Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026
Λογγῖνος: ο «ψηλός», ο «μικρός» και η λόγχη ~
Σήμερα, 16 Οκτωβρίου, τιμάται η μνήμη του αγίου Λογγίνου του εκατοντάρχου, του επικεφαλής της ομάδας στρατιωτών που επιτηρούσε τη σταύρωση του Χριστού.
Λογγῖνος < λατ. Longīnus, ρωμαϊκό επώνυμο από το επίθετο longus «μακρύς», για πρόσωπα «ψηλός». Πιθανότατατα ήταν οικογενειακό όνομα.
Μια ενδιαφέρουσα συμμετρία μάς οδηγεί στον απόστολο Παύλο. Το λατινικό "Paulus" σημαίνει «μικρός». Έτσι, αν ακολουθήσουμε την πρώτη ετυμολογική προσέγγιση, συναντάμε τον «ψηλό» και τον «μικρό». Όμως τα Ευαγγέλια δεν αναφέρουν πουθενά το όνομα του στρατιώτη. Το όνομα "Λογγίνος" συνδέθηκε με αυτόν στη μεταγενέστερη χριστιανική παράδοση, ενώ η προέλευσή του παραμένει αντικείμενο ετυμολογικής συζήτησης.
Πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι ταίριαξε στον στρατιώτη επειδή θύμιζε ηχητικά τη "λόγχη" με την οποία τρύπησε την πλευρά του Εσταυρωμένου (Ιω. 19,34).
Κάτι ανάλογο (ως προς τη μεταγενέστερη επανερμηνεία του ονόματος) συμβαίνει και με τον Παύλο. Ο ιερός Αυγουστίνος αξιοποίησε τη σημασία του ονόματός του ως εικόνα ταπεινώσεως: από υπερηφάνεια σε ταπεινότητα, από το μεγάλο στο μικρό. Γράφει (De spiritu et littera VII, 12)
«Ο Παύλος, λοιπόν, που πριν λεγόταν Σαούλ,
διάλεξε αυτή τη νέα ονομασία για κανέναν άλλον λόγο,
όπως μου φαίνεται, παρά για να δείξει τον εαυτό του μικρό,
«ελάχιστο των αποστόλων» (Α΄ Κορ. 15,9).
Τα ονόματα δεν μένουν σε ό,τι σήμαιναν αρχικά. Οι άνθρωποι τα ξανακούνε, τα συνδέουν με πρόσωπα και γεγονότα και τους δίνουν καινούργιο νόημα.
Ποιοί, πότε καὶ πόσο νὰ θεολογοῦν
Τὶς πρωινὲς ὧρες βγῆκε ἀπὸ τὸ κελλί του. Φώναξε δυὸ διάκους καὶ τοὺς μίλησε. Ἔπρεπε νὰ εἰδοποιήσουνε παντοῦ. Τὸ ἀπόγευμα ἐκεῖνο θὰ κήρυττε, φυσικὰ στὴν Ἀναστασία. Οἱ διάκοι φύγανε ἀμέσως. Ἀπὸ στόμα σὲ στόμα ἡ Πόλη ἔμαθε. Τὸ ἀπόγευμα οἱ ὀρθόδοξοι μαζεύτηκαν. Μαζὶ καὶ μερικοὶ κακόδοξοι, ἀρειανοί, πνευματομάχοι καὶ ἀπολιναριστές.
Γέμισε ἡ Ἀναστασία, πλημμύρισε ὁ γυναικωνίτης, ἔξω ἀπὸ τὸ ναὸ κι ἄλλος κόσμος.
Καμμιὰ φορὰ ἦρθε καὶ ὁ Γρηγόριος. Μικρόσωμος σκελετωμένος, λίγο κυρτός, μὲ τὰ μάτια χαιρετοῦσε τοὺς πιστούς, τοῦ κάνανε διάδρομο νὰ περάσει. Μπῆκε στὸ ἱερὸ Βῆμα. Γονάτισε στὴν ἁγία Τράπεζα κι ἔμεινε ἀκίνητος γιὰ λίγα λεπτά. Σηκώθηκε, τράβηξε τὸ βῆλο τῆς Ὡραίας Πύλης καὶ βγῆκε. Στάθηκε στὸ μεγάλο σκαλοπάτι, κοίταξε μὲ ἀγάπη τὸ ἐκκλησίασμα, ἔδωσε τόνο αὐστηρὸ στὴ φωνὴ καὶ ἄρχισε:
-Ἀρκετά, τὸ κακὸ ἔχει πολὺ προχωρήσει. Πολλοὶ μιλᾶνε γιὰ τὰ θεία χωρὶς περίσκεψη. Ἐνδιαφέρονται μόνο γιὰ ὡραῖες φράσεις, νὰ ἐντυπωσιάζουν οἱ λόγοι τους… καὶ νὰ χειροκροτοῦνται. Ἡδονίζονται μὲ τὶς λογομαχίες, εἶναι χειρότεροι κι ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους σοφιστές.
Πιὸ κάτω ἔγινε πιὸ αὐστηρὸς καί, κοιτάζοντας ὅλους στὰ μάτια, συνέχισε:
-Μάθατε ὅλοι νὰ μιλᾶτε γιὰ ὅλα, κι ἂς ἔχετε βουνὸ τὴν ἀμάθεια. Τὸ θράσος εἶναι μεγάλο. Διδάσκετε χωρὶς νὰ γνωρίζετε καὶ τὸ μυστήριο τῆς ἀλήθειας πέφτει χαμηλά, πέφτει στὰ μάτια τοῦ κόσμου…
Οἱ πιὸ τολμηροὶ κινήθηκαν νὰ τὸν διακόψουν. Συνηθιζόταν στὴν ἐποχὴ ἐκείνη νὰ διακόπτουνε τὸν ὁμιλητή, νὰ τοῦ φέρνουν ἀντιρρήσεις ἢ νὰ τοῦ ζητοῦν ἐξηγήσεις. Ἤσαν ἐκεῖ καὶ «κατάσκοποι», νὰ παίρνουν λόγια κι ἐπιχειρήματα, νὰ τὰ πηγαίνουν στοὺς ἀντιπάλους τοῦ Γρηγορίου καὶ μάλιστα στὸν Εὐνόμιο, ποὺ ζοῦσε τότε στὴ Χαλκηδόνα ἀπέναντι ἀπὸ τὴν Πόλη.
-Kάντε ὑπομονὴ καὶ μὴ μὲ διακόπτετε, εἶπε ἀποφασιστικά. Θὰ σᾶς τὸ πῶ μία καὶ καλῆ. Δὲν εἶναι τοῦ καθενὸς νὰ θεολογεῖ, νὰ φιλοσοφεῖ γιὰ τὸ Θεό. Τὸ ἔργο τοῦτο ἀνήκει μόνο σ’ αὐτοὺς ποὺ εἶναι δοκιμασμένοι, ποὺ ἔχουνε ζήσει τὰ θεία πράγματα, ποὺ ἔχουνε καθαρίσει τὴν ψυχή τους ἀπὸ τὴν ἁμαρτία ἢ τουλάχιστον ἀγωνίζονται συνεχῶς γιὰ τὴν ψυχική τους καθαρότητα. Εἶναι φοβερὰ ἐπικίνδυνο νὰ πλησιάζει κανεὶς τὸν καθαρὸ Θεό, χωρὶς κι ὁ ἴδιος νὰ εἶναι καθαρός. Ὅπως ὅταν πέσουνε οἱ καυτερὲς ἀκτίνες τοῦ ἥλιου σὲ μάτι ἄρρωστο, τὸ μάτι τότε θ’ ἀρρωστήσει περισσότερο. Προσοχή, λοιπόν, μὴν ἐπιχειρεῖτε νὰ θεολογεῖτε χωρὶς προϋποθέσεις. Καὶ ἡ κάθαρση πρώτη προϋπόθεση.
Τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἀκροατῶν ἄναψε. Πολλοὶ θυμώσανε. Καὶ ὁ Γρηγόριος συνέχισε μὲ τὴ δεύτερη προϋπόθεση.
-Νὰ θεολογοῦν ἐκεῖνοι ποὺ ἀπαλλαχτήκανε ἀπὸ τὶς καθημερινὲς ἐπίμοχθες ἐργασίες. Ὅσο κανεὶς ἀφιερώνεται ἀποκλειστικὰ στὸ ἔργο τῆς θεολογίας, τόσο περισσότερο πετυχαίνει ὡς θεολόγος. Εἶναι νὰ λυπᾶται κανείς, ὅταν βλέπει κάποιους ἀπὸ τὴ μία μέρα στὴν ἄλλη νὰ γίνονται θεολόγοι… πέφτουνε τὸ βράδυ νὰ κοιμηθοῦνε τεχνίτες καὶ ξυπνοῦνε σοφοί, αὐτοχειροτόνητοι θεολόγοι.
Μὲ τὰ λόγια τοῦτα, ὅλοι κατάλαβαν, ὅτι ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν πιστῶν δὲν πρέπει νὰ θεολογοῦν. Καὶ προχώρησε ὁ κήρυκας στὴν τρίτη προϋπόθεση:
-Καὶ νὰ μὴ γίνεται ἡ θεολογία σὲ ὁποιουσδήποτε καὶ σὲ ὁποιαδήποτε ὥρα. Ὄχι μετὰ τὶς διασκεδάσεις καὶ τὰ θέατρα, τὰ φαγοπότια καὶ τὸν ἱππόδρομο. Γιὰ νὰ ἀκούσει κανεὶς γιὰ τὴν ἀλήθεια, χρειάζεται πνευματικὴ προετοιμασία καὶ μάλιστα πολλή.
Ἔχει κι ἄλλη μία προϋπόθεση νὰ τοὺς τονίσει:
-Ἀκόμα, πρέπει νὰ προσέχουμε καὶ τὰ θέματα τῆς θεολογίας καὶ τὸ βάθος της. Οὔτε γιὰ ὅλα πρέπει νὰ θεολογοῦμε, οὔτε νὰ προχωρᾶμε ἀδιάκριτα σ’ ὅλο τὸ βάθος.
Μόνο ἀνάλογα μὲ τὶς πνευματικές μας δυνάμεις καὶ ἀνάλογα μὲ τὴ δεκτικότητα τῶν ἀκροατῶν, μὲ τὴν δύναμή τους νὰ μᾶς καταλάβουν.
Μικροψίθυροι γίνανε στὸ ἀκροατήριο, καὶ ἕνα σωρὸ ἐρωτήσεις ἔβλεπε στὰ μάτια τους ὁ Γρηγόριος.
-Δηλαδή, πάτερ, δὲ θ’ ἀσχολούμαστε μὲ τὸ Θεό;
-Ἀντίθετα, φίλε μου, τοῦ ἁπαντὰ ὁ Γρηγόοιος, ν’ ἀσχολεῖσαι καὶ μὲ τὸ παραπάνω. Ἂν μπορεῖς, ἔχε τὸ Θεὸ στὸ νοῦ σου πιὸ συχνὰ κι ἀπ’ ὅσο ἀναπνέεις. Μπορεῖς; Δὲ σὲ συμβουλεύω, ὅμως, νὰ θεολογεῖς χωρὶς τὶς ἀναγκαῖες προϋποθέσεις.
Βαριὲς οἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Γρηγορίου. Ἀλλιῶς εἴχανε μάθει οἱ πιστοί. Νιώθανε τανάλια νὰ σφίγγει τὸ λαιμό τους. Καὶ τοὺς ἔδωσε μία διέξοδο, ν’ ἀναπνεύσουν, γιατί τοὺς ἦρθε ἀπότομα:
-Ἀκοῦστε, ἀδελφοί. Καταλαβαίνω. Πολλοὶ ἔχετε μεγάλη φιλοτιμία νὰ θεολογεῖτε, μὰ δὲν ἔχετε ὅσο πρέπει τὶς προϋποθέσεις. Γι’ αὐτό σᾶς λέω καὶ τοῦτο: Μπορεῖτε, ἂν θέλετε, νὰ φιλοσοφεῖτε καὶ νὰ θεολογεῖτε γιὰ πολλά, ὅπως γιὰ τὸν κόσμο καὶ τὴ φύση, γιὰ τὴν ψυχή, γιὰ τὴν ἀνάσταση, γιὰ τὴν κρίση, γιὰ τὰ πάθη τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτά, ἐὰν πεῖτε κάτι σωστό, θά’ ναι χρήσιμο. Ἂν πάλι κάνετε λάθος, δὲ θά’ ναι ἐπικίνδυνο γιὰ τὴ σωτηρία. Ὁ λόγος, ὅμως, ὁ ἀπευθείας γιὰ τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ ἅγιο Πνεῦμα καὶ τὴ θεία οἰκονομία εἶναι ἡ καθαυτὸ θεολογία, γι’ αὐτὴν χρειάζονται οἱ δύσκολες προϋποθέσεις. Καὶ θὰ τὰ πῶ τώρα πιὸ καθαρά: χρειάζεται νά’ χει κανεὶς τὴ θεία ἔλλαμψη, ὅποιος τὴν ἔχει ἂς προχωρήσει…
Καμμιὰ φορὰ τελείωσε ἡ ὁμιλία. Καὶ οἱ συζητήσεις ἀρχίσανε ἀμέσως. Πῶς, γιατί, μὲ τί τρόπο…; Ἔλεγε ὁ καθένας τὸ δικό του. Ὁ Γρηγόριος ἀπὸ τὸ Ἱερὸ Βῆμα τὰ ἔβλεπε, τὰ καταλάβαινε, ἀλλὰ δὲν ἔκρινε ὅτι τὸ βράδυ ἐκεῖνο ἔπρεπε νὰ συνεχίσει. Ἄλλωστε, ἤτανε φοβερὰ κουρασμένος.
Πρὶν ἀποσυρθεῖ στὸ κελλί του, ὅρισε τὴν ὥρα καὶ τὴν ἡμέρα ποὺ θὰ συνέχιζε γιὰ τὸ ἴδιο θέμα.
Ἤτανε πάλι ἐν’ ἀπόγευμα, πρὶν δύσει ὁ ἥλιος. Μελιχρὴ ἀτμόσφαιρα, ὅλο θαλπωρή, ὁ Βόσπορος ἔστελνε λίγη ὑγρασία. Περνοῦσε ἀπὸ τὴν ἀκρόπολη τοῦ Βύζα, τῶν ἀρχαίων μεγαρέων, προχωροῦσε στ’ ἀνάκτορα καὶ τὸν ἱππόδρομο, τρύπωνε στὶς κιονοστοιχίες τοῦ φόρου (ἀγορᾶς) τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου, κι ἐλεύθερος ἔμπαινε στὴ φυτεμένη αὐλὴ τοῦ Ἀβλαβίου. Ἐκεῖ καὶ ἡ Ἀναστασία, πάλι γεμάτη, μέσα κι ἔξω. Τώρα ἔπρεπε ὁ Γρηγόριος νὰ δώσει ἕνα σωρὸ ἐξηγήσεις γιὰ τὰ προηγούμενα. Ἔπρεπε νὰ συνεχίσει τὸ λόγο του περὶ θεολογίας. Ἔπειτα νὰ προχωρήσει στὴν Τριαδολογία, ποὶα εἶναι ἡ σχέση τῶν προσώπων τῆς ἁγίας Τριάδας, δηλαδὴ τοῦ Πατέρα, τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Εἶχε προετοιμαστεῖ, τὰ εἶχε σχεδιάσει καλά.
Ἔκανε τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ, γονάτισε δίπλα στὴν ἁγία Τράπεζα, προσευχήθηκε λίγη ὥρα. Σηκώθηκε ἀργὰ καὶ βγῆκε στὴν Ὡραία πύλη. Γιὰ νὰ ὑπενθυμίσει —ἂν καὶ δὲ χρειαζότανε— συνοψισε μὲ λίγα λόγια τὴν προηγούμενη ὁμιλία καὶ τόνισε τὸ ρόλο τῆς ἁγίας Τριάδας. Τοὺς εἶπε ὅτι στὴ θεολογία ὁ Πατέρας εὐδοκεῖ, ὁ Υἱὸς συνεργεῖ καὶ τὸ Πνεῦμα ἐμπνέει. Ὅλα τελικὰ εἶναι θεία ἔλλαμψη. Τὰ τελευταία τοῦτα λόγια τοῦ φέρανε σύγχυση. Ἔχασε τὸν εἱρμό, τὸ σχέδιο ποὺ εἶχε ἑτοιμάσει. Χωρὶς νὰ καταλάβει πῶς, καρδιὰ καὶ νοῦς γατζώθηκαν σὲ ὅ,τι ὁ ἴδιος τὶς μέρες ἐκεῖνες εἶχε ζήσει. Τὶς νύχτες ποὺ προσευχότανε καὶ ζητοῦσε νὰ τοῦ δείξει ὁ Θεὸς τὴν ἀλήθεια καὶ πῶς νὰ μιλάει γι’ αὐτήν. Ἤσανε βιώματα συγκλονιστικά. Ἐμπειρίες ποὺ δὲν τὶς ἀντέχει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, ἔπαθε ὅ,τι καὶ ὁ Παῦλος, ποὺ «ἡρπάγη εἰς τρίτον οὐρανόν» καὶ εἶδε ἀλήθειες ἄρρητες.
Πίεσε ὁ Γρηγόριος τὸν ἑαυτὸ του ν’ ἀφήσει τὶς ἐμπειρίες του καὶ νὰ προχωρήσει. Μάταια. Τρόμαξε, ὅταν ἔνιωσε ὅτι δὲν τὸ μπορεῖ. Στὸ ξάστερο μέτωπό του γυάλισαν σταγόνες ἱδρώτα. Οὔτε μπρὸς μποροῦσε, οὔτε πίσω. Παραδόθηκε στὸ βάθος του. Ἔσκυψε τὸ κεφάλι ἀριστερά, στὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἄφησε τὸ ποτάμι ποὺ τὸν πλημμύριζε νὰ κυλήσει, ἔτσι ὅπως ἐρχόταν, ἄτακτα ἀλλὰ μὲ νερὸ καθαρὸ καὶ ἅγιο:
– Ἀγωνιζόμουν, ἀδελφοί. Ἀσκήτευα καὶ προσευχόμουν. Ἔκλαιγα καὶ ζητοῦσα τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ νὰ ζήσω τὴν ἀλήθεια, νὰ γνωρίσω βαθύτερα τὴ θεότητα γιὰ νὰ διδάσκω τὰ ὀρθά. Βίαζα τὸν ἑαυτό μου ν’ ἀνέβω ψηλὰ στὸ βουνὸ τῆς θεολογίας, νὰ εἰσχωρήσω στὸ πυκνὸ σύννεφο τῆς ἀλήθειας. Τὸ ποθοῦσα ἀφάνταστα… μὰ βουνὸ ἡ ἀλήθεια!
Ὅμως ἐγὼ ἤλπιζα, γιατί ἀγαποῦσα. Ἔτρεμα κι ἀγωνιοῦσα, γιατί γνώριζα τὴ μικρότητά μου κι ἔνιωθα τὴ μεγαλωσύνη τοῦ Θεοῦ. Κι ἔξαφνα ἔγινε, ἀδελφοί μου, ἔπαθα τὸ γλυκὺ καὶ φοβερό. Ἐνῶ ζητοῦσα κι ἀγωνιοῦσα, βρέθηκα μέσα στὸ σύννεφο, ναί, στὸ πνεῦμα τοῦ Θεοῦ… ὑπῆρχα ἐκεῖ μὲ τὸ Θεό, ζοῦσα μ’ αὐτόν, δὲν ἔνιωθα ὕλη καὶ πράματα κοσμικά, μέσα μου ἔβλεπα καὶ ζοῦσα, μὲ νοῦ καὶ καρδιά, ὅ,τι μπορεῖ κανεὶς νὰ ζήσει ἀπὸ τὴ θεότητα. Δὲ λέω πὼς εἶδα τὴ θεία φύση, ποὺ μένει ἀπρόσιτη καὶ ἄγνωστη. Ὄχι… αὐτὴν μόνο ὁ Πατέρας, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ ἅγιο Πνεῦμα τὴν βλέπουνε. Εἶδα τὴ «δεύτερη φύση», τὴ μεγαλειότητα τοῦ Θεοῦ, τὴ θεία δηλαδὴ ἐνέργεια, τὴ λάμψη τῆς θείας φύσης, τὴν ἀκτινοβολία της, ποὺ φτάνει στὸν ἄνθρωπο, ἐὰν αὐτὸς ἀγαπᾶ, ἐὰν ἀγωνίζεται νὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὰ πάθη. Κι ὅλα τὴν ὥρα τούτη εἶναι ἄφατη μακαριότητα… χωρὶς ὅρια ἡ ἀπόλαυση. Βρίσκεσαι, ἀδελφέ, σὲ ὕψος δυσθεώρητο ἐκεῖ πάνω… ἡ θεωρία τοῦ Θεοῦ ἀτέλειωτη καὶ τὸ κάλλος τῆς ἀτέλειωτο. Κι ὅλ’ αὐτά, φίλοι μου, εἶναι λίγα. Μηδαμινὰ σὲ σύγκριση μὲ ὅσα δὲ βλέπει ὁ ἄνθρωπος στὴν κατάσταση τούτη, θά’ λεγα ὅτι βλέπει μόνο μικρὸ ἀπαύγασμα, ἑνὸς παμμέγιστου φωτός.
Ὅμως ἀλλοίμονο σὲ κεῖνον, ποὺ θέλησε ν’ ἀνέβει ἐκεῖ χωρὶς κάθαρση, χωρὶς προετοιμασία. Πέφτει, κατρακυλὰ κάτω καὶ χάνεται. Γιὰ ν’ ἀντικρύσει κανεὶς ἐκεῖ τὴν περίλαμπρη θεότητα, πρέπει να’ χεῖ καλὰ καθαρίσει τὰ πνευματικὰ του μάτια, διαφορετικὰ τυφλώνεται, χάνει κι αὐτὸ ποὺ ἔχει, τὸ φυσικό του φῶς, Ἔτσι ἀλλιῶς, ἐκεῖ δὲ φτάνει ὁ ἀνέτοιμος. Μόνο οἱ πολὺ ἀγωνιστές. Κι αὐτοὶ πάλι, ὄχι μόνοι τους, ἀλλὰ μὲ τὴ χάρη τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔρχεται σέ μᾶς ἀπὸ τότε ποὺ ἐνανθρώπησε ὁ θεῖος Λόγος. Μόνο ἔτσι ἀπολαμβάνουμε τὴ θεία μακαριότητα, μετὰ τὴν ἐνανθρώπηση ζοῦμε σὲ ἄλλο βαθμὸ τὶς θεῖες ἐνέργειες…
Σὲ λίγο ἀνέκοψε τὸ λόγο του. Τὸ ἀκροατήριο τοῦ εἶχε παραδοθεῖ. Δὲν περίμενε τέτοιο ποταμὸ προσωπικῶν ἐμπειριῶν, θεοπτικῶν βιωμάτων. Ἀκόμα καὶ οἱ κακόδοξοι, ποὺ ἤσανε παρόντες, νιώθανε κάτι ἀπὸ τὶς θεῖες ἐμπειρίες τοῦ ἱεροῦ ἄνδρα νὰ τοὺς ἀγγίζει. Δὲν ἔπρεπε, ὅμως, νὰ προχωρήσει ἄλλο. Θὰ ἤτανε ἀσύνετο. Καὶ προσπάθησε μὲ τρόπο νὰ περάσει στὸ σχέδιο ποὺ ἀρχικὰ ἑτοίμασε: Τί γνωρίζουμε, τί δὲ γνωρίζουμε ἀπὸ τὸ Θεό, πῶς ἐκφράζεται ἡ γνώση αὐτὴ καὶ τὰ σχετικά. Ἡ ἀνακοπὴ τοῦ λόγου ἔκανε νὰ συνέλθουνε λίγο ἀπὸ τὴν ἔκπληξη καὶ οἱ ἀκροατές. Οἱ πιὸ ζωηροί, ὅσων ἡ καρδιὰ δὲν εἶχε κατανυγεῖ πολύ, θυμηθήκανε ἀπορίες κι ἐνστάσεις. Βρήκανε τὸ κουράγιο τὴν ὥρα κείνη νὰ τὶς εἰποῦν μὲ συντομία, μὲ δυὸ λέξεις:
-Μποροῦμε, πάτερ, νὰ ἐκφράσουμε τὸ Θεό; Γιατί κάποιοι σοφοὶ λένε πὼς ὄχι…
Ὁ Πλάτωνας, τοὺς ἀπαντάει ἀμέσως, ἕνας ἀπ’ ὅσους Ἕλληνες θεολογήσανε, λέει πὼς εἶναι δύσκολο νὰ καταλάβουμε τὸ Θεὸ κι ἀδύνατο νὰ τὸν ἐκφράσουμε. Ἀλλά, ἐὰν καταλάβεις κάτι, σίγουρα θὰ βρεῖς κάποιο τρόπο νὰ τὸ ἐκφράσεις, ἔστω καὶ ἀμυδρά. Τὸ θέμα εἶναι, λοιπόν, πῶς θὰ καταλάβεις τὸ Θεό! Ἀπὸ μόνος του ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ. Ἐπεμβαίνει, ὅμως, ὁ Θεὸς καὶ μᾶς φωτίζει, φανερώνει δηλαδὴ τὸν ἑαυτό του μὲ πολλοὺς τρόπους. Δὲ φανερώνει ὅμως ποτὲ τὴν οὐσία του, αὐτὴ μένει ἀπρόσιτη, γι’ αὐτὴν ποτὲ δὲ μιλᾶμε στὴ θεολογία.
Ἕνας ἀπὸ τὸ ἀκροατήριο, μὲ φιλοσοφικὴ παιδεία, ἐπεμβαίνει καὶ ὑπενθυμίζει τοὺς νεοπλατωνικούς:
-Ἡ μέθοδος τοῦ ἀποφατισμοῦ, πάτερ, μ’ αὐτὴ μποροῦμε νὰ γνωρίσουμε τὸ Θεό;
-Ὄχι, ὄχι φίλοι μου. Ἐμεῖς θέλουμε νὰ ζήσουμε ἀληθινὰ τὸ Θεό μας, νὰ τὸν γνωρίσουμε γιὰ νὰ ζήσουμε! Δὲν εἶναι θέμα ζήτησης φιλοσοφικῆς. Μέθοδο ἀποφατικὴ ἔχουν οἱ νεοπλατωνικοί, ἀλλ’ αὐτοὶ δὲ ζοῦνε κεῖνο ποὺ ἐπιδιώκουνε νὰ γνωρίσουν, γιατί τελικὰ δὲ φτάνουνε σὲ αὐτό. Μὲ τὸ νὰ λὲς τί δὲν εἶναι ὁ Θεός, δὲ σημαίνει ὅτι φτάνεις στὸ Θεό. Ἐμεῖς θέλουμε τὴν ἀλήθεια ποὺ δίνει ζωή, ἄρα πρέπει νὰ ἑνωθοῦμε μὲ τὴν ἀλήθεια. Δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ νὰ ἐπισημάνουμε τί δὲν εἶναι ἀλήθεια. Γιατί αὐτὸ μόνο κάνει ὁ ἀποφατισμός. Σοῦ λέει μόνο μερικὰ πράγματα ποὺ δὲν εἶναι ὁ Θεός. Κάτι βέβαια εἶναι κι αὐτὸ, μὰ ὄχι ἐκεῖνο ποὺ ζητᾶμε. Ἂν σὲ ρωτήσει κάποιος, πόσο κάνουνε πέντε καὶ πέντε καὶ σὺ τοῦ ἀπαντήσεις ὅτι δὲν κάνουνε τρία, δὲν κάνουνε ἑπτά, δὲν κάνουνε ὀκτὼ ἢ δεκαπέντε κλπ., δὲν ἱκανοποιεῖς αὐτὸν ποὺ ἐρωτᾶ. Ἔτσι καὶ μὲ τὸν ἀποφατισμό, τὸ νὰ λέμε ὅτι ὁ Θεὸς δὲν εἶναι ὕλη, δὲν ἔχει ἀρχή, δὲν ἔχει τέλος, εἶναι ἄρρητος κ.λπ., δὲν ἀπαντᾶμε στὴ ζήτηση τοῦ Θεοῦ. Κι ἐμεῖς πασχίζουμε καὶ πεθαίνουμε γιὰ νὰ ἔχουμε μέσα μας τὸ Θεό, γιὰ νὰ τὸν ζοῦμε. Μὲ τὴ δική του χάρη, βέβαια, ἀλλὰ ζοῦμε κι ἔχουμε τὴν ἐμπειρία τῆς χάρης του, τῆς ἐνέργειάς του, ὄχι τῆς οὐσίας του. Γι’ αὐτὸ καὶ ὅλη μας ἡ θεολογία μιλάει κυρίως γιὰ τὸ πῶς ἀποκτᾶμε αὐτὴ τὴν ἐμπειρία τοῦ Θεοῦ, ὄχι γιὰ τὸ τί δὲν εἶναι Θεός. Γιὰ νὰ δεῖτε καὶ μόνοι σας πόσο μικρῆς σημασίας εἶναι ὁ ἀποφατισμός, ἀναλογιστεῖτε καὶ τοῦτο:
Γιὰ νὰ μπορεῖς μὲ σιγουριὰ νὰ πεῖς ὅτι ὁ Θεὸς δὲν εἶναι ὕλη, δὲν ἔχει ἀρχὴ κλπ., πρέπει πρώτα νά τὸν ἔχεις γνωρίσει. Ἐπομένως, οἱ ἀποφατικές ἐκφράσεις εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἀποκτημένης, πλέον, βίωσης καὶ γνώσης τοῦ Θεοῦ, δέν ὀδηγοῦν οἱ ἐκφράσεις αὐτές στὴ γνώση τοῦ Θεοῦ. Χρησιμεύουν μόνο γιά τοὺς ἀρχάριους καὶ συχνά μέ αὐτές δηλώνουμε τὸ δέος μας ενώπιον τοῦ Θεοῦ. Ακόμα, τις χρησιμοποιοῦμε γιά νά δηλώσουμε, ὅτι δέν γνωρίζουμε τὴν οὐσία τοῦ Θεοῦ, τὴν ὁποία ὅμως οὐδέποτε ἀναζητᾶμε… Τελείωσε καί τὸ λόγο του αὐτό. Εἶχε ξεκαθαρίσει δύο βασικά στοιχεία. Ποιός εἶναι ὁ θεολόγος και τί ἀκριβώς εἶναι ἡ θεολογία. Τὶ ὀφείλει νά προϋποθέτει ὁ θεολόγος καί ποιᾶ ἡ ἐσωτερική δομή τῆς θεολογίας. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, ἀπ’ ὅσα ὑψηλά ἔλεγε ὁ Γρηγόριος οἱ πολλοί καταλάβαιναν λίγα. Μά δέν γινόταν διαφορετικά. Θά’ δινε ὁ Θεός, οἱ πολλοί νά ἀκολουθήσουν τοὺς λίγους. Πάντα έτσι γινότανε και ἔτσι γίνεται.
Ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει σταδιακὰ.
Τὸ ἐνδιαφέρον, ἰδιαίτερα τῶν μορφωμένων, ἔγινε πιὸ ἔντονο. Μαθημένοι γενικὰ στὴν προσκόλληση στὸ γράμμα τῆς γραφῆς, εἶχαν καταντήσει σὰν τοὺς Ἰουδαίους. Αὐτοὶ λατρεύανε τὸ γράμμα καὶ οὔτε κὰν ὑποπτεύονταν τὸ πνεῦμα τῆς Γραφῆς. Τώρα ὁ Γρηγόριος δοκιμάζει νὰ τοὺς ἀνοίξει τὰ μάτια, νὰ δοῦνε καθαρὰ τὴν πορεία τῆς θείας οἰκονομίας καὶ ἰδιαίτερα τὴ δράση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος:
-Δυὸ ριζικὲς ἀλλαγὲς γίνονται στὸν κόσμο. Ἔπειτα ἦρθε καὶ Τρίτη. Ὅλες μοιάζουν μὲ σεισμοὺς καὶ ταρακούνησαν καὶ μεταμόρφωσαν τὸν κόσμο. Φυσικά, τοῦ Θεοῦ καὶ οἱ τρεῖς. Ποιὲς εἶναι; Οἱ δυὸ διαθῆκες καὶ ἡ δράση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπὸ τὴν πεντηκοστὴ καὶ μετά. Γιατί τὶς λέω ἀλλαγές, «μεταθέσεις» καὶ «σεισμούς»; Διότι στὴν πρώτη διδάχτηκε ὁ κόσμος γιὰ τὸν ἕνα Θεὸ καὶ ἔτσι ἄφησε τὰ εἴδωλα. Δηλαδὴ μὲ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀφαιροῦνται τὰ εἴδωλα, εἰδωλολάτρες γίνανε Ἰουδαῖοι, λατρέψανε τὸν ἀληθινὸ Θεό. Κρατήσανε, ὅμως, τὶς θυσίες ζώων. Στὴ δεύτερη ἐνανθρώπησε ὁ Κύριος, δίδαξε γιὰ τὸν ἑαυτό του καὶ ὑποσχέθηκε νὰ στείλει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Αὐτὰ γίνανε στὴν Καινὴ Διαθήκη, ποὺ μὲ τὴ σειρὰ της ἀφαίρεσε κάτι, κατάργησε τὶς θυσίες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τώρα πιὰ τὸ στάδιο τῆς θείας οἰκονομίας εἶναι τέλειο. Ὅ,τι ἔδωσε ὁ Κύριος μὲ τὴν Καινὴ Διαθήκη εἶναι ὁριστικὸ καὶ ἀμετάβλητο. Αὐτὸ ποὺ θα’ ρθεῖ μετά, μὲ τὴ δράση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν θὰ ἔχει ἀφαίρεση κάποιου στοιχείου ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη, οὔτε θὰ εἶναι ἀλήθεια νέα, ἄγνωστη καὶ ἀντίθετη στὴν ἀποκάλυψη τοῦ Κυρίου. Στοὺς δυό, λοιπὸν, σεισμοὺς εἴχαμε καὶ ἀφαιρέσεις, καταργήσεις. Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δηλαδὴ κατάργησε τὰ εἴδωλα καὶ ἡ Καινὴ Διαθήκη κατάργησε τὶς θυσίες ζώων.
Οἱ πιὸ θερμόαιμοι δὲν εἶχαν ὑπομονὴ καὶ εἴπανε φωναχτὰ τὶς ἀπορίες τους:
-Γιατί ὁ Θεὸς δὲν ἔκανε τὴν ἀλλαγὴ μία καὶ καλῆ; Καὶ ἀφοῦ μὲ τὴν πεντηκοστὴ δὲν ἔχουμε ἀφαιρέσεις καὶ καταργήσεις, τί ἔχουμε;
Ἀπὸ τὸ σημεῖο τοῦτο γινόταν ἀκόμα πιὸ δύσκολη ἡ θεολογία. Ὁ Γρηγόριος, παρὰ τοὺς δισταγμούς του, προχώρησε. Ἄλλοι θὰ καταλάβαιναν καὶ ἄλλοι ὄχι. Αὐτὸς ἔπρεπε νὰ δώσει λόγο, νὰ κοινοποιήσει τὴ γνώση ποὺ ἔλαβε ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα:
-Έχουμε ἀπὸ τὸ Θεὸ τὴν τακτικὴ αὐτή, δηλαδὴ τὴ σταδιακὴ ἀποκάλυψη καὶ φανέρωση τῆς ἀλήθειας, γιατί ὁ ἄνθρωπος εἶναι καὶ ἀδύνατος καὶ ἐλεύθερος. Μὲ μίας δὲν μποροῦσε νὰ τὰ καταλάβει καὶ νὰ τὰ ἀφομοιώσει ὅλα. Θὰ πάθαινε πνευματικὸ κορεσμό, θὰ βαρυστομάχιαζε. Δὲν θὰ ἀφομοιῶνε, δηλαδὴ δὲν θὰ συνειδητοποιοῦσε τὴν ἀποκεκαλυμμένη ἀλήθεια. Καὶ ὡς ἐλεύθερος πάλι, χρειαζότανε χρόνο, προετοιμασία γιὰ νὰ δεχτεῖ ἐλεύθερα, μὲ τὴ θέλησή του, ὅσα τοῦ ἀποκαλύπτονταν σταδιακά. Ὁ Θεὸς δὲν ἐξαναγκάζει.
Ἔπρεπε, ὅμως, νὰ τοὺς ἐξηγήσει καὶ τὴ διαδικασία ποὺ ἀκολουθεῖται ἀπὸ τὴν Πεντηκοστὴ καὶ μετά. Προσπάθησε ὅσο γίνεται νὰ ἁπλουστεύσει:
-Είπαμε, ὅτι στὴν Παλαιὰ καὶ στὴν Καινὴ Διαθήκη ἔχουμε ἀφαιρέσεις, καταργήσεις. Ἐδῶ ἀντίθετα, ἔχουμε «προσθῆκες». Ἀπὸ τὴν Πεντηκοστὴ καὶ μετὰ ἡ σταδιακὴ πορεία τῆς θείας οἰκονομίας προχωρεῖ μὲ προσθῆκες, ὄχι πλέον ἀφαιρέσεις. Διότι ὅσα ἔχουμε στὴν Καινὴ εἶναι γνήσια καὶ ὁριστικά. Καὶ γιὰ νὰ καταλάβετε τὴν τακτικὴ τῶν προσθηκῶν σᾶς ἐπισημαίνω τοῦτο: Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ Θεὸς Πατέρας ἀποκαλύφτηκε μὲ σαφήνεια, «φανερῶς», ἐνῶ ὁ Υἱὸς ἀμυδρά, ἐλάχιστα. Ἡ Καινὴ φανέρωσε τὸν Υἱὸ καὶ μόνο «ὑπέδειξε» τὴ θεότητα τοῦ Πνεύματος. Τώρα ὅμως τὸ Πνεῦμα, ποὺ πλέον ἐνεργεῖ σέ μᾶς, δηλαδὴ στὴν Ἐκκλησία, φανερώνει σαφέστατα ὅ,τι γιὰ τὸ ἴδιο τὸ Πνεῦμα λέχθηκε στὴν Καινή, χωρὶς νὰ ἀλλάζει κάτι ἀπὸ αὐτὰ ποὺ λέχθηκαν ἐκεῖ. Βλέπετε πῶς τὸ φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδας καταυγάζει τὴν ἀνθρωπότητα σταδιακά; Μὲ τὶς προσθῆκες ἔχουμε «προόδους» καὶ «προκοπή» στὴ θεία δόξα. Αὐτὸ ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς μαθητὲς τοῦ Κυρίου. Σταδιακὰ δεχτήκανε τὸν φωτισμὸ καὶ προοδευτικὰ καταλάβανε τὴν ἀλήθεια.
Σὲ ἄλλους τὰ λόγια τοῦτα φάνηκαν λογικὰ καὶ σὲ ὅλους περίεργα. Δὲν εἶχε καὶ ὁ Γρηγόριος αὐταπάτες. Ἀνάγκη πάσα νὰ στηρίξει ὅλα αὐτὰ στὴ Γραφή. Καὶ τὸ ἔκανε μὲ σαφήνεια μοναδική, ποὺ δὲν εἶχε ξαναγίνει στὴν Ἐκκλησία:
-Μήν ἀμφιβάλλετε, ἀγαπητοί μου. Τὶς προσθῆκες, γιὰ τὶς ὁποῖες μίλησα, τὶς ὑποσχέθηκε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος. Θυμηθεῖτε μόνο τί ἔλεγε στοὺς Ἀποστόλους, ὅταν πιὰ ἔφτανε ἡ ὥρα τῶν Ἁγίων παθῶν του. Καὶ τί ἀκριβῶς τοὺς ὑποσχέθηκε; Ὅτι ὅταν φύγει ἀπὸ τὴ γῆ, θὰ τοὺς στείλει τὸν Παράκλητο, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Γιατί; Γιὰ νὰ τοὺς ἐνισχύει, νὰ τοὺς παρηγορεῖ. Μὰ καὶ γιὰ ἕναν ἀκόμη λόγο, πολὺ σπουδαῖο.
Ὁ Κύριος τοὺς εἶπε, ὅτι ἔχω κι ἄλλα πολλὰ νὰ σᾶς διδάξω ἀλλὰ τώρα δὲν μπορεῖτε νὰ τὰ καταλάβετε. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ποὺ θὰ στείλω, αὐτὸ θὰ σᾶς διδάξει καὶ θὰ σᾶς φωτίσει. Καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσει, ὅλα ὅσα ἐγώ σᾶς εἶπα. Αὐτὸ θὰ σᾶς ὁδηγήσει σὲ ὅλη τὴν ἀλήθεια (βλέπε Ἰωάννου 14, 25-26 καὶ 12-14). Προσέξτε καλὰ τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου. Ἄφησε τοὺς Ἀποστόλους νὰ καταλάβουν ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα θὰ συνεχίσει τὸ ἔργο τοῦ Κυρίου. Δὲν θὰ παρουσιάσει, ὅμως, διδασκαλία ἀντίθετη ἀπὸ τοῦ Κυρίου. Θὰ συνεχίσει στὴν ἴδια γραμμὴ θὰ διαφωτίσει ἐκεῖνα ποὺ λέγονται καὶ ἀποκαλύπτονται στὴν Καινὴ Διαθήκη.
Μία λοιπὸν ἀπὸ τὶς διδασκαλίες – ἀλήθειες, ποὺ ὁ Κύριος δὲν εἶπε – ἐπεξήγησε στοὺς Ἀποστόλους, εἶναι ἡ περὶ τῆς θεότητας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Αὐτήν μᾶς τὴ δίνει τώρα μὲ τὸ φωτισμὸ Του τὸ ἴδιο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Μπορεῖ πρόσφατα καὶ ἄλλοι νὰ φωτίστηκαν γιὰ τὴ θεότητα τοῦ Πνεύματος, μὰ ἐγὼ θὰ τὴν ὁμολογῶ πάντα καὶ εἶμαι ἕτοιμος νὰ θυσιαστῶ γιὰ αὐτήν, διότι τὴν ἔχω κυριολεκτικὰ μὲ «ἔλλαμψιν» τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Αὐτὸ μὲ ὁδήγησε κι αὐτό μοῦ φανέρωσε τὴ θεότητά του. Γι’ αὐτὸ, ἀδελφοί μου, κρατῶ τὴ διδασκαλία τούτη ὡς δῶρο θεῖο. Μ’ αὐτὴν ζῶ καὶ μ’ αὐτὴν θὰ πεθάνω δοξάζοντας καὶ προσκυνώντας τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ποὺ ἔχουν μία κοινὴ θεότητα.
Τελείωσε τὴν ὁμιλία του γιὰ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Ἔκανε μὲ τὸ παραπάνω τὸ καθῆκον του ὡς διδάσκαλος. Ἠρέμησε. Δυό-τρεῖς ἡμέρες περάσανε γαλήνιες. Κάτι συνέβη, ὅμως, ποὺ δὲν τὸ γνωρίζουμε. Κάποιες συζητήσεις, κάτι ἀντιρρήσεις… καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ ἔκρινε ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθει στὸ θέμα τῆς θεολογίας. Ποιὸς πρέπει νὰ θεολογεῖ καὶ πότε νὰ θεολογεῖ (Λόγος Κ’).
Ἔτσι ξανατόνισε στὸ Ναὸ τῆς Ἀναστασίας:
-Αλίμονο σὲ ὅποιον θεολογεῖ χωρὶς καθαρότητα καὶ ἄσκηση. Προσπαθῶ καὶ ἐπιθυμία μου εἶναι, νὰ γίνω μέσα μου πεντακάθαρος καθρέφτης, γιὰ νὰ καθρεφτιστεῖ ἐκεῖ ὁ Θεός, ἡ ἀλήθεια.
Κι ἐπειδὴ ἔβλεπε στὸ ἀκροατήριο κάποιον ἰδιώτη, ποὺ χωρὶς φόβο μίλαγε γιὰ ὁποιοδήποτε σημεῖο τῆς ἀλήθειας, σταμάτησε τὸ λόγο καὶ τοῦ εἶπε:
-Θές κάποτε καὶ ἐσὺ νὰ γίνεις θεολόγος, φύλαγε τὶς θεῖες ἐντολές, πορέψου ἐφαρμόζοντας τὰ προστάγματα τοῦ Κυρίου. Καὶ μὴν ξεχνᾶς ποτέ, γιὰ νὰ ζήσεις τὴ θεωρία, θὰ περάσεις ἀπὸ τὴν πράξη. Πρῶτα ἡ ἄσκηση καὶ ἔπειτα ἔρχεται ἡ θεοπτία.
Ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα της σειράς Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής. Τάσος Λέκκας και Άρης Σερβετάλης οι πρωταγωνιστές
Ολοκληρώθηκαν τα γυρίσματα της σειράς Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής, παραγωγής Ινστιτούτου Άγιος Μάξιμος, η οποία θα προβληθεί στο Mega φέτος το χειμώνα.
Η ζωή του Αγίου θα ξεδιπλωθεί στη μικρή οθόνη ανοίγοντας ένα μεγάλο παράθυρο στη ζωή του Αγίου Όρους , των ασκητών, των πειρασμών και της νοερά προσευχής.
Η σειρά θα προβάλλει την ζωή του Αγίου από την παιδική του ηλικία, τα εφηβικά του χρόνια τα οποία έχουν μεγάλο ενδιαφέρον μιας και ο Άγιος έκανε πολλές δουλειές για να ζήσει την φτωχική του οικογένεια. Ταξίδεψε, εγκατέλειψε την πατρική εστία, έδωσε μάχες, απογοητεύτηκε από τους ανθρώπους, πληγώθηκε, πολεμήθηκε αλλά ποτέ δεν έχασε την εμπιστοσύνη του στο Θεό.
Φυσικά όλη του η διαδρομή είναι πλαισιωμένη από τα ήθη και τα έθιμα του τόπου που μεγάλωσε στην Πάρο, με όλες τις δυσκολίες τις αδυναμίες αλλά και την αγάπη στην παράδοση και κυρίως στην εκκλησία.
Στον πρώτο κύκλο το νεαρό Φραγκίσκο μετέπειτα Άγιο Ιωσήφ μέχρι και που έγινε μοναχός, τον υποδύεται ο Τάσος Λέκκας, ένας ηθοποιός που θα καταπλήξει με την ερμηνεία του σύμφωνα με τις μαρτυρίες από τα γυρίσματα και το αποτέλεσμα των σκηνών. Στην πορεία σε μεγάλη ηλικία τον Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή θα υποδυθεί ο Άρης Σερβετάλης, σε μια ώριμη και προχωρημένη πνευματική πλέον ζωή δίνοντας την ευκαιρία στους τηλεθεατές να γνωρίσουν την αληθινή ζωή που οδηγεί στο Φως με τη μοναδική του επίσης ώριμη ερμηνεία στην πνευματική διαδρομή.
Το σενάριο υπογράφει ο Γιώργος Τσάκκας και την σκηνοθεσία ο Χάρης Βαφειάδης ενώ στη σειρά θα δούμε πολλούς γνωστούς και αγαπημένους ηθοποιούς.
ope.gr
Άγιος Ιωάννης Τουρκολέκας ο ενδεκάχρονος Παιδομάρτυρας -16 Οκτωβρίου 1816
Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
«Θα πάω κι εγώ εκεί που πάει ο πατέρας μου!»
Μια φράση που βγήκε από τα χείλη ενός παιδιού μόλις έντεκα ετών και έμελλε να μείνει χαραγμένη στη μνήμη της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού!
Σήμερα, 16 Οκτωβρίου, τιμούμε τη μνήμη του Αγίου Νεομάρτυρος και Παιδομάρτυρος Ιωάννη Τουρκολέκα, του μικρού ήρωα της πίστεως, αδελφού ενός από τους ενδοξότερους αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, του Νικηταρά του Τουρκοφάγου.
Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε το 1805 στο χωριό Τουρκολέκα της Αρκαδίας. Πατέρας του ήταν ο Σταματέλος Σταματελόπουλος – Τουρκολέκας, αγωνιστής της περιοχής του Λεονταρίου, και μητέρα του η Σοφία, συγγενής της οικογένειας του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη. Μεγάλωσε σε μια οικογένεια που ανέδειξε άνδρες με πίστη, γενναιότητα και αγάπη για την πατρίδα.
Το 1816, ενώ ο Ιωάννης ήταν μόλις έντεκα ετών, ταξίδευε μαζί με τον πατέρα του και τον Αναγνώστη, γιο του αγωνιστή Ζαχαριά, με προορισμό τα Κύθηρα. Η θαλασσοταραχή τούς ανάγκασε να παραμείνουν στη Νεάπολη Λακωνίας, όπου συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στη Μονεμβασιά.Εκεί τους περίμενε ο θάνατος.
Πρώτα αποκεφαλίστηκαν ο πατέρας του και ο Αναγνώστης. Στη συνέχεια, οι δήμιοι στράφηκαν προς τον μικρό Ιωάννη και του πρότειναν να αρνηθεί την πίστη του, υποσχόμενοι να του χαρίσουν τη ζωή, εάν αλλαξοπιστούσε.
Μπροστά του βρισκόταν το αποκεφαλισμένο σώμα του πατέρα του. Ο θάνατος είχε ήδη απλώσει τη σκιά του. Κι όμως, το παιδί δεν λύγισε!
Ο αδελφός του, Νικηταράς, διέσωσε την ομολογία του με τα συγκλονιστικά λόγια:
«Στον αδελφό μου πρότειναν ν’ αλλάξει την πίστη του. Του δείχνουν τον σκοτωμένο πατέρα του και του λέγουν κάθησε να σε κάνουμε Τούρκο. Τότε το παιδί κάνει το σταυρό του και τους απαντά: θα πάω κι εγώ εκεί που πάει ο πατέρας μου. Του ξαναλέγουν· γίνε Τούρκος. Το παιδί όμως ξανακάνει το σταυρό του. Έγινε από το αίμα του σταυρός».
Έντεκα ετών παιδί, μα με καρδιά αληθινού μάρτυρα!
Σαν σήμερα πριν 210 χρόνια,στις 16 Οκτωβρίου 1816, έξω από τον Ιερό Ναό του Ελκομένου Χριστού στην παλαιά Μονεμβασιά, ο Ιωάννης έδωσε τη ζωή του για την πίστη του Χριστού. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το αίμα του σχημάτισε σταυρό στο έδαφος, ένα σημείο που συνδέθηκε με τη μνήμη και την τιμή του Αγίου.Οι κεφαλές των τριών μαρτύρων στάλθηκαν στην Τρίπολη, ενώ τα σώματά τους ενταφιάστηκαν στη Μονεμβασιά, χωρίς να είναι γνωστός σήμερα ο ακριβής τόπος της ταφής τους.Ο Άγιος Ιωάννης τιμάται ως Νεομάρτυρας και Παιδομάρτυρας, ενώ η μνήμη του παραμένει ζωντανή ιδιαίτερα στον τόπο καταγωγής του, το Τουρκολέκα Αρκαδίας.
Ο Άγιος Ιωάννης Τουρκολέκας μάς υπενθυμίζει ότι η ηλικία δεν καθορίζει το μέγεθος της ψυχής και ότι η αληθινή πίστη δεν μετριέται με τα χρόνια, αλλά με τη δύναμη της ομολογίας.
Σε μια εποχή που συχνά ξεχνάμε τις ρίζες μας, η μορφή του μικρού αυτού Αγίου στέκει ως ζωντανή μαρτυρία της πίστης των προγόνων μας. Μιας πίστης για την οποία άνθρωποι κάθε ηλικίας θυσίασαν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή, χωρίς να ανταλλάξουν την αιωνιότητα με μια πρόσκαιρη σωτηρία.
Αιωνία η μνήμη των μαρτύρων της πίστεως και της πατρίδας μας!
Άγιε Ιωάννη Τουρκολέκα, πρέσβευε υπέρ ημών!
Πατρίδα – Ορθοδοξία – Οικογένεια.
Σημαντική παρέμβαση για ηλεκτρονική ταυτότητα του Γέροντɑ Νεκτάρɩου - ∆ɩκɑῖου τῆς Ἱερᾶς Σκήτεως Ἁɣίοʋ Ἀνẟρέοʋ (Σεράϊ) Ἁɣίοʋ Ὄροʋς.
Η επίσημη εκκλησία έχει, θα λέγαμε, έχει υποχωρήσει από την αρχική της θέση. Κατά κάποιον τρόπο, αυτόν αναιρέθηκε η επίσημη εκκλησία και αυτό μας θλίβει, το λέμε, δεν το λέμε κατακριτικά με διάθεση κατάκρισης, αλλά το λέμε με θλίψη και με πόνο. Οι άγιοι πατέρες έχουν εκφραστεί για το θέμα των ταυτοτήτων και νομίζω αυτοί πρέπει να είναι οι οδηγοί μας. Να μην βιαστούμε να την πάρουμε.
Για το ότι πρέπει να επιδιώκουμε την «ησυχία» με κάθε δυνατό τρόπο
απόσπασμα από το Μεγάλο Γεροντικό (τόμος α’ κεφάλαιο β’)
Όταν ο αββάς Αντώνιος ασκήτευε στην έρημο, έπεσε κάποτε σε ακηδία και σε μεγάλη σύγχυση των λογισμών του και έλεγε στον Θεό:
«Κύριε, θέλω να σωθώ αλλά δεν μ΄αφήνουν οι λογισμοί μου. Τι να κάνω με τη θλίψη μου αυτή;
Πώς να σωθώ;»
Κάποια φορά λοιπόν βγήκε λίγο προς τα έξω και βλέπει κάποιον σαν τον εαυτό του να κάθεται και να κάνει εργόχειρο.
Μετά από λίγο άφηνε το εργόχειρο, σηκωνόταν και προσευχόταν, και ξανά καθόταν και συνέχιζε να πλέκει το σχοινί του.
Ύστερα πάλι σηκωνόταν για προσευχή.
Ήταν άγγελος Κυρίου που είχε σταλεί για να διορθώσει τον Αντώνιο και να του δώσει σιγουριά και άκουσε τον άγγελο να του λέει:
«Κάνε κι εσύ το ίδιο και θα σωθείς».
Και ο Αντώνιος όταν τ΄ άκουσε, πήρε μεγάλη χαρά και κουράγιο. Και έτσι κάνοντας προχωρούσε στο έργο της σωτηρίας του.
ΟΠΟΙΟΣ ΑΚΟΥΣΕΙ ΤΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΓΕΡΜΆΝΗ ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ ΕΧΕΙ ΜΟΝΟ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ! ΕΓΩ ΕΜΕΙΝΑ ΑΝΑΥΔΟΣ!
Η Δέσποινα Γερμάνη σπούδασε Αγγλική Φιλολογία και δίδαξε σαν καθηγήτρια Αγγλικών σε Γυμνάσια. Όμως ένας πολυσέλιδος τόμος έρευνας του παθολόγου προπάππου της υπήρξε η αφορμή να ασχοληθεί τα τελευταία 26 χρόνια με τα βότανα και τις ευεργετικές επιδράσεις τους στην υγεία των ανθρώπων.
Έχει ήδη συγγράψει τέσσερα βιβλία και πρόθεσή της ίναι να συγγράψει τουλάχιστον άλλα έξι!
Τα βιβλία της δεν διατίθενται στα βιβλιοπωλεία. Συνεπώς όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να τα αποκτήσει αν της τηλεφωνήσει στο : 6977 094 474
ΑΓΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ (2)
Συνεχεια απο εδω
Η Εκκλησία, ως ενσαρκωμένος Θεός Λόγος και επομένως ως ενσαρκωμένη Αλήθεια, αποτελεί αφ’ εαυτής το κορυφαίο μέτρο της Αληθείας, την κορυφαία κρίση της Αληθείας [βλ. Ματθ. 18,17 : «ἐὰν δὲ παρακούσῃ αὐτῶν, εἰπὲ τῇ ἐκκλησίᾳ· ἐὰν δὲ καὶ τῆς ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης»],την ίδια την γλώσσα της Αληθείας. Οι Οικουμενικές Σύνοδοι, κατά πάντα και διά πάντα θεανθρώπινες, αποτελούν αυτήν ακριβώς την θεοφρούρητη γλώσσα, τα χείλη της Αληθείας. Όντας με όλο το είναι τους εκ του Θεανθρώπου και εκ του δικού Του «Πνεύματος τῆς Ἀληθείας» [ βλ. Ιω. 15,26 : «Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ παράκλητος ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ(:Σε αντίθεση ,όμως, με το αδικαιολόγητο και ασυγχώρητο αυτό μίσος των Ιουδαίων, στους καλοπροαίρετους ανθρώπους ο Θεός θα φανερώσει Ποιος είμαι. Όταν δηλαδή έλθει ο Παράκλητος, που Εγώ θα σας στείλω από τον Πατέρα ως οδηγό και βοηθό σας, το Άγιο Πνεύμα δηλαδή, εκείνος θα μαρτυρήσει για Εμένα. Διότι ο Άγιο Πνεύμα ως πηγή της αλήθειας φανερώνει στους ανθρώπους την αλήθεια. Αυτό εκπορεύεται από τους κόλπους του Πατρός, όπως αναπηδά ο ποταμός από τη φυσική πηγή του)» και Ιω. 16,13 : «Ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁδηγήσει ὑμᾶς εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν· οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ᾿ ἑαυτοῦ, ἀλλ᾿ ὅσα ἂν ἀκούσῃ λαλήσει, καὶ τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν(:Όταν, όμως, έλθει Εκείνος, το Πνεύμα της αληθείας, θα σας οδηγήσει σε όλη τη σωτηριώδη αλήθεια. Διότι δεν θα μιλήσει από μόνος Του και ανεξάρτητα από τα άλλα πρόσωπα της θεότητος, αλλά θα σας πει όσα θα ακούσει από τον Πατέρα˙ θα σας αναγγείλει μάλιστα και όσα πρόκειται να συμβούν μελλοντικά στην Εκκλησία μου)»], οι Οικουμενικές Σύνοδοι γνωρίζουν, κατέχουν και καταδεικνύουν όλη την θεανθρώπινη, αγιοτριαδική αλήθεια της Εκκλησίας. Η αγιοτριαδική αλήθεια φανερώνεται διά των αγίων Πατέρων των Συνόδων, αυτών των χριστοφόρων και χριστορρημόνων Αγίων.
Όσα έχουν μέχρις εδώ λεχθεί περί της Εκκλησίας ως Θεανθρώπου, αποδεικνύουν ότι η θεανθρώπινη πίστη είναι ευαγγελική και ότι χάρις σε αυτήν την πίστη της η Εκκλησία είναι και αθάνατη και παν-νικήτρια. Τούτη η ευαγγελική, η θεανθρώπινη πίστη είναι η πίστη των αγίων Αποστόλων, των αγίων Πατέρων, των Αγίων Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων. Σύμφωνα με αυτήν την πίστη, η Εκκλησία είναι Εκκλησία και Θεάνθρωπος, η ενσαρκωθείσα Δευτέρα Υπόστασις της Αγίας Τριάδος.
Σε αυτήν την θεανθρώπινη πίστη, «τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ τοῖς ἁγίοις» [Ἰούδ. 1,3 : «Ἀγαπητοί, πᾶσαν σπουδὴν ποιούμενος γράφειν ὑμῖν περὶ τῆς κοινῆς σωτηρίας, ἀνάγκην ἔσχον γράψαι ὑμῖν παρακαλῶν ἐπαγωνίζεσθαι τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ τοῖς ἁγίοις πίστει(:Αγαπητοί, ενώ είχα σφοδρό πόθο να σας γράψω για την κοινή σωτηρία που χάρισε σ’ όλους μας ο Ιησούς Χριστός, αναγκάστηκα από τις περιστάσεις να σας γράψω για να σας προτρέψω να αγωνίζεστε με δύναμη για την πίστη, η οποία παραδόθηκε μια για πάντα στους Χριστιανούς με το προφορικό κήρυγμα)»] δια του Θεανθρώπου Κυρίου Ιησού Χριστού, στηρίζεται η καθολικότητα και η οικουμενικότητα της Εκκλησίας.
Αυτό ευαγγελίζεται και ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής: «Η ορθόδοξη και σωτηριοφόρος ομολογία της πίστεως συνιστά την καθολική (δηλ. συνοδική, οικουμενική) Εκκλησία»[Ανωνύμου, Εἰς τὸν βίον καὶ τὴν ἄθλησιν τοῦ ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν καὶ Ὁμολογητοῦ Μαξίμου 24, PG 90, 93D]. Αυτήν την αποστολική αλήθεια μαρτυρεί ατρομήτως και θεοσόφως ο μαθητής των Αποστόλων Άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος, ευαγγελιζόμενος: «Όπου βρίσκεται ο Ιησούς Χριστός, εκεί βρίσκεται και η καθολική Εκκλησία» [Ἰγνατίου Θεοφόρου, Ἐπιστολὴ πρὸς Σμυρναίους 8, PG 5, 713B]. Ο Άγιος Κλήμης Ρώμης αποστολικώς βροντοφωνάζει: «Ἡ Ἐκκλησία ἐφανερώθη ἐν τῇ σαρκὶ Χριστοῦ»[Κλήμεντος Ρώμης, Ἐπιστολὴ πρὸς Κορινθίους Β΄, 14,3, ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ΒΕΠΕΣ, τ. 1, Ἀθῆναι 1955, σ. 45(11-12)]. Και ο «δέκατος τρίτος απόστολος», Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας, ευαγγελίζεται: «Η Εκκλησία είναι τύπος και εικόνα του Χριστού» [Μεγάλου Ἀθανασίου, Κατὰ Ἀρειανῶν 2, 80, PG 26, 316B].
συνεχιζεται..
Ο "ΤΡΟΜΟΚΡΆΤΗΣ" ΆΡΗΣ ΣΕΡΒΕΤΆΛΗΣ, αυτός ο "ψυχάκιας" που ΕΝΟΧΛΕΊ...
..............
με αυτή την "αλλόκοτα εκκεντρική" εμφάνιση κυκλοφορεί πλέον ο γνωστός ηθοποιός(συμμετείχε σε εκδήλωση με θρησκευτικό πνευματικό θέμα ..) σκανδαλίζοντας το Κοπάδι του εγχώριου Προοδευτισμού(που βλέπει "νύχτα" όπου δεν τραυλίζουν νομικισμούς δικαιωμάτων τα νευρόσπαστα της Εγωιστικής Αυτοπραγμάτωσης).......................
το "θεουσικο" look, για τις ανάγκες του νέου τηλεοπτικού του ρόλου, ξεσήκωσε πλήθος χλευασμών(στο σιχαμερό Κολοσσαίο του fb...), αποδοκιμασιών, ειρωνειών, πικρόχολων σχολίων..................
στο Mega , θα υποδυθεί τον Ασκητή και Πατέρα Άγιο Ιωσήφ τον Ησυχαστή και Σπηλαιώτη...έναν "αγιορείτη καλόγερο" που σφράγισε με την πνευματικότητά του το Ουράνιο Κλίμα του Άθω, "αναγεννώντας" τον μοναχικό βίο υπό το πνεύμα της αυστηρής εσωτερικότητας και όχι του τυπολατρικού καθηκοντολογικού ευλαβισμού...εκοιμήθη(από καρδιακή ανεπάρκεια, "κατάκτηση" λόγω του ιδιαίτερα σκληρού βίου αγιότητας με άσκηση και προσευχή) το 1959, και αγιοκατατάχθηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο το 2020......................
ο Σερβετάλης έζησε εβδομάδες στο Άγιον Όρος ώστε να μυηθεί πιο ουσιαστικά στην ιδιαίτερη "μυστική" πνευματικότητα της μορφής, κι αυτό βέβαια συνδυάστηκε με την δεδηλωμένη του ορθόδοξη θρησκευτικότητα..αν ένας συμβατικός ηθοποιός ζούσε καιρό με τις συνθήκες κάποιου ρόλου του θα ήταν "εραστής της τέχνης", αλλά ο θρησκευόμενος θεράπων της τέχνης Σερβετάλης είναι "κομπλεξική επιδειξιομανής Ψωνάρα"!! ....................
ξέσπασε "μήνις ιερά" από τους αγελοποιημένους του Αποικιακού Αθεϊσμού οι οποίοι είδαν στο γεγονός μια "εμμονή στη θρησκοληψία",ένα "μικρεμπόριο σκοταδισμού", ένα "στρατευμένο πιασάρικο τηλεοπτικό δράμα"...πρωτοπόρος στο "κράξιμο" ο Τατσόπουλος, αυτός ο βλακώδης επαγγελματίας του αντικληρικαλισμού δια του οποίου έχει στασίδι στη δημοσιότητα και πουλάει κάνα βιβλιαράκι..............
η ουσία είναι ότι η Πέμπτη Φάλαγγα του Παγκοσμιοποιητικού Μηδενισμού, φρικιά με οτιδήποτε εμβολιάζει στην κοινωνική αδράνεια πνευματικές ποιότητες...με οτιδήποτε εναντιώνεται βιωματικά στην ψυχική γύμνωση και εξοικειώνει με την ορθόδοξη νοηματοδότηση του κακοτράχαλου σύγχρονου βίου...θέλουν "ήρωες" με κατάμαυρη μοίρα από τη "σκουριά" του Περιθωρίου, "ινδάλματα" από αδιάφορο ναρκισσισμό, "ναυάγια" χαρούμενα που λειώνουν στις πρέζες, "αταυτοποίητα ΤΑ" που "ζουν για την ηδονή εντελώς προσωπικά"....................
θέλουν "τέχνη" που παραδέρνει χωρίς πυξίδα στην ανελευθερία του τυφλού Υπαρξιακού, που ανακυκλώνει τη ρουτίνα της ηδονιστικης ομφαλοσκόπησης...ό,τι εκφράζει Ολοκληρωμένη Στάση Ζωής με πίστη, όραμα, μεταφυσική προοπτική, αγωνία, έγνοια αρετής, τσάκισμα αμαρτίας, δηλαδή περιεχόμενα ανθρώπινης ουσίας, ό,τι αποκαθιστά τον άνθρωπο στην "πτήση" προς την Απόλυτη Σχέση: το μισούν,το πολεμούν, το φοβούνται...θέλουν μια TV γεμάτη Έγκλημα, Πάθη, Φθαρτότητα, Ανομία, Κενό, Έλλειμμα, εξοικείωση με τη Διαφθορά, την Αποδόμηση, την Αγιοποίηση των Γεννητικών Οργάνων, κι όταν συναντούν Νόημα και Εσωτερικό Αγώνα εξαγριώνονται ....................
ο Ιωσήφ ο Ησυχαστής "σπούδασε" ως τη Β'Δημοτικού(ενώ οι ήρωες των σύγχρονων σίριαλ είναι όλοι ευκατάστατοι μεσοαστοί με τρυφηλή ζωή αλλά με "θέματα" που ωθούν σε "ειδικούς κ χάπια") και μεγάλωσε στην πιο σκληρή βιοπάλη, και "έμαθε γράμματα" μέσω των Συναξαριών που του φώτισαν μια πνευματική πορεία Ψυχικής Εκτίναξης................
.η επιλογή του Ολοκληρωτικού Ασκητικού Βίου(ξεκίνησε την "αγωνία Θεού" στις ερημιές, σε σπηλιές και ψηλά σε δέντρα, όπως οι αρχαίοι Ερημίτες) είναι μια καταπελτική άρνηση του Αγοραίου Ευδαιμονισμου όπου θεμελιώνεται η φανταιζί μιζέρια του σύγχρονου κόσμου....................
αυτη την "πρωτόγονη" Άρνηση όπου εστιάζει η τέχνη του πιστού Σερβετάλη απεχθάνονται(τα αυτάρεσκα τσουτσέκια χωρίς πνεύμα παρά μόνο με μόδες, τυπικές δεξιότητες και αναμονή θανάτου) και επειδή αδυνατούν να συγκρουστούν πνευματικά μαζί της αναλώνονται σε "γέλια" για το παρουσιαστικό και τη "στράτευση".....................
ναι, στράτευση, αν αυτό σημαίνει συμμετοχή στο Πεδίο Επικοινωνίας όχι με αυτοαναιρέσεις αλλά με εμμονή και "δογματισμό" στην Κουλτούρα Αγιότητας που "ιδρύει" το Μέγα Όχι στον καθημερινοποιημένο μηδενιστικό θάνατο......
Νίκος Σταθόπουλος
Ιστορικές ιστορίες
«Όλβιος όστις της ιστορίης έσχε μάθησιν»
(ευτυχισμένος είναι αυτός που γνωρίζει την ιστορία)
Ευρυπίδης
Κι ακόμη πιο όλβιος αυτός που δεν την έμαθε.
Τουλάχιστον γλύτωσε το διάβασμα…
Γράφει ο Γιάννης Φρύδας
Το διαβάσαμε κι αυτό κατακαλόκαιρο και ντάλα μεσημέρι: «Ιστορικές στιγμές
έζησε η Αργιθέα από τις 30 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου 2026». Καλά λέει ο
λαός μας, διά της παροιμίας του: «Κάθε θαύμα τρεις ημέρες, το μεγάλο τέσσερις»…
Κρίμα που δε ζει ο Ηρόδοτος να ιστορήσει τις ιστορικές στιγμές, ο Θουκυδίδης να
μαστορέψει μίαν εισέτι ιστορικήν ξυγγραφήν κι ο Ξενοφών να περιγράψει, μετά την
κάθοδο των μυρίων, την άνοδο των κακομοιρίων και τις σπατάλες εκατομμυρίων,
δήθεν για τον πολιτισμό…
Δυστυχώς, ξεμείναμε από ιστορικούς... Μια Ρεπούση μάς έμεινε, αλλά κι αυτή μόνο
στον συνωστισμό της Σμύρνης ειδικεύεται. Θα πεις, τόσα γλέντια και ανταμώματα
έχουμε με συνωστισμούς, κάτι θα κατάφερνε και για τις δικές μας ιστορικές στιγμές...
Μου μπήκε η περιέργεια. Τι έγινε, ρε; Ποια ιστορικά γεγονότα είχαμε; Πώς δεν τα
κατάλαβα, ενώ ήμουν στην Αργιθέα; Μήπως ο βασιλιάς Σέλιπος έκανε καμιά δήλωση
με βαρύ υβρεολόγιο, όταν έμαθε ότι θα γίνει η κοιλάδα του Αχελώου λίμνη και θα
βρεθούν τα κόκαλά του στον βυθό; Μήπως ο Αμύνανδρος αποφάσισε επιτέλους με
ποιους θα πάει, με τους Έλληνες ή με τους Ρωμαίους; (Αυτός ήταν σαν τον Μπίστη,
άλλαζε συνέχεια στρατόπεδα και δεν μπορούσες να του έχεις εμπιστοσύνη).
Αράδιασα κάμποσα «μήπως» ακόμη, με τα απαραίτητα ερωτηματικά τους,
διατρέχοντας τα σημαντικά ιστορικά συμβάντα της περιοχής, αλλά άκρη δε βρήκα.
Η απάντηση στις απορίες μου δόθηκε τυχαία, πάλι από τον Θουκυδίδη. Τη βρήκα σε
ένα χαρτί εφημερίδας, όπου είχα τυλιγμένες κάτι καραμέλις ξιμπλέτσουτις π’
αγόρασα στου Μπζάκι. Ήταν μια φράση του που έλεγε: «Και την καθιερωμένη
σημασία των λέξεων άλλαξαν, για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους». Αυτό
είναι!... Έτσι εξηγείται!... Και επειδή ο καθένας «ό,τι θυμάται χαίρεται», γιατί να μην
είναι ιστορικές στιγμές αυτές που ο ίδιος θεωρεί ιστορικές στιγμές; Ειδικά, μάλιστα,
όταν μετέχει σ’ αυτές τις στιγμές… Γι’ αυτό παρακαλώ να δείχνετε κατανόηση. Μη
μου πληγώνετε αυτούς τους ιστορικούς, έστω και τους ανιστόρητους…
Εύκολα πια μπορώ να αναφέρω κάποια ιστορικά γεγονότα που συνέβησαν στην
Αργιθέα το καλοκαίρι του 2026. Έγιναν γλέντια, ανταμώματα με γλέντια, νεογιορτές
με γλέντια, γλέντια με γλέντια και διάφορα άλλα τινά (αλλά δεν ξέρω αν είχαν
γλέντια). Θα κάνω λίγα σχόλια, κάντε κι εσείς τα δικά σας, χωρίς να ελπίζουμε ότι
κάτι μπορούμε να αλλάξουμε. Προσωπικά, θέτω τον εαυτό μου και εκτός ιστορικών
στιγμών.
Έγινε η 16 η γιορτή πλαστού στα Βραγκιανά. Σπουδαία γιορτή!... Μπήκε στην
εφηβεία ο πλαστός κι άρχισε τις επαναστάσεις του. Με ξινόγαλο τον ξέραμε, με
τσιαλαφούτι μάς εμφανίστηκε. Έτσι χαλάει η παράδοση του τόπου (και το
τσιαλαφούτι αν δεν το ανακατώνεις…).
Τι σύμπτωση! Στη Μεσορόπη Καβάλας έγινε η 16 η γιορτή γίδας! Μας το
γνωστοποίησε ο βουλευτής Μακάριος Λαζαρίδης, ο οποίος δήλωσε ότι δε θα πάει
λόγω του θανάτου των δύο πιλότων. Εκτός της θορυβώδους φιλανθρωπίας, έχουμε
πια και το θορυβώδες πένθος… Για πόσο γίδια μάς περνάει ο Μακάριος; Και πόσο
μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι θα είναι αυτοί που θα τον ξαναψηφίσουν;
Κάπου στην Ευρυτανία έκαναν και γιορτή μούρου! Γιορτάζουν και τα μούρα τώρα!
Άσπρα μούρα, μαύρα μούρα (μπορεί να γιορτάζουν και τα σκάμια…). Χρόνια πολλά
στα μούρα και στους μουράτους! Τα τσάπουρνα ξέρει κανένας πότε γιορτάζουν; Πριν
ή μετά τα κράνια;
Σ’ αυτές τις ιστορικές στιγμές σκάνε μούρη και διάφοροι επίσημοι ή επώνυμοι.
Πλήθος λέμε!... Σαράντα έναν (με τον δεσπότη) μέτρησα σε μια τέτοια μάζωξη!
Περισσότεροι κι από τους απλούς και ανώνυμους ήταν…
Η πλάκα είναι όταν καλούνται να κάνουν σύντομους χαιρετισμούς κι αρχίζουν να
αλληλοεπαινούνται, να αλληλοθαυμάζονται… και να μας δουλεύουν από κοινού. «Η
συνεργασία μας είναι άριστη, γι’ αυτό έχουμε τόσες επιτυχίες» είπε κάποιος. Καλά,
πώς δεν τις βλέπουμε αυτές τις επιτυχίες, με Άζαξ Αμονιαζόλ τις καθαρίζουν και τις
κάνουν αόρατες; Μάλλον και οι επιτυχίες είναι ανάλογες των ιστορικών στιγμών…
Υπομένεις τους χαιρετισμούς, αλλά μη νομίζεις ότι ξέμπλεξες. Μετά αρχίζουν οι
χαιρετούρες. Ούτε που θυμάσαι πόσες φορές χαιρέτισες μέσα στο καλοκαίρι την
Ασημίνα και τα άλλα παιδιά. Να έφερναν τουλάχιστον και κάνα καρπούζι (χωρίς
σπόρια, εννοείται), γιατί από πιστώσεις είμαστε σταθερά σε θλιβερές διαπιστώσεις…
Βέβαια, για τα γλέντια δίνονται κάποιες πιστώσεις, για την ικανοποίηση αιτημάτων
των πολιτιστικών φορέων του άρτου και του θεάματος. Ίσως μ’ αυτές θα γλυτώναμε
ένα-δυο σχολεία κάθε χρόνο από την κατάρρευση, μια παλιά βρύση, ένα αλώνι…
Για πρώτη φορά είχαμε και εγκαίνια δρόμου στην έναρξη κατασκευής του και όχι
στην αποπεράτωση που γίνεται συνήθως. Δεν πειράζει, ας τα κάναμε τα εγκαίνια!
Σάμπως είμαστε σίγουροι για την αποπεράτωση; Μη χάσουμε και τα εγκαίνια! Μη
μείνει κι ο Κουρέτας χωρίς πλακέτα…
Πέρυσι ο περιφερειάρχης, κατόπιν αυτοψίας, έδινε μια ελπίδα ότι θα γίνει το
παρατημένο κομμάτι του δρόμου στη λίμνη Στεφανιάδας και φέτος ζητούσε στοιχεία
για το έργο. Λες και δεν έχει τα στοιχεία στην Περιφέρεια, άμα θέλει να τα βρει…
Μιας και βρέθηκα στη Λίμνη Στεφανιάδας, θα αναφέρω και τη συναυλία της
Ματούλας Ζαμάνη, αν και δηλώνω άσχετος περί συναυλιών. Η Ζαμάνη εμφανίστηκε
με μπλουζάκι που έγραφε «Σώστε τα Άγραφα». Κατάλαβε την αξία αυτού του τόπου.
Κι εμείς χρόνια και ζαμάνια προσπαθούμε να πείσουμε κυβερνήσεις, ντόπιους και
ξένους αναπτυξιολόγους ότι αυτά τα βουνά δεν τα καταστρέφεις, μόνο τα
προστατεύεις…
Η ιστορία, όμως, θέλει και τη μυθολογία της… Ακόμη περισσότερο οι ιστορικές
στιγμές… Αυτό το ανέλαβε κάποιος αρθρογράφος, ο οποίος μετά την παρουσίαση
ενός βιβλίου έγραφε: «Το βιβλίο… κάτω από τον ιστορικό πλάτανο, όπου ξαπόσταινε
ο οπλαρχηγός αγωνιστής άνοιξε τις σελίδες του…». Στο μεταξύ, ο πλάτανος
φυτεύτηκε καμιά σαρανταριά χρόνια αργότερα. Τι τον εμποδίζει, βέβαια, να είναι κι
αυτός ιστορικός; Αφού καθόταν ο ήρωας και έπινε φραπέ στρίβοντας τσιγάρες…
Από το ταμπούρι του Καραϊσκάκη στον ιστορικό πλάτανο και βλέπουμε τι άλλο
ιστορικό θα ανακαλύψουμε. «Εθνικόν το αληθές» είπε κάποτε ο Διονύσιος Σολωμός,
αλλά ποιος ενδιαφέρεται πια για το αληθές…
Μετά τις ειδήσεις ακολουθούν τα αθλητικά. Γιατί να χαλάσω εγώ την πιάτσα; Το
ίδιο θα κάνω με αναφορά στο τουρνουά ποδοσφαίρου που έγινε στο Καταφύλλι και
σημείωσε τεράστια επιτυχία, κατά τους διοργανωτές του. Είχαμε και το Μουντιάλ,
αλλά δεν ήταν και τόσο σημαντικό. Τι να θυμάσαι από την Εθνική Ισπανίας όταν
έχεις την ομάδα του Ανθηρού; Πώς κατάφεραν τα θηρία και έχασαν όλα τα ματς;
Ξέραμε ότι δεν μπορούν να βγάλουν δήμαρχο, αλλά είναι άσχετοι και ποδοσφαιρικά.
Καλύτερα ν’ ασχοληθούν με την τσιλίκα.
Το κύπελλο το πήρε η Σπολάιτα (μια αποικία των Σελιπιανών κοντά στο Αγρίνιο),
οι άλλοι πήραν τα σχετικά μετάλλια (καμιά δεκαριά κιλά ήταν), οι διοργανωτές τη
δόξα κι όλοι επιτέλους κατάλαβαν ποια είναι τα σοβαρά προβλήματα του τόπου.
Ήρθε η ώρα να κλείσει αυτό το ιστορικό άρθρο. Σας συγχαίρω που είχατε την
υπομονή να το διαβάσετε! Ωστόσο, θέλω και κάτι ακόμη να σημειώσω, για να το
θυμάστε: Τώρα που μας τελείωσε η Φτύχω, θα ξαναπέσουμε και πάλι στη δυστύχω…
11/10/2026
Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026
Άγιο Όρος: Επέστρεψα για τρεις μέρες… και δεν ήθελα να φύγω
Μετρούσα τις μέρες για να επιστρέψω στο Άγιο Όρος. Όταν έφτασε η ώρα να φύγω, ήθελα να μείνω λίγο ακόμη. Μετά το πρώτο μου ταξίδι, επέστρεψα για τρεις μέρες στο Περιβόλι της Παναγίας. Έφτασα άυπνος, ύστερα από μια ολόκληρη νύχτα οδήγησης. Κι όμως, μόλις μπήκα στο Όρος, ένιωσα το μυαλό μου να ησυχάζει. Σαν να είχα αφήσει όλα όσα με απασχολούσαν κάπου έξω. Αυτό το ντοκιμαντέρ είναι το προσωπικό ημερολόγιο αυτής της επιστροφής.
Ξεκινάμε από τη Μονή Γρηγορίου και φτάνουμε στο κελί όπου φιλοξενηθήκαμε στις Καρυές. Συμμετέχουμε στον εσπερινό στη Μονή Κουτλουμουσίου και επιστρέφουμε για μαγείρεμα με αγιορείτικο τρόπο, όπου βοηθάω κι εγώ. Τη δεύτερη μέρα, μετά τη Θεία Λειτουργία στο κελί, ξεκινάμε με τα πόδια. Περνάμε από το κελί του Μπουραζέρη και τη Σκήτη του Προφήτη Ηλία, με προορισμό τη Μονή Παντοκράτορος. Εκεί γνωρίζουμε τον πατέρα Ιωσήφ, που μας προσφέρει μια μικρή ξενάγηση. Στην επιστροφή επισκέπτομαι και τη Σκήτη του Αγίου Ανδρέα στις Καρυές. Την τελευταία μέρα, η διαδρομή μάς οδηγεί στην Παναγούδα του Αγίου Παϊσίου και μέχρι τη Μονή Ιβήρων. Ανάμεσα στα προσκυνήματα, μοιραζόμαστε σκέψεις, κουβέντες, καθημερινές στιγμές και την εμπειρία του περπατήματος σε αυτόν τον τόπο. Είχα κλείσει τα social για αυτές τις μέρες και ήθελα να γνωρίσω όσο περισσότερο Άγιο Όρος μπορούσα.
Εύχομαι αυτό το βίντεο να σας μεταφέρει λίγη από την ησυχία που ένιωσα εκεί.
Άγιος Σωφρόνιος_Μεγάλη καὶ λεπτή εἶναι ἡ πονηριὰ τῆς συνείδησης τοῦ ἐμπαθοῦς ἀνθρώπου.
``` Στὴ θρησκευτικὴ ζωή, ὁ ἄνθρωπος ποὺ κυριαρχεῖται ἀπὸ κάποιο πάθος συχνὰ παρουσιάζει αὐτὸ τὸ πάθος ὡς ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς ὠφέλειας, ὄχι σπάνια μάλιστα καὶ ὡς ἀγώνα γιὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ.
Στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ποὺ παρέδωσε τὸν Ἑαυτό Του σὲ θάνατο γιὰ χάρη τῶν ἐχθρῶν Του, οἱ ἄνθρωποι εἶναι μερικὲς φορὲς ἕτοιμοι νὰ χύσουν ἀκόμη καὶ αἷμα, ὄχι ὅμως τὸ δικό τους, ἀλλὰ τοῦ «ἀδελφοῦ-ἐχθροῦ».```
Αχ αυτές οι γιαγιάδες που αγαπάνε τον Χριστό κάνουν θαύματα!
Η Συζήτηση με τον Άρη Σερβετάλη ολόκληρη εδω
ΑΓΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΣΕΛΙΕ (ΠΟΠΟΒΙΤΣ) ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ
ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΗΣΑΥΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗ «ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ» ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ: ΟΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΕΣ ΣΥΝΟΔΟΙ
Η αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας του Χριστού είναι κατά βάθος πάντοτε καθολική, διότι είναι πάντοτε θεανθρώπινη [[Ο άγιος Ιουστίνος εδώ με τον όρο «καθολική» δεν εννοεί φυσικά «ρωμαιοκαθολική», αλλά «οικουμενική, ολόκληρη και πλήρης, που εκφράζει το σύνολο της Εκκλησίας και την ενότητα όλων των μελών της εν Χριστώ».
Επειδή κεφαλή της Εκκλησίας είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός, η ζωή της δεν περιορίζεται σε τόπο, έθνος, εποχή ή ομάδα ανθρώπων. Αγκαλιάζει το όλον, και κάθε αληθινό μέλος της μετέχει σε αυτήν την ενότητα και πληρότητα. Δεν αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως ένα τοπικό, εθνικό ή μεμονωμένο ανθρώπινο σχήμα, αλλά ως ολόκληρη την Εκκλησία του Χριστού, μέσα στην οποία υπάρχει η πληρότητα της θεανθρώπινης ζωής και αλήθειας]]. Ο Θεάνθρωπος Χριστός αποτελεί την ουσία και την εγγύηση του ενιαίου και μοναδικού χαρακτήρα της εκκλησιαστικής αυτοσυνειδησίας, αφού Αυτός είναι η μοναδική Κεφαλή της Εκκλησίας. Τα πάντα στην Εκκλησία είναι καθολικά: το φρόνημα, η καρδιά, η συνείδηση, η βούληση, η ζωή, η προσευχή, το κάθε ιερό μυστήριο και η κάθε αγία αρετή[[Και εδώ ο άγιος Ιουστίνος χρησιμοποιεί το επίθετο «καθολικά» ακριβώς με την ίδια έννοια. Δεν εννοεί απλώς ότι όλα αυτά υπάρχουν «σε όλη την Εκκλησία», αλλά ότι καθένα από αυτά μετέχει στην ολότητα, στην ενότητα και στην πληρότητα του θεανθρώπινου σώματος της Εκκλησίας. Εννοεί ότι τίποτε μέσα στην Εκκλησία δεν είναι απομονωμένο ή ατομικό. Το φρόνημα του πιστού είναι εκκλησιαστικό φρόνημα· η προσευχή του εντάσσεται στην προσευχή ολόκληρης της Εκκλησίας· τα Μυστήρια δεν είναι ατομικές πράξεις αλλά γεγονότα του όλου Σώματος· ακόμη και η αρετή του κάθε μέλους βιώνεται εν Χριστώ και σε κοινωνία με ολόκληρο το εκκλησιαστικό σώμα.]]. Τούτον τον ευαγγελισμό εκφράζει, θεοπνεύστως, ο Απόστολος Παύλος λέγοντας: «Ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν(:Εμείς έχουμε τον νου και την σκέψη του Χριστού)» [Α΄ Κορ. 2, 16]. Αυτή η ολόπλευρη καθολικότητα αποκτά την δική της γλώσσα με τις Άγιες Οικουμενικές Συνόδους.
Το γεγονός αυτό αποτελεί τον τελειότερο παρατηρητή της καθολικής συνειδήσεως και αυτοσυνειδησίας της Εκκλησίας, της καθολικής θεανθρώπινης συνειδήσεως και αυτοσυνειδησίας της. Ο Θεός «ἐν ἁγίοις ἀναπαύεται», ενώ η αυτοσυνειδησία και η συνείδηση της Εκκλησίας «ἐν ἁγίοις» θεώνεται, θεανθρωπίζεται.
συνεχίζεται..
Θα έπρεπε να ενθαρρύνουμε περισσότερους Τούρκους να κάνουν τεστ DNA
Εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες είναι περίεργοι για την προέλευσή τους και διεξάγουν εκτεταμένη έρευνα μέσω τεστ DNA τα τελευταία χρόνια<Το γνωστό παραμύθι του καθεστώτος Ερντογάν που ομιλει για δήθεν "τουρκική υπεροχή", οθωμανικό επαναπροσδιορισμό, και υπεράσπιση του σουνιτικού ισλάμ σε μια ενιαία ιερή υπόθεση, αποτελεί μια ουτοπία από εκατομμύρια ανθρώπους που κατάγονται ουσιαστικά από " άλλα μέρη" στην Τουρκία. <Ας δούμε λοιπόν πώς έχουν τα πράγματα στο δήθεν "καθαρό " τουρκικό κράτος, όπως ο Τούρκος πρόεδρος διαδίδει, υποβάλοντας τους Τούρκους πολίτες σε ψυχολογική πίεση και άκρατη προπαγάνδα, μη αναφέροντας την αλήθεια.
"Θα έπρεπε να ενθαρρύνουμε περισσότερους Τούρκους να κάνουν τεστ DNA, ώστε να αρχίσουν να ανακαλύπτουν την πραγματική τους ταυτότητα. Θα σημάνει το τέλος του έθνους τους, καθώς θα ανακαλύπτουν σταδιακά την πραγματική τους ιστορία", αναφέρει μια ελληνική ανάρτηση σε κοινωνικό δίκτυο, αναφέροντας την πάσα αλήθεια, η οποία είναι το πρώτο και το μεγαλύτερο θύμα στην γειτονική Τουρκία.
Οι σύγχρονες γενετικές μελέτες δείχνουν ότι οι πληθυσμοί στην Ανατολία χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό ανάμειξης, αντανακλώντας τη μακρά ιστορία μεταναστεύσεων, κατακτήσεων και επιμειξιών στην περιοχή. Τα αποτελέσματα των τεστ DNA συχνά αναδεικνύουν ένα μωσαϊκό καταγωγών, το οποίο περιλαμβάνει στοιχεία από την κεντρική Ασία, την εγγύς ανατολή, τα Βαλκάνια και τη Μεσόγειο.
Έγκυροι αναλυτές και πολίτες θεωρούν ότι η αυξανόμενη δημοτικότητα των τεστ DNA συμβάλλει στην αναγνώριση της ιστορικής ποικιλομορφίας και στην αποδόμηση αυστηρά μονοδιάστατων εθνικών αφηγημάτων, ενισχύοντας την κατανόηση της κοινής κληρονομιάς με γειτονικούς λαούς.
Για παράδειγμα στο πλαίσιο του Κεμαλισμού, η τουρκική εθνική ταυτότητα επαναπροσδιορίστηκε με βάση την κοινή ιδιότητα του πολίτη, τη γλώσσα και το κοινό μέλλον, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από τη θρησκευτική ταυτότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (το σύστημα των μιλέτ) σε ένα κοσμικό, εθνικό μοντέλο.
Η περίφημη φράση του Κεμάλ «Ne mutlu Türk'üm diyene» («Τι ευτυχία για όποιον λέει "είμαι Τούρκος"») αντανακλά ακριβώς αυτή την προσέγγιση, ότι " η τουρκικότητα ορίζεται από τη δήλωση και τη συνείδηση του ατόμου, όχι από την καταγωγή του", και αυτό έγινε για να μην μάθουν οι επόμενες "τουρκικές" γενιές ότι δεν είναι Τούρκοι αλλά Έλληνες, Αρμένιοι, Σύροι κά, που αλλαξοπίστησαν .
Στην προσπάθεια δημιουργίας ενός ομοιογενούς έθνους-κράτους, το μοντέλο αυτό πίεσε για την ενσωμάτωση διαφόρων εθνοτικών και γλωσσικών ομάδων (όπως Κούρδων, Κιρκασίων, Λαζών, Ελλήνων, Αρμενίων κ.ά.) υπό μία ενιαία τουρκική ταυτότητα, συχνά παραβλέποντας ή περιορίζοντας την έκφραση των ιδιαίτερων πολιτισμικών τους στοιχείων, τα οποία χαρακτηρίζουν ακόμη και σήμερα τους Τούρκους πολίτες.
Κατά τα πρώτα χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας, επιστρατεύθηκαν θεωρίες όπως η «Τουρκική Ιστορική Θέση» (Türk Tarih Tezi), οι οποίες προσπάθησαν να συνδέσουν τους αρχαίους πολιτισμούς της Ανατολίας (όπως τους Χετταίους) με τους προερχόμενους από την Κεντρική Ασία Τούρκους, προκειμένου να νομιμοποιήσουν ιστορικά το νέο κράτος στα εδάφη του.
Ο κύριος στόχος ήταν η εξάλειψη κάθε ένοιας, ότι οι Τούρκοι πολίτες κατάγονται σε πολύ μεγάλο ποσοστό από την Ασία, αλλά επουδενί από χώρες των Βαλκανίων, του Καυκάσου, και την γειτονική Ελλάδα, που είναι η αλήθεια.
Η πολιτική της αφομοίωσης και της ενσωμάτωσης στην Τουρκία, εφαρμόστηκε μέσα από συγκεκριμένους κρατικούς μηχανισμούς και θεσμούς, με σκοπό τη μετάβαση από την πολυεθνοτική Οθωμανική Αυτοκρατορία σε μια ενιαία πλαστή εθνική ταυτότητα.
Η τουρκική γλώσσα καθιερώθηκε ως η μοναδική γλώσσα εκπαίδευσης και δημόσιας διοίκησης. Η χρήση άλλων γλωσσών στην εκπαίδευση ή στα μέσα ενημέρωσης περιορίστηκε σημαντικά για δεκαετίες.
Χαρακτηριστική ήταν η εκστρατεία «Πολίτη, μίλα Τουρκικά» (Vatandaş Türkçe Konuş) κατά τις πρώτες δεκαετίες της τουρκικής Δημοκρατίας το 1923.
Τουρκικός νόμος περί Επιθέτων (1934)
Το τουρκικό κράτος υποχρέωσε όλους τους πολίτες να υιοθετήσουν τουρκικά επίθετα, οδηγώντας στην αλλαγή ονομάτων που πρόδιδαν κουρδική, αρμενική, ελληνική, κιρκασιανή ή άλλη καταγωγή.
Χιλιάδες χωριά, πόλεις και τοπωνύμια στην Ανατολία που είχαν ιστορικά ονόματα (κουρδικά, αρμενικά, ελληνικά, γεωργιανά κ.λπ.) μετονομάστηκαν σε τουρκικά.
Οι συνέπειες αυτών των πολιτικών διέφεραν ανάλογα με την εθνοτική ομάδα.
Η άρνηση της ιδιαίτερης εθνοτικής ταυτότητας των Κούρδων, αντικαταστάθηκε με τη μακροχρόνια χρήση του όρου «Ορεινοί Τούρκοι» από το επίσημο κράτος, ενώ ο περιορισμός της γλώσσας τους προκάλεσε βαθιές κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις, τροφοδοτώντας συγκρούσεις που επηρεάζουν την Τουρκία μέχρι σήμερα.
Μουσουλμανικές μειονότητες (Λαζοί, Κιρκάσιοι, Βόσνιοι): Λόγω του κοινού θρησκευτικού υπόβαθρου (Σουνίτες Μουσουλμάνοι στην πλειονότητά τους), οι ομάδες αυτές ενσωματώθηκαν με μεγαλύτερη ευκολία στον αστικό ιστό και την οικονομική ζωή.
Ωστόσο, η πολιτισμική τους έκφραση και η διατήρηση των γλωσσών τους (όπως η λαζική ή η αδιγείαια/κιρκασιανή) περιορίστηκαν σημαντικά, με αποτέλεσμα οι νεότερες γενιές να είναι σε μεγάλο βαθμό εκτουρκισμένες.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η προσέγγιση αυτή έχει υποστεί αλλαγές. Υπό την πίεση των εγχώριων αιτημάτων για εκδημοκρατισμό και των ενταξιακών κριτηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το τουρκικό κράτος επέτρεψε ορισμένες παραχωρήσεις, όπως ιδιωτικά μαθήματα σε μειονοτικές γλώσσες, τηλεοπτικές εκπομπές (π.χ. το κρατικό κανάλι TRT Kurdî) και πανεπιστημιακά τμήματα ζωντανών γλωσσών, αν και η συζήτηση για τα πλήρη πολιτισμικά δικαιώματα παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα στη χώρα.
Τα τελευταία χρόνια, η αυξανόμενη πρόσβαση σε εμπορικά τεστ DNA και η λειτουργία της επίσημης κρατικής διαδικτυακής πύλης της Τουρκίας (e-Devlet), η οποία επέτρεψε στους πολίτες να βλέπουν το γενεαλογικό τους δέντρο βάθος δεκαετιών, έχουν ήδη φέρει πολλούς Τούρκους πολίτες αντιμέτωπους με τις πολυπολιτισμικές ρίζες τους.
Πολλοί πολίτες, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Μαύρη Θάλασσα (Πόντος) ή η Νοτιοανατολική Τουρκία, δείχνουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την τοπική ιστορία, τις χαμένες γλώσσες (όπως τα ποντιακά ελληνικά ή τα αρμενικά) και τις παραδόσεις των προγόνων τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποποιούνται την τρέχουσα πολιτική τους ταυτότητα.
Το τι θα γίνει όμως τελικά όταν οι Τούρκοι πολίτες αναγνωρίσουν ότι έχουν Έλληνες ή Αρμένιους προγόνους, και το εάν θα συνεχίσουν να αυτοπροσδιορίζονται γενικά ως "Τούρκοι", αυτό θα το αφήνουμε στην φαντασία της σημερινής κυβέρνησης της Άγκυρας.
Όλα αλλάζουν και όλα κινούνται, αλλά στο τέλος φτάνουν στο αρχικό τους σημείο, και αυτή είναι η πάσα αλήθεια.
Εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες είναι περίεργοι για την προέλευσή τους και διεξάγουν εκτεταμένη έρευνα μέσω τεστ DNA τα τελευταία χρόνια
Εκατέρωθεν του φακού
Ο Παύλος και ο Λέων Μελάς στην εξοχή με ποδήλατο, 1899
Με αφορμή την επέτειο θανάτου του στρατιωτικού Παύλου Μελά, μοιραζόμαστε φωτογραφίες του από το Αρχείο της Οικογένειας Μελά–Δραγούμη, μέσα από τη νέα έκδοση του ΜΙΕΤ που κυκλοφορεί σήμερα με τίτλο:
«Εκατέρωθεν του φακού: Οι φωτογραφίες από το Αρχείο Οικογένειας Παύλου Μελά και Ναταλίας Δραγούμη» (κείμενα: Κωνσταντίνος Φιολάκης / Αλίκη Τσίργιαλου).
Όπως αναφέρει στην εισαγωγή της έκδοσης η Ναταλία Ιωαννίδη:
«Ένα υλικό, όχι ξεχασμένο και καταχωνιασμένο, αλλά φυλαγμένο “προσωρινά” για πάνω από έναν αιώνα, με σεβασμό και στοργή, αλλά –εξ ανάγκης– όχι πάντα με την απαιτούμενη φροντίδα.
Πρόκειται για φωτογραφίες και ποικίλα έγγραφα τεκμήρια των οικογενειών Μελά και Δραγούμη, δύο σημαντικών οικογενειών που χάραξαν ένα βαθύ ίχνος στην ιστορία του τόπου από τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 20ού.
Στο πέρασμα των πολλών αυτών χρόνων υπήρξαν απώλειες και φθορές. Όμως, το μεγαλύτερο μέρος —θέλω να ελπίζω— διατηρήθηκε “ζωντανό”, επιδεικνύοντας αξιοθαύμαστη αντοχή και θέληση για επιβίωση, και περιμένοντας υπομονετικά την κατάλληλη ευκαιρία για να αναδειχθεί.
Την ευκαιρία αυτή την προσφέρει σήμερα το ΜΙΕΤ με την έκδοση μέρους των φωτογραφιών, οι οποίες ζωντανεύουν τη ζωή των δύο οικογενειών, αλλά μέσω αυτής και την αθηναϊκή κοινωνία της εποχής, τον τρόπο ζωής της, τον ρομαντισμό και τον ιδεαλισμό του 19ου αιώνα, καθώς και το πέρασμα στον δύσκολο και πιο προσγειωμένο 20ό, που πολλά από τα μακρόβια μέλη τους πρόλαβαν να τον ζήσουν.»
Ο Παύλος Μελάς, αγκαλιά με τον γιο του Μίκη, στον κήπο του σπιτιού του στην Κηφισιά, π. 1898.
Ο Παύλος Μελάς με παραδοσιακή ενδυμασία χωρικού στο Άργος ή στο Ναύπλιο, 1896
Ο Παύλος Μελάς, με γένια σε ένδειξη πένθους για τονπατέρα του, μετά τον ατυχή Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Στο κουτί με τις γυάλινες πλάκες υπάρχει επιγραφή της Ναταλίας Δραγούμη-Μελά: «Παύλος θυμωμένος και με γένεια».
ΜΙΕΤ - Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τράπεζας
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
