Οι άγιοι και τα ζώα

  

Γράφει  ο  π.ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ*

Η σχέση των ανθρώπων προς τα ζώα θα πρέπει ίσως να παρουσιασθεί κάτω από το πρίσμα της δημιουργίας του κόσμου. Διαβάζουμε σχετικά στη Γένεση: ´και εποίησεν ο Θεός τα θηρία της γης κατά γένος, και τα κτήνη κατά γένος αυτών και πάντα τα ερπετά της γης κατά γένος αυτών, και είδεν ο Θεός ότι καλόν´ (Γεν. 1,25).
Μετά τη δημιουργία του ανθρώπου, του δίδεται η εξουσία πάνω στα ζώα: «και άρχετε των ιχθύων της θαλάσσης και των πετεινών του ουρανού και πάντων και πάσης της γης και πάντων των ερπετών επί της γης» Γεν. 1,28. Η εξουσία αυτή των ζώων επιτείνεται με την επακόλουθη ονοματοθεσία, όταν ο Θεός φέρνει όλα τα ζώα μπροστά του για να τους δώσει το όνομά τους: «ιδείν τι καλέσει αυτά» Γεν. 2,19. Eτσι ο άνθρωπος εξουσιάζει τα ζώα, όπως και όλη την κτίση, ως δημιούργημα «κατ? εικόνα Θεού». Τα ζώα έβλεπαν τον άνθρωπο ως κορωνίδα όλης της δημιουργίας γι´ αυτό όχι μόνο υποτάσσονται σ´ αυτόν, αλλά ζούσαν και αρμονικά μεταξύ τους.
Η πτώση των πρωτοπλάστων δεν είχε μόνο μια ριζική αλλαγή στη σχέση ανθρώπου
– Θεού, αλλά και ανθρώπου και δημιουργίας. Eχοντας αμαυρώσει το κατ? εικόνα, και στερημένος τη θεία χάρη, ο άνθρωπος τώρα αντιμετωπίζεται εχθρικά από τα άλογα ζώα: «τα θηρία και πάντα τα ζώα της γης γυμνωθέντα τούτον της πρώτης θεασάμενα δόξης καταφρονήσαντα αυτού, ετραχύνθησαν άπαντα ευθύς κατ´ αυτού» (ΣΥΜΕΩΝ ΝΕΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ, Λόγοι Ηθικοί, 1,2, Sources Chretienes 122, σελ. 190).
Αποτέλεσμα, άλλα να τα φοβάται και άλλα ζώα να τον φοβούνται.
Σε αρκετές περιπτώσεις της Π.Δ. βλέπουμε και πάλι την προπτωτική σχέση ανθρώπου
– ζώων, στον Προφήτη Ηλία δίνεται ρητά η υπόσχεση ότι θα του παρέχεται μέριμνα για την τροφή του, «εντελούμαι τοις κόραξιν τρέφειν σε εκεί» βασ. Γ´, 17, 4. Βλέπουμε τον κόρακα, ένα κατ? εξοχήν μισότεκνο πουλί
-που δεν μεριμνάει ούτε για τα ίδια του τα νεογνά- να μεταφέρει κρέας και ψωμί στον προφήτη.
Ο Ιωνάς παραμένει στην κοιλιά του κήτους επί τρεις ημέρες (σημείον Ιωνά) προτυπώνοντας την τριήμερον ταφή και ανάστασιν του Κυρίου. Αργότερα, στη Βαβυλώνεια αιχμαλωσία ο Δανιήλ μένει αβλαβής μέσα στο λάκκο των λεόντων: «οι δε ενέβαλον αυτόν εις τον λάκκον των λεόντων και ήν εκεί ημέρας έξ» Δανιήλ, 12, 31.
Στην Καινή Διαθήκη ο Κύριος μας ερχόμενος στον κόσμο δέχεται τη στοργή των αλόγων ζώων: «και εσπαργάνωσεν αυτόν, και ανέκλινεν αυτόν εν φάτνη» Λουκ. 2,7.
Αργότερα, όταν ο Χριστός ετοιμάζεται για να κηρύξει στον κόσμο με την επί σαράντα ημέρες νηστεία, βλέπουμε να ζει ανάμεσα στα θηρία της ερήμου: «και ήν εκεί εν τη ερήμω ημέρας τεσσαράκοντα… και ήν μετά των θηρίων, και οι άγγελοι διηκόνουν αυτόν» Μάρκ. 16, 18. Στο θαύμα της θεραπείας του δαιμονιζομένου ο Χριστός προστάζει τα δαιμόνια και πηγαίνουν στους χοίρους, που πέφτουν στη λίμνη, σε ζώα ακάθαρτα, Αυτό είναι μία ένδειξη ότι τα ζώα προσβάλλονται από τους δαίμονες.
Στους βίους των αγίων βλέπουμε ότι είναι άπειρες οι περιπτώσεις των μαρτύρων που ρίχνονται ως βορά των αγρίων θηρίων και όχι μόνο δεν βλάπτονται από αυτά, αλλά και με την στάση τους δείχνουν (σκύψιμο της κεφαλής, γλύψιμο πληγών) να υποτάσσονται στους μάρτυρες δείχνοντας μ? αυτό ότι ο Θεός «και θήρας αυτοίς υπείκειν παρασκευάζει, διατηρούσι το κατ? εικόνα και καθ? ομοίωσιν άσπιλον» Μηναίον Μαρτίου, εκδ. ?Φωτός´ 1982, σελ. 28β – 29α. Από τα θαύματα αυτά αξίζει να σταχυολογήσουμε μερικές ενδεικτικές περιπτώσεις από τα συναξάρια των αγίων.
Οι άγιοι Τρόφιμος και Δορυμέδων δίδονται ως τροφή σε άγρια αρκούδα και, επειδή μένουν αβλαβείς, σε λεοπάρδαλη και μετά σε λιοντάρι.
Επειδή και το λιοντάρι δεν τους πείραξε, παρακινημένο από τον θηριοδαμαστή να τους επιτεθεί, όρμησε κατ´ εκείνου και τον κατεσπάραξε ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ, Συναξαριστής, εκδ. Κυψέλη, 19 Σεπτ.
Ο άγιος Αλέξανδρος επίσκοπος Ιεροσολύμων καταδικάστηκε να σπαραχθεί από τα θηρία, μετά όμως από την προσευχή του άλλα τον προσκυνούσαν σκύβοντας την κεφαλή τους και άλλα του έγλυφαν τις πληγές.
Επίσης τα συναξάρια μας διηγούνται πολλές περιπτώσεις όπου τα ζώα υπηρετούν τους αγίους ποικιλοτρόπως.
Ο άγιος Κόπριος σαν νήπιο τρεφόταν από μια κατσίκα η οποία ?βόσκουσα με άλλες, όταν ερχόταν καιρός να βυζάνει το παιδίον κατέβαινεν από το βουνό και αφού εβύζαινεν το παιδίον εγύριζε εις την συνήθη βοσκήν´. Ο ίδιος άγιος ανεβαίνοντας στο βουνό με όνο φορτωμένο που τον επλήγωσε μία αρκούδα «έπιασεν την άρκτον και της εφόρτωσε τα ξύλα ειπών θα κάνεις την υπηρεσίαν του όνου όν επλήγωσες έως ου υγιαίνει εκείνος´…» Ό.π., 24 Σεπτ..
Στην περίπτωση του Αγίου Μακαρίου του Ρωμαίου τα λιοντάρια έγιναν αιτία να συναισθανθή την αμαρτωλότητά του: έρχονταν καθημερινά στο κελί του δύο λιοντάρια και τον κρατούσαν συντροφιά. Μια βραδιά πειράχθηκε από σαρκικό λογισμό και το θεώρησε μεγάλη αμαρτία, γιατί τα λιοντάρια δεν έρχονταν κοντά του για δέκα μέρες Ό.π., 23 Σεπτ..
Πολύ γνωστή μας είναι η περίπτωση του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, όπου ένα λιοντάρι τον υπηρετούσε και όταν πληροφορήθηκε από τον υπηρετούντα μοναχό την τελευτή του Αγίου και όταν το οδήγησαν εκεί «μεγάλα βρυχήσας εξέπνευσε».
Ενα άλλο λιοντάρι βοήθησε τον γέροντα Ζωσιμά να θάψει το λείψανο της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας: «Ευθύς δε άμα τω ρήματι τοις προσθίοις ποσίν όρυγμα ο λέων, όσον ήρκει, εποίησε το σώμα θαπτόμενον».
Επειδή οι βίοι των παλαιών αγίων φαίνονται κάπως απομακρυσμένοι από το σύγχρονο κόσμο θα ήταν, ίσως, παράλειψη να μην αναφέρουμε πιο κοντινούς μας αγίους και Γέροντες των ημερών μας.
α. Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ: στο βίο του αγίου αναφέρεται ότι τον υπηρετούσε μία αρκούδα η οποία είχε ως «διακόνημα» να «σερβίρει» τους επισκέπτες του Αγίου: καμιά φορά έστελνε την αρκούδα για «θέλημα».
«Αντί να φοβίζεις τους ανθρώπους, Μίσα, πήγαινε καλλίτερα και να μου φέρεις τίποτε καλό… Η αρκούδα γύριζε πίσω κρατώντας στα μπροστινά της πόδια μια κηρήθρα μέλι» Ε. ΓΚΟΡΑΪΝΩΦ, Αγ. Σεραφείμ του Σάρωφ, εκδ. Τήνος, σελ.66..
β. Ο άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης ποτέ δεν ανέβηκε στα ζώα γιατί δεν ήθελε να τα κουράζει.
γ. Στο βίο του γέροντος Παϊσίου βλέπουμε ότι τον πλησίαζαν και έπαιρναν τροφή τα άγρια πουλιά. Οταν κάποιος διανοούμενος του δήλωσε ότι πιστεύει σε μια δύναμη, αλλά όχι στο Χριστό, η απάντηση ήταν: «Εσύ είσαι πιο κουτός και από τη σαύρα». Για μεγάλη έκπληξη του ερωτήσαντος, ο γέροντας ρώτησε μια σαύρα αν υπάρχει ο Χριστός και η σαύρα κούνησε καταφατικά το κεφάλι της.
Μια άλλη χαρακτηριστική περίπτωση με το γέροντα Παΐσιο, που μας θυμίζει τον Προφήτη Ηλία, είναι η εξής: «Την Κυριακή του τυφλού ήταν άρρωστος, εξαντλημένος και νηστικός, βγαίνει στην αυλή λίγο στενοχωρημένος γιατί δεν είχε τι να φάει. Κοιτάζει προς τη θάλασσα και είδε να υψώνεται στον ουρανό ένα μεγάλο πουλί, σα γεράκι η αετός, που κρατούσε στα νύχια του ένα μεγάλο ψάρι. Καθώς έφτασε πάνω στο κελί, άφησε το ψάρι κι εκείνο έπεσε μπροστά στα πόδια του, ο γέροντας προσευχήθηκε, το μαγείρεψε και το έφαγε.» ΜΟΝΑΧΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, Ο Γέρων Παΐσιος, σελ. 275.
Οπως φαίνεται βλέπουμε ότι γίνεται μία διάκριση ανάμεσα στα άγρια ζώα: οι άγιοι, ενώ αγαπούν τα ζώα γενικά, με την προσευχή τους διώχνουν ή θανατώνουν τα επιζήμια, (πουλιά, φίδια, ακρίδες), όταν αυτά γίνονται αιτία να δεινοπαθεί και να υποφέρει ο άνθρωπος.
Το κέντρο της αγάπης είναι πρώτα ο Θεός, έπειτα ο άνθρωπος και μετά τα ζώα σε σχέση, όμως, με το αν ωφελούν ή βλάπτουν τον άνθρωπο, που ωφελούμενος δοξάζει γι? αυτό τον Θεό.

*Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος
Ι. Μ. Κυδωνίας και Αποκορώνου

 

Η συνέχεια :Ο ερημίτης μοναχός Αμβρόσιος και η λύκαινα ...ΕΔΩ

Οι Ολιγάρχες Γιορτάζουν Την Αποκατάσταση Του Διεφθαρμένου Κοινοβουλευτισμού

 Σταύρος Καλεντερίδης: Ντροπιαστική εορτή για την υποτιθέμενη αποκατάσταση της δημοκρατίας 

 👉 Ο αστικός μύθος και η διαφορά δημοκρατίας και κοινοβουλευτισμού (ολιγαρχίας) 

👉 Οι κομματικοί κοτζαμπάσηδες που πανηγυρίζουν πάνω στην ακρωτηριασμένη Κύπρο 

👉 Η Ελλάδα έχει ανάγκη μια πραγματική πολιτική επανάσταση, νέο σύνταγμα και πολίτευμα

"..οι φακοί με τους οποίους βλέπομε τον ήλιο, τον Χριστόν.."

 

Όπως, όταν κάθεσαι μέσα στο σκοτάδι και ξαφνικά έρχωμαι και σου ρίχνω στο πρόσωπο έναν προβολέα, ανοίγεις τα μάτια σου καλά καλά, το ίδιο θα νοιώσης, όταν διάβασης τα βιβλία που έγραψαν οι Πατέρες της Εκκλησίας. Τα βιβλία αυτά γίνονται οι φακοί με τους οποίους βλέπομε τον ήλιο, τον Χριστόν.

Μακαριστός  Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης

Της τέχνης τα καμώματα..

εγκατάλειψη

Tα μωρά δεν πρέπει να τ' αφήνετε να κλαίνε.
Aμέσως να τα παίρνετε αγκαλιά. Aλλιώς
υπόκειται σε πρόωρη ανάπτυξη
το αίσθημα εγκατάλειψης ενηλικιώνεται
αφύσικα το παιδικό τους τραύμα
βγάζει δόντια μαλλιά νύχια γαμψά μαχαίρια.

Κική Δημουλά

Φορεσιές από το Μέτσοβο

 

Οι απαρχές της αιρέσεως του Οικουμενισμού

  

(Α και Β μέρος)

Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΜΙΑΣ ΣΚΗΤΗΣ

Το έτος 1754 η Σκήτη της Αγίας Άννης, στο Άγιον Όρος, αποφάσισε να κτίσει μεγαλύτερο Κυριακό. Χρειάσθηκαν πολλά χρήματα. Οι Χριστιανοί έστειλαν από παντού βοήθεια εις μνημόσυνον γονέων και συγγενών. Τα μνημόσυνα όμως που έπρεπε να γίνουν στη σκήτη, και που εντάσσονταν σε αγρυπνίες, κούραζαν τους μοναχούς και δεν μπορούσαν να δουλέψουν την επομένη. Για το λόγο αυτόν, ύστερα από συμβουλή του κοινού τους πνευματικού παπά – Φιλοθέου του Πελοποννησίου, άρχισαν να κάνουν τα μνημόσυνα τις Κυριακές που, λόγω της αργίας, δεν επρόκειτο έτσι και αλλιώς να δουλέψουν.

Η καινοτομία μαθεύτηκε στο υπόλοιπο Όρος και προκάλεσε αντιδράσεις. Οι Αγιαννανίτες όπου πήγαιναν γίνονταν αντικείμενο ελέγχων γιατί μνημόσυνο νεκρών την Κυριακή ήταν κάτι το πρωτάκουστο και αντέβαινε στο αναστάσιμο της Κυριακής. Τότε μερικοί από τους μοναχούς της Σκήτης εξομολογήθηκαν στον πνευματικό ότι έχουν πρόβλημα συνειδήσεως. Ο πνευματικός τους επέτρεψε να αποχωρούν από τον ναό μόλις άρχιζε το μνημόσυνο. Η αποχώρηση όμως αυτή αναστάτωσε όσους έμεναν, εφ’ όσον ήταν έμπρακτος έλεγχος. Έτσι άρχισε στο Άγιο Όρος η περίφημη «περί μνημοσύνων έρις» που έμεινε στην Ιστορία.

Ο ΔΙΩΓΜΟΣ

Στην Αγία Άννα εκείνο τον καιρό έμενε ο πρώην Πατριάρχης Κων/λεως Κύριλλος. Όταν άκουσε για την αποχώρηση ορισμένων από τα μνημόσυνα της Κυριακής είπε: «Εγώ όταν ήμουν στον θρόνο, συνεχώς έδινα άδεια και έψαλλαν την Κυριακή μνημόσυνα νεκρών» Τα λόγια αυτά του πρώην Πατριάρχου ενίσχυσαν τους καινοτόμους που, με το επιχείρημα ότι η Κωνσταντινούπολις κάνει μνημόσυνα τις Κυριακές, εξασκούσαν ηθική βία στους διστάζοντας. Το πείσμα των καινοτόμων δεν άργησε να μεταβληθεί σε μίσος, και το μίσος σε διωγμό αυτών που δε δέχθηκαν τελικά να υποκείψουν.

Η Σκήτη της Αγίας Άννης υπάγεται στη Μεγίστη Λαύρα. Κατήγγειλαν λοιπόν στη Λαύρα οι καινοτόμοι τους διαφωνούντες σαν ταραχοποιούς. Οι Λαυριώτες, χωρίς να καλέσουν τους κατηγορουμένους σε απολογία, έβγαλαν αμέσως αφορισμό εναντίον τους και διέταξαν τους Αγιαννανίτες να μη τους δέχονται ούτε στην εκκλησία, ούτε στα κελλιά, ούτε στο μύλο. Ο μύλος ήταν μοναδικός στην περιοχή και η απαγόρευση να τον χρησιμοποιήσουν ήταν καίριο πλήγμα για τη διατροφή τους. Οι υπερασπιστές της Παραδόσεως έδωσαν τόπο στην οργή και έφυγαν από την Αγία Άννα, αφήνοντας τα κελλιά τους, μερικοί σε προχωρημένη ηλικία, «μάλλον ελόμενοι κακουχείσθαι διά την εκκλησιαστικήν αλήθειαν ή πρόσκαιρον έχειν αμαρτίας απόλαυσιν». Αλλά, όπου και αν βρήκε καταφύγιο ο καθένας, οι Αγιαννανίτες δεν τους άφηναν ήσυχους. Κοινοποιούσαν τον Λαυρεωτικό αφορισμό σε όλες τις Σκήτες και τις Μονές επισυνάπτοντας και ονομαστικό κατάλογο, όλων αυτών που είχαν εκφράσει δημόσια την υποστήριξή τους προς την Παράδοση, έστω και αν δεν υπήρξαν ποτέ κάτοικοι της Αγίας Άννας. Και απαιτούσαν να εκδιωχθούν αμέσως! Στο διωγμό αυτόν πρωτοστάτησαν δύο Επίσκοποι που συνέπεσε να βρίσκονται τον καιρό εκείνο στο Όρος: ο προαναφερθείς πρώην Κων/λεως Κύριλλος (που είχε και την ιδέα για τον μύλο), και ο Μητροπολίτης πρώην Χαλεπίου Γεννάδιος. Οι ορθόδοξοι διώχνονταν σαν αφορισμένοι και αιρετικοί. Τους ονόμασαν χλευαστικά «Κολλυβάδες» και διέδωσαν εμπιστευτικά ότι ήσαν δήθεν μασόνοι. Ο τελευταίος αυτός χαρακτηρισμός έκανε μεγάλη εντύπωση στους απλούστερους μοναχούς, που ήσαν και η πλειονότης, και οι οποίοι μόλις τον άκουσαν, χωρίς να ερευνούν περισσότερο, αποστρέφονταν τους συκοφαντούμενους με όλη τους την ψυχή. Ακόμη και ο λαϊκός καραβοκύρης, που έκανε την συγκοινωνία, δεν δεχόταν Κολλυβά στο πλοίο του!

«ΘΕΛΕΙΣ ΜΗΛΟΝ ΕΠΑΡΕ, ΘΕΛΕΙΣ ΚΥΔΩΝΙΝ ΛΑΒΕ»

Μπροστά στην κατάσταση αυτήν οι παραδοσιακοί μοναχοί αποφάσισαν να καταφύγουν για τη δικαίωση και προστασία τους στο Πατριαρχείο. Για το σκοπό αυτό μαζεύτηκαν στο κελλί του παπα – Παρθενίου του Ζωγράφου του Σκούρτου. Εκεί έγραψαν ομολογία πίστεως που την υπέγραψαν όλοι οι παρόντες, και αργότερα και πολλοί άλλοι, και την έστειλαν στο Πατριαρχείο μαζί με αναφορά για τα γεγονότα. Οικουμενικός Πατριάρχης ήταν τότε ο Θεοδόσιος Β΄ ο Κρής, μεγάλη δε επιρροή στη Σύνοδο είχε ο Νικομηδείας Μελέτιος και ο Ιεροσολύμων Σωφρόνιος. Το Πατριαρχείο απάντησε τον Ιούνιο του 1772. Έγραφε: «… Οι μεν γαρ εν Σάββασι τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων καλώς ποιούσιν, οι δε δ’ άν εν Κυριακή ουκ υποκείνται κρίματι…»

Μετά ένα έτος, τον Ιούνιο του 1773, το Πατριαρχείο ξαναέγραψε: «… Ούτε οι εν Σαββάτω τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων να μέμφονται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας, ούτε εκείνοι ανθιστάμενοι προς αυτούς, δηλαδή τους καλώς τελούντας εν Σαββάτω τα μνημόσυνα, να τους ονομάζουν αιρετικούς και καινοτόμους, ή άλλα τοιαύτα δύσφημα ονόματα να επιφέρωσι κατ’ αυτών αδίκως, και να ταράττωσι και την των λοιπών μοναχών ησυχίαν αλλά να ειρηνεύσωσι και να συγκοινωνώσι…»

Σε μια τρίτη επιστολή, λίγο μετά την προηγούμενη ξαναγράφει το Πατριαρχείο ότι «οι εν Σαββάτω τελούντες τα των αποιχομένων μνημόσυνα, κατά το αρχαίον της Εκκλησίας έθος» δεν πρέπει «να μέμφωνται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας» και ότι «όλοι οι εν σκήταις ασκούμενοι… να έπωνται και να ακολουθώσιν απαρασαλεύτως εις την φυλαττομένοιν εν τοις Μοναστηρίοις τάξιν και συνήθειαν περί των μνημοσύνων…».

Ήταν φανερό ότι το Πατριαρχείο δεν ήθελε να πει την αλήθεια καθαρά, ότι οι Κολλυβάδες έχουν δίκαιο και να σταματήσει η παρανομία, γιατί από καιρό ήδη το ίδιο παρανομούσε κάνοντας μνημόσυνα τις Κυριακές, για να ευχαριστήσει την κοσμικοφροσύνη των αρχόντων. Εφαρμόζοντας όμως Φαναριωτική πολιτική δίνει μια λύση που αν την εφήρμοζαν οι καινοτόμοι θα σταματούσε η παρανομία και κάθε έρις, γιατί κανένα Μοναστήρι δεν έκανε μνημόσυνα Κυριακή.

ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΠΑΪΣΙΟΥ

Μόλις οι διώκτες των Κολλυβάδων πήραν στα χέρια τους την διακήρυξη του Πατριαρχείου ότι «ουκ υποκείνται κρίματι» έγιναν αχαλίνωτοι. Λησμόνησαν όχι μόνον το σχήμα του μοναχού που έφεραν αλλά και το χριστιανικό τους βάπτισμα, και ακολούθησαν την οδό του Κάϊν. Στην αρχή επιχείρησαν δυο φορές να δολοφονήσουν τον ασκητικό και ενάρετο Καππαδόκη μοναχό Σίλβεστρο. Την πρώτη φορά του έριξαν πέτρα καθώς περνούσε έξω από την Αγία Άννα. Την δεύτερη φορά, όταν μπήκε σε πλοίο για να φύγει από το Όρος, έπεισαν τον πλοίαρχο να τον σκοτώσει καθ’ οδόν. Όμως ο πλοίαρχος μετάνοιωσε και έτσι ο γέρο Σίλβεστρος γλίτωσε και έφθασε στην Πάρο. Για να γίνουν αποτελεσματικοί οι αββάδες της Αγίας Άννας και της Νέας Σκήτης, προσκάλεσαν τον αρχιληστή καπετάν – Μάρκο, του έδωσαν 700 αργυρά νομίσματα και τα ονόματα ένδεκα μοναχών Κολλυβάδων, που παρέμεναν ακόμη στα όρια των δύο Σκήτεων. «Οι μοναχοί αυτοί, του είπαν, είναι μάγοι και μασόνοι και κάνουν μεγάλο κακό στο Όρος. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να γλιτώσει ο τόπος παρά μόνον αν φονευθούν».

Τα παλικάρια του καπετάν – Μάρκου έφθασαν στο Κυριακό της Άγίας Άννης Σάββατο βράδυ, παραμονή της εορτής των Αγίων Πάντων του έτους 1773, ενώ είχε αρχίσει η αγρυπνία. Μπήκαν στο ναό και ζήτησαν οδηγό να τους δείξει τις καλύβες των μελλοθάνατων. Οι αββάδες υπέδειξαν κάποιον Τιμόθεον αλλά αυτός δεν ήθελε να πάει. Τον έπεισαν λέγοντας ότι πρέπει να κάνει υπακοή. Όταν έφυγαν οι ληστές με τον Τιμόθεο αυτοί συνέχισαν τον Προοιμιακό. Ο Τιμόθεος έδειξε στους ληστές την πόρτα του Παϊσίου και έφυγε. Ο ιερομόναχος Παϊσιος κατοικούσε στην καλύβη του προφήτη Ηλιού, πάνω από το Κυριακό της Αγίας Άννης και ήταν καλλιγράφος. Οι αντικολλυβάδες τον μισούσαν πολύ γιατί τους αποστόμωνε σε κάθε συζήτηση. Οι ληστές εισέβαλαν στην καλύβη του παπα – Παϊσίου, άρπαξαν ό,τι βρήκαν και τον ξυλοκόπησαν άγρια, γιατί δεν πίστευαν ότι δεν είχε κρυμμένα χρήματα. Τέλος ζήτησαν φαγητό και, αφού έφαγαν, φόρτωσαν στον παπά – Παϊσιο και τον γέροντά του Θεοφάνη τα κλοπιμαία και τους ζήτησαν να τους οδηγήσουν στον παπα – Αγάπιο, που ήταν τρίτος στη λίστα. Οι Πατέρες όμως δε μαρτύρησαν τις καλύβες των άλλων, παρά τους δαρμούς και τις ύβρεις. Η θλιβερή συνοδεία, έφθασε στο Κυριακό την ώρα που έψαλλαν την εβδόμη ωδή. Οι εξαντλημένοι από τους δαρμούς και τα βάρη πατέρες ακούμπησαν πίσω από το άγιο βήμα, και οι ληστές μπήκαν στην εκκλησία και φώναξαν έξω τους συνασκητές των μελλοθανάτων, για να τους δείξουν «το καλό κυνήγι». Αυτοί έβγαιναν λίγοι – λίγοι και, όπως γράφει ο Αθανάσιος Πάριος «στοχαζόμενοι συνομίλουν. Και ην να εκπλαγή τινας δια την τόσην απανθρωπίαν εκείνων των ασκητών… Καθ’ ότι ενώ έβλεπον τους αδελφούς αυτών εις τοσαύτην αθλίαν κατάστασιν, ουδείς ευρέθη ίνα είπη, τι τούτο εις αυτούς;… ουδείς ηκούσθη ίνα εκβάλη λόγον συμπαθείας εκ του στόματος.. τινάς δεν δείχνει έλεος εις εκείνους όπου κάθηνται δεδεμένοι οπίσω εις το βήμα, εκδεχόμενοι τον θάνατον». Αφού οι ληστές λεηλάτησαν και το κελλί του παπα – Γαβριήλ χωρίς να βρούν τον ίδιο, φόρτωσαν τα νέα κλοπιμαία σε κάτι λαϊκούς κτίστες που βρέθηκαν εκεί, και πήγαν στη Νέα Σκήτη την ώρα που οι εκεί πατέρες, έβγαιναν από τη λειτουργία. Ούτε αυτοί δεν έδειξαν την ελάχιστη χριστιανική συμπάθεια προς τους δύο καταδίκους, μόνον παρατηρούσαν το μαρτύριο από μακριά. Οι ληστές κατέβασαν τον παπα – Παϊσιο και τον γέροντα Θεοφάνη στο γιαλό, όπου είχαν το πλοίο τους, έδεσαν πέτρες στο λαιμό τους, ανοίχθηκαν λίγο και, λέγοντάς τους: «Σκυλιά, γιατί δεν θέλετε να κάνετε κόλλυβα τις Κυριακές, όπως λέγουν οι Πατριάρχες και οι πνευματικοί του Όρους;» τους έριξαν από το πλοίο στη θάλασσα, μπροστά στα μάτια όλου του πλήθους των μοναχών της Νέας Σκήτης, προσθέτοντας στους Αγίους Πάντες, που γιόρταζαν εκείνη την ημέρα, άλλους δύο οσιομάρτυρες.

Ο ΑΦΟΡΙΣΜΟΣ

Το ισχυρότερο πλήγμα κατά των Κολλυβάδων το έδωσε το Πατριαρχείο Κων/λεως το έτος 1776, πατριαρχεύοντος του Κων/λεως Σωφρονίου Β΄. Μεγάλη κληρικολαϊκή Σύνοδος, αποτελούμενη απ’ όλους τους ενδημούντας στην Πόλη αρχιερείς και από πολλούς άρχοντες, καταδίκασε και αφόρισε όλους τους Κολλυβάδες και όλους όσους μαζί μ’ εκείνους και μετά από εκείνους φρονούν ότι μνημόσυνα νεκρών δεν επιτρέπει η Ορθόδοξος Εκκλησία του Χριστού να γίνονται ημέρα Κυριακή. Διακήρυξε η Σύνοδος αυτή ότι ανέκαθεν η ιερά της Εκκλησίας τάξη και κανονική διατύπωση ήταν να γίνονται τα μνημόσυνα και Σάββατο και Κυριακή και οποιαδήποτε άλλη μέρα της εβδομάδος αδιακρίτως και ότι αυτό δήθεν είναι Αποστολική Παράδοσις, και όσοι δεν την δέχονται και δεν τελούν Κυριακή μνημόσυνα είναι αντάρτες, καινοτόμοι και κακόδοξοι. Ως αντιπροσώπους όλων των Κολλυβάδων, προταίτιους και αρχηγούς η Σύνοδος καθήρεσε και αφόρισε τέσσαρες ιερομονάχους αναφέροντάς τους ονομαστικά.

Το «θέσπισμα» αυτό της Συνόδου του 1776 το οποίο έκτοτε ακυρώθηκε, γράφει κατά λέξη, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Σωφρόνιος ελέω Θεού… επειδή ταραχή και σύγχυσις κατέλαβε την Εκκλησίαν… δια τινων δοκησισόφων και δοκοφρόνων.. ασέβειαν και ανταρσίαν νοσούντων… της ούν καινοτομίας ταύτης και κακοδοξίας καταδήλου γενομένης… διορίζοντες δια τούτο και αποφαινόμενοι κατά την ανέκαθεν ιεράν της Εκκλησίας τάξιν και κανονικήν διατύπωσιν απαρατηρήτως τελείσθαι και εν Σαββάτω και εν Κυριακή και εν όλαις ταις ημέραις της εβδομάδος τα μερικά των Ορθοδόξων μνημόσυνα κατά την Παράδοσιν των Αποστολικών Διατάξεων… Όσοι μεν ουν συνωδή τη Εκκλησία και τω παρόντι Συνοδικώ θεσπίσματι και φρονούσι και πράττουσι, τελούντες απαρατηρήτως και εν Σαββάτω και εν Κυριακή και εν όλαις ταις ημέραις της εβδομάδος τα μερικά των Ορθοδόξων μνημόσυνα, οι τοιούτοι είησαν συγκεχωρημένοι παρά Θεού Κυρίου Παντοκράτορος». Αυτό φυσικά σημαίνει ότι όσοι μέχρι σήμερα, δεν φρονούσι και πράττουσι συνωδά τω παρόντι θεσπίσματι είησαν ως και οι πρωταίτιοι και αρχηγοί και συνίστορες της τοιαύτης δόξης… καθηρημένοι.. και γεγυμνωμένοι πάσης Θείας Χάριτος και ιεροπραξίας… και πάντη ανίεροι εν βάρει αργίας και αλύτου αφορισμού… Εξ αποφάσεως… 9ης Ιουνίου 1776» (Το πλήρες κείμενο βλέπε εν Ph. Meyer: «Die Haupturkϋnden fϋr die geschichte der Athos Kloster», Leipjig 1894 σ. 236-241 όπου και τα προαναφερθέντα κείμενα).

«ΑΥΤΟΙ ΚΑΤΑΡΑΣΣΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΣΥ ΕΥΛΟΓΗΣΕΙΣ»

Καταδικασμένοι από το Πατριαρχείο και κυνηγημένοι από τους συνασκητές τους, όσοι ήθελαν να παραμείνουν πιστοί στην Ιερά Παράδοση της Ορθοδοξίας, έφυγαν από το Όρος και βρήκαν καταφύγιο στα νησιά του Αιγαίου. Εκεί, αγκαλιασμένοι από ένα λαό που διψούσε για αλήθεια και παράδειγμα, οι Κολλυβάδες έσπειραν τον λόγο του Χριστού, και η σπορά εκαρποφόρησε «εις εκατόν». Αυτή η καρποφορία ονομάσθηκε από την Ιστορία: «η πνευματική αναγέννηση του 18ου αιώνος». Σ’ αυτήν οφείλουμε την «Φιλοκαλία», τον «Ευεργετινό», τα «Ευρισκόμενα του Συμεών του Νέου Θεολόγου», τα δύο βιβλία «περί συνεχούς θείας Μεταλήψεως», τον «Αντίπαπα», το «Πηδάλιο», τον «Συναξαριστή», το «Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον», και πλήθος άλλα. Οι Κολλυβάδες ίδρυσαν στα νησιά ονομαστά μοναστήρια, πηγές αγιασμού, που πότιζαν τον λαό του Θεού θεία νάματα έναν ολόκληρο αιώνα, στην Πάτμο, στην Ικαρία, στην Πάρο, στη Σκιάθο, στη Χίο. Οι «αφορισμένοι» Κολλυβάδες αποδείχθηκαν άγιοι και πολλών από αυτούς τα οστά ευωδίασαν και θαυματούργησαν: ο Νήφων ο κοινοβιάρχης της Σκιάθου, ο Παρθένιος ο ζωγράφος ο Σκούρτος, ο Μακάριος Κορίνθου ο Νοταράς, ο Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο Αρσένιος ο Νέος ο εν Πάρω ο θαυματουργός. Στους Κολλυβάδες χρωστούμε πνευματικά αναστήματα σαν τον Νεομάρτυρα Πολύδωρο, τον Όσιο Παρθένιο της Χίου, τον Γέροντα Διονύσιο ιδρυτή της Ι. Μονής Παναγίας της Κονιστρίας της Σκιάθου και συνεργάτη του αναγεννητού της Πελοποννήσου Παπουλάκου, τον Μωραϊτίδη και τον Παπαδιαμάντη. Μ’ ένα λόγο σ’ αυτούς χρωστούμε το ότι υπάρχει ακόμη Ορθοδοξία στην Ελλάδα παρά την θύελλα του Φαρμακίδη και των Βαυαρών. Αλλά όχι μόνο στην Ελλάδα. Η Ρουμανία δέχθηκε γρήγορα την επίδραση Κολλυβάδων που εξωρίσθηκαν σ’ αυτήν. Η Ρωσία, τσακισμένη από το νεοειδωλολατρικό, δυτικόπληκτο και αντιμοναστικό πνεύμα του Μεγάλου Πέτρου και της Αικατερίνης της Β΄, κείτονταν, παρά το πολιτικό μεγαλείο και την δύναμη της, σε πνευματικά ερείπια. Από αυτά την σήκωσε ο Μολδαβός στάρετς Όσιος Παϊσιος Βελιτσκόφσκι φέρνοντάς της, από το Άγιον Όρος, τον κολλυβαδικό ησυχασμό και την «Φιλοκαλία». Οι Αρχιερείς καταδίκασαν και αφόρισαν αυτούς που αγάπησαν την αλήθεια και αγωνίστηκαν γι’ αυτήν. Ο Θεός όμως τους ευλόγησε και τους δόξασε στον αιώνα. 

• Αλέξανδρος Καλόμοιρος περιοδικό ΟΙ ΡΙΖΕΣ, Τεύχος 23 Καλοκαίρι 1988 Copyright ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΖΕΦΥΡΟΣ

Οι απαρχές της αιρέσεως του Οικουμενισμού (Β΄ μέρος)

ΤΟ ΡΗΓΜΑ…

---

Τον ΙΗ΄ αιώνα η πνευματική αποσύνθεση της Δύσης είχε πια επηρεάσει επικίνδυνα τις ορθόδοξες χώρες της Ανατολής. Ο ουμανισμός και η κοσμικοφροσύνη άρχισαν να έρπουν παντού και να κρυφοδαγκάνουν τις ψυχές. Η ευρωπαϊκή κουλτούρα άρχισε να λάμπει στις αληθινά χριστιανικές χώρες της Ανατολής σαν «άγγελοι φωτός».

Η ψεύτικη γνώση έκανε να χάσουν οι άνθρωποι σιγά – σιγά τη γλυκύτητα του αληθινού φωτός. Αγνοώντας την όντως Ζωή και συνεπαρμένοι από τα κεράτια της δυτικής σοφίας έχασαν την ευαισθησία που χαρακτήριζε τους πατέρες τους και τους έκανε ικανούς να διακρίνουν το γνήσιο από το κάλπικο. Το λεπτότατο πνεύμα της εκκοσμίκευσης εκθήλυνε ύπουλα τον τόνο της ψυχής, άμβλυνε τις πνευματικές αισθήσεις, παρέλυσε τις αντιδράσεις. Χωρίς ν’ αλλάξει τίποτε απ’ έξω άλλαξε κάτι μέσα στις ψυχές. Και τότε άρχισαν τα: «Τι πειράζει αυτό;, «σε τι βλάπτει εκείνο;». Η κάθοδος στον κατήφορο έγινε στην αρχή ανεπαίσθητα. Αν ένα φράγμα ραγίσει δε θα γίνει βέβαια κατακλυσμός. Θ’ αρχίσει όμως να περνάει λίγο νερό από τη ρωγμή. Το λίγο αυτό νερό θα διευρύνει σιγά – σιγά το ρήγμα ώσπου θα έρθει κάποτε η ώρα που το φράγμα θα σπάσει και θα πλημμυρίσουν τα πάντα.

ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ

Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως δεν έφθασε στο σημερινό οικουμενισμό ξαφνικά. Το πρώτο ρήγμα ήταν μια «μικρή» υποχώρηση στους πλούσιους και δυνατούς της Πόλης, που είχαν την απαίτηση να γίνονται τα μνημόσυνα των νεκρών ημέρα Κυριακή, για να τα παρακολουθεί πολύς κόσμος. Έτσι, όταν άρχισε στο Άγιον Όρος η περί μνημοσύνων έρις, το Πατριαρχείο ήταν ήδη εκτεθειμένο από τη δική του παρανομία. Γι’ αυτό πήρε στην αρχή αμφίρροπη στάση: «Οι μεν γαρ εν Σάββασι τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων καλώς ποιούσιν, οι δε δ’ αν εν Κυριακή ουκ υποκείνται κρίματι..» Αλλά και προσπάθησε να δικαιολογήσει την παράβαση της εκκλησιαστικής παραδόσεως με την συνήθεια που επικράτησε: «.. όπερ και είθισται εν τοις κατά πόλεις εκκλησίαις εν Κυριακή δηλαδή τελείν τα μνημόσυνα διά τας εν ταύταις συναθροίσεις των Χριστιανών…» (Πρώτη επιστολή του Πατριαρχείου προς τους Αγιορείτες, Ιούλιος 1772). Συνέπεια της στάσεως αυτής, που αποφεύγει να υπερασπιστεί την αλήθεια είναι να ζητήσει το Πατριαρχείο από τους Αγιορείτες τον επόμενο χρόνο να εφαρμόσουν στο επίμαχο θέμα συγκρητισμό:«Νουθετούμεν άπαντας τους περί τοιούτων διαφερομένους, όπως από του νυν και εις το εξής να παύσωσι από τοιαύτας ταραχώδεις και ακαίρους διενέξεις, τας μηδόλως αυτάς ανηκούσας, και ούτε και οι εν Σαββάτω τελούντες τα μνημόσυνα των κεκοιμημένων, να μέμφωνται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας, ούτε εκείνοι ανθιστάμενοι προς αυτούς, δηλαδή τους καλώς τελούντας εν Σαββάτω τα μνημόσυνα, να τους ονομάζουν αιρετικούς και καινοτόμους, ή άλλα τοιαύτα δύσφημα ονόματα να επιφέρωσι κατ’ αυτών αδίκως, και να ταράττωσι και την των λοιπών μοναχών ησυχίαν, αλλά να ειρηνεύσωσι και να συγκοινωνώσι και να συναναστρέφονται εν αγάπη και ομονοία…» (Δεύτερη επιστολή του Πατριαρχείου από 10 Ιουνίου 1773). Δηλαδή: «ειρήνη» και «αγάπη» και εκκλησιαστική κοινωνία σε βάρος της αλήθειας, η πεμπτουσία του Οικουμενισμού.

Τα ίδια συνεχίζει να γράφει το Πατριαρχείο στους Αγιορείτες και στην τρίτη επιστολή του, γύρω στα 1774, παρά την αλλαγή του Πατριάρχου και την άνοδο στο θρόνο του Σαμουήλ Χατζερή: «Να παύσωσιν από τας τοιαύτας φιλονεικίας και ούτε οι εν Σαββάτω τελούντες τα των αποιχομένων μνημόσυνα, κατά το αρχαίον της Εκκλησίας έθνος, να μέμφωνται τους εν Κυριακή ταύτα τελείν εθέλοντας ούτε εκείνοι ανθιστάμενοι προς αυτούς να τους ονομάζουν αιρετικούς ή καινοτόμους ή άλλα δύσφημα ονόματα, να λέγωσιν αδίκως κατ’ αυτών…

Οι σύγχρονοι συγκρητιστές προσπαθούν να δικαιολογήσουν το Πατριαρχείο λέγοντας ότι αγωνιζόταν για την ειρήνη και την ομόνοια των πιστών εφαρμόζοντας εκκλησιαστική οικονομία. Ακριβώς δηλαδή ό,τι λένε και σήμερα οι Οικουμενιστές για να δικαιολογήσουν τον αδιάντροπο οικουμενισμό των ημερών μας. Ταλαίπωρη έννοια η εκκλησιαστική οικονομία! Χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει του κόσμου τις εκκλησιαστικές παρανομίες. Όμως στην πραγματικότητα, η οικονομία που δίδαξαν οι Πατέρες είναι ποιμαντική διάκριση και ευλυγισία μέσα στα όρια του νόμιμου και του αληθινού. Σε καμία περίπτωση δε δίνει άδεια στους ποιμένες να παρανομούν. Και στην περίπτωση των μνημοσύνων της Κυριακής υπήρχε σαφής παρανομία, αθέτηση της Παραδόσεως και του αναστάσιμου χαρακτήρα της Κυριακής. Το Πατριαρχείο απέφυγε να ομολογήσει την αλήθεια ότι δεν επιτρέπονται μνημόσυνα την Κυριακή, γιατί την Κυριακή γιορτάζουμε την Ανάσταση και δε γίνεται να ασχολούμαστε συγχρόνως και με το νικημένο θάνατο. Αλλά όχι μόνον απέφυγε να ομολογήσει την αλήθεια. Έβαλε τους Αγιορείτες – ουσιαστικά μόνον τους ορθόδοξους Κολλυβάδες – μπροστά στο δίλημμα να διαλέξουν ή την ειρήνη και την αγάπη ή την αλήθεια. Κι αυτό είναι μεγάλη αμαρτία κατά της ίδιας της ειρήνης, της αγάπης και της αλήθειας, που δε χωρίζονται ούτε διασπώνται ποτέ σε αντίθετα στρατόπεδα, αφού ειρήνη, αγάπη και αλήθεια είναι ο ίδιος ο Θεός που ποτέ δεν έρχεται σε αντίθεση με τον εαυτό Του. Πώς είναι δυνατόν να υπάρξει ειρήνη και αγάπη χωρίς αλήθεια; Χωρίς αλήθεια αυτή η «ειρήνη» κι αυτή η «αγάπη» είναι κάτι το επίπλαστο, κάτι το ψεύτικο, και απατηλό, κοσμική συνύπαρξη με εγκόσμιες κοινωνικές σκοπιμότητες ξένες προς την πραγματικότητα της εν Χριστώ σωτηρίας. Αυτό το τεχνητό δίλημμα ανάμεσα στην αγάπη και την αλήθεια είναι το κατ’ εξοχήν χαρακτηριστικό της αίρεσης του Οικουμενισμού που, όπως βλέπουμε, τα σπέρματά του έχουν τουλάχιστον δύο αιώνων ηλικία.

Όμως οι Κολλυβάδες έμειναν στην αλήθεια, και μαζί με την αλήθεια κράτησαν και την αγάπη και την ειρήνη. Αποσύρθηκαν στα ησυχαστήριά τους και εν αληθεία αγάπησαν το Θεό και εν ειρήνη κοινώνησαν μαζί Του. Και επειδή κοινώνησαν εν αγάπη με το Θεό γι’ αυτό αγάπησαν και αγαπήθηκαν από τους Χριστιανούς των τόπων της εξορίας τους και γι’ αυτό έδωσαν καρπούς πνευματικούς, τέκνα και τέκνα τέκνων, τον καιρό που το Όρος έπεφτε σε μια χωρίς προηγούμενο προοδευτική παρακμή και συρρίκνωση. Το ψέμα τα κάνει όλα ψεύτικα και φθαρτά. Η αλήθεια τα κάνει όλα αληθινά, φωτεινά και άφθαρτα, και δημιουργεί μια κοινωνία ανθρώπων, πεσμένων μεν και αμαρτωλών και μετανοημένων και αγίων μέσα στο φως του Χριστού, «ασπρισμένη όλη», «ενώπιον του Κριτού, του Παλαιού των Ημερών, του Τρισαγίου».

ΑΠΟ ΠΤΩΣΗ ΣΕ ΠΤΩΣΗ

Η πατριαρχική αμαρτία όμως δε σταμάτησε στο συγκρητισμό. Έδειξε το πραγματικό πρόσωπο της εμπάθειας και του μίσους κατά της αλήθειας και προχώρησε στο κακούργημα. Ενώ το Φανάρι στην αρχή παραδεχόταν ότι οι Κολλυβάδες «καλώς ποιούσιν» κατά το αρχαίον της Εκκλησίας έθος», και μάλωνε τους Αγιορείτες που τους ονόμαζαν «αιρετικούς» και «καινοτόμους», τώρα κάνει αυτό που πρώτα θεωρούσε απρεπές και άδικο και χαρακτηρίζει τους υπερασπιστές της Παραδόσεως «κακόδοξους», «δοκησίσοφους», «δοκόφρονες», «καινοτόμους», «ανταρσίαν νοσούντας». Ισχυρίζεται τώρα το Πατριαρχείο, αντίθετα προς ό,τι έλεγε πριν, ότι η τέλεση μνημοσύνων την Κυριακή είναι η «ανέκαθεν ιερά της Εκκλησίας τάξις και κανονική διατύπωσις» και «αποστολική Παράδοσις»! Και όλα αυτά τα πρωτάκουστα, ψευδή και άδικα λόγια δεν τα γράφει ένας Πατριάρχης μόνον αλλά ολόκληρη Σύνοδος, συγκληθείσα το έτος 1776 ακριβώς για να καταδικάσει τους ορθοδόξους Αγιορείτες, που χλευαστικά ονόμαζαν Κολλυβάδες, και να τους αφορίσει. Ο κατάπτιστος αυτός και εμπαθής αφορισμός (βλέπε «Ρίζες»23) δεν αφορά μόνον τους Κολλυβάδες της εποχής εκείνης αλλά καταδικάζει όλους τους Ορθοδόξους, όλους τους υπερασπιστές της Ιεράς Παραδόσεως όλων των εποχών, διότι εξαιρεί του αφορισμού και συγχωρεί μόνον όσους παρανομούν κατά της Παραδόσεως και τελούν μνημόσυνα την Κυριακή. Αλλά και κάτι πιο φοβερό ακόμη ο αφορισμός δεν αναφέρεται μόνο στην πράξη αλλά και στο φρόνημα. Συγχωρεί όσους φρονούν κακόδοξα και αφορίζει όσους φρονούν ορθόδοξα στον αιώνα, ρίχνοντας επάνω τους «άλυτο αφορισμό»! Ο συνοδικός αυτός αφορισμός, που όπως όλοι οι άδικοι αφορισμοί επέστρεψε στα κεφάλια αυτών που τον πρόφεραν, είναι ποιμαντική αμαρτία που δεν ξεπλύθηκε ποτέ, γιατί ποτέ το Πατριαρχείο δεν μετάνοιωσε γι’ αυτήν αλλά, αντίθετα, όπως θα δούμε, την επικύρωσε αργότερα επανειλημμένα και με τον ίδιο φανατισμό. Η αθώωση του Αθανασίου Παρίου από τον Πατριάρχη Γαβριήλ το 1781 δεν αφορούσε τους Κολλυβάδες γενικά αλλά μόνον το πρόσωπο του Αθανασίου, το οποίο απάλλαξε αυθαίρετα από τις κατά των Κολλυβάδων κατηγορίες, ενώ ο Αθανάσιος ποτέ δεν έπαψε να είναι Κολλυβάς. Η λεπτομέρεια αυτή δείχνει την ασυναρτησία και ασυνέπεια του Πατριαρχείου και την κακή του συνείδηση που ποτέ δεν μπόρεσε να φθάσει στη μετάνοια.

Οι Κολλυβάδες και όσοι φρονούν όπως αυτοί, έμειναν αφορισμένοι, μισημένοι και χλευασμένοι, γιατί διέκοψαν την εκκλησιαστική κοινωνία με τους συνασκητές τους και έμειναν αλύγιστοι και ανυποχώρητοι για ένα τόσο «ασήμαντο» πράγμα όπως είναι τα κόλλυβα την Κυριακή. Τους έλεγαν στενοκέφαλους και φανατικούς, μισαλλόδοξους και ανθρώπους των άκρων, όπως γίνεται πάντοτε με όλους τους Ορθοδόξους που δεν υποκύπτουν στο ψεύδος. Τους μισούσαν οι εν Χριστώ αδελφοί και πατέρες τους στο όνομα μιας εξωτερικής εκκλησιαστικής ενότητας που, όταν δεν θεμελιώνεται στην αλήθεια, καταστρέφει την εσωτερική μυστική ενότητα της Εκκλησίας. Οι Κολλυβάδες έμειναν ενωμένοι εκκλησιαστικά με τους Αποστόλους και όλους τους Αγίους, και αυτή η ενότητα με την θριαμβεύουσα Εκκλησία τους ήταν υπέρ αρκετή, έστω και εάν επρόκειτο να μείνουν μόνοι τους επί της γης.

Το έτος 1807 ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄ θεώρησε υποχρέωσή του να υπομνήσει με συνοδικό γράμμα προς όλους τους υποκείμενους στη Μ. Εκκλησία, μητροπολίτες, επισκόπους, κληρικούς, μοναχούς και πιστούς τον αφορισμό των Κολλυβάδων «προς τελείαν εξάλειψιν, όπως έγραφε, της πάλαι ποτέ αναφνείσης εκείνης των δοκοφρόνων διενέξεως». Έγραφε μεταξύ άλλων: «Διά ταύτα οριζόμεθα εν πνεύματι αγίω και θεσπίζομεν, ίνα τα συμβάντα μνημόσυνα των ευσεβώς κοιμηθέντων επιτελώνται απαρατηρήτως και εν Κυριακαίς και εν Σάββασιν, ως και εν ταίς λοιπαίς ημέραις της εβδομάδος». (Βλέπε Μ. Γεδεών, «Διατάξεις τ. Β΄ σ. 125) Ένα χρόνο αργότερα άλλος Πατριάρχης, ο Καλλίνικος Ε΄ γράφει προς τους Αγιορείτες τα παρακάτω: «Επειδή έφθασε και διωρίσθη παρά του προκατόχου της Αυτού Σεβασμιωτάτης Παναγιότητος εκ της συμμορίας των κολλυβιστών είς Ιερομόναχος Πνευματικός της Κοινότητος του Όρους τούνομα Ιερόθεος και ανακαινεί την αναφυείσαν ποτέ δολοφροσύνην και αλληλομαχίαν περί τε των κολλύβων και της Ιεράς Μεταλήψεως, και διά Συνοδικών Τόμων καταργηθείσαν… διά τούτο, ως εναντίον όντα τοις Αποστολικοίς και Συνοδικοίς κανόσι και τοις εκδοθείσιν Εκκλησιαστικοίς Τόμοις, να αποβάλωσι της πνευματικής διαγωγής και να εκλέξωσιν έτερον..» (Βλέπε Μ. Γεδεών «Ο Άθως» 1885 σ. 150).

Επισφράγισμα της κατά των Κολλυβάδων μήνης του Πατριαρχείου ήταν η επιστολή του Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε΄ προς τους Αγιορείτες, κατά την τρίτη Πατριαρχεία του, τον Αύγουστο του 1819. Στο γράμμα αυτό ο Γρηγόριος Ε΄ περιέγραφε την αδαμάντινη Ορθοδοξία των Κολλυβάδων σαν «ευρωτιώσα εκείνη και πεπαλαιωμένη σαθρά ιδέα», και βεβαίωνε ότι είναι «έθος αρχαίον της Εκκλησίας τα μεν κόλλυβα να προφέρονται εις τον θείον και ιερόν ναόν και να εκτελώνται μνημόσυνα… κατά Κυριακήν», και ότι «το τοιούτον, κοντά όπου παντελώς δεν κωλύεται είναι και ακαταιτίατον και πάντη ανέγκλητον, καθώς περί τούτου τρανώς απεφήνατο η Εκκλησία εν τω προεκδοθέντι Πατριαρχικώ ημών και συνοδικώ τόμω». (Παρά Μ. Γεδεών «Διατάξεις» τ. Β΄ σ. 152-155).

Ύστερα απ’ αυτά δεν πρέπει, να απορεί κανείς γιατί ο Θεός εγκατέλειψε τη Μεγάλη Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, και την άφησε να τη συρρικνώσουν οι αμαρτίες της και επέτρεψε να χάσει συν τω χρόνω το ποίμνιό της, που είχε μείνει ακμαίο κατά τη διάρκεια τόσων αιώνων οθωμανικής τυραννίας, και να καταντήσει σήμερα, χωρίς ποίμνιο, στη χειρότερη αίρεση της Ιστορίας. Το Πατριαρχείο έχασε πρώτα την Εκκλησία της Ελλάδος, με το «αυτοκέφαλο» του Φαρμακίδη. Έχασε ύστερα την Εκκλησία της Βουλγαρίας με το περίφημα «σχίσμα». Έχασε αργότερα τις «Νέες Χώρες» με τους βαλκανικούς πολέμους, όλη τη Βόρειο Ελλάδα και την Ήπειρο. Και, μετά την ανοικτή διακήρυξη του Οικουμενισμού με την εγκύκλιο του 1920, έχασε και την καρδιά της Ορθοδοξίας, όλο το ποίμνιο της Μικράς Ασίας. Τέλος, το 1955, όσο βυθιζόταν στην αίρεση, έχασε και το μόνο ποίμνιο που της είχε μείνει, τους Χριστιανούς της Κωνσταντινουπόλεως.

Όπως έγραψε ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης: «Η εν ολίγω της αληθείας παρατροπή τη ασεβεία την πάροδον δέδωκεν». (P.G. 44, 1249) Και η ασέβεια σιγά – σιγά, όσο μένει αμετανόητη, υψώνει τείχος και κλείνει έξω τη Χάρη και την Ευλογία του Θεού. Ό,τι γίνεται με τα πρόσωπα γίνεται και με τις τοπικές Εκκλησίες. Αυτό παθαίνουμε όταν τα του Θεού χάσουν για μας την ιερότητά τους και συμπεριφερθούμε προς αυτά σα να ήσαν πράγματα ανθρώπινα. Όποιος ξεχωρίζει μικρά και μεγάλα στα του Θεού δεν ξέρει με ποιόν έχει να κάνει και δεν έχει πραγματική ευσέβεια, και τότε οι συνέπειες είναι φοβερές. «Ου μικρόν εν τοις περί Θεού το παραμικρόν» (Άγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς, Συγγρ. Α΄, σ. 24).

• Περιοδικό Οι Ρίζες Φθινόπωρο 1988 Τεύχος 24 Copyright Εκδόσεις Ζέφυρος

5 αγαπημένες συνήθειες στη Χίο

 

Γράφει η  Όλγα Χαραμή

Καγιάκ στην Αποθήκα

Είναι μία από τις ωραιότερες παραλίες της Χίου. Περπατάς και ξαπλώνεις σε ψιλά βότσαλα, κολυμπάς σε πεντακάθαρα βαθιά νερά και χαζεύεις τα ιδιαίτερα πετρώματα στην άκρη της, σε ένα ιδανικό σκηνικό αποφόρτισης. Το καλύτερο όμως είναι ότι στην Αποθήκα μπορείς να νοικιάσεις καγιάκ και να κάνεις απίθανες βόλτες μέσα στον κόλπο, εξερευνώντας τα βράχια και τις γύρω παραλίες. Θα τα βρείτε στην καντίνα Tortuga που λειτουργεί πάνω από την παραλία, όπου και θα καθίσετε για δροσερά ποτά και ελαφριά πιάτα απολαμβάνοντας την πανοραμική θέα στην ακτή. (τηλ. 6974-725459).

Στο Perivoli του Κάμπου

Άποψη του Κάμπου, με τα περίφημα κτήματα και αρχοντικά. (Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Τσακαλίδης)

Κάτω από τη μοσχοβολιστή φλαμουριά και πλάι στα δέντρα των εσπεριδοειδών, η πορτοκαλόπιτα μοιάζει να έχει πιο έντονη γεύση, είναι φτιαγμένη, άλλωστε, από τα πορτοκάλια του Κάμπου. Το ίδιο και το γλυκό κουταλιού μανταρίνι και το Negroni με μαστίχα Χίου και καμπούσικα εσπεριδοειδή. Στο καφέ Perivoli, στον Κάμπο, πολλά ακόμη κοκτέιλ, χυμοί, γλυκά και σνακ αξιοποιούν τις αξεπέραστες τοπικές πρώτες ύλες — οι ιδιοκτήτες άλλωστε, παράγουν και μεταποιούν, υπό την ίδια επωνυμία, τα εκλεκτά εσπεριδοειδή. Το καφέ βρίσκεται πράγματι μέσα στο περιβόλι ενός γνήσιου καμπούσικου αρχοντικού, πλάι στο Μουσείο Εσπεριδοειδών. Άρα εκτός από το υπέροχο περιβάλλον, τα live, τις προβολές και τις ωραίες γεύσεις, εδώ μαθαίνουμε και την συναρπαστική ιστορία αυτού του μοναδικού τόπου: τα εσπεριδοειδή και οι συσκευασίες τους που αποστέλλονταν σε όλο τον κόσμο ως πολυτελή προϊόντα, οι τρόποι παραγωγής και επεξεργασίας, η σπουδαία αρχιτεκτονική της περιοχής με το σύμπλεγμα αρχοντικό-περιβόλι-σύστημα ποτίσματος-μαγκανοπήγαδο, αλλά και το ιδιαίτερο κοινωνικό καθεστώς που καθόρισαν έμποροι και ανεστάτες. (τηλ. 22710-33202).

Η Βολισσός του βορρά

Άποψη των διατηρητέων Σχολείων Βολισσού όπου φέτος «τρέχει» η έκθεση του DEO. (Φωτογραφία: Nelo Meci & Κέλλυ Κατσαρού)

Μπορεί τα πιο φημισμένα χωριά της Χίου να είναι αδιαμφισβήτητα τα μεσαιωνικά μαστιχοχώρια του νότου, αλλά προσωπικά μεσούντος του καλοκαιριού, «δεν περνάω ούτε απέξω». Στη βόρεια πλευρά του νησιού, η γοητευτική Βολισσός, με το πανέμορφο κάστρο της, τα ήσυχα δρομάκια, τα όμορφα χωριουδάκια τριγύρω, σαν την Πιραμά με το συμπαθέστατο καφενείο (φέτος, από τις 22/7 φιλοξενεί έκθεση σύγχρονης τέχνης σε συνεργασία με την καλλιτεχνική ομάδα WeedsChat) και φυσικά με την απέραντη παραλία του Μάναγρου, αξίζει όχι μόνο την επίσκεψη αλλά και τη διαμονή σας. Μετά τις περσινές καταστροφικές φωτιές μάλιστα, υπάρχει ένας λόγος παραπάνω να τη στηρίξουμε. Ακριβώς το ίδιο κάνει και ο οργανισμός σύγχρονης τέχνης DEO που φέτος διάλεξε τη Βολισσό για την 6η διοργάνωσή του. Έτσι, κατά την παραμονή σας θα έχετε την ευκαιρία να δείτε την έκθεση «Γράμμα σε έναν ισχνό πατέρα» στο διατηρητέο κτίριο των Σχολείων Βολισσού «Μιχάλης Παπαμαύρος» με εικαστικά έργα 14 διεθνών καλλιτεχνών, υπό την επιμέλεια της DEO, Άκη Κόκκινου. Πλαισιώνεται μάλιστα, από εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις και δράσεις για παιδιά και ενήλικες, υπό την επιμέλεια της Εβίτας Κυριαζή. (Δείτε αναλυτικά: deoprojects.com).

Ανάβαση στο Πελινναίο

Στην κορυφή του Πελιναίου με το εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας. (Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Τσακαλίδης)

Θεωρητικά το καλοκαίρι δεν ενδείκνυται για πεζοπορίες, πολλώ μάλλον αν το μονοπάτι δεν βρίσκεται μέσα σε κάποιο σκιερό φαράγγι, όμως αξίζει τον κόπο να σηκωθείτε πολύ νωρίς ώστε να ανεβείτε στην κορυφή του Πελινναίου. Είναι το ψηλότερο βουνό της Χίου, με υψόμετρο 1.297 μέτρα, και η ανάβαση γίνεται από διάφορες πλευρές του, από τα χωριά στους πρόποδές του, ανάλογα με τον βαθμό δυσκολίας και τις ώρες που επιθυμεί κανείς. Στη βραχώδη κορυφή βρίσκεται το μεταλλικό εκκλησάκι της Αγίας Τριάδας, στο σημείο όπου θρυλείται ότι υπήρχε ναός του Δία κατά την αρχαιότητα και κατόπιν πέτρινο ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία. Η αγριάδα και η θέα προς όλες τις κατευθύνσεις είναι συγκλονιστική, αλλά η εικόνα του ξωκλησιού, δεμένου με αλυσίδες για να μην το πάρουν οι αέρηδες που συνήθως εδώ πάνω λυσσομανούν, συγκινεί περισσότερο.

Για αναλυτικές πληροφορίες, συνοδεία ή άλλες προτάσεις πεζοπορίας σε παλιά λιθόστρωτα, βουνά, φαράγγια, παραλίες, απευθυνθείτε στην Chios Hiking (τηλ. 6984-167157, chioshiking.gr), ενώ αν θέλετε να συνδυάσετε την πεζοπορία με επισκέψεις σε μνημεία, παρατήρηση της φύσης και ολοκληρωμένα πακέτα διακοπών στην Κοιν.Σ.Επ. Chios Trails (chiostrails.gr).

Γνήσιες γεύσεις στο Πιτυός

Οι άνθρωποι που με τις επιχειρήσεις τους ζωντανεύουν το χωριό Πιτυός. (Φωτογραφία: Γιάννης Ζινδρίλης)

Το Πιτυός είναι ένα μικρό χωριό στην κεντρική Χίο που χάρη στο όραμα του δημοσιογράφου Νίκου Γεωργούλη και την Κοιν.Σ.Επ. που συνέστησε με τους κατοίκους, άρχισε να γίνεται προορισμός και να προτείνει ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης. Όλα ξεκίνησαν με την καταπληκτική ταβέρνα του Μάκελου, κάτω από τον τεράστιο πλάτανο, όπου τρως στη δροσιά χερίσια ζυμαρικά, εκλεκτά κρέατα και άλλες τοπικές νοστιμιές, που δεν συναντάς εύκολα στα εστιατόρια της Χίου. Παράλληλα καταγράφηκαν οι παραδόσεις του χωριού, διοργανώθηκε η Γιορτή Κτηνοτροφίας, ηχογραφήθηκαν τα τοπικά τραγούδια τα οποία ακούς σκανάροντας τα QR codes που υπάρχουν σε διάφορα σημεία, οργανώθηκαν ξεναγήσεις στο κάστρο. Οι λιγοστοί ντόπιοι, όπως ο φούρναρης, ο κ. Γιάννης, που χάρη σε αυτή την κίνηση συνεχίζει μέχρι σήμερα να φουρνίζει καθημερινά, είδαν το χωριό να αναζωογονείται. Μέσα σε λίγα χρόνια νέοι άνθρωποι ήρθαν στο χωριό, άνοιξε ξενώνας-ταβέρνα, καφενείο και γλυκοπωλείο και διοργανώνονται βιωματικές εμπειρίες πάνω στις παραδοσιακές ασχολίες, όπως η τυροκόμηση και ο αργαλειός. Περάστε μια βόλτα: είναι και όμορφα, και αξίζει τη στήριξη, ενώ το φαγητό του Μάκελου είναι μάλλον το καλύτερο του νησιού. (Μάκελος, τηλ. 22720-22010).

Η Γιορτή Κτηνοτροφίας θα γίνει το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουλίου.

.kathimeriniί

Σαλπίσωμεν εν σάλπιγγι

 

Στιγμιότυπο από την τράπεζα των Κτιτορικών της Ιεράς Καλύβης των Αγίων Αναργύρων Β´ της Ιεράς Νέας Σκήτης Αγίου Όρους Άθω Ψάλουν οι Νεοσκητήτες πατέρες με επικεφαλής τον Γέροντα Δαμασκηνό

Η λησμονημένη διάσταση

 «Ὁ δέ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ χρείαν ἔχουσιν ἀπελθεῖν· δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν».

Μακαριστός  π. Γεώργιος Μεταλληνός 

Τό πρῶτο μήνυμα τοῦ παραδείγματος τοῦ Χριστοῦ ( τό θαυμαστό γεγονός τῆς διατροφῆς τῶν πεντακισχιλίων στήν ἔρημο) νομίζουμε πώς εἶναι ἡ ὑποχρέωση τῆς Ἐκκλησίας, ὡς σώματος Χριστοῦ, ἐν Χριστῷ δηλαδή κοινωνίας, νά ἀγκαλιάσει ὅλο τόν ἄνθρωπο καί ὅλα τά προβλήματά του, πνευματικά καί ὑλικά. Τίποτε δέν μένει ἔξω ἀπό τό ἐνδιαφέρον τοῦ Χριστοῦ. Ἄρα τίποτε δέν πρέπει νά μένει ἔξω ἀπό τό ἐνδιαφέρον τῆς Ἐκκλησίας του.

Ἐδῶ θά ἐπισημάνουμε μερικά σφάλματά μας πού ἐξ αἰτίας τῶν ἱστορικῶν συνθηκῶν ἔγιναν πιά καί γιά τήν Ὀρθοδοξία καθεστώς.

α) Περιορίζουμε τόν Χριστό μόνο στά πνευματικά ζητήματα. Στήν κατακόρυφη διάσταση. Ἔτσι δημιουργεῖται ὁ ἀστοχριστιανισμός. Μιά τέτοια μορφή χριστιανισμοῦ, μονομερής ἤ μᾶλλον μονοφυσιτική, δίνει τό δικαίωμα νά κατηγορεῖται ὁ χριστιανισμός σάν τό «ὄπιο τοῦ λαοῦ».

β) Ζητοῦμε τήν λύση τῶν κοινωνικο-υλικῶν μας προβλημάτων μακράν τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλά πῶς θά λυθοῦν χριστιανικά τά προβλήματα τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ ἀπό μή χριστιανούς;

γ) Ἐνεργοῦμε, ἔτσι, ἀντίθετα πρός τήν θέληση τοῦ Χριστοῦ. Τό ἀποδεικνύει ἡ ἀπάντησή του: «Οὐ χρείαν ἔχουσι ἀπελθεῖν· δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν».

Γιατί ἀφήνετε τόν λαό μου, λέγει στούς ποιμένες μας, νά τρέχουν στά λασπονέρια νά ξεδιψάσουν; Νά ζητοῦν χαρούπια γιά νά χορτάσουν; Γιατί νά ἀναζητοῦν ἀπάντηση στά προβλήματά τους στήν ἐρημιά τοῦ ἀστισμοῦ, τοῦ ὑλισμοῦ, τοῦ μαρξισμοῦ, τοῦ ἀμοραλισμοῦ καί τῆς ἀθεΐας; Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν!

Παῦτε νά ἀπατᾶσθε ἀπό τούς λαοπλάνους. Παῦτε νά ἐμπιστεύεσθε τόν λαό μου στά πονηρά χέρια τους.

Φτιάχτε σεῖς τήν κοινωνία μου. Ὄχι μόνο μέσα στά μοναστηριακά κοινόβια. Κάμετε κοινόβιο τήν χριστιανική σας κοινωνία, ἀρχίζοντας ἀπό τίς ἐνορίες σας. Ἄν πιστεύετε βέβαια πώς ἦλθα, γιά νά κάμω τόν κόσμο Ἐκκλησία καί «βασιλεία» μου!

δ) Κωφεύουμε στήν ἐπιταγή αὐτή τοῦ Χριστοῦ καί ἐπικαλούμεθα ἀδιάκοπα τήν ἀδυναμία μας. «Οὐκ ἔχομεν...». Εἶναι ἡ ἀπάντησή μας. Καί πράγματι δέν ἔχουμε, κι οὔτε μποροῦμε. «Χωρίς αὐτοῦ» δέν μποροῦμε τἰποτε νά κάμουμε. Κι ἐμεῖς ὄχι μόνο ξεχνοῦμε, ἀλλά καί ἀρνούμεθα τήν παντοδυναμία του. Πνιγόμαστε στήν μονομέρεια, στήν ὀριζοντίωση. Ὁ Χριστός ὅμως δέν ζητᾶ ἀπό μᾶς θαύματα. Ζητᾶ μόνο τίς δυνατότητές μας, γιά νά τίς εὐλογήσει, νά τίς ἁγιάσει καί μ’ αὐτές νά θαυματουργήσει Ἐκεῖνος. Νά θρέψει, νά χορτάσει, καί νά μᾶς ἀφήσει καί περίσσευμα. Γιατί ἦλθε «ἵνα ζωήν ἔχωμεν καί περισσόν ἔχωμεν».

Ἀδελφοί μου!

Νά γιατί ἀκόμα πεινᾶ καί διψᾶ ὁ λαός μας. Τόν τροφοδοτοῦμε πνευματικά. Κοινωνικά-πολιτικά, ὅμως, τόν ἀφήνουμε νά λιμοκτονεῖ. Ὅσο ἡ κοινωνική ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας θά μένει ἡ λησμονημένη διάσταση, δέν θά παύσει νά λιμοκτονεῖ πνευματικά ὁ Λαός μας!

-------------------------------------------

Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 98.

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς Φώτιος Μιχαήλ

Μάρκος Αυρήλιος, "Τα εις εαυτόν"

 

Σκέψου τον εαυτό σου

σαν να έχει ήδη πεθάνει.

Έζησες τη ζωή σου.

Τώρα πάρε ό,τι απέμεινε

και ζήσε το σωστά.

Το καθεστώς του STATUS QUO στο Σινά ο Σουλτάνος Οσμάν κι ο Πρόεδρος Τράμπ

 

Γράφει ο  Μάρκος Μπόλαρης

 

Στο προηγούμενο σημείωμα είχα αναφερθεί

στην προχθεσινή συνάντηση του

Συμβούλου του Αμερικανού Προέδρου Τράμπ

κ. Boulus ,

αρμόδιου για θέματα Μέσης Ανατολής και Αφρικής

με τον Αρχιεπίσκοπο Σινά, Φαράν και Ραιθώ κ. Συμεών ,

η οποία έλαβε χώρα

στο εν Καίρω της Αιγύπτου αρχαίο Μετόχι

της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνας

της εν τω Θεοβαδίστω όρει Σινά.

 

Στην κρίσιμη αυτή συνάντηση

η οποία με παρεμβάσεις του εν Ελλάδι καθεστώτος αποσιωπήθηκε απολύτως ,

παρά την σπουδαιότητά της,

ο Αμερικανός αξιωματούχος κ. Boulus

μεταφέροντας την βούληση του Προέδρου των ΗΠΑ

αναφέρθηκε στην διατήρηση

του από αιώνων υπάρχοντος status quo

ως προς την παλαίφατη Ιουστινιάνεια

Μονή Σινά !

Τούτο από μόνο του

συνιστά μιά εξαιρετική τοποθέτηση

ως προς τα διαδραματιζόμενα

τον τελευταίο καιρό στην Αίγυπτο

μετά από τις παράνομες πρωτοβουλίες

της Αιγυπτιακές κυβέρνησης ,

απολύτως παράνομες

σε σχέση με το Διεθνές Δίκαιο ,

σε σχέση με τις κατηγορηματικές

και σαφείς υποχρεώσεις που έχει αναλάβει

η Αίγυπτος απέναντι στην OUNESCO

για την καθολική προστασία

του αρχαιότερου εν λειτουργία

χριστιανικού μοναστηριού στην υφήλιο,

σε σχέση με το status quo

που υπάρχει από τον 6ο αιώνα μ.Χ. μέχρι σήμερα,

ένα status quo το οποίο σεβάστηκαν

η Ρωμαϊκή Ανατολική Αυτοκρατορία,

τα Αραβικά Εμιράτα,

οι Μαμελούκοι Σουλτάνοι,

οι Σταυροφόροι ,

οι Οθωμανοί Σουλτάνοι,

οι Βρεττανοί και οι Γάλλοι,

το Ισραήλ και

η Αίγυπτος, έως πρόσφατα ! 

 

Η σαφής αναφορά του Αμερικανού Προέδρου,

διά στόματος του ειδικού απεσταλμένου του,

στο status quo

που προστατεύει την Μονή

συνιστά καθοριστική εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία

για το Διεθνές Δίκαιο και το όλον πλέγμα

της εν συνόλω προστασίας της Μονής Σινά !

 

Προσθέτω ότι η Μονή Σινά δεν προστατεύεται μόνον

από το Status quo 15 αιώνων αδιάκοπης ζωής, λειτουργίας, πολιτισμού, εκκλησιολογίας, ιστορίας

δεν προστατεύεται μόνον από τις Διεθνείς Συνθήκες που υπέγραψε η Αίγυπτος δεσμευόμενη για την προστασία του μοναδικού αυτού ζώντος μνημείου του πολιτισμού της Ανθρωπότητος,

αλλά προστατεύεται και από τον Αχτιναμέ ,

τον πρώτο που εξέδωσε ο Προφήυης του Ισλάμ

Μωάμεθ , τον οποίο φανερώς περιφρονεί με τις ενέργείες του το Αιγυπτιακό καθεστώς !

Για να γίνει αντιληπτή

η κρισιμότητα και σοβαρότητα του

Status quo στις διεθνείς σχέσεις

και το Διεθνές Δίκαιο θα μου επιτραπεί

να αναφερθώ στο αντίστοιχο καθεστώς

status quo , όπως αυτό ισχύει ,

από αιώνες στους Αγίους Τόπους !

Το κατοχυρωμένο με φιρμάνια Σουλτανικά

και διεθνείς συνθήκες

Status Quo στους Αγίους Τόπους

αναφέρεται κυρίως σε ιστορικές ρυθμίσεις

που αναφέρονται στην κατοχή, στη διαχείριση

και στη άσκηση θείας λατρεία σε κοινόχρηστους ή αμφισβητούμενους ιερούς χώρους

στην Ιερουσαλήμ και τη Βηθλεέμ.

Υπάρχουν δύο κύρια πλαίσια Status quo

στους Αγίους Τόπους :

το πρώτο είναι το αναφερόμενα

στα χριστιανικά μνημεία

που αφορά βεβαίως τις χριστιανικές ομολογίες

και αυτό που ισχύει για το Όρος του Ναού / Χαράμ αλ-Σαρίφ (Αλ-Άκσα), όπου το τέμενος.

Ειπναι σημαντικό ότι ως προς το αρχαίο Status Quo

των χριστιανικών εκκλησιών

αυτό αποτυπώνεται εγγράφως για πρώτα φορά

στο φιρμάνι του Οθωμανού Σουλτάνου Οσμάν Γ΄

στα 1757,

και μνημονεύει ότι διατηρεί

την τότε υπάρχουσα διαίρεση δικαιωμάτων

επί την Χριστιανικών μνημείων στους Αγίους Τόπους .

Αυτό το αρχικό φιρμάνι του Σουλτάνου Οσμάν Ε επιβεβαιώθηκε επανειλημένα

Α. με το φιρμάνια του 1852–1853

από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ Α΄

Β. και αναγνωρίστηκε διεθνώς

με την Συνθήκη Παρισίων 1856,

Γ. όπως επίσης και με το άρθρο 62 της Συνθήκης του Βερολίνου 1878.

Η θεμελιώδης αρχή του Status quo των Αγίων Τόπων όπως έχει καταγραφεί και διατυπωθεί ρητά στα Σουλτανικά φιρμάνια και στις Διεθνείς Συνθήκες

είναι ότι δεν επιτρέπεται καμμιά απολύτως αλλαγή της υφιστάμενης από αιώνων κατάστασης , χωρίς συναίνεση όλων των εμπλεκόμενων κοινοτήτων.

Το Status quo στους Αγίους Τόπους Ισχύει αδιαμφισβήτητα για εννέα μνημεία , όπως αποτυπώνονται στην

κατάταξη του L.G.A. Cust το 1929

και από την επιτροπή του ΟΗΕ το 1949,

και συγκεκριμένα τα εξής :

• Πανίερος Ναός της Αναστάσεως

-Church of the Holy Sepulcher -

και εξαρτήματά του στην Ιερουσαλήμ

• Deir es-Sultan (στην οροφή του Ναού της Αναστάσεως)

• Τάφος της Παναγίας στη Γεθσημανή

• Ναός της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ

• Παρεκκλήσι της Αναλήψεως στο Όρος των Ελαιών

• Δυτικό Τείχος (σε επίπεδο εβραϊκό-μουσουλμανικό) και Τάφος της Ραχήλ

Οι κύριες χριστιανικές κοινότητες που έχουν δικαιώματα είναι οι Ελληνορθόδοξοι

(μεγαλύτερο μερίδιο,

συμπεριλαμβανομένου του κεντρικού καθολικού και τμήματος του Γολγοθά),

οι Αρμένιοι και οι Λατίνοι (Φραγκισκανοί/Καθολικοί). Μικρότερα δικαιώματα έχουν

Κόπτες, Σύροι Ορθόδοξοι και Αιθίοπες.

Οι λεπτομέρειες του καθεστώτος status quo καλύπτουν τόσο τους χώρους και τις ώρες λατρείας, όσον και την συντήρηση αυτών των μνημείων,

θυμηθείτε την πρόσφατη εκ θεμελίων

ανακαίνιση του Παναγίου Τάφου,

εντός του Ναούτης Αναστάσεως,

που έγινε με μελέτες και επίβλεψη

του Μετσοβείου Πολυτεχνείου Αθηνών,

οι εργασίες στον οποίο έγιναν με κοινή συναίνεση

όλων των χριστιανικών ομολογιών,

χωρίς ουδεμία απολύτως παρέμβαση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του Ισραήλ !

Εν κατακλείδι ,

το κρίσιμο και καίριο που υπογραμμίζω

είναι το γεγονός ότι

ούτε ο Σουλτάνος Οσμάν ο Ε’

ούτε ο Σουλτάνος Αμπντούλ Μετζιτ ο Α’

με τα φιρμάνια τους

ούτε ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ

δια των δηλώσεων του ειδικού απεσταλμένου

δημιουργούν το status quo !

Το Status quo

που αναγνωρίζει και παραδέχεται

το Διεθνές Δίκαιο

είναι αυτό που δημιούργησαν οι αιώνες,

η ιστορία, η λειτουργία, ο πολιτισμός,

ο μοναχισμός, ο ασκητισμός,

και βεβαίως

ο σεβασμός των Κυρίαρχων όλων των αιώνων,

Κυρίαρχων διαφορετικών θρησκευμάτων,

Κυρίαρχων άλλων γλωσσών και πολιτισμών,

σεβασμός και ανεκτικότητα

που δημιούργησαν

στην Μονή Σινά ,

όχι ως κτιριακό συγκρότημα ,

αλλά ως ζών μνημείο ,

πλέγμα μεγάλο ιδιοκτησιών και δραστηριοτήτων εκκλησίας και πολιτισμού ,

δραστηριοτήτων οικονομικών , ανθρωποκεντρικών και κοινωνικών,

ένα Status quo που διατηρείται ως σήμερα

αναδεικνύοντας την Μονή σε ένα μοναδικό

Νομικό Πρόσωπο Διεθνούς Δικαίου!

Κι εάν υπάρχει κάτι μείζον, προέχον και σημαντικό

για τον Αρχιεπίσκοπο Σινά κ. Συμεών και

σύμπασα την Σιναιτική Αδελφότητα

είναι ακριβώς αυτό :

Να αναδείξουν στα διεθνή fora , ήγουν

στο ΟΗΕ και την ΟΥΝΕΣΚΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο Συμβούλιο της Ευρώπης ,

στο Παναφρικανικό Συμβούλιο

αυτήν ακριβώς την διάσταση

που τους κληροδότησαν

οι προηγούμενες αιώνες,

χίλια πεντακόσια χρόνια

ιστορίας , πολιτισμού,

μοναχισμού,

το Status quo σεβασμού

το Status quo

ενός Νομικού Προσώπου Διεθνούς Δικαίου !

Σ’ αυτό το status quo

αναφέρθηκε προχθές ο Πρόεδρος Τράμπ !

Αυτό επιχείρησαν να αποσιωπήσουν

τα εν Καίρω και Αθήναις καθεστώτα.

Εις μάτην !

Η ιστορική αλήθεια και η ισχύς του Διεθνούς Δικαίου

τα ξεπερνά !