι συχνά διαδίδουν ψέματα σε βάρος της χώρας του.

Το θέμα απασχόλησε πριν από λίγες μέρες και την ημερίδα που διοργάνωσε στη Βόννη η Deutsche Welle με τη συμμετοχή ειδικών του χώρου και τίτλο «Για πάντα εξαρτημένοι; Πώς θα ξεφύγουμε από την παγίδα των Big Tech;». Συμπέρασμα: Λύσεις υπάρχουν. Ένας από τους ομιλητές ήταν ο Ούλριχ Κέλμπερ, που διετέλεσε επιτετραμμένος της προηγούμενης γερμανικής κυβέρνησης για θέματα προστασίας δεδομένων και ελευθερίας της πληροφόρησης.

Επισημαίνει και αυτός μιλώντας στο ελληνικό πρόγραμμα της DW ότι «σήμερα οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας που πίσω τους βρίσκονται οι υπέρ-πλούσιοι έχουν αλλάξει το διαδίκτυο. Προσπαθούν να μετατρέψουν ένα ποικιλόμορφο, ανοικτό σύστημα σε ένα κλειστό χώρο όπου οι ίδιοι καθορίζουν όλους τους κανόνες. Αυτό είναι σίγουρα βολικό κάποιες φορές, αλλά συμπιέζεται όλο και πιο πολύ. Και πάνω απ’ όλα, είναι δύσκολο να αλλάξει. Και είναι σαφές ότι πρέπει να υπάρξει μια αντίρροπη κίνηση».

Μετάβαση στον ανοικτό κώδικα

Πόσο ρεαλιστικό είναι κάτι τέτοιο; Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ότι θέλει να επενδύσει περισσότερο σε προγράμματα ανοικτού κώδικα για να μειώσει την εξάρτησή της από την Microsoft του Μπιλ Γκέιτς, αλλά και τη σχετική δαπάνη. Ο Κέλμπερ θεωρεί αυτό το πρώτο βήμα και ρεαλιστικό και σημαντικό.

«Η μετάβαση στον ανοικτό κώδικα είναι δυνατή ως ιδιώτης, ως εταιρεία, ως ίδρυμα, ακόμη και ως ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Οι Γάλλοι το αποφάσισαν ξεκάθαρα.

Στη Γερμανία, η μετάβαση έχει αρχίσει σε ορισμένα μέρη, σε κάποιες κρατικές υπηρεσίες, όπως στο κρατίδιο του Σλέσβιγκ-Χόλσταϊν. Και για να καταλάβετε το κόστος, η γερμανική κυβέρνηση δαπανά πάνω από 400 εκατομμύρια ευρώ ετησίως μόνο για άδειες χρήσης της Microsoft.

Ωστόσο, επενδύει μόνο περίπου 10 έως 15 εκατομμύρια ευρώ στην ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων ανοικτού κώδικα (Open Source). Και υπάρχουν ήδη εμπορεύσιμα προγράμματα και χρησιμοποιούνται ως πλήρες υποκατάστατο σε ορισμένα μέρη. Είναι φθηνότερη λύση, πιο ελεύθερη και η προστιθέμενη αξία παραμένει στην Ευρώπη, δεν μεταφέρεται πλήρως στις ΗΠΑ μέσω ειδικών δικαιωμάτων».

Το δίλημμα των ΜΜΕ

Και τι μπορούν να κάνουν τα παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης που έχουν «υποχρεωθεί» να έχουν παρουσία στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και εξαρτώνται από όλο και πιο αυστηρούς και κατευθυνόμενους αλγόριθμους, την ώρα που εισερχόμαστε στον κόσμο της Τεχνητής Νοημοσύνης; Οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν ότι μπορούν να γίνουν βήματα απεξάρτησης σταδιακά και συντονισμένα, όπως έχει αποδειχτεί από ορισμένες πρωτοβουλίες.

Αυτό μας εξηγεί και ο Κέλμπερ: «Φυσικά όλοι θέλουν την εμβέλεια των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχει όμως και εκεί μια εναλλακτική λύση. Την αποκαλούμε “στρατηγική συν ένα”. Έτσι, παράλληλα με τo Instagram και τo YouTube, υπάρχουν δωρεάν, δικτυωμένες, δημοκρατικά οργανωμένες εναλλακτικές όπως το Mastodon, το Pixel, το Feedloops ή το PeerTube. Το περιεχόμενο εκεί πρέπει να είναι τουλάχιστον εξίσου καλά προετοιμασμένο.

Παρεμπιπτόντως, δεν υπάρχει κανένας περιορισμός εκεί. Για παράδειγμα, μπορείτε να συνδέσετε τις δικές σας διαδικτυακές υπηρεσίες, χωρίς αυτό να τιμωρείται από έναν αλγόριθμο. Τα πρώτα ΜΜΕ που το έκαναν αυτό συνειδητοποιούν ότι η αυξημένη πρόσβαση στο περιεχόμενό τους προέρχεται ήδη από τον ελεύθερο ιστό και όχι πλέον από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας».

Οι περισσότεροι μετέχοντες στη συζήτηση συμφώνησαν ότι τελικά χρειάζεται μια πολιτικά θαρραλέα απόφαση και μια καλά επεξεργασμένη στρατηγική για να μην παραμένει η ενημέρωση «αιχμάλωτη» των ολιγαρχών της Big Tech από τις ΗΠΑ, που εκτός όλων των άλλων έχουν επιδείξει και μια εξαιρετικά υποστηρικτική στάση προς τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.

Πηγή

❝ χαρὰν ἐκεῖθεν αὐγάσαι, ἐξ ἧς προῆλθεν ἡ λύπη ❞

 

Προέρχεται από το Εξαποστειλάριο της Κυριακής των Μυροφόρων. Ο Χριστός προτρέπει τις Μυροφόρες να αναγγείλουν στους Αποστόλους την Ανάσταση.

Ο λόγος που η αναγγελία της χαράς ανατίθεται σε γυναίκες, λέει ο Χριστός, είναι ότι θέλει να αναγγελθεί η χαρά από το ίδιο μέρος από όπου προήλθε η λύπη: τη γυναίκα, δηλ. την προμήτορα Εύα.

Γυναῖκες ἀκουτίσθητε, φωνὴν ἀγαλλιάσεως,

Τύραννον ᾍδην πατήσας,

φθορᾶς ἐξήγειρα κόσμον,

δράμετε φίλοις εἴπατε, τοῖς ἐμοῖς εὐαγγέλια·

βούλομαι γὰρ τὸ πλάσμα μου,

χαρὰν ἐκεῖθεν αὐγάσαι,

ἐξ ἧς προῆλθεν ἡ λύπη.

 

 

 

 

Η λογική της ίασης μέσω του αντικειμένου ή της αιτίας της ίδιας της πληγής είναι συνήθης στην υμνογραφία (πβ. ξύλῳ γὰρ ἔδει τὸ ξύλον ἰάσασθαι). Ας σημειωθεί βέβαια ότι πρόκειται για εικονολογική γλώσσα (η Εύα ως αρχή της δημιουργίας), όχι ανθρωπολογικό-κοινωνικό σχόλιο.

Σήμερα είσαι εσύ, αύριο εγώ

 

«Σήμερα είσαι εσύ, αύριο εγώ. Τώρα σφάλλει ό ένας, σέ λίγο ό άλλος. Όπως κάθε στιγμή ό Θεός είναι διαθέσιμος νά μάς συγχωρεί, έτσι κι εμείς νά συγχωρούμαστε μεταξύ μας.

Κι εμείς νά κλάψουμε καί νά θρηνήσουμε καί νά λυπηθούμε καί νά συμπονέσουμε καί νά παρακαλέσουμε τόν Θεό γιά τό σφάλμα τού αδελφού μας.

Αυτή είναι ή μεγαλύτερη αρετή.

Όσες αρετές κι άν έχεις, όσα καλά έργα καί προσευχές καί αγαθοεργίες κι άν κάνεις, όλα τά υπερβαίνει, εάν πείς ένα λόγο:

Θεέ μου, συγχώρεσε τόν αδελφό μου γιά ότι μού έκανε»

Άγιος Άνθιμος έν Χίω

Κινήσαν τα καράβια (ΕΠΤΑΦΘΟΓΓΟ)

Σύρος. Απρίλης. Σάββατο, 25 του 2026.

 

Χώρα. Σοκάκι με σκαλιά. Ασβέστης φρέσκος.

Σπίτι πέτρινο, 3 ορόφων. Παλιό αρχοντικό. Τώρα Airbnb και ντόπιοι.

3ος όροφος. Βεράντα με θέα το λιμάνι.

Η κυρά-Μαρίνα, 70 χρονών. Χήρα καπετάνιου. Συριανή.

Στο χέρι, κούπα θερμός. Freddo cappuccino με καρύδα. Την κέρασε η εγγονή από την Αθήνα.

Κοιτάει τα blue star που φεύγουν.

Δίπλα, το tablet. Στο Facebook. Βλέπει φωτογραφία: 1965, η μάνα της με τις γειτόνισσες.

Φλιτζανάκια. Πλεχτά. Γέλια. Όλες χωρίς μαντήλι. Νέες τότε.

Κάνει καρδούλα. Μουρμουρίζει: «Πού είστε, βρε κορίτσια;»

2ος όροφος. Airbnb.

Ο Άλεξ, 35 χρονών. Digital nomad από Βερολίνο.

Στο χέρι, Stanley cup. Cold brew. Δουλεύει με laptop.

Ακούει κύμα, αλλά φοράει ακουστικά με noise canceling.

Έχει κλείσει το σπίτι για 3 μήνες. Δεν ξέρει κανέναν.

Παραγγέλνει σουβλάκι από το Wolt. Το τρώει μόνος στη βεράντα.

Ισόγειο. Κατώι που έγινε γκαρσονιέρα.

Ο μπάρμπα-Φώτης, 78 χρονών. Ψαράς συνταξιούχος.

Στο χέρι, μπρίκι. Έβρασε ελληνικό. Μόνος.

Το φλιτζανάκι; Της μάνας του. Του 1948. Ραγισμένο.

Κοιτάει τη θάλασσα. «Ούτε τα ψάρια βγαίνουν πια. Ούτε οι άνθρωποι.»

Η γυναίκα του, η Αργυρώ, έφυγε πέρσι.

Τρεις άνθρωποι. Ένα νησιώτικο σπίτι.

Τρεις καφέδες. Τρεις μοναξιές.

Από πάνω τους, ο ίδιος ήλιος. Η ίδια αρμύρα.

Κανείς δεν λέει καλημέρα.

1965. Το ίδιο σπίτι. Αυλή με λεμονιά.

10 το πρωί. Φωνή: «Ευγενίαα! Ψήνεται ο καφές!»

Η κυρά-Ευγενία πετάγεται από το διπλανό. Φλιτζανάκι στο χέρι.

Χωρίς μαντήλι. Μαλλί πιασμένο κότσο.

«Τι νέα, Μαρίκα;»

«Η κόρη του καπετάν-Μανώλη αρραβωνιάστηκε. Με τον γιατρό από την Αθήνα.»

«Αλήθεια; Πότε;»

«Χτες. Έφερε δαχτυλίδι.»

Δυο γουλιές. Τέλος.

«Πάμε της Λενιώς. Να της το πούμε. Να χαρεί.»

Σε μια ώρα, όλη η Χώρα το ήξερε.

Το βράδυ, μαζεύτηκαν 15 γυναίκες στο σπίτι. Με γλυκά. Με ευχές.

Γιατί στο νησί, η χαρά αν δεν μοιραστεί, βουλιάζει.

Κι ο πόνος αν δεν μοιραστεί, σε πνίγει.

2026. Πίσω στη βεράντα.

Η κυρά-Μαρίνα αφήνει το tablet. Κοιτάει το Stanley cup. Ξένο. Πλαστικό.

Σηκώνεται. Ανοίγει το μπουφέ.

Τα φλιτζανάκια της μάνας της. Έξι. Τα τρία ραγισμένα.

Τα πλένει. Βράζει καφέ στο μπρίκι. Όπως παλιά.

Βγαίνει στη σκάλα. Φωνάζει:

«Παλικάρι! Ο Γερμανός! Κατεβαίνεις για καφέ;»

Ο Άλεξ βγάζει τα ακουστικά. «Sorry;»

«Coffee. Greek. Come.»

Δέκα λεπτά μετά, ο Άλεξ κατεβαίνει. Αμήχανος.

Η Μαρίνα του δίνει το φλιτζανάκι. Μικρό. Δυο γουλιές.

«Drink. Slowly. Look at the sea. Not screen.»

Ο Άλεξ πίνει. Πρώτη φορά ελληνικό. Πικρός.

Αλλά κοιτάει το λιμάνι. Χωρίς ακουστικά. Ακούει γλάρους.

Χαμογελάει. «Nice.»

Από κάτω, ο μπάρμπα-Φώτης ακούει φωνές. Ανεβαίνει με το μπαστούνι.

«Τι κάνετε εδώ; Πανηγύρι;»

Η Μαρίνα: «Έλα, Φώτη. Σου έχω καφέ. Στο φλιτζάνι της Αργυρώς.»

Ο Φώτης βουρκώνει. «Από τότε που έφυγε, πίνω μόνος.»

«Όχι πια.»

Σάββατο απόγευμα. Σύρος. 2026.

Τρεις ξένοι. Ένας ντόπιος, ένας ψαράς, ένας digital nomad.

Τρία φλιτζανάκια. Μικρά. Ραγισμένα.

Και το νησί έγινε πάλι γειτονιά.

Ο Άλεξ βγάζει το laptop. «I’ll work later.»

Ο Φώτης λέει ιστορίες για φουρτούνες του ’70.

Η Μαρίνα κερνάει λουκούμι τριαντάφυλλο.

Την επόμενη μέρα, η Μαρίνα κολλάει χαρτί στην εξώπορτα:

«Κάθε πρωί 10:00. Καφές στη βεράντα. Φέρτε το φλιτζάνι σας.

Και την μοναξιά σας. Να την κεράσουμε καφέ. Να φύγει.»

Το ηθικό του νησιού;

Μεγάλωσαν τα φεριμπότ. Μεγάλωσαν τα φλιτζάνια. Μεγάλωσαν τα σπίτια για τους ξένους.

Αλλά μίκρυνε η κουβέντα. Μίκρυνε η καρδιά.

Τα φλιτζανάκια του 1960 ήταν μικρά. Δυο γουλιές.

Αλλά χώρεσαν γάμους, κηδείες, φτώχεια, χαρά.

Γιατί δεν έπιναν καφέ. Έπιναν ο ένας τον άλλον.

Σήμερα έχουμε freddo, έχουμε θέα, έχουμε wifi.

Αλλά ξεχάσαμε να φωνάξουμε: «Έλα να πιούμε καφέ!»

Στο νησί, η θάλασσα είναι γύρω γύρω.

Η μοναξιά δεν έχει λόγο να υπάρχει.

Αρκεί ένα φλιτζανάκι. Και μια καρδιά που χτυπάει την πόρτα.

μας τόστειλε το mail 

Αντιοχείς, η άγνωστη συνιστώσα της Ρωμιοσύνης

 

Πολλούς Ελλαδίτες ξενίζει το όνομα «Ρωμιός», προκειμένου για τους Πολίτες, λέξη που οι ίδιοι χρησιμοποιούν για τον αυτοπροσδιορισμό τους. Ο Δημήτρης Μαντατζήογλου, από τους τελευταίους Ρωμιούς της Πριγκήπου, εξηγεί: «Προτιμώ τον όρο όχι επειδή είμαι λιγότερο Ελληνας από τους Ελλαδίτες, αλλά επειδή αντικατοπτρίζει την υπαγωγή μου σε περισσότερες πολιτιστικές επιρροές». Η ομογένεια της Πόλης και ιδιαίτερα η αστική κοινωνία του Πέραν, υπήρξε κοινωνία ιδιαίτερα κοσμοπολίτικη λόγω του δυτικού της προσανατολισμού. Η κοινότητα, παρά το μικρό αριθμό της, εντυπωσιάζει με την ποικιλία της καταγωγής των μελών της, απόρροια και των μικτών γάμων με Αρμένιους ή Εβραίους. Τα τελευταία χρόνια προστέθηκε στο μωσαϊκό της άλλη μία συνιστώσα, την ύπαρξη της οποίας πολλοί πληροφορήθηκαν για πρώτη φορά στο συνέδριο.

Πρόκειται για τους Αραβες Ορθόδοξους της επαρχίας Χατάυ, όπου και η ιστορική Αντιόχεια (Αντάκυα). Οι αραβόφωνοι αυτοί Χριστιανοί, τόνισε ο εκπρόσωπός τους Συμεών Γιλμάζ, ως Ελληνορθόδοξοι θα είχαν υπαχθεί στην ανταλλαγή πληθυσμών. Ομως το Χατάυ τότε δεν ανήκε στην τουρκική επικράτεια, αλλά ήταν γαλλικό προτεκτοράτο. Οι Αντιοχείς ή Αντακυανοί αποτελούν περίπου το ένα όγδοο της κοινότητας. Μετοίκησαν στην Πόλη κατά τη δεκαετία του 1990, αναζητώντας οικονομικές ευκαιρίες και καλύτερη εκπαίδευση.

Η έλευση των Αντακυανών, των οποίων ο πληθυσμός δεν είναι γηρασμένος και οι περισσότερες οικογένειες πολύτεκνες, έδωσε νέα πνοή στην Ομογένεια. Υπολογίζεται ότι οι Αντιοχείς μαθητές αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50%, ενώ σε ορισμένα σχολεία φοιτούν μόνο αραβόφωνοι. Εντονη συζήτηση προκάλεσε το θέμα της λειτουργίας των ομογενειακών σχολείων, στις τάξεις των οποίων επικρατεί γλωσσικός κατακερματισμός, και οι μέθοδοι εκμάθησης της ελληνικής κρίνονται ανεπαρκείς, ιδίως για τα παιδιά που δεν την έχουν ως μητρική. Οπως τονίσθηκε όχι μόνο για αραβόφωνους, αλλά και για παιδιά από μικτούς γάμους, στα σπίτια των οποίων ομιλείται μόνο η τουρκική.

Οι αραβόφωνοι, δυναμικό τμήμα της Ομογένειας, έχουν κάποια παράπονα. Ενα από αυτά είναι ότι το ελληνικό κράτος δεν τους επιτρέπει να δίνουν εξετάσεις στα ελληνικά ΑΕΙ με τους ίδιους όρους όπως οι ελληνικής καταγωγής Ρωμιοί. Οπως τόνισε ο Γιλμάζ, διακαής πόθος των Αντακυανών είναι να ενταχθούν πλήρως στην Ομογένεια, πράγμα που δεν έχει ακόμη συντελεσθεί λόγω των προκαταλήψεων κάποιων μελών της κοινότητας.Α. Μασσαβετασ

 Αναδημοσίευση από την Καθημερινή, 8 Ιουλίου 2006 – ναι, πριν από 20 χρόνια!

 

Η ομορφιά χρειάζεται απλότητα.

Τὶ σημαίνει νὰ ἀνήκω στὴν Ἐκκλησία;

 

 Μακαριστός Μητροπολίτης ΓόρτυνοςἹερεμίας

– Ἐρ.: Ἂν κανεὶς πιστεύει στὸν Χριστό, διαβάζει τὸ Εὐαγγέλιο, ἀλλὰ δὲν θέλει νὰ ἀνήκει στὴν Ἐκκλησία, δὲν εἶναι καλὸς χριστιανός;

Ἀπ.: Ὄχι! Χριστιανισμὸς δὲν σημαίνει νὰ πιστεύουμε θεωρητικὰ μερικὰ πράγματα, ἀλλὰ νὰ ζοῦμε μέσα στὴν Ἐκκλησία. Παραθέτουμε ὅσα πολὺ ὡραῖα γράφει σχετικὰ ὁ Φλορόφσκυ: «Ὁ Χριστιανισμὸς ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρχεν ὡς συγκεκροτημένη πραγματικότης, ὡς κοινότης. Τὸ νὰ εἶναι κανεὶς Χριστιανὸς ἐσήμαινεν ἀκριβῶς τὸ νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν κοινότητα. Κανεὶς δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἶναι Χριστιανὸς ἀπὸ μόνος του, ὡς ἀπομονωμένον ἄτομον, ἀλλὰ μόνον μαζὶ μὲ τοὺς “ἀδελφούς”, εἰς συνάφειαν μὲ αὐτούς. Unus Christianus – nullus Chtistianus. Ἡ προσωπικὴ πεποίθηση ἤ ἀκόμη ἕνας κανὼν ζωῆς δὲν καθιστοῦν τὸ ἄτομον Χριστιανόν. Ἡ χριστιανικὴ ὕπαρξις προϋποθέτει ἐν-σωμάτωσιν, συμμετοχὴν εἰς τὴν κοινότητα.

Αὐτὸ πρέπει εὐθὺς ἀμέσως νὰ προσδιορισθῆ: εἰς τὴν ἀποστολικὴν κοινότητα, δηλαδὴ εἰς μίαν κοινωνίαν μὲ τοὺς Δώδεκα καὶ τὸ μήνυμά των. Ἡ χριστιανικὴ “κοινότης” συνεκλήθη καὶ συνετάγη ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Ἰησοῦν κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς ἐν σαρκὶ ζωῆς του, καὶ ἀπὸ αὐτὸν τῆς ἐδόθη ἕνας, ἔστω καὶ προσωρινός, καταστατικὸς χάρτης διὰ τῆς ἐκλογῆς καὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν Δώδεκα, ποὺ τοὺς ἔδωσε τὴν ὀνομασίαν, ἤ μᾶλλον τὸν τίτλον τῶν “Ἀποστόλων”, διότι ἡ “ἀποστολὴ” τῶν Δώδεκα δὲν ἦταν μόνον μία ἁπλὴ ἀποστολή, ἀλλ’ ἀκριβῶς μία ἐντολὴ ποὺ δι’ αὐτὴν περιεβλήθησαν μὲ “ἐξουσίαν” (Μκ. 3, 15• Μθ. 10, 1• Λκ. 9, 1). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὡς διορισμένοι “μάρτυρες” τοῦ Κυρίου (Λκ. 24, 48• Πρ. 1, 8) μόνον οἱ Δώδεκα ἐδικαιοῦντο νὰ ἐξασφαλίζουν τὴν συνοχὴν τόσον τοῦ χριστιανικοῦ μηνύματος, ὅσον καὶ τῆς ζωῆς τῆς κοινότητος. Ἡ κοινωνία, ἑπομένως, μὲ τοὺς Ἀποστόλους ἀπετέλει βασικὸν σημεῖον τῆς πρώτης “Ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ” εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ (Πρ. 2, 42).

Χριστιανισμὸς σημαίνει “κοινὴ ζωή”. Οἱ Χριστιανοὶ ὀφείλουν νὰ θεωροῦν ἀλλήλους ὡς “ἀδελφοὺς” (αὐτό, ἄλλωστε, ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ πρῶτα ὀνόματά τους), ὡς μέλῃ ἑνὸς σώματος, στενὰ συνδεδεμένα. Ἑπομένως ἡ ἐλεημοσύνη ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον, ἡ πρώτη ἀπόδειξις καὶ τεκμήριον αὐτῆς τῆς συναδελφώσεως. Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι κοινότης, σῶμα, ἀδελφότης, “κοινωνία”, coetus fidelium»

– Ἐρ.: Γιατί λέμε στὸ Σύμβολο τῆς πίστης μας νὰ πιστεύουμε στὴν Ἐκκλησία («Πιστεύω… εἰς μίαν… Ἐκκλησίαν»), ἀφοῦ ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁρατή, ὅπως τὴν καθορίσαμε, ἡ δὲ πίστη, ὅπως λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, εἶναι ἀπόδειξη πραγμάτων μὴ βλεπομένων; (βλ. Ἑβρ. 11, 1).

Ἀπ.: Πρῶτα-πρῶτα τὸ ρῆμα «πιστεύω», ποὺ λέμε στὸ Σύμβολο τῆς πίστης μας, ἔχει κυρίως τὴν ἔννοια «ἐμπιστεύομαι». Καὶ πρέπει, λοιπόν, νὰ ἐμπιστευόμαστε στὴν Ἐκκλησία, στὸν θεῖο αὐτὸν ὀργανισμὸ – Θεῖο ὀργανισμὸ καὶ ὄχι ἀνθρώπινη ὀργάνωση – στὸν ὁποῖο κατοικεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ, ποὺ κατοικεῖ στὴν Ἐκκλησία καὶ σ’ ὅσους καθαγιάζονται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, δὲν εἶναι ὁρατή. Καὶ αὐτό, λοιπόν, τὸ ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀόρατη, καθιστᾶ τὴν Ἐκκλησία ἀντικείμενο πίστης. Γιατί αὐτὴ εἶναι ταμιοῦχος τῆς ἀόρατης θείας Χάρης καὶ χρειάζεται πίστη γιὰ νὰ παραδεχτοῦμε κάτι ποὺ δὲν τὸ βλέπουμε.

Ἔπειτα ἡ Ἐκκλησία, ἂν καὶ ὁρατὴ μὲ τὴν ἔννοια ὅτι περιλαμβάνει ὅλους τοὺς ὀρθόδοξους χριστιανοὺς ποὺ ζοῦν πάνω στὴν γῆ, εἶναι ὅμως καὶ ἀόρατη, γιατί περιλαμβάνει καὶ ἐκείνους ποὺ ἔφυγαν ἀπ\’ αὐτὸν τὸν κόσμο μὲ πίστη καὶ ἁγιότητα καὶ βρίσκονται στὸν οὐρανό. Ἡ Ἐκκλησία, λοιπόν, ζεῖ καὶ ὑπάρχει καὶ στὸν οὐρανὸ καὶ στὴν γῆ καὶ εἶναι κατὰ μὲν τὴν μία ὄψη τῆς οὐράνια καὶ ἀόρατη, «θριαμβεύουσα Ἐκκλησία», ὅπως λέγεται, κατὰ δὲ τὴν ἄλλη ὄψη της ἐπίγεια καὶ ὁρατὴ καὶ ἱστορικὴ κοινωνία, «στρατευομένη Ἐκκλησία», ὅπως λέγεται. Καὶ ἡ ἐπὶ γῆς ὅμως στρατευόμενη καὶ ἡ εἰς τὸν οὐρανὸ θριαμβεύουσα Ἐκκλησία εἶναι μία κοινωνία ἁγίων.

– Ἐρ.: Ποῦ βασιζόμαστε στὴν ἁγία Γραφὴ γιὰ τὴν ἰδέα ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι ταυτόχρονα καὶ στὴν γῆ καὶ στὸν οὐρανό;

Ἀπ.: Σ\’ αὐτὰ τὰ λόγια τοῦ ἀποστόλου Παύλου ποὺ λέει στοὺς χριστιανούς: «Ἔχετε προσέλθει στὸ ὄρος τῆς Σιὼν καὶ στὴν πόλη τοῦ ζωντανοῦ Θεοῦ, τὴν ἐπουράνια Ἱερουσαλήμ, καὶ σὲ μυριάδες ἀγγέλων, σὲ πανήγυρη καὶ Ἐκκλησία τῶν πρωτοτόκων, οἱ ὁποῖοι εἶναι γραμμένοι στὸν οὐρανὸ καὶ στὸν Θεό, τὸν κριτὴ ὅλων καὶ στὰ πνεύματα τῶν δικαίων, ποὺ ἔχουν γίνει τέλειοι καὶ στὸν μεσίτη τῆς Νέας Διαθήκης, τὸν Ἰησοῦ» (Ἑβρ. 12, 22-24).

– Ἐρ.: Κατὰ τὰ παραπάνω μποροῦμε νὰ διαιρέσουμε τὴν Ἐκκλησία σὲ ἀόρατη καὶ ὁρατή;

Ἀπ.: Ὄχι, δὲν διαιρεῖται ἡ Ἐκκλησία. Παραθέτουμε σὲ μετάφραση τὰ ὅσα ὡραῖα γράφει πάνω σ’ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα ὁ δογματολόγος καθηγητὴς Ἰωάννης Καρμίρης: «Ἡ Ἐκκλησία δὲν πρέπει νὰ διαιρεῖται σὲ ἀόρατη καὶ ὁρατή. Γιατί ὑπάρχει μία καὶ μόνο μία Ἐκκλησία, ἀλλὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ δυὸ ἀδιάσπαστα καὶ συνηνωμένα στοιχεῖα: Τὸ θεῖο καὶ πνευματικὸ καὶ ἀόρατο ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὸ ἀνθρώπινο καὶ ὑλικὸ καὶ ὁρατὸ ἀφ’ ἑτέρου, ὅπως ἀκριβῶς στὸ Πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑνώθηκαν ἀσυγχύτως ἡ θεία καὶ ἀνθρώπινη φύση. Ὅπως σ’ ἕνα ζωντανὸ ὀργανισμὸ δὲν μπορεῖ νὰ χωριστεῖ ἡ ψυχὴ ἀπὸ τὸ σῶμα, τὸ πνευματικὸ ἀπὸ τὸ ὑλικὸ στοιχεῖο, ἔτσι καὶ στὴν Ἐκκλησία δὲν μπορεῖ νὰ χωριστεῖ τὸ θεῖο καὶ πνευματικὸ στοιχεῖο ἀπὸ τὸ ἀνθρώπινο καὶ ὑλικό, ποὺ εἶναι ἡ ἐξωτερικὴ ἐκδήλωση τοῦ πρώτου καὶ τὸ ἀναγκαῖο ὄργανο γιὰ τὶς σωτηριώδεις ἐνέργειες τῆς Ἐκκλησίας μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων.

Ἡ Ἐκκλησία, λοιπόν, ἀπὸ τὴ μία μεριὰ εἶναι θεῖο, πνευματικό, ἀόρατο καὶ αἰώνιο καθίδρυμα, ἀπὸ τὴν ἄλλη ὅμως μεριὰ εἶναι μία κοινωνία ἀνθρώπων περιγραπτὴ καὶ ἐμπειρικὴ καὶ ὁρατὴ καὶ ἱστορική. Καὶ εἶναι μὲν ἀόρατη ἡ Ἐκκλησία, γιατὶ ἀόρατη εἶναι ἡ κεφαλή της, ὁ Κύριος, καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ποὺ ἐνοικεῖ σ’ αὐτὴ· ἀόρατη εἶναι ἡ ὑπάρχουσα σ’ αὐτὴ θεία Χάρη, ποὺ δικαιώνει καὶ ἁγίαζει καὶ σῴζει. Περιλαμβάνει δὲ ἡ Ἐκκλησία καὶ τὸ ἀόρατο τμῆμα της στὸν οὐρανό, καὶ ἔτσι καὶ ἀπὸ τὰ δυό, καὶ τὸ οὐράνιο καὶ τὸ ἐπίγειο τμῆμα, συναποτελεῖται τὸ μυστικὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία πνευματικὴ ἑνότητα γιὰ τὴν μία θεία Κεφαλή της καὶ τὸ ἕνα Ἅγιο Πνεῦμα ποὺ τὴν κατευθύνει εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθεια. Εἶναι ὅμως συνάμα ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁρατὴ καὶ περιγραπτὴ ὡς στρατευόμενη πάνω στὴν γῆ καὶ ἐπεργαζομένη τὴν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων γιατί μὲ αἰσθητὰ σημεῖα μεταδίδει τὴν θεία Χάρη, ἔχει δὲ λατρεία καὶ ἐξωτερικὴ ὀργάνωση (στὴν ὁποία ἐνεργοῦν καὶ συνεργοῦν Θεὸς καὶ ἄνθρωποι) ἄρχοντες καὶ ἀρχόμενους, δηλαδὴ τὴν ποιμένουσα Ἱεραρχία καὶ τοὺς ποιμαινομένους πιστούς, ὅλους ἀδιακρίτως τοὺς εὐσεβεῖς καὶ τοὺς ἀσεβεῖς, τοὺς ἀγαθοὺς καὶ τοὺς ἁμαρτωλοὺς (Σύνοψις τῆς Δογματικῆς… σ. 81).

– Ἐρ.: Πῶς διαβεβαιωνόμαστε ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ στὴν Ἐκκλησία;

Ἀπ.: Κατὰ πρῶτον, ἀπ\’ αὐτό: Κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, γεμάτος χάρη καὶ ἀλήθεια («πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας»), καὶ γεμίζει ἐπίσης καὶ τὸ Σῶμα Του, ποὺ εἶναι ἡ Ἐκκλησία, μὲ παρόμοια χάρη καὶ ἀλήθεια (βλ. Ἰωάν. 1, 14.17).

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέει γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ὅτι ὁ Θεὸς Πατέρας «Τὸν ἔκανε Κεφαλὴ ὑπεράνω ὅλων στὴν Ἐκκλησία, ἡ ὁποία εἶναι τὸ Σῶμα Του, τὸ συμπλήρωμα ἐκείνου ποὺ γεμίζει τὰ πάντα ἐν πᾶσι» (Ἐφεσ. 1, 22.23).

Καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἀπόστολος λέει στοὺς Ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας: «Προσέχετε, λοιπόν, τοὺς ἑαυτούς σας καὶ ὁλόκληρο τὸ ποίμνιο, στὸ ὁποῖο τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο σᾶς τοποθέτησε ἐπισκόπους, γιὰ νὰ ποιμαίνετε τὴν Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, τὴν ὁποία ἀπέκτησε μὲ τὸ δικό Του Αἷμα» (Πράξ. 20, 28).

– Ἐρ.: Πῶς ἐμεῖς διαβεβαιωνόμαστε ἀκόμη ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ στὴν Ἐκκλησία ἀκόμη μέχρι τώρα καὶ θὰ κατοικεῖ σ\’ αὐτὴν μέχρι τέλος τοῦ κόσμου;

Ἀπ.: Τὸ διαβεβαιωνόμαστε ἀπὸ τὰ ἑπόμενα λόγια του Ἴδιου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Ἀποστόλου Του: «Θὰ οἰκοδομήσω τὴν Ἐκκλησία μου καὶ οἱ πύλες τοῦ Ἅδου δὲν θὰ τὴν καταβάλουν» (Ματθ. 16,18). «Ἰδοὺ Ἐγὼ εἶμαι μαζί σας ὅλες τὶς ἡμέρες μέχρι τὴν συντέλεια τοῦ κόσμου» (Ματθ. 28, 20). «Σ’ Αὐτόν, τὸν Θεὸ τὸν Πατέρα, ἂς εἶναι ἡ δόξα στὴν Ἐκκλησία ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ σ’ ὅλες τὶς γενεὲς τοῦ αἰῶνος τῶν αἰώνων. Ἀμὴν» (Ἐφεσ. 3, 21).

ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑ, ΑΣΤΡΟΠΑΛΙΑ Ή ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΟΠΩΣ ΚΙ' ΑΝ ΣΕ ΠΟΥΝ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΕΜΟΡΦΗ!

 

Οι παλιοί πυλώνες των χωριών. Ο παπάς, ο νοματάρχης και ο... "λιμασμένος" δάσκαλος.

Ο ΛΕΥΚΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΜΙΛΕΣΕΒΑ ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ

  

ἄγγελος γὰρ Κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ προσελθὼν ἀπεκύλισε τὸν λίθον ἀπὸ τῆς θύρας καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ˙ἦν δὲ ἡ ἰδέα αὐτοῦ ὡς ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν ὡσεὶ χιών.

Γράφει ο Παναγιώτης Καμπάνης*

Το μοναστήρι της Μιλέσεβα βρίσκεται στην Κεντρική Σερβία, κοντά στην όχθη του ποταμού Μιλεσέβιτσα. Χτίστηκε το έτος 1219 και αποτελεί δωρεά του Σέρβου βασιλιά Στέφανου Βλάντισλαβ. Κατά τη διάρκεια των οκτακοσίων χρόνων της ιστορίας του έπαθε πολλές καταστροφές, με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθεί στον πανδαμάτωρα χρόνο. Το έτος 1863 χάρη στις προσπάθειες του Σέρβου βασιλιά Μιχαήλ Ομπρένοβιτς, το μοναστήρι αποκαταστάθηκε στο μεγαλύτερο μέρος του και ξεκίνησε μια νέα ζωή.

 

Στέφανος Βλάντισλαβ – Μιχαήλ Ομπρένοβιτς

Πολλά κοινά σημεία με τις σύγχρονες τοιχογραφίες της Αχειροποιήτου ευνοούν την άποψη για την έλευση καλλιτεχνών από τη Θεσσαλονίκη. Είναι μονόκλιτη εκκλησία με τρούλο, ενώ ο εξωνάρθηκας, που χτίστηκε το έτος 1236, έχει πλάγια παρεκκλήσια αφιερωμένα στους αγίους Γεώργιο και Δημήτριο, τοιχογραφημένα από τους καλύτερους μάστορες της Ηπείρου. Το 16ο αι. γνωρίζουμε ότι στο ναό της Μιλέσεβα εργάστηκε και ο γνωστός ζωγράφος Λογγίνος από την πόλη Πέτς, όπου βρισκόταν το Πατριαρχείο της Σερβίας μέχρι τις αρχές του 20ου αι. Το καθολικό της Μονής είναι αφιερωμένο στην Ανάληψη του Κυρίου και από αρχιτεκτονικής απόψεως συγκαταλέγεται ανάμεσα στα έργα της περίφημης Σχολής της Ράσκας, δηλαδή του σερβοβυζαντινού εκκλησιαστικού ρυθμού, ο οποίος άνθισε το 13ο αι. στη Σερβία, κατά τη διάρκεια της περιόδου βασιλείας της Δυναστείας των Νεμανιδών. Μία τυπική εκκλησία ήταν ορθογωνίου σχήματος, με έναν μεγάλο τρούλο στο κέντρο της και μικρότερους γύρω από τον κεντρικό.

Το έτος 1237 ο βασιλιάς Στέφανος Βλάντισλαβ μετέφερε στο μοναστήρι της Μιλέσεβα από τη βουλγαρική πόλη Τρνοβο τα ιερά λείψανα του αγίου Σάββα, που ενταφιάστηκαν εκεί. Το 1594 ο Τούρκος Σινάν πασάς έδωσε διαταγή στους Τούρκους στρατιώτες να πάρουν τα ιερά λείψανα, να τα φέρουν στο Βελιγράδι και να τα κάψουν. Οι μοναχοί κατάφεραν να σώσουν το ένα χέρι του αγίου, το οποίο φιλοξενείται εναλλάξ, στο μοναστήρι Μιλέσεβα και στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στην πόλη Πλιέβλια του Μαυροβούνιου.

 

Ο άγιος Σάββας

 Παρά τις πολλές ληστρικές επιθέσεις των Τούρκων, το μοναστήρι διαθέτει ένα πλούσιο θησαυροφυλάκιο, στο οποίο φυλάσσεται η Οκτώηχος από την Κατίγνη, που χρονολογείται στο έτος 1494, η Τρίωδος από το 1563 και τοΤετραευαγγέλιο του Βελιγραδίου, από το 1552. Επίσης, στο θησαυροφυλάκιο βρίσκονται τρεις εξαιρετικά πολύτιμες εικόνες∙ δύο απ’ αυτές είναι έργα της ιταλο-κρητικής τέχνης του 16ου αιώνα και μία έργο του γνωστού Σέρβου αγιογράφου του 1837, Αλεξίου Λάζοβιτς. Τον 16ο αιώνα στο μοναστήρι λειτούργησε σχολείο αντιγραφής εκκλησιαστικών βιβλίων, καθώς και τυπογραφείο. Στις αρχές του 16ου αιώνα στο σχολείο του μοναστηριού φοίτησαν ο Μπάιτσα Σοκόλοβιτς, ο μετέπειτα Μεχμέντ πασάς Σοκόλοβιτς και ο αδελφός του Μακάριος, ο μετέπειτα Σέρβος πατριάρχης.

 Οι τοιχογραφίες που σώζονται στο καθολικό του μοναστηριού θεωρούνται ως τα καλύτερα ευρωπαϊκά έργα τέχνης του 13ου αι., και εντάχτηκαν στον Κατάλογο των Μνημείων της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Μορφές μνημειώδεις και συνθέσεις πλασμένες με την ορμή και την αξιοπρέπεια της επίσημης τέχνης, προβάλουν μέσα σε χρυσό φόντο. Οι προσωπικότητες απεικονίζονται με ζωηρό χαρακτήρα, χυμώδες ανάγλυφο και πλούσια ψυχικότητα. Οι ιδέες του εικονογραφικού προγράμματος εναρμονίζουν τις θεολογικές απόψεις του αρχιεπισκόπου Σάββα με τις προθέσεις του δυναστικού οίκου των Νεμανιδών.

 Από όλες τις τοιχογραφίες εκείνη που ξεχωρίζει είναι αυτή του Λευκού Αγγέλου. Σύμφωνα με την αφήγηση του Ματθαίου (28:1-8), ο άγγελος εικονίζεται αριστερά καθισμένος στο λίθο, δείχνοντας με ήρεμη αντικίνηση τον τάφο του Χριστού άδειο στη Θεοτόκο και στην Μαρία την Μαγδαληνή, οι οποίες στη θέα του υποχωρούν φοβισμένες και τις ορίζει να κοινοποιήσουν στους μαθητές ότι ο Κύριος «ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν». Ο υπέροχος άγγελος καταυγάζει την εκκλησία με την ουράνια θωριά και το ηρωικό μέγεθος, την ομορφιά και τη γαλήνια χάρη της ασπροντυμένης και με χρυσαφιές ανταύγειες πλασμένης μορφής του, κατάντικρυ στο χρυσό βάθος, που πληρούν με θρίαμβο ζωής στην ηγεμονική κίνηση οι απλωμένες φτερούγες του.

Πρόκειται ίσως για την πιο γοητευτική εικόνα του συνόλου της βυζαντινής τέχνης. Ο Άγγελος με το ωραίο φωτεινό πρόσωπο, εράσμιος, με ευγενικά χαρακτηριστικά και καστανά φωτεινά μάτια, κατευθύνει το βλέμμα του ορμητικό και αόριστο πέρα, προς τα έσω στραμμένο, σε κατοπτρισμό αγνής και γαλήνιας αφιερωμένης στην πίστη ψυχής. Το κεφάλι του στεφανώνεται με βοστρυχωτή καστανή κόμη, ενώ ο πλατύς λαιμός του αποπνέει ευρωστία και υγεία. Η γεροδεμένη κορμοστασιά του, πλήρης αποκαλυπτικού και ανέσπερου κάλλους, διαπνέεται από μια δύναμη εσωτερικής έκφρασης και πνευματικής ευωδίας.

*ο Καμπανης ειναι  Δρ. Αρχαιολόγος-Ιστορικός, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Μεταδιδακτορικός ερευνητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Ξενάγηση εις την καλύβα του Αγίου Νικολάου Καψάλας, στο Άγιον Όρος

Ομιλεί ο Γέροντας Αλύπιος.

Σημειώσεις στις Γραφές του Ισαάκ του Σύρου (β μέρος)

συνέχεια απ εδώ 

Ο αββάς Ισαάκ πλησιάζει και αποκαθιστά τον άνθρωπο. Μάς εισάγει σε μια φωτεινότητα αδιανόητη^ ένα λαμπρό άστρο, ένας ήλιος που αναδύεται στον σκοτεινό ουρανό και τον φωτίζει με φως υπερκόσμιο. Εξετάζοντας τα γραπτά του αναλογιζόμαστε το ευαγγελικό: «Δεί δε προσκυνείν τον Θεόν εν πνεύματι και αληθεία». Ο Ιησούς μιλά πάντοτε με όρους της Βασιλείας των Ουρανών και όχι με όρους τούτου του κόσμου. Γνώμονας των λόγων Tου είναι η Βασιλεία του Θεού. «Παρεγένοντο δε προς αυτόν η μήτηρ και οι αδελφοί αυτού, και ουκ ηδύναντο συντυχείν αυτώ διά τον όχλον. Καί απηγγέλθη αυτώ λεγόντων^ η μήτηρ και οι αδελφοί σου εστήκασιν έξω ιδείν σε θέλοντες. Ο δε αποκριθείς είπε προς αυτούς^ μήτηρ μου και αδελφοί μου ούτοι εισίν οι τον λόγον του θεού ακούοντες και ποιούντες αυτόν»[iii].

Καί οι εφαρμόζοντες τον λόγο του Θεού δεν είναι εκείνοι που τον «επιβάλλουν» στους άλλους σύμφωνα με το δικό τους θέλημα και την δική τους αντίληψη, αλλά εκείνοι που τον εφαρμόζουν στον εαυτό τους, ώστε μέσα στην προσμονή να λάμψουν στο φως.
Η εν πνεύματι προσκύνησις δεν είναι άμοιρη του φωτός του μέλλοντος αιώνος, που μπορεί να καταυγάσει την ζωή του ανθρώπου, παρέχοντάς του δυνάμεις αστείρευτες υπομονής των δοκιμασιών και των θλίψεων. Εκεί που η παρούσα ζωή δεν προσφέρει παρά απόγνωση και αποκαρδίωση, έρχεται το φως του μέλλοντος αιώνος, η ελπίδα και η προσδοκία που ξεπερνά την πεπερασμένη ζωή του ανθρώπου, και μια δύναμη που δεν γνωρίζει από που προέρχεται αναδύεται στα σωθικά του. Η ίδια η επίγνωση της ματαιότητας είναι που γεννά την ελπίδα του μέλλοντος αιώνος.

Εκεί που δεν προσδοκά και δεν περιμένει τίποτα, μια δύναμη εσωτερική τον γεμίζει ευφροσύνη. Ο Θεός έσμιξε με τον κόσμο, και έγιναν ένα. Τό τέλος δεν είναι το μηδέν και η καταστροφή, αλλά μια εν Θεώ ολοκλήρωση που η υπερβατικότητά της δεν μπορεί να προσεγγιστεί από την ανθρώπινη διάνοια. Μιά ολοκλήρωση σταθερά προσανατολισμένη προς τον πλησίον και την ζωή, και όχι προς την οδύνη, τον παραλογισμό και τον θάνατο.

«Μέ τι μοιάζει αυτό το αόρατο Όν, που δεν έχει αρχή στη φύση του, που είναι μοναδικό στον εαυτό του, που εκ φύσεως είναι πέρα από κάθε γνώση, διάνοια και αίσθηση των κτι­στών όντων, που βρίσκεται πέρα από τον χρόνο και τον χώρο... Άς σκεφτούμε κατόπιν, πώς βαστά τα πάντα με την φιλευσπλαχνία Του, ενεργώντας με πρόνοια, καθώς καθοδηγεί την κτίση, και πώς με μια αγάπη που δεν μπορεί να μετρηθεί, έφθασε στην εγκαθίδρυση του κόσμου και στην αρχή της δημιουργίας^ και πόσο φιλεύσπλαχνος είναι ο Θεός, και πόσο υπομονετικός^ πόσο αγαπά την κτίση, και πώς την βαστά, υπομένοντας ευγενικά την ασυδοσία της, τις αμαρτίες και τις αχρειότητές της, τις φοβερές βλασφημίες των δαιμόνων και των κακών ανθρώπων»[iv].
Τά λόγια που εκστομίζει ο αββάς Ισαάκ είναι λόγια θάμβους και ανεκλάλητου έρωτα. Εκθειάζοντας την αγάπη του Δημιουργού, μας κάνει να μήν φοβόμαστε το θάνατο. Νά νιώθουμε σαν κληρονόμοι μιας υψηλής κληρονομιάς, που δεν μπορούμε να λογαριάσουμε ή να διανοηθούμε. Τί λογής είναι η εξουσία του Δημιουργού, αφού δημιούργησε το αυτεξούσιο στον άνθρωπο και του έδωσε την ελεύθερη βούληση; Εκεί έγκειται και το απρόσιτο της φύσεώς Του.

Ο Θεός μας καλεί, αλλά ποιά είναι η κατάσταση του κληθέντος; Πρέπει να εκτοπίσουμε τα εμπόδια που εμποδίζουν τον Θεό να μας αυτό-αποκαλυφθεί.

Ο απογυμνωμένος άνθρωπος γίνεται ο δέκτης του θείου φωτισμού και εισέρχεται στην θεία αγάπη. Όμως η κατάσταση της αγάπης είναι πολύ λεπτή. Η παραμικρή βίαιη πνοή μπορεί να την αλλοιώσει και να την απομακρύνει. Αξίζει, ωστόσο, να χάσουμε κάθε κοινωνική υπόσταση, να κατεβούμε στα χαμηλότερα μέρη της γης, να προσφέρουμε όλον μας τον επιούσιο, προκειμένου να κερδίσουμε αυτή την αγάπη. Μιά τέτοια αντίληψη, θαρρώ, έκανε τον Ντοστογιέβσκη να βάλει στο στόμα του τιποτένιου Μαρμελάντοφ, στο Έγκλημα και Τιμωρία, τούτα τα λόγια: «Κι όλους θα τους δικάσει και θα τους συγχωρέσει και τους καλούς και τους κακούς και τους σοφούς και τους ταπεινούς... Κι όταν θα έχει τελειώσει με ό­λους, τότε θα γυρίσει και σε μας: «Ελάτε κι σείς!», θα πεί, «Ελάτε, μεθύστακες, ελάτε, αδύναμοι, ελάτε, ντροπιασμένοι». Κι εμείς θα βγούμε όλοι, χωρίς να ντραπούμε και θα σταθούμε μπροστά του. Κι Εκείνος θα πεί: «Είσαστε γουρούνια! Έχετε τη μορφή και τη σφραγίδα του ζώου, όμως ελάτε και σείς!» Καί θα υψώσουν τη φωνή τους οι σοφοί, και θα υψώσουν τη φωνή τους οι σώφρονες: «Κύριε, γιατί τους δέχεσαι αυτούς;» Καί θα πεί: «Τούς δέχομαι, σοφοί, τους δέχομαι, σώφρονες, γιατί κανείς τους δεν θεωρούσε τον εαυτό του άξιο αυτής της τιμής..­.» Καί θα μας απλώσει το χέρι, κι εμείς θα πέσουμε στα πόδια Του, και θα κλάψουμε, και όλα θα τα καταλάβουμε! ... Κύριε, ελθέτω η Βασιλεία Σου»!

Συνεχίζεται...

ΚΡΗΤΗ :Ο καρεκλάς ο Σπύρος στην Άρβη ένα παλιό επάγγελμα που δυστυχώς μέρα με τη μέρα εξαφανίζεται…

~ Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης_"Μπορώ να σου δώσω μια συμβουλή; Σε κάθε θλίψη σου, σε κάθε αποτυχία σου να συγκεντρώνεσαι στον εαυτό σου και να λες σιγά-σιγά το τροπάριο: “Θανάτου εορτάζομεν νέκρωσιν…”. Θα βλέ­πεις ότι το μεγαλύτερο πράγμα στη ζωή σου -και στη ζωή του κόσμου όλου- έγινε. Η Ανάσταση του Χρι­στού, η σωτηρία μας! Και θα συνειδητοποιήσεις ότι η αναποδιά που σου συμβαίνει είναι πολύ μικρή για να χαλάσει τη διάθεσή σου."

 

Δασκάλα και μαθήτρια...

Μπαίνεις σε ένα ταξί στην Πόλη.Το ραδιόφωνο σιγοπαίζει, έχεις και το νου σου γιατί η καπατσοσύνη πάει σύννεφο μήπως και σε πάει «μέσω Λαμίας», μέχρι που τον πιάνουν τα μεράκια τον τύπο και σιγοτραγουδάει μαζί με το ραδιόφωνο και στη στιγμή καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για τραγουδισταρά... Μπα λες θα έτυχε. Σε λίγο όμως το ίδιο και καλύτερο επίπεδο το βλέπεις στο λούστρο στο δρόμο, στον μπαρμπέρη, στα μαστόρια που χτίζουν, στα κορίτσια που κάνουν πλάκα, στη θεία στο οικογενειακό γλέντι.... Εννοείται ότι στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο η μία φωνή είναι καλύτερη από την άλλη, πέφτουν κεφάλια.

Και όχι μόνο σε απλά τραγουδάκια, αλλά σε δύσκολες φόρμες, σε αυτοσχεδιασμούς, σε αμανέδες.Γίνονται ακόμα αυτά σε ανατολικά μέρη, στα Βαλκάνια, στην Αφρική....

Η διαφορά είναι η εξής: Δεν πρόκειται απλά για καταναλωτές μουσικής. Τραγουδάνε όλοι ανεξαρτήτως επαγγέλματος.

Αυτό διαμορφώνει κριτήρια και οδηγεί και σε άλλης μορφής κοινωνικότητες ή οδηγείται και προκύπτει από αυτές.

Έτσι ήμασταν και εμείς παλιότερα πριν «εξελιχθούμε».

Μάνος Αχαλινωτόπουλος

 Μεσα στην ιδια κουλτουρα μεγαλωσαν κι οι μεγαλυτεροι ψαλταρες της Πολης και Μικρασιας

ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΑ ΜΟΝΑΧΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ (ΒΑΛΕΡΙΟΥ ΠΟΥΡΝΤΕΑ) (29/12/1978 - 17/4/2026)

 

Ποιος ήταν ο μοναχός Θεοφάνης (Valeriu Purdea) που επέλεξε να αναπαυθεί στη Μονή Καλλίπετρας;

του Αρχιμ.Παλαμά,

Ηγουμένου της Ιεράς Μονής

Θεοτόκου Καλλίπετρας

Η ανακοίνωση της εκδημίας του Βαλερίου Πουρντέα, συγκίνησε τον κόσμο της τέχνης, καθώς στους κύκλους αυτούς, υπήρξε ιδιαίτερα γνωστός.

Ποιος είναι αυτός, όμως ο καλλιτέχνης, που επέλεξε να αναπαυθεί αιώνια, στη Σκήτης της Βέροιας, την ευλογημένη κοιλάδα του Αλιάκμονα και συγκεκριμένα στη Μονή της Καλλίπετρας;

Ο Βαλέριος Πουρντέα (Valeriu Purdea) γεννήθηκε στις 29 Δεκεμβρίου 1978 στην καρδιά της Ρουμανίας, κοντά στα νότια Καρπάθια. Προερχόμενος από μια φτωχή οικογένεια, μοναχοπαίδι του Βαλέριου και της Καταλίνα, ασχολούμενος με αγροτικές εργασίες από έφηβος, γράφτηκε σε μια αθλητική σχολή πολεμικών τεχνών. Ο δάσκαλος του Καράτε αγιογραφούσε, κι ο νεαρός Βαλέριος ήθελε να τον μιμηθεί. Οι πρώτες του προσπάθειες, είχαν τέτοια επιτυχία, που ο ιερέας της ενορίας του, δύσκολα πίστεψε ότι ήταν έργα αρχαρίου.

Μεγαλώνοντας, κυριεύτηκε από αυτό το πάθος της Τέχνης. Το χαρακτήριζε οδυνηρό: «Αυτό το πάθος με σκοτώνει»! Στα μοναστήρια, στους ναούς και στα μουσεία της πατρίδας του, "κολλούσε" το βλέμμα του στα έργα των μεγάλων δημιουργών. Ώρες ατελείωτες παρατηρούσε τις λεπτομέρειες και μετά προσπαθούσε να τις αποτυπώσει στα δικά του έργα. Ήταν εξ ολοκλήρου αυτοδίδακτος, χωρίς να παρακολουθήσει μαθήματα σε κάποια σχολή. Με κάποιον αγιογράφο μοναχό συνδέθηκε φιλικά, κι αυτό τόνωσε την ευσέβεια, που είχε διδαχθεί από τη μητέρα του. Μια μέρα, βρήκε τα ράσα του μοναχού κρεμασμένα και τα φόρεσε για να αστειευτεί. Εκείνος του είπε: "Πρόσεξε! όποιος τα φοράει μια φορά, έστω και για αστεία, μετά θα τα φορέσει στα αλήθεια"!

Στην πρώτη του νιότη υπήρξε πολύ εμφανίσιμος και ανδροπρεπής, γεγονός που προκαλούσε την προσοχή και το ενδιαφέρον. Η βαρύτητα όμως της ζωής του, ήταν η Τέχνη! Ότι έργα ζωγράφιζε, τα πουλούσε πραγματικά "για ένα κομμάτι ψωμί", αδιαφορώντας για τα χρήματα παντελώς. Φορούσε πολύ απλά ρούχα, έμενε σε λιτότατα καταλύματα και πολλές φορές για μέρες ξεχνούσε να φάει. Η ζωή του έχει έντονες αντιθέσεις: ακραία καλλιτεχνική τελειομανία και απόλυτη αδιαφορία για τα υλικά. Εξωτερικά ολιγομίλητος, εσωτερικά μια δυνατή φλόγα. Μια ζωή αφανής κι ένα εσωτερικό μεγαλείο.

Ο πόθος του, να μελετήσει τους μεγάλους αγιογράφους, υπερέβη τα σύνορα της χώρας του. Το ενδιαφέρον του εστιάστηκε στον εικαστικό πλούτο της Ισπανίας για 10 χρόνια, και για λίγο της Ιταλίας. Μαζί του μετακινούνταν ή επικοινωνούσαν στενά, μια ομάδα μαθητών. Υπήρξε τέλειος σε σπουδαίες και δύσκολες μεθόδους, όπως το λεγόμενο "στιλβωτό χρύσωμα". Πολλοί ενθουσιάζονταν με την τέχνη του. Όμως έδειχνε να βαριέται τις μετριότητες. Σε πολύ λίγους, που κράτησε κοντά του έως το τέλος, έκανε εντατικά μαθήματα, με αυστηρότητα και χωρίς κολακείες. Το ανέκδοτό τους, επειδή γενικά τους "τυραννούσε", ήταν: "Με το Βαλέριο, και τα απλά πράγματα γίνονται δύσκολα"!

Τέλος, η Βυζαντινή Ελλάδα, κέρδισε ολοκληρωτικά το ενδιαφέρον του. Αρχικά εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Οι ώρες. που πέρασε στο Μουσείο Μπενάκη και το Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, δεν μετριούνται. Πολλές φορές συμπλήρωσε οκτάωρο μπρος στις εικόνες του σπουδαίου Εμμανουήλ Λομπάρδου (1598-1632), ώστε να ανησυχούν οι υπάλληλοι! Εκείνος, σα να μην επικοινωνούσε με τον κόσμο αυτό, μελετούσε τις πινελιές, τις ψιμυθιές, τις ατελείωτες λεπτομέρειες... Παρατηρούσε την κλίση, την ποσότητα των γραμμών και αξιολογούσε την τεχνική τους. Η εμμονή του, φανερώνει όχι απλώς μελέτη αλλά «μύηση». Δεν αντέγραφε... Εισχωρούσε στον τρόπο σκέψης των Αρίστων. Κάποιες φορές αστειευόταν κι έλεγε: "αυτούς όλους θα τους καταστρέψω! Θα κάνω πιο πολλές λεπτομέρειες"!

Για να χαλαρώσει περπατούσε πολλές ώρες. Του άρεσε να επισκέπτεται το Α΄ Νεκροταφείο, και να παρατηρεί τα μνημειώδη μαρμάρινα καλλιτεχνήματα. Επικεντρωνόταν στις αναλογίες, τις εκφράσεις, σε πράγματα που όλους εμάς μας αφήνουν αδιάφορους, αλλά γι αυτόν είχαν ιδιαίτερο νόημα.

Ύστερα, ήρθε η πρόκληση να μελετήσει τα έργα του Αγίου Όρους. Η χαρά του ήταν απερίγραπτη! Πολλά μοναστήρια ζήτησαν την συνεργασία του, αλλά και να τους παραδώσει μαθήματα. Εργάστηκε σε μνημειώδη αντίγραφα παλαιωμένων εικόνων με εξαιρετική επιτυχία. Υπερμεγέθεις εικόνες στα μαγαζιά της Ουρανούπολης, που πουλήθηκαν σε τιμές πολλών χιλιάδων, ήταν έργα του Βαλερίου, τα οποία δούλεψε αντί ελάχιστης αμοιβής.

Δεν υπήρχε κάτι που να υστερούσε. Μια από τις πιο ολοκληρωμένες δουλειές του, ήταν η συλλογή 15 εικόνων μεγάλων διαστάσεων (ύψους 1,60 εκ), για την αίθουσα συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής του Μπαλαμάντ στο Λίβανο. Πολλοί αξιολογούν, ότι είναι ότι καλύτερο παρήγαγε, στην χρυσή εποχή του.

Αρνήθηκε πεισματικά να διαφημίσει το ταλέντο του. Δεν έβαλε την υπογραφή του ποτέ σε καμία εικόνα! Μόνον αγιογραφούσε μανιωδώς, με μια ανικανοποίητη τελειομανία. Η στάση του ήταν αποκαλυπτική. Δεν ήταν απλώς ταπεινότητα, αλλά πλήρης αποδέσμευση από τα υλικά. Ήταν πάνω από κάθε σύγχρονο καλλιτέχνη. Σε κάθε έργο του, ποτέ δεν έμενε ικανοποιημένος: "Μπορεί να γίνει και καλύτερο", συνήθιζε να λέει...

Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων του στον Άθωνα, μετακινήθηκε οριστικά στη Θεσσαλονίκη για να διευκολυνθεί. Άλλωστε δεν είχε και πολλά πράγματα να μεταφέρει: τα πινέλα, τα χρώματα, ένας υπολογιστής και ελάχιστα ρούχα. Κάπου εκεί κατόρθωσα να τον συναντήσω...

Εδώ και πολλά χρόνια αναζητούσα το χέρι του! Είχα "σταμπάρει" την τεχνική του και έψαχνα να βρω τον άγνωστο καλλιτέχνη, που δεν έβαζε ποτέ την υπογραφή του! Νομίζω, είχα φθάσει στο σημείο, να μπορώ να αναγνωρίσω τα έργα του, χωρίς ποτέ να έχω γνωρίσει τον αγιογράφο!

Η φωτογραφία μιας λεπτομέρειας, ενός χεριού από αγιογραφία της Παναγίας, ήταν η αφορμή να τον ανακαλύψω. Είχε δημοσιευτεί ανώνυμα από μαθητές του, σε μια ομάδα του διαδικτύου. Επέμεινα στους ηλεκτρονικούς διαχειριστές, να με καθοδηγήσουν να ανακαλύψω τον τεχνίτη. Κι αυτοί αν και δεν γνώριζαν και μετά από πολλές αναζητήσεις, μια μαθήτρια είπε ότι τον γνωρίζει, ότι ζει τώρα στη Θεσσαλονίκη κι ότι υπάρχει ένα τηλέφωνο επικοινωνίας.

Έπρεπε λοιπόν, να διαπιστώσω αν ήταν αυτός που έψαχνα. Όταν συναντηθήκαμε, μετά βίας πίστεψα ότι μπροστά μου είχα ένα γίγαντα της Τέχνης, που τα χέρια του παράγουν μουσειακά έργα... Φαινόταν πολύ ταπεινός, για αυτό που προσδοκούσα. Του εξήγησα πως ήθελα 4 εικόνες τέμπλου, μεγάλων διαστάσεων, που να γίνουν σε βάθος χρόνου. Για μένα ήταν πολύ σημαντικό θέμα, καθώς μια εικόνα μπορεί να κατανύσσει, να δυναμώνει την προσευχητική προσπάθεια του μοναχού.

Όταν μιλήσαμε για το οικονομικό με εξέπληξε. Η τιμή ήταν πολύ χαμηλή, ελάχιστο ποσό σε σχέση με ότι είχα ακούσει πριν από άλλους. Ο πρώτος μου λογισμός ήταν, πως επρόκειτο για κάποιον απατεώνα που ήθελε απλώς να αρπάξει μια προκαταβολή και να εξαφανιστεί. Όμως μου είπε: "Δε με ενδιαφέρουν τα χρήματα. Εσύ θα προσεύχεσαι σε αυτές τις εικόνες;". Όταν τον διαβεβαίωσα, πήρε μια μικρή προκαταβολή για τα υλικά. Επιθυμία του Βαλερίου, ήταν να ξεκινήσει με την εικόνα της Θεοτόκου.

Άργησε να ξαναεμφανιστεί και φαντάστηκα ότι έχασα τα χρήματα... Μετά από 6 μήνες, με κάλεσε και είδα την τελειότητα προσωποποιημένη! Έμεινα έκθαμβος. Ούτε στα όνειρά μου, μια τόσο τέλεια δημιουργία! Σκεφτόμουν: Μπορεί στο φτωχικό μοναστηράκι μου, να φιλοξενήσουμε τόσο σπουδαία έργα;

Και τότε ήρθε μια ακόμη απογοήτευση... Ο Βαλέριος, τελειώνοντας την εικόνα της Θεοτόκου, πέρασε βερνίκι. Ήταν όμως χειμώνας και στο ατελιέ του, κάνοντας άσκηση, δε χρησιμοποιούσε θέρμανση. Οι χαμηλές θερμοκρασίες, προκάλεσαν ρηγματώσεις στο βερνίκι και η εικόνα έδειχνε πραγματικά άσχημη. Αν και υπήρχε τεχνική για να αποκατασταθεί η βλάβη, εκείνος δεν περίμενε, πληγώθηκε πολύ και τότε έκανε κάτι που δε μπορούσα να το φανταστώ. Αργότερα ενημερώθηκα από τους μαθητές του, ότι ήταν καθημερινότητα γι αυτόν: Πήρε τον τροχό και έξυσε την εικόνα επαναφέροντας την γυμνή επιφάνεια του ξύλου. Εβδομάδες ατελείωτης εργασίας καταστράφηκαν, χωρίς να υπολογίζει τίποτα!

Έμαθα ακόμη από τους μαθητές του, ότι περισσότερα έργα κατάστρεψε, παρά άφησε να υπάρχουν. Μόλις τελείωνε, εάν κάποια αμελητέα λεπτομέρεια δε του άρεσε (ακόμα κι αν μπορούσε να διορθωθεί), ο Βαλέριος δεν ήθελε να τη βλέπει! Αμέσως γυαλοχαρτάριζε, για να ξαναχρησιμοποιήσει το ξύλο! Έτσι όμως δεν εισέπραττε χρήματα και καθυστερούσε τις παραγγελίες. Σε μια τέτοια περίπτωση, μια εικόνα της Γλυκοφιλούσας, σώθηκε από έναν μαθητή του! Την άρπαξε από τα χέρια του δια της βίας! Σήμερα την έχουμε στο Αρχονταρίκι της Μονής.

Όταν ολοκληρώθηκε για δεύτερη φορά, η εικόνα της Θεοτόκου, με κάλεσε να την φορτώσουμε στο όχημά μας. Ήταν ασήκωτη. Την κουβάλησε μόνος του. Ήθελε να έρθει μαζί στο μοναστήρι, για να τη συνοδεύσει μέχρι τον τόπο της. Εκεί μιλώντας, παραπονέθηκε ότι αδικαιολόγητα έχασε πολλά κιλά. Τον προέτρεψα να το ερευνήσει ιατρικά και μετά από πολλές αναβολές και καθυστερήσεις, μας κοινοποιήθηκε η γνωμάτευση ότι στον εγκέφαλο υπάρχουν μεγάλοι όγκοι, και πολλές μεταστάσεις στο σώμα.

Μάλλον το δέχθηκε με ανδρείο φρόνημα. Η αντίδραση του δεν ήταν δραματική. Βέβαιος πως όδευε προς το να αναχωρήσει από τη ζωή, η ψυχραιμία του ήταν εντυπωσιακή. Με κάλεσε στο σπίτι του. Στον δεύτερο όροφο χωρίς ανελκυστήρα, σε ένα χώρο που ήταν ταυτόχρονα ατελιέ, υπνοδωμάτιο, σαλόνι! Ο υπολογιστής, που χρησιμοποιούσε για να μεγεθύνει τις φωτογραφίες του αρχείου του και να μελετά τις λεπτομέρειες, αναπαρήγαγε συνεχώς εκκλησιαστική μουσική. Στο μεγάλο τραπέζι ξαπλωμένο το ξύλο με την εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα, μόλις είχε ξεκινήσει.

Μου περιέγραψε την κατάστασή του, το χρονοδιάγραμμα που είχε μπροστά του λέγοντας: "θα προλάβω να τελειώσω κι αυτήν την εικόνα. Από σένα όμως θέλω μια μεγάλη χάρη... Θέλω να πεθάνω μοναχός".

Ο Βαλέριος πίστευε πολύ στο Θεό. Εξωτερικά όμως, δεν είχε τα χαρακτηριστικά, των ανθρώπων που θέλουν να γίνουν μοναχοί. Με πολύ δισταγμό, του έταξα να το συζητήσω με τον επίσκοπο μου, για να λάβω την αντίστοιχη άδεια. Κάνοντας προσευχή, λάβαμε την προφορική άδεια, αλλά περίμενα τον κατάλληλο χρόνο.

Η καθυστέρηση μου, του προκαλούσε ανησυχία. Επανέρχονταν τακτικά. Εγώ πάλι ανησυχούσα, μήπως η μοναχική κουρά, σήμαινε γι αυτόν την παραίτηση, από την προσπάθεια για την υγεία του. Έτσι περνούσαν οι βδομάδες και τον έβλεπα να στεναχωριέται. Η κατάσταση του βάρυνε και σύμφωνα με τους γιατρούς μετρούσε τις τελευταίες του ώρες. Έτσι στο κρεβάτι του πόνου, με την αδελφότητα μας, τον κουρέψαμε μοναχό. Από τις χημειοθεραπείες, είχαν πέσει όλα τα μαλλιά του. Έπρεπε να κόψουμε τρίχες, για τη διαδικασία της κουράς. Βρέθηκαν μια-δυο στο πίσω μέρος του σβέρκου του.

Στη μοναχική κουρά, ο μοναχός λαμβάνει ένα νέο όνομα, επιλογής του πνευματικού του πατέρα. Στην Καλλίπετρα, φυλάσσεται μια χειρόγραφη φυλλάδα του 16ου αι., έργο ενός καλλιγράφου που ονομάζονταν "Θεοφάνης". Το ίδιο όνομα είχε και ο διάσημος Σταυρονικιτιανός μοναχός, αγιογράφος του 16ου αιώνα. Κι ακόμα ο Άγιος Θεοφάνης ο Δοχειαρίτης, ο οποίος έζησε στη Σκήτη μας, οπότε ήταν ευκαιρία να τον τιμήσουμε, δίνοντας το όνομα του, στον Βαλέριο. Το όνομα αυτό, «Θεοφάνης» λειτουργεί συμβολικά: ολοκληρώνεται μια πορεία από την αναζήτηση της μορφής προς τη φανέρωση του θείου (Θεού φανέρωσις). Ήταν 21 Νομεβρίου 2025, εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, όταν ο Βαλέριος κουρεύτηκε Θεοφάνης μοναχός!

Αγάπησε τα ράσα. Τα φόρεσε όσο ήταν δυνατόν, καθώς δυσκολευόταν στο νοσοκομείο και στις θεραπείες. Μέσα στον πόνο του έβλεπες το βλέμμα του ευχαριστημένο. Στην εξομολόγησή του, έλεγε συντετριμμένος: "Είμαι πάρα πολύ κακός άνθρωπος"! Όταν κοινωνούσε, έκανε μεγάλη προσπάθεια και έπεφτε στα γόνατα για να μεταλάβει.

Και τότε συνέβη το απρόσμενο!

Ενώ οι γιατροί μιλούσαν για άμεση κατάληξη, ο μοναχός Θεοφάνης πήρε τα πάνω του. Σηκώθηκε όρθιος! Έκανε πολύωρους περιπάτους. Έτρωγε κανονικά. Επρόκειτο για μια αναλαμπή, σαν αυτές που συχνά περιγράφονται σε τέτοιες περιπτώσεις. Προς στιγμήν, πιστέψαμε ότι ανεξήγητα είχε γίνει υγιής. Αν και το αριστερό μάτι είχε ακυρωθεί εντελώς από τον όγκο, αυτός εργαζόταν στην εικόνα του Χριστού με προσοχή. Όσο περίτεχνη ήταν η εικόνα της Θεοτόκου, τόσο περίτεχνη γίνονταν και η εικόνα του Χριστού. Η τελευταία του εικόνα...

Η προσωρινή ανάκαμψη, του έδωσε χρόνο για ολοκλήρωση... όχι μόνο της εικόνας του Χριστού αλλά και της προσωπικής του πορείας... Τελευταία φορά ήρθε στην Καλλίπετρα, για τους εορτασμούς του Αγ.Γρηγορίου Παλαμά, τη Σαρακοστή του 2026. Έμεινε λίγες μέρες, έως την ημερομηνία της θεραπείας. Έβγαλε φωτογραφίες. Περπάτησε σε όλα τα σημεία... Πήγε και επιθεώρησε στο κοιμητήριο της Μονής, τους τάφους των μοναχών. Στάθηκε στον πρώτο, που ήταν χτιστός και έτοιμος για να υποδεχθεί τον επόμενο. Τον φωτογράφησε... Κοίταξε τη θέα μπροστά στο μνήμα!

Τέσσερις βδομάδες μετά, αρχή της Μεγάλης Εβδομάδας (Απρίλιος 2026), η υγεία του πήρε την οριστική τελική της τροπή. Περιέγραψε ότι αισθάνονταν ισχυρούς πόνους και σταμάτησε να τρώει. Λάμβανε πολύ περιποίηση από τους μαθητές του. Του έδειχναν ευγνωμοσύνη. Συγκέντρωσαν πολύ υλικό για τη ζωή του, το οποίο αναμένεται να εκδοθεί.

Στο ατελιέ του, σπεύσαμε να τον δούμε. Μου μιλούσε με δυσκολία. Με το νεύμα του, έδειξε πάνω στο τραπέζι την εικόνα του Χριστού: "Προλάβαμε" είπε. Και όπως ήταν φυσικό για το χαρακτήρα του, συνέχισε: "όμως, μπορεί να βελτιωθεί κι άλλο"!

Τις τελευταίες 3-4 μέρες μεταφέρθηκε στο Θεαγένειο. Εκεί λάμβανε Θεία Κοινωνία μέχρι την προτελευταία μέρα. Οι τελευταίες ώρες ήταν οδυνηρές... "πόσο πολύς πόνος" άρθρωσε! Παρασκευή της Διακαινησίμου! Παρασκευή της Ζωοδόχου Πηγής! Οι μαθητές του έσπευσαν να του φέρουν αγιασμό από την κοντινή εκκλησία. Επειδή δε μπορούσε να καταπιεί, τον άλειψαν με το αγιασμένο ύδωρ... Σε λίγα λεπτά ανακουφίστηκε, αναχωρώντας από την ματαιότητα αυτού του κόσμου, από τη χαρά της Αναστάσιμης Εβδομάδας στην Αιώνια χαρά!

Ήταν 17 Απριλίου 2026, στις 11.35 το πρωί, όταν αναχώρησε για την ουράνια πατρίδα, ως μοναχός Θεοφάνης, ο αγιογράφος Βαλέριος Πουρντέα, στα 48 του χρόνια. Έσβησε αθόρυβα, όπως αθόρυβη υπήρξε και ολόκληρη η ζωή του. Το «αυτό το πάθος με σκοτώνει» απέκτησε τελικά κυριολεκτική και πνευματική διάσταση... Ένα μέτρο αυστηρότητας που σπάνια συναντάται.

Η διαδικασία μεταφοράς της σωρού στο ταπεινό μοναστήρι της Καλλίπετρας, απέκτησε ένα μεγάλο βαθμό δυσκολίας. "Με το Βαλέριο και τα πιο απλά πράγματα, γίνονται δύσκολα"! Η γραφειοκρατία και οι εκπρόσωποι της. έκαναν το απλό αυτό θέμα, να μοιάζει ακατόρθωτο. Όταν τελικά το παραχώρησαν, μαζί με το σκήνωμα, μεταφέρθηκε πάνω στο φέρετρο και η εικόνα του Χριστού. Σα να ήθελε να τη συνοδέψει ο ίδιος στον τόπο της. Αργά το απόγευμα του Σαββάτου, έφθασε τελικά το σκήνωμα για να τοποθετηθεί στο νεκροκρέβατο της Μονής και να ψαλλεί στον ολοστόλιστο ναό η Αναστάσιμη εξόδιος ακολουθία με τα 100 Χριστός Ανέστη!

Κι ο μοναχός Θεοφάνης, σα να κοιμόταν στην αγκαλιά του Αναστάντος Χριστού... είχε μια εκπληκτική ευκαμψία στο σώμα του, σε αντίθεση με τα συνηθισμένους νεκρούς. Τα χέρια του μαλακά, τα δάχτυλα ευλύγιστα, διαπιστώθηκε από όλους όσους έσπευσαν να τον αποχαιρετίσουν!

Τώρα αναπαύεται με έναν ξύλινο Σταυρό, στον απέριττο τάφο που φωτογράφισε, γιατί φαντάστηκε ότι του ανήκει...

Θεοφάνους μοναχού του Καλλιπετρίτου, Αιωνία η Μνήμη!

Σημείωση τέλους:Το 40νθήμερο μνημόσυνό του πρόκειται να τελεστεί στη Μονή Καλλίπετρας το Σάββατο 30 Μαίου 2026 (07:00-10:00 πμ).

Καλή Ανάσταση να έχει.

 

 

 

Λόγος παρηγορίας στη εξόδιο ακολουθία του Μοναχού Θεοφάνους

«άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε»

Απέφυγε και πάλι να απαντήσει για το κυπριακό ο πονηρός Ζελένσκι..

Κατά την άφιξή του στη Μαρίνα Αγίας Νάπας στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο πώς νιώθει που βρίσκεται σε μια χώρα διχοτομημένη, απάντησε ότι «η Κύπρος πάντα μας στηρίζει και ο Νίκος Χριστοδουλίδης μας στηρίζει και είμαι πολύ ευγνώμων γι αυτό ήθελα να βρίσκομαι στην αρχή της προεδρίας για να του δείξω ότι έχουμε ισχυρές σχέσεις με την Κύπρο. Θα έχουμε περισσότερες και βαθύτερες σχέσεις, τώρα είμαστε σε πόλεμο και επικεντρωνόμαστε στον πόλεμο και όχι στην οικονομία».

  

Σχολιάζει ο Ανδρόνικος Ζαού μα αναγνωρίσει τούτος, την Τουρκική εισβολή και κατοχή της Κύπρου, από την Τουρκία, Τότε θα αναγνωρίσουμεν και εμείς την εισβολή και κατοχή της Ουκρανίας από την Ρωσία. (Τζιαί όποιος έσσιει παράπονον, να πάει στα λιονταρούθκια της Αμμοχώστου. )