
Αυτή είναι η δύναμη της Παναγίας μας!


Σημαντικά αποσπάσματα: ...
Περιουσία ακίνητη ή κινητή με τη χάρη του Θεού δεν έχω. Ό,τι κατά καιρούς απέκτησα, έχει διατεθεί σε έργα αγάπης. Καταθέσεις εις χρήματα στο όνομά μου του Αρχιεπισκόπου ανήκουν στην Εκκλησία της Αλβανίας. Παρακαλώ τους εκτελεστές της διαθήκης μου το ήμισυ του ποσού των καταθέσεων αυτών να διατεθεί για την αποπεράτωση του Καθεδρικού Ναού της Αναστάσεως στα Τίρανα και το έτερον ήμισυ να παραμείνει καταλλήλως επενδυόμενο, τα δε έσοδα της επενδύσεως να διατίθενται για την ενίσχυση της μισθοδοσίας των κληρικών και των προγραμμάτων για νέους της Εκκλησίας Αλβανίας.
Τα συγγραφικά δικαιώματα από την πώληση των βιβλίων μου παρακαλώ να κατατίθενται υπέρ του Διορθοδόξου Κέντρου “Πορευθέντες”. Εκτελεστές της διαθήκης αυτής ορίζω τον διάδοχό μου Αρχιεπίσκοπο, τον Αρχιγραμματέα της Ιεράς Συνόδου Επίσκοπο Αμαντίας κ. Ναθαναήλ. Οι ανωτέρω να φροντίσουν να διανείμουν ως «ανάμνησιν» τα λίγα πράγματα που χρησιμοποίησα στους εκλεκτούς συνεργάτες μου, που με αυταπάρνηση συμπορεύτηκαν και διακόνησαν την Εκκλησία μαζί μου.
Τα βιβλία μου να δοθούν στην βιβλιοθήκη της Αρχιεπισκοπής και στην βιβλιοθήκη της Ορθοδόξου Θεολογικής Ακαδημίας «Ανάστασις του Χριστού». Επίσης συμβολικώς μερικά στις άλλες τρεις Μητροπόλεις. Όσα βιβλία βρίσκονται στην Αθήνα να διατεθούν στη βιβλιοθήκη του “Πορευθέντες”.
Στην διάρκεια της ζωής μου διακονώντας σε διάφορες εκκλησιαστικές θέσεις και άλλους διεθνείς οργανισμούς λύπησα ασφαλώς πολλούς από αδυναμία ή συναρπαγή. Εκζητώ αυτή την ιερή ώρα του αποχωρισμού την συγγνώμη τους και εκ βάθους ψυχής συγχωρώ όλους εκείνους που συνειδητά ή ανεπίγνωστα με αδικίες, σκευωρίες και συκοφαντίες έκαναν την πορεία μου σκληρή και επώδυνη.
Προσπάθησα με τις πενιχρές μου δυνάμεις να διακονήσω στο άνοιγμα του ορίζοντος των συγχρόνων Ορθοδόξων στην αποστολική οικουμενική μας ευθύνη στην Ελλάδα, στην Αφρική, στον διεθνή εκκλησιαστικό στίβο και ιδιαίτερα από το 1991 αφοσιώθηκα στην αναστήλωση της βασανισμένης Εκκλησίας της Αλβανίας που αγάπησα με όλη μου την ψυχή. Ό,τι ουσιαστικό επιτελέσθη ανήκει στη χάρη του Θεού.
Και τώρα αδελφοί μου, συνεργάτες, προσφιλή πνευματικά μου παιδιά στην Αλβανία, στην Ελλάδα, στην Ανατολική Αφρική και στα άλλα μέρη του κόσμου, «χαρά και στέφανός μου», σας αποχαιρετώ ευχόμενος ό,τι πιο μεγάλο μπορώ... ...
Παρακαλώ σας ακόμη μη παύσετε να προσεύχεστε να με ελεήσει και εμένα τον αμαρτωλό και αχρείο δούλο Του ο Θεός και να με δεχθεί μετανοούντα στην απεραντοσύνη της αγάπης Του...
Ὁ ἐν Ἐπισκόποις ἐλάχιστος +Ὁ Τιράνων Ἀναστάσιος

Υποστήριξα τότε ότι τέτοιες αντιλήψεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς ως εκκεντρικές απόψεις μιας ακραίας ακαδημαϊκού, αλλά ως η κορυφή ενός πολύ μεγαλύτερου παγόβουνου. Αξίζει λοιπόν να εξετάσουμε τι μπορεί να βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια αυτού του παγόβουνου. Οι αναφορές που γίνονται εναντίον της λεγόμενης Woke Culture συχνά απορρίπτονται σαν “ακροδεξιές”, “συντηρητικές” ή σαν απόπειρες αποπροσανατολισμού από πολύ σοβαρότερα προβλήματα, όπως είναι η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, η αποδιάρθρωση της εργασίας και η επικράτηση ενός ακραίου, αρπακτικού καπιταλισμού.
Μελέτη Οικονομικών Επιστημών
Όμως, ίσως αυτή ακριβώς η διάκριση να είναι παραπλανητική. Γιατί η Woke κουλτούρα και ο ακραίος καπιταλισμός, παρότι εμφανίζονται σαν αντίπαλοι, μπορούν να εξεταστούν ως εκφάνσεις μιας κοινής βαθύτερης ανθρωπολογικής αντίληψης. Και αυτή είναι η αντίληψη του ανθρώπου πρωτίστως ως ενός αυτάρκους, αυτόνομου και βουλησιαρχικού ατόμου.
Όπως ανέφερα στο προηγούμενο άρθρο μου, βασικό στοιχείο της Woke κουλτούρας είναι η αποδόμηση των συλλογικών ταυτοτήτων. Έθνος, λαός, κοινωνία, οικογένεια, φύλο, ακόμη και η ίδια η έννοια μιας κοινής ανθρώπινης φύσης αντιμετωπίζονται ως κατασκευές που πρέπει να αποδομηθούν. Ας μην ξεχνάμε, παρεμπιπτόντως, ότι στις συλλογικές ταυτότητες ανήκουν και οι κοινωνικές τάξεις. Και εδώ εμφανίζεται μια παράδοξη συγγένεια με τον ακραίο φιλελεύθερο καπιταλισμό.
Κράτηση Εισιτηρίων Για Πολιτιστικές Εκδηλώσεις
Η περίφημη φράση που συνδέθηκε με τη Μάργκαρετ Θάτσερ, ότι “δεν υπάρχει κοινωνία παρά μόνον άτομα”, συμπυκνώνει μια συγκεκριμένη αντίληψη: Η κοινωνική πραγματικότητα συγκροτείται πρωτίστως από άτομα και τις επιλογές τους. Ένα ανάλογο ανθρωπολογικό υπόβαθρο μπορεί να εντοπιστεί και σε ακραίες εκδοχές του σύγχρονου δικαιωματισμού. Μόνο που πλέον στο “δεν υπάρχει κοινωνία”, έχει προστεθεί και ότι “δεν υπάρχει φύση”.
Στο κέντρο και των δύο κοσμοαντιλήψεων βρίσκεται το “γυμνό”, σχεδόν απέραντο άτομο. Ένα άτομο που θεωρεί ότι προηγείται των σχέσεών του, των συλλογικών του εντάξεων, της ιστορίας του και, στην ακραία εκδοχή αυτής της λογικής, ακόμη και ορισμένων δεδομένων της φύσης του. Δεν συγκροτείται μέσα από τις σχέσεις του, αλλά θεωρείται ότι υπάρχει πλήρες πριν από αυτές και κατόπιν επιλέγει ποιες θα αποδεχθεί.
Έτσι, δύο πολιτικοί κόσμοι που εμφανίζονται σαν θανάσιμοι αντίπαλοι μπορεί να συναντώνται σε ένα πολύ βαθύτερο επίπεδο. Ο ένας δημιουργεί τον απόλυτο καταναλωτή και ο άλλος το απόλυτο δικαιωματικό υποκείμενο. Και οι δύο όμως μπορεί να έχουν ως έσχατο σημείο αναφοράς το κυρίαρχο άτομο.
Αν θελήσουμε να αναζητήσουμε ορισμένες από τις βαθύτερες πολιτισμικές ρίζες αυτής της ανθρωπολογίας, πρέπει να προχωρήσουμε πολύ πίσω. Στον πολιτισμικό πυρήνα της Δύσης βρίσκεται ο Δυτικός Χριστιανισμός και οι αντιλήψεις περί Θεού και ανθρώπου που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό του. Εδώ απαιτείται μια σημαντική διευκρίνιση. Δεν υποστηρίζεται φυσικά ότι υπάρχει κάποια ευθεία γραμμή που ξεκινά από τον Αυγουστίνο και καταλήγει στη Woke κουλτούρα, ή στον σύγχρονο καπιταλισμό. Μια τέτοια θέση θα ήταν ιστορικά αφελής. Οι πολιτισμοί λειτουργούν μέσα από μακροχρόνιες μεταμορφώσεις, αντιστροφές και εκκοσμικεύσεις αρχικών σχημάτων, που μπορεί να καταλήξουν σε αποτελέσματα τα οποία οι δημιουργοί τους ουδέποτε θα αναγνώριζαν.
ΕξερεύνησηΠνευματικών Βιβλίων
Ωστόσο, όπως έχει υποστηρίξει ο πατήρ Νικόλαος Λουδοβίκος, στη δυτική θεολογική παράδοση αναπτύσσεται αυτό που αποκαλεί “Θεολογία της Ισχύος”. Στον Αυγουστίνο, υπό την επίδραση και του νεοπλατωνικού κόσμου, η πνευματική διάσταση του ανθρώπου αποκτά μια σχέση ιεραρχικής υπεροχής έναντι του σώματος και της ύλης. Το ανώτερο καλείται να κυριαρχήσει επί του κατώτερου. Έτσι μπορεί να συγκροτηθεί σταδιακά ένα πολιτισμικό σχήμα στο οποίο η ιεράρχηση και η κυριαρχία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Όταν αυτό συνδυάζεται με μια αντίληψη του ανθρώπου ως οντολογικά αυτοτελούς υποκειμένου, τότε οι σχέσεις παύουν να είναι εκείνες που συγκροτούν το πρόσωπο και κινδυνεύουν να μετατραπούν σε σχέσεις μεταξύ ήδη ολοκληρωμένων, αυτόνομων μονάδων. Η διαφορά είναι θεμελιώδης. Άλλο είναι να θεωρείς ότι υπάρχω και μετά σχετίζομαι και άλλο ότι υπάρχω επειδή σχετίζομαι. Στη δεύτερη περίπτωση βρίσκεται η σχεσιακή οντολογία του προσώπου. Στην πρώτη βρίσκεται η δυνατότητα της οντολογίας του κυριαρχικού ατόμου.
Με τον Διαφωτισμό πολλά από τα θεολογικά σχήματα του Δυτικού Πολιτισμού δεν εξαφανίστηκαν, αλλά εκκοσμικεύθηκαν και έγιναν πανίσχυρα, απαλλασσόμενα από το μεταφυσικό τους πλαίσιο. Ο Θεός απομακρύνθηκε σταδιακά από το κέντρο του κοσμοειδώλου, αλλά η θέση που κατείχε δεν έμεινε αναγκαστικά κενή. Ο αυτοθεοποιημένος άνθρωπος έσπευσε να καταλάβει τη θέση του. Εδώ εμφανίζεται αυτό που –χρησιμοποιώντας έναν ντοστογιεφσκικό όρο – θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ανθρωποθεό.
Το υποκείμενο δεν αρκείται πλέον να είναι ελεύθερο μέσα στον κόσμο, αλλά επιδιώκει να καταστεί κυρίαρχο του κόσμου. Και η βούληση αποκτά κεντρικό ρόλο στην αυτοκατανόησή του. Στο νεωτερικό και κυρίως στον μετανεωτερικό άνθρωπο δεν αρκεί πλέον “να είμαι αυτό που είμαι”, αλλά να “είμαι αυτό που θέλω να είμαι”. Από το cogito ergo sum μπορούμε έτσι, σχηματικά, να περάσουμε σε ένα volo ergo sum: θέλω, άρα υπάρχω. Η βούληση, με άλλα λόγια, μετατρέπεται σε δημιουργό της πραγματικότητας.
Και εδώ βρίσκεται η βαθύτερη συγγένεια που αξίζει να εξεταστεί μεταξύ φαινομένων, τα οποία πολιτικά και ιστορικά μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά. Δεν πρόκειται για εξομοίωση της Woke κουλτούρας με ολοκληρωτικά καθεστώτα ούτε, φυσικά, με το Ναζισμό. Μια τέτοια εξίσωση θα ήταν ιστορικά και ηθικά απαράδεκτη. Υπάρχει, όμως, ένα ερώτημα που αξίζει να τεθεί: Μπορεί άραγε διαφορετικά φαινόμενα της δυτικής νεωτερικότητας να περιέχουν έναν κοινό βουλησιαρχικό πυρήνα;
Στο Ναζισμό η βούληση εμφανίστηκε στην πιο βίαιη εξωστρεφή μορφή της. Ο ίδιος ο τίτλος της ταινίας της Λένι Ρίφενσταλ “Ο θρίαμβος της θέλησης”, είναι αποκαλυπτικός μιας ολόκληρης κοσμοαντίληψης: Dιά της βούλησης και της ισχύος ο άνθρωπος επιχειρεί να κυριαρχήσει στον κόσμο. Σε ακραίες εκδοχές του μετανεωτερικού ατομικισμού η κίνηση μπορεί να αντιστραφεί προς τα μέσα. Το κυρίαρχο υποκείμενο δεν διεκδικεί αναγκαστικά να κατακτήσει τον εξωτερικό κόσμο.
Διεκδικεί όμως απόλυτη κυριαρχία επί του δικού του μικρού σύμπαντος, επιλέγοντας για παράδειγμα το φύλο του. Κάθε όριο που δεν έχει επιλέξει το ίδιο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως καταπιεστικό. Η κυριαρχία μετατρέπεται έτσι σε αυτοκυριαρχία και η αυτοκυριαρχία σε απαίτηση απελευθέρωσης ακόμη και από το δεδομένο. Το τελευταίο όριο είναι η ύπαρξη. Και πρέπει να πάψει να υπάρχει!
Αλλά εδώ εμφανίζεται ένα τρομακτικό φιλοσοφικό ερώτημα: Εάν η απόλυτη ελευθερία σημαίνει ότι τίποτε δεν μπορεί να δεσμεύει το κυρίαρχο υποκείμενο χωρίς τη συγκατάθεσή του, ποιο είναι το τελευταίο όριο που απομένει; Η απάντηση είναι η ίδια η ύπαρξη. Ο Ντοστογιέφσκι είχε αντιληφθεί με σχεδόν προφητική οξύτητα αυτή τη δυνατότητα. Στους “Δαιμονισμένους”, ο Κιρίλοφ οδηγεί τη λογική της απόλυτης ανθρώπινης αυτονομίας μέχρι το έσχατο σημείο της.
Εάν ο Θεός δεν υπάρχει και ο άνθρωπος πρέπει να γίνει ο ίδιος Θεός, τότε πρέπει να αποδείξει την απόλυτη ελευθερία του, νικώντας ακόμη και τον φόβο του θανάτου. Η αυτοκτονία μετατρέπεται έτσι, μέσα στην παραληρηματική αλλά φιλοσοφικά συνεπή λογική του Κιρίλοφ, σε απόδειξη θεότητας. Εδώ το volo ergo sum φθάνει στην τελική του αντιστροφή. Δηλαδή, μπορώ να επιλέξω να μην υπάρχω. Άρα είμαι απόλυτα ελεύθερος.
Και αυτό ακριβώς εκφράζει η Patricia MacCormack. Και για αυτό οι απόψεις της δεν είναι κάτι γραφικό και περιθωριακό, αλλά μέρος ενός πολύπλοκου ιστορικοπολιτισμικού αρχιτεκτονήματος. Το ενδιαφέρον στις απόψεις της δεν είναι απλώς ο αντιγεννητισμός. Ούτε χρειάζεται να υποστηρίξει κανείς ότι οι απόψεις της οδηγούν αναγκαστικά σε κάποια βίαιη πολιτική εξόντωσης της ανθρωπότητας. Το βαθύτερο φιλοσοφικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Για πρώτη ίσως φορά η λογική της αυτοκατάργησης δεν αφορά απλώς το άτομο, αλλά το ανθρώπινο είδος ως συλλογικό υποκείμενο.
Με άλλα λόγια, ανθρωπότητα καλείται να αποφασίσει ότι δεν δικαιούται να υπάρχει. Και αυτή η κραυγή της αυτοεξάλειψης έχει στον πυρήνα της το έντονο στοιχείο της κυριαρχίας, πάνω στο οποίο βασίστηκαν οι ολοκληρωτικές ιδεολογίες της Δύσης. Η ανθρωπότητα επιβεβαιώνει την απόλυτη κυριαρχία της επάνω στον κόσμο, αποφασίζοντας να αποσύρει τον ίδιο της τον εαυτό από αυτόν. Η αυτοεξάλειψη μπορεί έτσι να αναγνωσθεί ως η έσχατη και πιο παράδοξη μορφή κυριαρχίας επί του κόσμου και επί του εαυτού.
Μπορώ να καταστρέψω τον κόσμο, άρα είμαι Θεός! Μπορώ, όμως, και να καταργήσω τον εαυτό μου. Άρα δεν υπάρχει τίποτε πλέον πάνω από τη βούλησή μου. Εδώ ίσως ολοκληρώνεται ένας παράξενος κύκλος. Η Θεολογία της Ισχύος ξεκινά από την κυριαρχία. Το ανώτερο επί του κατώτερου, το πνεύμα επί της ύλης, ο άνθρωπος επί της φύσης, το υποκείμενο επί του κόσμου. Όταν, όμως, το υποκείμενο δεν αναγνωρίζει πλέον τίποτε –έξω από αυτό– που να μπορεί να του θέσει όρια, η κυριαρχική βούληση αναγκαστικά επιστρέφει στον ίδιο τον εαυτό της.
Και τότε η Θεολογία της Ισχύος μπορεί να μετατραπεί σε Θεολογία της Αυτοχειριαστικής Ισχύος. Ίσως λοιπόν η περίπτωση MacCormack να μην είναι σημαντική επειδή αποκαλύπτει κάποια συγκεκριμένη πολιτική απειλή, αλλά επειδή λειτουργεί ως καθρέφτης μιας πολύ βαθύτερης πολιτισμικής κρίσης. Μας επιτρέπει να δούμε πού μπορεί να οδηγήσει μια ανθρωπολογία, στην οποία η ελευθερία ταυτίζεται με την απουσία κάθε δεδομένου ορίου και η ανθρώπινη ολοκλήρωση με την απόλυτη κυριαρχία της βούλησης.
Η απάντηση σε αυτή την κρίση ίσως δεν βρίσκεται στην επιστροφή σε νέους καταναγκασμούς, ούτε στην άρνηση της ελευθερίας και των δικαιωμάτων. Βρίσκεται πιθανώς σε μια διαφορετική κατανόηση της ίδιας της ελευθερίας. Στον άνθρωπο όχι ως απομονωμένο άτομο, αλλά ως πρόσωπο, όπως τονίζει η Ελληνορθόδοξη Παράδοση, η οποία θα μπορούσε να προσφέρει ένα νέο οντολογικό μοντέλο για τη Δύση αλλά και για τον κόσμο. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στην οντολογία του ανθρώπου, ο οποίος δεν καταπιέζεται επειδή σχετίζεται, αλλά υπάρχει πλήρως ακριβώς επειδή σχετίζεται.
Ο άνθρωπος που δεν αντιλαμβάνεται τη φύση, το σώμα, τον άλλο άνθρωπο και τον κόσμο ως εχθρικά όρια, τα οποία πρέπει να συντρίψει για να γίνει ελεύθερος, που δεν χρειάζεται να γίνει ανθρωποθεός για να αποκτήσει αξία. Γιατί ίσως το μεγάλο παράδοξο του σύγχρονου Δυτικού Πολιτισμού είναι ακριβώς αυτό.
Ότι, δηλαδή, στην προσπάθειά του να απελευθερώσει απόλυτα τον άνθρωπο κινδυνεύει να τον αφήσει τόσο μόνο, τόσο αποσυνδεδεμένο και τόσο κυρίαρχο, ώστε η τελευταία απόδειξη της κυριαρχίας του να είναι να στραφεί εναντίον του ίδιου του εαυτού του. Η αυτοεξάλειψη, τότε, είναι η έσχατη πράξη αυτοπραγμάτωσης ενός υποκειμένου που πιστεύει ότι πρέπει να ελέγχει πλήρως τη μοίρα του. Και ίσως αυτό ακριβώς είναι το βαθύτερο πρόβλημα που βρίσκεται κάτω από την κορυφή του παγόβουνου.
σχολιο Κώστας Καραΐσκος : Ὅσα γράφει ὁ καθ. Κώστας Γρίβας γιὰ τὸ γουώκ μῖσος ποὺ ἐκπέμπουν οἱ δυτικοὶ θεσμοὶ κύρους (ΜΜΕ, Πανεπιστήμια, περσόνες μὲ δημόσιο λόγο) ἰσχύουν στὸ ἀκέραιο. Καὶ δυστυχῶς δὲν περιορίζονται μόνο σὲ λόγια, τὰ ἀφεντικά τοῦ κόσμου μὲ μύριους τρόπους σπρώχνουν τὸν δυτικὸ ἄνθρωπο στὸν Καιάδα. Ἡ πολιτική καὶ ἡ οἰκονομία συνεχίζουν νὰ ἐπικουροῦν τὴν αὐτοκτονικὴ ἰδεολογία, ἔτσι ὥστε ἀκόμη κι ἄν κάπου ὑπάρξει τοπικά μιὰ ἀντίδραση (π.χ. διοίκηση Τράμπ) αὐτὴ νὰ εἶναι χωρίς ἀξιοσημείωτα, διαρκή ἀποτελέσματα. Τὸ μῖσος κατά τοῦ λευκοῦ, χριστιανοῦ ἄνδρα καὶ ἡ ἄρνηση ὁποιασδήποτε συλλογικῆς ταυτότητας εἶναι πιὰ ὑλικὲς πραγματικότητες τροφοδοτούμενες ἀπὸ ριζωμένες πολιτικές καὶ ὑποσυνείδητες νοοτροπίες. Μόνη ἐλπίδα μας νὰ λειτουργήσει ὡς ἀφύπνιση τὸ ἀντιπαράδειγμα τοῦ ἀντίπαλου κόσμου ποὺ ἀναδύεται στὴν Ἀνατολή ἤ τὸ κανιβαλικὸ ξεσάλωμα τοῦ σιωνιστικοῦ Κτήνους. Ἄν μᾶς ἐπιτραπεῖ.
Συγκινημένη η Μυριέλλα Κουρεντή, μέσα από ένα βίντεο που δημοσίευσε, εξήγησε τι ήταν αυτό που την έκανε να στραφεί στον Θεό. Η ηθοποιός, η οποία πλέον ακολουθεί έναν διαφορετικό τρόπο ζωής από αυτόν που συνήθιζε, που χαρακτηρίζεται από τη βαθιά της πίστη, εξομολογήθηκε στο TikTok πως έπειτα από μία πολύ σκοτεινή περίοδο κατά την οποία δεν ήταν καλά ούτε σωματικά αλλά ούτε και ψυχικά, αποφάσισε να βρει έναν πνευματικό. Από την πρώτη τους συνάντηση, όπως δήλωσε, όλα άλλαξαν μέσα της.

Μου ‘πε ένας φίλος ώριμης ηλικίας,
έμπειρος στη ζωή,
στον πόνο και τη χαρά της:
Άκου πάτερ,
τι κατάλαβα
όλα αυτά τα χρόνια:
Η μεγαλύτερη χαρά,
είναι ο έρωτας.
Ο θείος,
μα κι ο ανθρώπινος.
Ο μεγαλύτερος πόνος,
πάλι ο έρωτας.
Η μόνη λύση,
ο έρωτας.
Στην κρίση, η γιατρειά λέγεται έρωτας.
Αιτία θανατηφόρου αγωνίας, ο έρωτας.
Το πιο μεγάλο αδιέξοδο, πάλι, αυτός.
Η πιο μεγάλη αρρώστια, ναι, ο έρωτας.
Έρωτας,
κι όλα τα κύτταρά σου
λάμπουν.
Ο ίδιος,
Ανάσταση και Διάλυση.
Ζωή και θάνατος
μαζί.
Το πιο μεγάλο βάσανο.
Η πιο μεγάλη χαρά και έκρηξη.
Όταν τον ζεις, ξανανιώνεις.
Όταν υποφέρεις εξαιτίας του,
γερνάς σε μια νύχτα.
Τρελά ποθητός,
κι επικίνδυνα εχθρός.
Άκρη δεν βρίσκεις μαζί του.
(Εγώ, άκουγα σιωπηλός,
και κρατούσα σημειώσεις…)
Αγίου Ι. Χρυσοστόμου*
Είναι πολλές οι αρετές που ταιριάζουν στους Χριστιανούς, απ' όλες όμως η πιο σπουδαία είναι η πραότητα.
Αυτό
είναι το κατεξοχήν γνώρισμα του ανθρώπου που έχει τιμηθεί με το λογικό,
δηλαδή η ημερότητα, η επιείκεια, η πραότητα, η ταπείνωση, η ησυχία, το
να μην έλκεται σαν δούλος και παρασύρεται ή από το θυμό ή από τα άλλα
πάθη, αλλά με το λογικό και την ορθή σκέψη να κατανικάει τα εσωτερικά
άτακτα σκιρτήματα και να διασώζει την ευγένεια που προσιδιάζει στον
άνθρωπο, και να μην εκπίπτει και καταντάει στη θηριωδία των άλογων ζώων
με τη νωθρότητα και την αδράνειά του.
Κάθε
επιεικής και πράος εύκολα οδηγείται στη φιλανθρωπία και δεν θα ανεχόταν
να παραμελήσει αυτούς που βρίσκονται σε μεγάλη ανάγκη, γιατί τη φτώχεια
των άλλων τη θεωρεί σαν δική του δυστυχία.
Ο
φθόνος βέβαια είναι το πιο κακό από όλα τα πάθη· ο ενάρετος όμως και
πράος δεν δέχεται μέσα στην ψυχή του το φοβερό αυτό πάθος, αλλά, όταν
βλέπει τους αδελφούς του να προκόβουν, χαίρεται και ευχαριστείται μαζί
τους, γιατί θεωρεί σαν δική του την αρετή των άλλων, γιατί νομίζει, ότι
όσα αγαθά έχουν οι φίλοι του είναι κοινά και γι' αυτό χαίρεται μαζί τους
στα ευχάριστα και λυπάται μαζί τους στα δυσάρεστα.
Αυτό
κυρίως είναι το γνώρισμα του πράου, τις μεν αδικίες που γίνονται σ'
αυτόν να τις παραβλέπει, τους αδικούμενους όμως να τους υπερασπίζεται,
όπως ακριβώς έκαμε και ο Χριστός. Γιατί, όταν ανέβηκε στο Σταυρό έλεγε:
«Πατέρα μου, συγχώρεσέ τους, γιατί δεν ξέρουν τι κάνουν». Αυτό προ
πάντων είναι το γνώρισμα της πραότητας, το να καταλύει μεν κάθε κακία,
να ελευθερώνει όσους είναι αιχμάλωτοι από αυτή, να εμποδίζει τους
δαίμονες που καταστρώνουν δόλια σχέδια εναντίον μας, να απαλλάσσει δε
από τα δεινά εκείνους που κυριεύτηκαν απ' αυτούς.
Τι
τέλος πάντων είναι πραότητα και τι σκληρότητα; Γιατί, ούτε το να
χτυπάει κανείς είναι γενικά δείγμα σκληρότητας, ούτε το να λυπάται είναι
δείγμα πραότητας.
Αλλά πράος
είναι εκείνος, που μπορεί να υπομένει τα αδικήματα που γίνονται σ' αυτόν
και εκείνος που υπερασπίζεται τους αδικούμενους και γίνεται σφοδρός
εκδικητής και υποστηρικτής εκείνων που βλάπτονται.
Όπως,
εκείνος που δεν είναι τέτοιος, αλλά είναι νωθρός και κοιμισμένος και
δεν διαφέρει τίποτε από ένα νεκρό ως προς τη δραστηριότητα, αυτός δεν
είναι πράος ούτε επιεικής. Το να παραβλέπει δηλαδή κανείς τους
αδικούμενους, το να μη θυμώνει εναντίον εκείνων που βλάπτουν και
αδικούν, δεν είναι γνώρισμα αρετής, αλλά κακίας. Άρα δεν είναι δείγμα
πραότητας, αλλά νωθρότητας και αδιαφορίας.
Δεν
πείθονται, άνθρωπε, ότι ο Θεός μας είναι αληθινός, όταν αγανακτούμε και
οργιζόμαστε και δυσανασχετούμε, αλλά όταν είμαστε επιεικείς και πράοι
και ήπιοι και φερνόμαστε σαν πραγματικοί φιλόσοφοι, αντιμετωπίζοντας με
απάθεια και υπομονή κάθε δυσκολία της ζωής και αντίδραση.
«Κάθε
εσωτερική πικρία και οργή και θυμός και κραυγή ας λείψει εντελώς από
σας μαζί με κάθε άλλη κακία. Να γίνεσθε δε καλοκάγαθοι, σπλαχνικοί, να
χαρίζεσθε μεταξύ σας και να συγχωρείτε ο ένας τον άλλον, αν κάποιος έχει
εναντίον του άλλου κάποια δυσαρέσκεια και αφορμή κατηγορίας, όπως και ο
Θεός διά του Χριστού χαρίστηκε σε σας και σας συγχώρησε».
«Γίνεσθε
λοιπόν μιμητές του Θεού». Βλέπετε, τί είδους άνθρωπος είναι ο πράος;
Τίνος ονομάζεται μιμητής; Όχι των αγγέλων, ούτε των αρχαγγέλων, αλλά του
Κυρίου των όλων.
Αν και εκείνοι
(οι άγγελοι και αρχάγγελοι) είναι πραότατοι και γεμάτοι από κάθε αρετή. Ο
Απ. Παύλος όμως ονόμασε τους ήμερους ανθρώπους μιμητές του Θεού, για να
διδάξει τους ακροατές του, με τον τονισμό της μεγάλης τιμής, να είναι
πολύ πράοι, ώστε καθένας που βρίζεται ή υποφέρει από κάτι άλλο φοβερό,
να υποφέρει με πραότητα τις βρισιές και να συγκρατεί την οργή του,
εφόσον, συγκρατώντας την οργή του, πρόκειται να γίνει μιμητής του Θεού.
Να
μη μας διακατέχει καμιά ταραχή ή ανησυχία, αλλά να ζούμε με γαλήνη και
ησυχία και με όλους να έχουμε ειρηνικές σχέσεις και να είμαστε ήμεροι
και πράοι και επιεικείς, ώστε στο πρόσωπό μας να ανθίζουν όλα τα χρώματα
της αρετής.
Σιωπούσε (ο Χριστός)
και τα υπέφερε όλα με πραότητα, διδάσκοντας και εμάς να δείχνουμε σε
κάθε περίσταση επιείκεια και μεγαλοψυχία.
Αυτόν
λοιπόν ας μιμηθούμε. Γιατί δεν σιώπησε μόνον, αλλά... και όταν
ονομάστηκε δαιμονισμένος και μανιακός από ανθρώπους που είχαν
ευεργετηθεί με αμέτρητα αγαθά, και όχι μόνον μια και δύο, αλλά πολλές
φορές, όχι μόνον δεν αμύνθηκε, αλλά και δεν έπαψε να τους ευεργετεί...
Γιατί αυτό σημαίνει να είσαι μαθητής του Χριστού, το να είσαι πράος και
επιεικής.
Πως όμως θα ήταν
δυνατόν να αποκτήσουμε αυτή την πραότητα; Αν σκεπτόμαστε συνεχώς τα
σφάλματα και τις αμαρτίες μας, αν πενθούμε, αν δακρύζουμε. Γιατί η ψυχή,
που ζει μέσα στην οδύνη, δεν μπορεί να εξάπτεται και να οργίζεται,
γιατί ο άνθρωπος που πενθεί δεν έχει τη δύναμη και τη διάθεση να
θυμώσει. Όπου υπάρχει λύπη, εκδιώκεται κάθε οργή· όπου επικρατεί
συντριβή πνευματική, δεν χωράει η έξαψη και η αγανάκτηση. Γιατί, όταν το
πνεύμα υποφέρει από πένθος, όχι μόνον δεν έχει ευκαιρία να αγανακτήσει,
αλλά και στενάζει πικρά και κλαίει πικρότερα.
*λόγοι από τους τόμους ΕΠΕ, 3, 6, 7, 14,31, και MG. 63

Ανοίγω το στόμα μου κι αναγαλλιάζει το πέλαγος
και παίρνει τα λόγια μου στις σκοτεινές του τις σπηλιές
και στις φώκιες τις μικρές τα ψιθυρίζει
τις νύχτες που κλαιν των ανθρώπων τα βάσανα.
Χαράζω τις φλέβες μου και κοκκινίζουν τα όνειρα
και τσέρκουλα γίνονται στις γειτονιές των παιδιών
και σεντόνια στις κοπέλες που αγρυπνούνε
κρυφά για ν’ ακούν των ερώτων τα θαύματα.
Στη μεγάλη πλειοψηφία των θεσσαλικών δήμων καταγράφεται μείωση του πληθυσμού, ενώ το δημογραφικό πρόβλημα έχει κάνει απειλητικά την εμφάνισή του σε όλη τη χώρα, τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα παρατηρείται ανησυχητική μείωση και του μαθητικού δυναμικού σε σχολικές μονάδες που έχει ως αποτέλεσμα κάποιες να αναστέλλουν τη λειτουργία τους ή άλλες να λειτουργούν με λίγους μαθητές ακόμα και με έναν ή δύο μαθητές.
Η Δημοτική Ενότητα Χρυσομηλιάς, όμως, του δήμου Μετεώρων δεν αποτελεί μέρος αυτής της αρνητικής εξέλιξης, αλλά εξαίρεση, καθώς τα πράγματα, όσον αφορά τις γεννήσεις είναι εντελώς διαφορετικά.
Το μεγαλύτερο ποσοστό των οικογενειών της περιοχής ανήκει στην κατηγορία των πολυτέκνων, μια τάση που τηρείται με ευλάβεια και συνέπεια για πολλά χρόνια, καθώς τα νέα ζευγάρια προτιμούν να μείνουν στο χωριό τους και να δημιουργήσουν οικογένεια, παρά να μεταναστεύσουν σε μεγάλα αστικά κέντρα ή στο εξωτερικό.
«Το 70% των ζευγαριών στο χωριό μας είναι πολύτεκνα ή τρίτεκνα» τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Νίκος Στεφόπουλος, πρόεδρος της Δ.Ε. Χρυσομηλιάς, κάνοντας λόγο για μια τάση που ακολουθείται από τα νέα ζευγάρια τα οποία προτιμούν να μείνουν και να ζήσουν στη Χρυσομηλιά.
Η Χρυσομηλιά, η οποία πρόκειται για ένα από τα πιο ζωντανά χωριά στην ευρύτερη περιοχή της Πίνδου, βρίσκεται σε απόσταση 50 χλμ. από τα Τρίκαλα και σε υψόμετρο 900μ., στις βόρειες υπώρειες της Νεράιδας. Η ονομασία, όπως αναφέρουν οι κάτοικοι, προέρχεται από μία ποικιλία τοπικών μήλων που καλλιεργούνταν στην περιοχή, τα σκιούπια, ή «χρυσά μήλα». Στις μέρες μας, στο δάσος που περιβάλλει τη Χρυσομηλιά υπάρχουν κυρίως, κέδροι, έλατα και καστανιές.
Οι κάτοικοι που διαμένουν στην περιοχή ασχολούνται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία, αλλά και με εποχιακές εργασίες που αφορούν τα δάση. Τους καλοκαιρινούς μήνες οι κάτοικοι αυξάνονται ενώ ο μόνιμος πληθυσμός στο χωριό, σύμφωνα με τον κ. Στεφόπουλο, ανέρχεται σε 500 κατοίκους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ελάχιστα είναι τα ζευγάρια που έχουν δύο παιδιά. Αποτελεί μια συνήθεια με τη μορφή εθίμου και παράδοσης οι οικογένειες της Χρυσομηλιάς να έχουν πολλά παιδιά, καθώς αυτό που έκαναν οι παππούδες τους το συνεχίζουν με τον ίδιο τρόπο οι νέοι και στις μέρες μας. Το χωριό διαθέτει δημοτικό σχολείο και βρεφονηπιακό σταθμό, και όπως επισημαίνει ο κ. Στεφόπουλος, τα νέα παιδιά δεν θέλουν να φύγουν από το χωριό και να εγκατασταθούν στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Η Χρυσομηλιά σφύζει από ζωή, καθώς υπάρχουν αρκετές ταβέρνες και καφενεία, τα οποία κάθε βράδυ είναι γεμάτα από νέους ανθρώπους οι οποίοι όλοι εργάζονται σε διάφορες δουλειές και δεν μπορούν να φανταστούν τη ζωή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα μακριά από το χωριό τους.
Παρόλο που η Χρυσομηλιά κάηκε από τους Γερμανούς το 1943, διατηρούνται πολλά από τα πέτρινα σπίτια και τις εκκλησίες καθώς και το μοναστήρι των Ταξιαρχών και οι γέφυρες στην Κουκουράβα και το Ρούντζι. Επίσης τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου στήνεται στην περιοχή πανηγύρι με γλέντι, χορό και άφθονα τοπικά, παραδοσιακά προϊόντα.
Σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Μετεώρων Λευτέρης Αβραμόπουλος τονίζει:
«Η Χρυσομηλιά είναι ένα ξεχωριστό παράδειγμα ζωντανού χωριού που κρατά τους ανθρώπους του και κυρίως τις νέες οικογένειες. Τα τελευταία 2,5 χρόνια προσπαθούμε να είμαστε σταθερά δίπλα στα χωριά μας, ιδιαίτερα σε εκείνα που επιμένουν να έχουν ζωή και προοπτική. Σε συνεργασία με την 5η ΥΠΕ αναβαθμίσαμε το Περιφερειακό Ιατρείο, ενώ εξασφαλίσαμε από το Υπουργείο Αθλητισμού και τον Αναπληρωτή Υπουργό Γιάννη Βρούτση 600.000 ευρώ για την αναβάθμιση του γηπέδου, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο μέσα στο 2027. Παράλληλα, έχουμε πραγματοποιήσει παρεμβάσεις στο Δημοτικό Σχολείο και τον Βρεφονηπιακό Σταθμό, ενώ κάθε χρόνο στηρίζουμε τους κτηνοτρόφους με καθαρισμούς και βελτιώσεις του αγροτικού οδικού δικτύου. Και αξίζει να θυμηθούμε ένα όμορφο στιγμιότυπο που ανέδειξε τη Χρυσομηλιά πέρα από τα όρια του Δήμου μας: τη βράβευσή της με το Βραβείο «Ευπρέπειας 2024» από τον Σύνδεσμο Ανταποκριτών Διεθνών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Ελλάδος. Η Χρυσομηλιά αποδεικνύει ότι τα χωριά μας μπορούν να έχουν μέλλον. Εμείς θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στους ανθρώπους τους και στις υποδομές που τους επιτρέπουν να μένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους».

Τρεις είναι οι αγιότερες και πιο οσιακές μορφές της Ορθοδοξίας τον Βορρά, ο Άγιος Θεοδόσιος του Κιέβου, ο Άγιος Σέργιος του Ραντονέζ και ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ, τρία αστέρια ολοφώτεινα στο στερέωμα της Ρωσικής Ορθοδοξίας.
Ο Άγιος Σεραφείμ, νεώτερος των άλλων, έζησε, έδρασε και έλαμψε τον 18ον και 19ον αιώνα (1759— 1833). Γεννήθηκε στις 19 Ιουλίου του 1759 στην πόλη Κούρσκ και παρέμεινε εκεί μέχρι το 18ο έτος της ηλικίας του. Στην ηλικία αυτή πήρε τη γενναία απόφαση να αφοσιωθεί ολόψυχα στο Θεό και οδήγησε τα βήματα του στο Μοναστήρι του Σάρωφ.
Στην μοναχική του κουρά ονομάσθηκε Σεραφείμ — προηγουμένως είχε το όνομα Πρόχορος. Ένα έτος αργότερα χειροτονήθηκε Διάκονος και μετά έξι χρόνια, σε ηλικία 34 ετών, Ιερεύς. Όταν λειτουργούσε, πετούσε στα ουράνια, και πολλές φορές αξιωνόταν να βλέπει θαυμαστά οράματα και να ακούει αγγελικές μελωδίες.
Διψώντας να πλησιάσει περισσότερο τον Θεό παρακάλεσε να αποσυρθεί σε μια ερημική περιοχή. Έλαβε από τη Μονή την άδεια και επί πέντε χρόνια αφοσιώθηκε στη σιωπή, στην άσκηση, στην έντονη προσευχή. Βαθειά μέσα στο δάσος αγωνιζόταν να ανεβαίνει ημέρα με την ημέρα την κλίμακα που οδηγεί στον Ουρανό. Τότε έκανε και την γνωστή άσκηση, τις «χίλιες νύχτες προσευχής». Ανεβασμένος σε μια μεγάλη πέτρα επί χίλιες νύχτες ξαγρύπνησε προσευχόμενος.
Μαζί με την προσευχή διάβαζε ακατάπαυστα την Αγία Γραφή. «Πρέπει να τρέφεις, έλεγε, την ψυχή με τον λόγον του Θεού, διότι ο λόγος του Θεού είναι ο «άρτος των αγγέλων». Με αυτόν πρέπει να τρέφονται οι ψυχές που αγαπούν με πάθος τον Θεόν». Ευλαβείτο αφάνταστα την Θεοτόκο. Στο πρόσωπό Της εύρισκε ανέκφραστη πνευματική αγαλλίαση. Έλεγε συχνά, «η Παναγία είναι η χαρά, η μεγαλύτερη απ’ όλες τις χαρές».
Με τις τόσες προσευχές και μελέτες και ασκήσεις έγινε κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, γεμάτος χάρη και σοφία και πνευματική δύναμη. Απέκτησε φήμη αγίου και φωτισμένου ανδρός και ο κόσμος έτρεχε κοντά του να ξεδιψάσει. Στην αρχή απέφευγε τον κόσμο, αλλά αργότερα, το 1815, σε ηλικία 56 ετών, κατόπιν οράματος και προσταγής της Θεοτόκου, άνοιξε το κελλί του και δεχόταν τους πάντας. Τώρα πια άρχισε το έργο του «στάρετς», του πνευματικού καθοδηγητού.
Η δράση του ως «στάρετς» υπήρξε καταπληκτική. Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμος έτρεχε κοντά του. Αναρίθμητες ψυχές πήγαιναν να βρουν σ’ αυτόν τη γαλήνη, τη χάρη, τη σωτηρία. Και όσοι δεν μπορούσαν να φθάσουν μέχρι το κελλί του, τον κατέκλυζαν με επιστολές.
Οι επισκέπτες του εγύριζαν άλλοι άνθρωποι. Καθώς προσευχόταν γι’ αυτούς, καθώς τους ευλογούσε με το σημείο του Σταυρού, καθώς εμύρωνε το μέτωπό τους με λάδι από την κανδήλα της Παναγίας, καθώς τους έδινε πνευματικές συμβουλές.., μια μυστική δύναμη απλωνόταν στις ψυχές τους. «Οποιοσδήποτε ερχόταν στον στάρετς Σεραφείμ, ένοιωθε να τον εγγίζει η θεϊκή φλόγα που υπήρχε σ’ αυτόν και να αγκαλιάζει την ψυχή του». Σ’ όλους εμοίραζε ειρήνη, χαρά, θεϊκές ευλογίες.
Συνιστούσε συχνά την ειρήνη: «Απόκτησε την πνευματική ειρήνη και τότε χίλιες ψυχές ολόγυρα σου θα βρουν τη λύτρωση». Σχετικά με τον προορισμό μας εδίδασκε: «Σκοπός του ανθρώπινου βίου είναι να αποκτήσουμε μέσα μας το Άγιον Πνεύμα». Μιλούσε πολύ για την Ανάσταση του Χριστού. Χαιρετούσε τους επισκέπτες του με τα λόγια: «Χαρά μου, Χριστός ανέστη» ! Kαι κάθε φορά που κοινωνούσε, απήγγελλε τον πασχαλινό κανόνα «Αναστάσεως ημέρα…».
Για τα πνευματικά χαρίσματα που είχε, τι να πρωτοαναφέρουμε; Το μάτι του διέσχιζε τα βάθη των καρδιών. Είχε βλέμμα προφήτου. Προέβλεπε τα μέλλοντα. Απαντούσε σε επιστολές, χωρίς να τις ανοίξει, γιατί εγνώριζε το περιεχόμενο τους. Ήταν ακόμη και θαυματουργός. Εσκόρπιζε θεραπείες σε αρρώστους. Πολλές φορές το πρόσωπό του άστραφτε σαν ήλιος. Και μέσα στο δάσος, όταν ασκήτευε, είχε φιλίες με τα άγρια πουλιά και ζώα, και μάλιστα με μια πελώρια αρκούδα, που κάθε ήμερα ερχόταν να φιλοξενηθεί κοντά του! Ζωή προπτωτική, παραδεισένια!
Το πέρασμά του από τη γη θα μείνει αξέχαστο. Η Εκκλησία του Χριστού λίγες παρόμοιες μορφές εγνώρισε. Τα λόγια του και τα έργα του θα δυναμώνουν πάντα τους πιστούς.
Ο θάνατός του υπήρξε οσιακός. Ευρέθηκε (2 Ιανουαρίου τον 1833) νεκρός, γονατισμένος, με τα μάτια του προσηλωμένα στην εικόνα της Θεοτόκου, ενώ την προηγουμένη ημέρα είχε κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων και είχε αποχαιρετήσει τους πατέρες του Μοναστηριού. Άγιος ανεκηρύχθη επίσημα το 1903. Εορτάζει στις 2 Ιανουαρίου και στις 19 Ιουλίου. Η αγιότης του γίνεται συν τω χρόνω γνωστή σ’ όλο το χριστιανικό κόσμο.
Οι πρεσβείες του είθε να μας ενισχύουν στο δρόμο της ζωής μας και το παράδειγμά του ας μας εμπνέει.
Σταχυολογήματα
* Όπου ευρίσκεται ο Θεός, εκεί δεν υπάρχει κακό. Όλα όσα απορρέουν από τον Θεόν, έχουν μέσα τους την ειρήνη και οδηγούν τον άνθρωπο προς την αυτοκατάκριση και ταπείνωση.
* «Η πίστις χωρίς των έργων νεκρά εστί» (Ιακώβου 6, 26). Η πραγματική πίστις δεν είναι δυνατόν να υπάρξει χωρίς τα έργα. Όποιος πραγματικά πιστεύει, εκείνος οπωσδήποτε θα πράττει και καλά έργα.
* Εάν ο άνθρωπος από αγάπη προς τον Θεόν και χάριν της ενάρετου Ζωής δεν έχει περιττή μέριμνα για τον εαυτό του, πιστεύοντας ότι γι’ αυτόν φροντίζει ο Θεός, αυτή του η εμπιστοσύνη στην Πρόνοια του Θεού είναι και πραγματική και συνετή.
* Όποιος πραγματικά αγαπά τον Θεόν, θεωρεί τον εαυτό του ταξιδιώτη και ξένο στη γη αυτή. Στην επιδίωξή του να ενωθεί με τον Θεόν, με το νου και την καρδιά του διαρκώς ατενίζει μόνον Αυτόν.
* Ο άνθρωπος που θα αποφασίσει να ζήσει την εσωτερική ζωή, πρώτα απ’ όλα πρέπει να έχει τον φόβο του Θεού που είναι και η αρχή της σοφίας.
* Ο νους του προσεκτικού ανθρώπου ομοιάζει με άγρυπνο φύλακα και φρουρό της εσωτερικής Ιερουσαλήμ. Από το ύψος της πνευματικής ζωής βλέπει με το καθαρό του μάτι τα πέριξ και τις εντός της ψυχής του ενάντιες δυνάμεις, σύμφωνα με τα λόγια του Ψαλμωδού: «Και εν τοις εχθροίς μου επείδεν ο οφθαλμός μου» (Ψαλμ. νγ’, 9).
* Ο άνθρωπος με την σάρκα του ομοιάζει με αναμμένο κερί. Το κερί είναι προορισμένο να λιώσει και ο άνθρωπος να πεθάνει. Η ψυχή του όμως είναι αθάνατη, γι’ αυτό και η μέριμνά μας πρέπει να στρέφεται περισσότερο για την ψυχή παρά για το σώμα: «Τι γάρ ωφελείται άνθρωπος, εάν τον κόσμον όλον κερδήση, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή; ή τι δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού» (Ματθ. ιστ’, 26).
* Εάν επιτρέψει ο Κύριος να δοκιμάσει ο άνθρωπος ασθένειες, τότε Εκείνος θα του δώσει και την δύναμη της υπομονής.
* Πρέπει να συνηθίσεις τον νου σου να κολυμβά στον νόμο του Κυρίου, κάτω από την καθοδήγηση του Οποίου να προσαρμόζεις και την ζωήν σου.
* Η ειρήνη της ψυχής αποκτάται διά των θλίψεων. Η Γραφή λέγει: «Διήλθομεν διά πυρός και ύδατος και εξήγαγες ημάς εις αναψυχήν» (Ψαλμ. ξε’, 12).
* Τίποτε δεν συμβάλλει τόσο στην απόκτηση της εσωτερικής ειρήνης, όσο η σιωπή και η συζήτησις με τον εαυτόν μας μάλλον, παρά με τους άλλους.
* Μπορείς, βλέποντας τον ήλιο με τους φυσικούς οφθαλμούς, να μη χαίρεσαι; Μα πόσο μεγαλύτερη χαρά θα νοιώθεις, όταν ο νους σου βλέπει με τους εσωτερικούς οφθαλμούς τον Ήλιο της δικαιοσύνης, τον Χριστόν;
* Για να διατηρήσεις την ψυχική ειρήνη πρέπει να διώχνεις από κοντά σου την αθυμία, να προσπαθείς να έχεις το πνεύμα της χαράς, να αποφεύγεις την κατάκριση των άλλων και να συγκαταβαίνεις στις αδυναμίες του αδελφού σου.
* Κάθε πρόοδο και επιτυχία σ’ οποιοδήποτε τομέα της ζωής μας πρέπει να αποδίδουμε στον Κύριο και μαζί με τον προφήτη να λέμε: «Μη ημίν, Κύριε, μη ημίν, αλλ’ ή τω ονόματι σου δός δόξαν» (Ψαλμ. ριγ’,9).
* Κατά το τριακοστό πέμπτο έτος της ηλικίας, δηλαδή στο ήμισυ της επιγείου ζωής, συμβαίνει να κάνει ο άνθρωπος μεγάλο αγώνα για την διατήρηση του εαυτού του. Πολλοί σ’ αυτή την ηλικία δεν παραμένουν στην αρετή, ξεφεύγουν, και ακολουθούν τον δρόμον των επιθυμιών τους.
* Όποιος θέλει να σωθεί πρέπει να έχει την καρδιά του σε κατάσταση μετανοίας και συντριβής: «Θυσία τω Θεώ πνεύμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει» (Ψαλμ. ν’, 19).
* Όταν ο άνθρωπος προσπαθεί να έχει καρδιά ταπεινή και λογισμό ειρηνικό, τότε όλες οι σκευωρίες του εχθρού μένουν ανενέργητες. Διότι όπου υπάρχει η ειρήνη των λογισμών, εκεί αναπαύεται ο Ίδιος ο Θεός: «Εν ειρήνη ο τόπος Αυτού» (Ψαλμ. οε’, 3).
* Η απελπισία είναι η μεγαλύτερη χαρά του διαβόλου. Είναι αμαρτία θανάσιμη.
* Προτού ακούσεις τον άλλον δεν πρέπει να απαντάς. «Ος αποκρίνεται λόγον πριν ακούσαι, αφροσύνη αυτώ εστί και όνειδος» (Παροιμ. ιη’, 13).
* Όταν ο άνθρωπος δεχθεί κάτι το θεϊκό μέσα του, η καρδιά του χαίρεται. Όταν αντιθέτως δεχθεί κάτι το διαβολικό τότε συγχύζεται και ταράζεται.
* Όποιος υποφέρει την ασθένεια του με υπομονή και ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, στεφανώνεται σαν μάρτυς και αγωνιστής.
* Πρέπει να προσπαθούμε να είμεθα ελεύθεροι από τους ακάθαρτους λογισμούς, ιδιαιτέρως όταν προσευχόμεθα προς τον Θεό. Διότι δεν είναι δυνατόν να συνυπάρχουν η δυσοσμία με την ευωδία.
* Εάν εμείς δεν συμφωνούμε με τους κακούς λογισμούς, που προέρχονται από τον διάβολον, κάνουμε πολύ καλά. Διότι το ακάθαρτο πνεύμα μόνον στους εμπαθείς ανθρώπους ασκεί αποτελεσματικά την επίδρασή του. Ενώ τους απαθείς προσπαθεί να τους επηρεάσει από μακριά.
* Ο νέος άνθρωπος είναι αδύνατο να μην ταράσσεται από σαρκικούς λογισμούς. Πρέπει γι’ αυτό να προσεύχεται επίμονα στον Θεό, για να σβήσει εγκαίρως την σπίθα των αισχρών επιθυμιών μόλις εμφανισθεί. Τότε δεν θα δυναμώσει ποτέ η φλόγα.
* Πρέπει πάντοτε να υπομένουμε όλα χάριν του Θεού, ευχαρίστως. Η ζωή μας είναι μια στιγμή συγκριτικά με την αιωνιότητα, και γι’ αυτό: «Ουκ άξια, κατά τον Απόστολον, τα παθήματα του νυν καιρού προς την μέλλουσαν δόξαν αποκαλυφθήναι εις ημάς» (Ρωμ. η’, 18).
* Ας αγαπήσουμε την ταπεινοφροσύνη για να δούμε την δόξα του Θεού, διότι όπου στάζει η ταπεινοφροσύνη εκεί αναβλύζει η δόξα του Θεού.
* Χωρίς το φως όλα είναι σκοτεινά και χωρίς την ταπεινοφροσύνη τίποτε δεν υπάρχει μέσα στον άνθρωπο, παρά μόνο ένα σκοτάδι.
* Όπως το κερί αν δεν θερμανθεί και μαλακώσει, δεν μπορεί να δεχθεί επάνω του την σφραγίδα, έτσι και η ψυχή, χωρίς να δοκιμασθεί με τους κόπους και τις ασθένειες δεν μπορεί να λάβει επάνω της την σφραγίδα της αρετής.
* Στους πλησίον μας πρέπει να φερόμεθα με λεπτότητα, χωρίς ούτε με το βλέμμα μας να τους προσβάλλουμε.
* Το πνεύμα του συγχυσμένου και θλιμμένου άνθρωπου φρόντισε να το ενθαρρύνεις με λόγια αγάπης.
* Για την αδικία που σου προξενούν οι άλλοι, όποια κι’ αν είναι αυτή, δεν πρέπει να εκδικείσαι, αλλά αντίθετα να συγχωρείς από τα βάθη της καρδιάς σου εκείνον που σε αδίκησε.
* Δεν πρέπει να τρέφεις στην καρδιά σου μίσος και αντιπάθεια κατά του πλησίον, που σε εχθρεύεται. Αλλά να τον αγαπάς και να του κάνεις όσο μπορείς καλό, ακολουθώντας την εντολή του Χριστού: «Αγαπάτε τους εχθρούς υμών, καλώς ποιείτε τοις μισούσιν υμάς» (Ματθ. ε’, 44).
* Η θύρα της μετανοίας είναι για όλους ανοικτή και είναι άγνωστο ποιος θα πρωτομπεί σ’ αυτή, εσύ που κατακρίνεις τον άλλον ή αυτός που κατακρίνεται από σένα.
* Κατάκρινε πάντοτε τον εαυτόν σου και θα παύσεις να κατακρίνεις τους άλλους.
* Μπορείς να κατακρίνεις μια πράξη κακή, ποτέ όμως εκείνον που την έπραξε.
* Όταν εγκαταλειφθεί ο άνθρωπος από τον Θεό, τότε ο διάβολος είναι έτοιμος να τον αφανίσει, όπως αφανίζει η μυλόπετρα το σπόρο του σταριού.
* Η περιττή μέριμνα για τα βιοτικά πράγματα είναι γνώρισμα άνθρωπου άπιστου και μικρόψυχου. Και είναι συμφορά εάν εμείς φροντίζοντας οι ίδιοι για τον εαυτό μας δεν στηριζόμαστε στον Θεό, που προνοεί για μας!
* Είναι καλύτερο για μας να περιφρονούμε όσα δεν είναι δικά μας, δηλαδή τα πρόσκαιρα και τα παροδικά, και να ζητούμε τα δικά μας, δηλαδή τα άφθαρτα και τα αιώνια.
* Η θλίψις είναι το σκουλήκι της καρδιάς, που κατατρώγει την μητέρα που το γέννησε.
* Όποιος ενίκησε τα πάθη αυτός ενίκησε και την θλίψη. Όποιος νικιέται από τα πάθη δεν θα αποφύγει τα δεσμά της θλίψεως. Όπως ο άρρωστος φαίνεται από το χρώμα του προσώπου του, έτσι ο εμπαθής από την κατάθλιψη.
* Ο Κύριος φροντίζει για την σωτηρία μας. Ο ανθρωποκτόνος όμως διάβολος προσπαθεί να μας οδηγήσει στην απελπισία.
* Δεν πρέπει να κλονιζόμαστε στην πνευματική ζωή από καμιά εχθρική δύναμη. Αντίθετα να στηριζόμαστε στα λόγια του Θεού: «Τον δε φόβον αυτών ου μη φοβηθώμεν, ουδ’ ου μη ταραχθώμεν, ότι μεθ’ ημών ο Θεός. Κύριον τον Θεόν ημών αυτόν αγιάσωμεν και Αυτός έσται ημίν φόβος» (πρβλ. Ήσ. η’, 12-13).
ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 2000

Η Ορθοδοξία ως θεραπεία_Γέροντας Δαμασκηνός Αγιορείτης
Μια θαυμάσια εκλαϊκευμένη κατήχηση
ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ
ΟΤΙ ΣΑΣ ΑΡΕΣΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΕΛΟ-ΓΙΑΝΝΗ
αλλά μην νοιώθετε «λύπη»
που αντιγράφουμε τα δικά σας ,
χωρίς να σας ρωτήσουμε...
Για την παράγκα μας
είναι γ ε λ ο ι ό τ η τ α η λεγόμενη
«δεοντολογία περί πνευματικών δικαιωμάτων!»