Στο γαλαζοβαμμένο βλέμμα του Σινά

 

π.Π.Κ. 

έβδομο

«Δίχως Ταυτότητα»

Αλλά είναι προφανές πως πρέπει να έχουμε  τα σωστά όρια μεταξύ της εσχατολογικής υστερίας διαφόρων ζηλωτών και της απιστίας των εκσυγχρονιστών που τα βαπτίζουν όλα «συμβολικά».  

 

Το 1980 οι Χατζηνάσιος - Παπαδόπουλος - Τσανακλίδου δημιούργησαν ένα υπέροχο τραγούδι, τον «Ανθρωπάκο», από τον δίσκο «Δίχως Ταυτότητα», που έγινε πανελλήνια επιτυχία. 

 

Το 2000 η Συναγωγή του Σατανά, η Εβραιομασονία (κυριολεκτικός και τεκμηριωμένος ο όρος), με θράσος είχε παρενοχλήσει τόσο τον Αρχιεπίσκοπο Σεραφείμ όσο και τον Χριστόδουλο, ώστε, σε έναν ακόμα ιστορικό παρεμβατισμό ξένων κέντρων, να συναινέσουν στην αλλαγή των ταυτοτήτων.

 

Το 2011 η Αυγή είχε πρωτοσέλιδο το προφανές. Πως το ηλεκτρονικό φακέλωμα είναι καταπάτηση βασικών δικαιωμάτων και της ανθρώπινης Ελευθερίας.

 

Το 2024 η Piraeus Bank ξαφνικά μπλόκαρε την τραπεζική μου κάρτα, χωρίς ενημέρωση με SMS, επειδή «δεν είχα κάνει μέσω gov επικαιροποίηση στοιχείων». Έμεινα εκτός έδρας χωρίς λεφτά, με 4 ευρώ στην τσέπη. Σκεφτείτε να ήμουν στο εξωτερικό!

Και αυτό ενώ είναι ήδη σκανδαλώδες το ότι μπορείς να έχεις πρόσβαση στο gov με τους κλειδαρίθμους των Τραπεζών. Ταύτιση κράτους και ιδιωτών Τοκογλύφων. Ποια εταιρεία λογισμικού τους διαχειρίζεται;

Δεν είναι απαραίτητο το χάραγμα του Αντιχρίστου ώστε «να μην μπορεί κανείς να πουλά και να αγοράζει». Βρισκόμαστε ήδη εδώ.

Το 2008 βρέθηκα με τον φίλο Γιώργο Αλεξάνδρου στη Σκήτη Αγ. Ανδρέα εν μέσω κακοκαιρίας. Αποκλεισμένοι, σκέφτηκε ο μακαριστός π. Εφραίμ να μας κάνει μια διάλεξη. Μαζευτήκαμε σε μια αίθουσα με νάιλον αντί για τζάμια και καθίσαμε δεξιά και αριστερά σε κάτι πάγκους. Απέναντι από τον π. Εφραίμ έκαιγε μια σόμπα πετρελαίου.

Θα προσπεράσω έναν φελλό, νομικό σύμβουλο της Ιεράς Συνόδου, που ήρθε στο Αγ.Ορος με σακάκι και φουλάρι, και είχε επίσης αποκλειστεί, ο οποίος έδωσε ρεσιτάλ βλακείας και αγένειας, διακόπτοντας τον γέροντα για να μιλήσει στο κινητό όρθιος, φωναχτά, μπροστά σε όλους, πότε με τον Μητροπολίτη Ιερόθεο Βλάχο, που του ζητούσε να του στείλουν ελικόπτερο για να τον παραλάβει, και πότε με τη γυναίκα του, τη Χάιδω, που έστελνε χαιρετίσματα στον αποσβολωμένο γέροντα. Ο οποίος μουρμούρισε ημιφώνως, υπομειδιώντας, «έπρεπε να το ακούσουμε κι αυτό», ενώ οι υπόλοιποι δαγκωνόμασταν να μη σκάσουμε στα γέλια από το θλιβερό θέαμα.

Το θέμα της ομιλίας ήταν οι φανατικοί ιεροκήρυκες που ασχολούνται μετά μανίας με τα περί του Αντιχρίστου και με τα του Σατανά, που είναι η μόνιμη ενασχόλησή τους.

Ο π. Εφραίμ (της Σκήτης), μιμούμενος τους ιεροκήρυκες αυτούς, προέτασσε το δάκτυλο με στόμφο και επαναλάμβανε το όνομα του εξαποδώ. Επισημαίνοντας ότι η συστηματική και μανιακή ενασχόληση με τα εσχατολογικά τον δοξάζει!

Στην τρίτη αναφορά στο όνομά του, με το δάκτυλο προτεταμένο, δείχνοντας απέναντι, ξαφνικά η σόμπα εξερράγη και άρχισε να αναφλέγεται. Ευτυχώς χωρίς κανένας να πάθει κάτι. Σείστηκε από τον κρότο όλη η Σκήτη και οι πατέρες έτρεχαν να δουν τι συνέβη.

Σβήσαμε τη φωτιά, ηρεμήσαμε όπως μπορούσαμε, καθίσαμε πάλι στις θέσεις μας. Κάθισε και ο π. Εφραίμ, μας κοίταξε χαμογελώντας και λέει μεταξύ σοβαρού κι αστείου: «Ε, τουλάχιστον μάθαμε πού κρυβόταν!»

Ένα ξέσπασμα γέλιου έφερε τη χαλάρωση. 

Αλλά είναι προφανές πως ο μακαριστός Γέροντας έθεσε τα σωστά όρια μεταξύ της εσχατολογικής υστερίας διαφόρων ζηλωτών και της απιστίας των εκσυγχρονιστών που τα βαπτίζουν όλα «συμβολικά». 

Ουαί εις αυτούς πάντως που συντάσσονται με τον Σατανά. Όπως και με τις κρατικές εξουσίες που του έχουν παραδοθεί.

 

Το 2026 η παρασυναγωγή του Βαρθολομαίου στην Ουκρανία περιέκοψε τους εξορκισμούς της βάπτισης «επειδή φαίνονται αστείοι στους παριστάμενους»

  μας τοστειλε το mail

 

Είμαι φτωχός κουρασμένος σκυφτός ανθρωπάκος,
των ταπεινών και των άλλων πουλιών φιλαράκος.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Μία ζωή με κρατάν, με κουνάν μ' ένα σπάγγο.
Λόγια, σχολειά, μέρα νύχτα δουλειά και στον πάγκο.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Όπου χαρά πρώτη πρώτη σειρά κάποιος κλέφτης.
Κι όποιο κακό κάνει τ' αφεντικό, εγώ είμ' ο φταίχτης.

Για δε μ' αφήνετε ήσυχο;
Άστε με ήσυχο όλοι.
Θέλω να ζήσω ελεύθερος,
δίχως ταυτότητα πια.

Εἰς τὰς κατακόμβας οἱ Χριστιανοὶ εἰς τὴν Κίναν!

 

ΜΠΟΡΕΙ νὰ διανύουμε τὸν 21ο αἰῶνα μ.Χ., νὰ ἔχουν περάσει 17 αἰῶνες ἀφότου καθιερώθηκε ἡ ἀνεξιθρησκία, ἀλλὰ οἱ χριστιανοί, μόνον αὐτοί,

συνεχίζουν νὰ διώκονται μέχρι ἐξοντώσεως, ἰδίως στὰ μαρξιστοκρατούμενα κράτη.

Δεῖτε τί γίνεται στὴν Κίνα:

«Οἱ χριστιανοὶ στὴν Κίνα, οἱ ὁποῖοι ἀντιμετωπίζουν συνεχεῖς διώξεις ἀπὸ τὸ Κομμουνιστικὸ Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ), συναντῶνται σὲ ὑπόγειες ἐκκλησίες ἐδῶ καὶ χρόνια,

ἀφοῦ τὸ κράτος ἀπαγόρευσε ἐπίσημα ὅλες τὶς ἐκκλησίες ἐκτὸς τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ ἐλεγχόμενου ἀπὸ τὸ ΚΚΚ “Πατριωτικοῦ Κινήματος τῶν Τριῶν Ἑαυτῶν”.

Ὅσοι ἀρνοῦνται νὰ παρακολουθήσουν τὴν κρατικὴ ἐκκλησία συνεχίζουν νὰ συναντῶνται σὲ ἰδιωτικὰ σπίτια καὶ ἄλλους χώρους.

Σύμφωνα μὲ τὴν ChinaAid, τὸ 2022, ἡ δίωξη τῶν παράνομων χριστι­ανῶν ἀπὸ τὸ ΚΚΚ κλιμακώνεται μέρα μὲ τὴ μέρα.

Τὸ περιβάλλον καθίσταται ὅλο καὶ πιὸ ἐχθρικὸ γιὰ τοὺς ξένους ἱεραπόστολους, κα­θὼς τὸ ΚΚΚ θεωρεῖ τὶς δραστηριότητές τους ὡς “δυτικὴ ἐπιρροή”. Τὸν Ἰούλιο, ὁ νέος νόμος τῆς Κίνας κατὰ τῆς κατασκοπείας ὅρισε τὶς “παράνομες θρησκευτικὲς δραστηριότητες” ὡς κατασκοπεία καὶ οἱ ξένοι ὑπήκοοι μποροῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν μακροχρόνιες ποινὲς φυλάκισης βάσει τοῦ νέου νόμου. […]

Ὁ Μπὸμπ Φοὺ (Bob Fu), πρόεδρος τῆς ChinaAid, δήλωσε ὅτι τὸ ΚΚΚ προσπαθεῖ νὰ ξαναγράψει τὴ Βίβλο, ἀλλάζοντας τὸ κείμενο,

ὥ­στε νὰ λέει ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἦταν “παραβάτης τοῦ νόμου” καὶ “δολοφόνος”.

Οἱ πιστοὶ ἔσπευσαν στὶς κρατικὲς ἐκκλησίες, γιὰ νὰ ἀγοράσουν ὅσα περισσότερα ἀντίτυπα τῆς Βίβλου μποροῦσαν πρὶν σταματήσουν νὰ τυπώνουν τὴν τρέχουσα ἔκδοση»

(Ἱστ. theepochtimes. gr)!

Εἶναι φανερὸ πὼς ὁ Χριστὸς παραμένει τὸ μεγάλο «φόβητρο» γιὰ τοὺς χριστιανομάχους, καὶ γι’ αὐτὸ τὸν πολεμοῦν, ἀκόμα καὶ ὁ «ξεδοντιασμένος» μαρ­ξισμός! Ἀλλὰ μάταια!

 

Ορθόδοξος τύπος, 

Υπέροχο φθινόπωρο! Αν ήμουν πουλί θα πετούσα γύρω από τη γη ψάχνοντας για διαδοχικά φθινόπωρα.

 

Τζωρτζ Έλιοτ

~π. Γεώργιος Μεταλληνός : «Ζούμε στην εποχή που οι Θεολογικές σχολές βγάζουν άθεους, οι Φιλοσοφικές σχολές αγράμματους και οι Νομικές Σχολές άδικους»

.

«Η Αποκάλυψη είναι ποιητικό βιβλίο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες και δεν πρέπει να ερμηνεύεται κατά λέξη». Ο Ιωάννης, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, συνέθεσε δημιουργικά στοιχεία της εποχής του, χωρίς να διατυπώσει προφητεία, μολονότι το βιβλίο είναι Θεόπνευστο και μαρτυρεί την πίστη στον Χριστό, το Εσφαγμένο Αρνί.

 

 Αυτά, ακριβώς ειπώθηκαν(βλ. ΕΔΩ)σε σύναξη ιερέων της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος στον Βόλο, μιας Μητροπόλεως γνωστής για τις "προοδευτικές" θεολογικές και εκκλησιαστικές της τοποθετήσεις...

 

 

 

 

Σε λίγο θα μας πουν ότι ο Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν απλώς ένας ποιητής με ζωηρή φαντασία και η Αποκάλυψη ένα λογοτεχνικό δημιούργημα της εποχής του! Γιατί, αν αφαιρέσουμε από το βιβλίο τον προφητικό και αποκαλυπτικό του χαρακτήρα, τότε ίσως θα έπρεπε να πάψει να ονομάζεται «Αποκάλυψη του Ιωάννη» και να μετονομαστεί σε «Ποιητικές σκέψεις και προσωπικοί στοχασμοί του Ιωάννη»!

 

Εδώ ακριβώς όμως αρχίζει η αντίφαση για όσους γνωρίζουν τα στοιχειώδη. Από τη μία, επικαλούνται την ιστορική ερμηνεία του αριθμού 666, συνδέοντάς τον με τον αυτοκράτορα Νέρωνα, όντως μία από τις επικρατέστερες επιστημονικές προσεγγίσεις. Από την άλλη, υποβαθμίζουν την Αποκάλυψη σε ένα ποιητικό κείμενο που απευθύνεται στα συναισθήματα και στις επιθυμίες, υποστηρίζοντας ότι ο Ιωάννης δεν διατύπωσε προφητεία.

Τελικά, τι ακριβώς ισχύει; 

Είναι ένα ιστορικό κείμενο που περιγράφει αποκλειστικά την εποχή του Νέρωνα ή ένα Θεόπνευστο προφητικό βιβλίο με συμβολική γλώσσα και διαχρονική εσχατολογική διάσταση; 

Διότι η ιστορική ερμηνεία ενός συμβολισμού δεν ακυρώνει την προφητεία, όπως και η ποιητική μορφή ενός κειμένου δεν αναιρεί το περιεχόμενό του.

Καλό είναι λοιπόν να μην προσποιούμαστε ότι δεν καταλαβαίνουμε πού οδηγεί αυτή η συζήτηση. 

Η σύναξη πραγματοποιήθηκε με αφορμή τις νέες ταυτότητες και τον Προσωπικό Αριθμό. Λες και την κόβουμε και τη ράβουμε την Αποκάλυψη κατά παραγγελία! Όταν μας εξυπηρετεί, την ερμηνεύουμε ιστορικά όταν μας δυσκολεύει, την αποκαλούμε ποιητική κι όταν οι πιστοί εκφράζουν προβληματισμούς για τις νέες ταυτότητες, τον Προσωπικό Αριθμό, την ψηφιακή διακυβέρνηση και τη συγκέντρωση ολοένα περισσότερων προσωπικών δεδομένων σε ενιαία συστήματα, σπεύδουμε να τους καθησυχάσουμε με θεολογικές γενικεύσεις.

 

Προφανώς αυτό δεν σημαίνει ότι οι νέες ταυτότητες ή ο Προσωπικός Αριθμός αποτελούν αυτομάτως το χάραγμα του θηρίου. 

Ούτε ότι κάθε τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να αντιμετωπίζεται με φόβο. 

Σημαίνει, όμως, ότι τα ζητήματα της ανθρώπινης ελευθερίας, της ιδιωτικότητας, της επιτήρησης και της σχέσης πολίτη και κράτους αξίζουν σοβαρή συζήτηση, χωρίς να απαξιώνονται οι εύλογοι προβληματισμοί των πιστών.

 

Μήπως, τελικά, επιχειρούμε να προσαρμόσουμε την Αγία Γραφή στα μέτρα της πολιτείας, της εκάστοτε εξουσίας και του κυρίαρχου πνεύματος της εποχής, αντί να κρίνουμε την εποχή μας υπό το φως της Αγίας Γραφής;

 

Ο ίδιος ο Ιωάννης, πάντως, δεν αφήνει περιθώρια να αγνοήσουμε πώς χαρακτηρίζει το έργο του:

«Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα» (Αποκ. 1:3).

Συμπληρώνοντας:

«Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου» (Αποκ. 22:10).

 

Η Ορθοδοξία δεν χρειάζεται τρομολαγνεία, αυθαίρετες ταυτίσεις και κινδυνολογίες ούτε όμως θεολογικές εκπτώσεις για να γίνει αρεστή στο πνεύμα της εποχής.

Η Αποκάλυψη δεν γράφτηκε για να τροφοδοτεί την περιέργεια των ανθρώπων, αλλά ούτε και για να μετατραπεί σε ένα ακίνδυνο ποιητικό ανάγνωσμα, από το οποίο αφαιρούμε ό,τι ενοχλεί τη σύγχρονη σκέψη.

Εν προκειμένω η Αποκάλυψη δεν χρειάζεται να προσαρμοστεί στα μέτρα της εξουσίας. 

Η εξουσία, όπως και κάθε ανθρώπινο σύστημα, είναι εκείνη που οφείλει να κρίνεται υπό το φως της αλήθειας.

Η τελευταία λέξη της Αποκαλύψεως δεν ανήκει ούτε στους αυτοκράτορες ούτε στους εκάστοτε ισχυρούς ούτε στους ερμηνευτές που επιχειρούν να την προσαρμόσουν κατά το δοκούν στις ανάγκες της εποχής. Ανήκει στον Χριστό.

«Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ» (Αποκ. 22:20)

Στυλιανός Καβάζης

Σχόλιο παράγκας: Οι άνθρωποί είναι τρελαμένοι απλά δεν το ξέρουν,ισως να τους πείραξαν και οι πολλές δόσεις..

Έκεί όπου ή Τουρκία εξακολουθεί νά κατέχει Κυπριακό έδαφος, οί Συμβολισμοί έχουν πάντα τή δική τους Βαρύτητα.....

 

Άπολαύστε τήν στιγμή.

Είναι Μαγευτική...

Βαρυσήμαντος Ίστορικός Συμβολισμός.

Ό Ύπασπιστής τού Προέδρου,

Άξιωματικός τών Είδικών Δυνάμεων

μέ τόν Πράσινο Μπερέ,

Πού συνοδεύει Έπίσημα τήν Κυπριακή Άποστολή στήν Άττάλεια. 

 

Ξεχώρισε ο Διοικητής της Προεδρικής Φρουράς, Ανδρέας Πεττεμερίδης, κατά τη συνοδεία του Προέδρου Χριστοδουλίδη στη Σύνοδο για το Κλίμα στην Αττάλεια.

Με την επίσημη στολή και το πράσινο μπερέ, ο Ανδρέας Πεττεμερίδης βρισκόταν καθ’ όλη τη διάρκεια στο πλευρό του Προέδρου, ακολουθώντας τον.

Η εμφάνισή του δεν πέρασε απαρατήρητη από τις υπόλοιπες αντιπροσωπείες των ξένων κρατών, προσθέτοντας μια ξεχωριστή εικόνα στην παρουσία της κυπριακής αντιπροσωπείας στην Αττάλεια.

 

Η νυκτερινή προσευχή.

«Η νυχτερινή προσευχή έχει για τον Θεό 40 φορές μεγαλύτερη αξία από την ίδια προσευχή που γίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, διότι, στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και προς δόξαν Θεού, ο άνθρωπος σηκώνεται να προσευχηθεί ακριβώς την ώρα που είναι η πλέον κατάλληλη για ύπνο.

Ωστόσο, μπορεί κανείς να προσευχηθεί βαθιά μέσα στη νύχτα μόνο εάν έχει ήδη εδραιώσει σταθερά τη συνήθεια της προσευχής κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Στην αρχή, να προσεύχεσαι πολύ λίγο τη νύχτα· στη συνέχεια, να προσθέτεις σταδιακά ένα μικρό «ψίχουλο» κάθε φορά — διατηρώντας, βεβαίως, πάντοτε πνεύμα ταπεινότητας».

Μητέρα Πελαγία

Γιάννης Βάρδας "Λυραρογιάννης" - Λαϊκός Ποιητής, Λυράρης, Μαντιναδολόγος

 Ο Γιάννης Βάρδας, γέννημα-θρέμμα του Κρούστα, αποτελεί μια μοναδική πνευματική φυσιογνωμία της Ανατολικής Κρήτης. Άνθρωπος της καθημερινής βιοπάλης, κατάφερε να γεφυρώσει τον κόσμο των βουνών και την προφορική παράδοση με την παγκόσμια σκέψη του Καζαντζάκη, του Ρίτσου και του Νίτσε. 

  

Γεννημένος το 1946, ο Γιάννης Βάρδας έμαθε λύρα στα δώδεκα του χρόνια από ντόπιους μουσικούς, ενώ σημαδεύτηκε από τους ήχους του μεγάλου Δερμιτζογιάννη και «ποτίστηκε» από τη γραφή του Κωστή Φραγκούλη. Αν και σταμάτησε νωρίς να παίζει επαγγελματικά λύρα, επέλεξε συνειδητά να κρατήσει για τον εαυτό του «την ποίηση του λόγου». Η Ποίηση ως Θεά και Μούσα, ήταν εκείνη που τον οδήγησε στο να κρατήσει ζωντανό οτιδήποτε όμορφο έζησε στον τόπο του και χάθει. Θα έχετε την ευκαιρία να τον ακούσετε να τραγουδά στο πλευρό του μεγάλου Κρητικού μουσικού Πάρι Περυσινάκη, ο οποίος παρέα με τον Χαραλάμπη Παρασκάκη θα ντύσουν με τους ήχους της λύρας και του λαούτου τα λόγια του ποιητή, ζωντανεύοντας τους σκοπούς της ανατολικής Κρήτης.

Ο όσιος γέροντας π.Φιλόθεος Ζερβάκος κρατάει με ευλάβεια,έκδηλη χαρά και συγκίνηση την μίτρα του πνευματικού του πατέρα αγίου Νεκταρίου.Δίπλα του ο μακαριστός μητροπολίτης Κεφαλληνίας Προκόπιος ως αρχιμανδρίτης.

 

Συνδέεται με την πλήρη υποταγή μας, ηλίθιοι...

 

Η ελευθερία της βούλησης , το αυτεξουσιο, είναι από τα πολυτιμότερα δώρα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Όταν ο ίδιος ο Θεός σεβεται απόλυτα αυτήν την ελευθερία, αποφεύγοντας κάθε μορφή εξαναγκασμού, αφήνοντας τον άνθρωπο κυρίαρχο της πορείας του, αναδεικνύεται η ανυπέρβλητη αξία της.

Όταν ο ίδιος ο Θεός σεβεται απόλυτα το αυτεξουσιο και την ελευθερία του ανθρώπου, κανένας επίγειος έλεγχος δεν έχει το δικαίωμα να τα καταργήσει. . Χωρίς αυτήν την ελευθερία χάνεται η ίδια η αξιοπρέπεια της ύπαρξης μας.

Καταργείται ή δεν καταργείται το αυτεξουσιο, με την ψηφιακή ταυτότητα και τον προσωπικό αριθμό, ηλιθια ανθρωπακια;; 

 Κατερίνα Δημοπούλου

 

Δείτε επίσης : Αντεστραμμένη πραγματικότητα ! 

Στη Νέα Σκήτη ο Άγιος Γέροντας Ιωσήφ έχασε εκείνην την ιδιαίτερη Χάρη, που έλαβε όταν ζούσε με περισσότερες στερήσεις.

Έλεγε:

– Όταν έμενα στη Σκήτη του Αγίου Βασιλείου, το φρέσκο ψάρι ήταν σπάνια πολυτέλεια κι εδώ μπορώ να το τρώω όλη την ώρα. Όμως τώρα, όταν έχω υλικές παρηγοριές, ο Κύριος δεν μου δίνει πνευματικές με τόση δύναμη, όπως συνέβαινε στον Άγιο Βασίλειο. Τώρα πλησιάζω το παλάτι του Βασιλιά και χτυπάω την πύλη και αυτή δεν ανοίγει. Ενώ νωρίτερα όχι μόνο άνοιγα την πύλη, αλλά και έμπαινα μέσα και μιλούσα με τον Βασιλιά.

Μπουμπουλίνα - Ταινία του 1959

 ''Μπουμπουλίνα'' Ιστορική Eλληνική ταινία . Αναφέρεται στην ηρωίδα της Επανάστασης του 1821 Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα, την οποία ενσάρκωσε η Ελληνίδα Ηθοποιός Ειρήνη Παππά.

Ὁ Μέγας Φώτιος, ἡ Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος καὶ ἡ καταδίκη τῶν παπικῶν καινοτομιῶν

Τοῦ Π. Κλιματσάκη, διδάκτορος Φιλοσοφίας

Εἰσαγωγή

  Συχνὰ διατυπώνεται ἡ ἄποψη ὅτι ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία δὲν ἔχει καταδικαστεῖ συνοδικῶς ὡς αἱρετικὴ καὶ ὅτι, ἑπομένως, δὲν ὑφίσταται οὐσιαστικὸ δογματικὸ ἐμπόδιο γιὰ τὴν ἕνωσή της μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ὡστόσο, ἡ ἱστορία τῶν ἐκκλησιαστικῶν συγκρούσεων τοῦ ἐνάτου αἰώνα, καὶ ἰδιαίτερα ἡ θεολογικὴ παρακαταθήκη τοῦ Μεγάλου Φωτίου, καταδεικνύουν ὅτι οἱ διαφορὲς μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως εἶχαν ἤδη ἀποκτήσει βαθὺ δογματικὸ καὶ ἐκκλησιολογικὸ χαρακτήρα πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸ σχίσμα τοῦ 1054.

Ὁ Μέγας Φώτιος ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες προσωπικότητες τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας. Μὲ τὴ θεολογική του διδασκαλία καὶ τοὺς ἀγῶνες του ὑπερασπίστηκε τὴν ὀρθόδοξη πίστη ἀπέναντι στὴν προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως καὶ στὶς ἀξιώσεις τῆς Ρώμης γιὰ καθολικὴ δικαιοδοσία ἐπὶ τῆς Ἐκκλησίας. Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 879–880, τὴν ὁποία σημαντικὸ μέρος τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς παραδόσεως ἀναγνωρίζει ὡς Η΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Ἡ Σύνοδος αὐτὴ ἀποκατέστησε τὸν Μέγα Φώτιο, ἐπιβεβαίωσε τὸ ἀπαραχάρακτο τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καὶ ὑπερασπίστηκε τὴ συνοδικὴ συγκρότηση τῆς Ἐκκλησίας.

1. Ἡ ἐκκλησιαστικὴ κρίσις τοῦ ἐνάτου αἰῶνος

 Ἡ σύγκρουση μεταξὺ Κωνσταντινουπόλεως καὶ Ρώμης ὀξύνθηκε κατὰ τὸν ἔνατο αἰώνα, ἐξαιτίας τῆς κρίσεως ποὺ προέκυψε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τὸ 858 ὁ Πατριάρχης Ἰγνάτιος ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὸν θρόνο του, ὕστερα ἀπὸ τὴ σύγκρουσή του μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἐξουσία. Στὴ θέση του ἐξελέγη ὁ Φώτιος, ἕνας ἐξαιρετικὰ μορφωμένος ἄνδρας, ὁ ὁποῖος μέχρι τότε ἦταν λαϊκός. Ἡ ἐκλογή του προκάλεσε ἀντιδράσεις, ἐνῶ ὁ Ἰγνάτιος καὶ οἱ ὑποστηρικτές του ἀναζήτησαν τὴ συμπαράσταση τῆς Ρώμης. Ὁ Πάπας Νικόλαος Α΄ παρενέβη στὴν ὑπόθεση καὶ, μὲ σύνοδο ποὺ συγκάλεσε στὴ Ρώμη τὸ 863, καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ὑποστήριξε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου.

Ἡ παρέμβαση αὐτὴ δὲν ἀποτελοῦσε ἁπλῶς μία προσπάθεια ἐπιλύσεως μιᾶς ἐκκλησιαστικῆς διαφορᾶς, ἀλλὰ συνδεόταν μὲ τὴν ἀξίωση τῆς Ρώμης νὰ ἀσκεῖ δικαιοδοσία καὶ νὰ δέχεται ἐφέσεις πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς δικῆς της ἐκκλησιαστικῆς περιφέρειας. Ἡ Κωνσταντινούπολη δὲν ἀποδέχθηκε τὶς ἀξιώσεις αὐτές, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ διαφωνία νὰ ἀποκτήσει εὐρύτερες ἐκκλησιολογικὲς διαστάσεις. Παράλληλα, ὁ Μέγας Φώτιος ἀντιτάχθηκε στὶς δογματικὲς καινοτομίες ποὺ διαδίδονταν στὴ Δύση, μὲ κυριότερη τὴν προσθήκη τοῦ Filioque, δηλαδὴ τῆς διδασκαλίας ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ὄχι μόνο ἀπὸ τὸν Πατέρα ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν Υἱό. Ἡ σύγκρουση κορυφώθηκε τὸ 867, ὅταν σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη καταδίκασε τὶς λατινικὲς καινοτομίες.

2. Αἱ δύο Σύνοδοι τῆς Κωνσταντινουπόλεως: 869–870 καὶ 879–880

Οἱ πολιτικὲς μεταβολὲς στὴ Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία ἐπηρέασαν καθοριστικὰ τὶς ἐκκλησιαστικὲς ἐξελίξεις. Μετὰ τὴ δολοφονία τοῦ αὐτοκράτορα Μιχαὴλ Γ΄, τὴν ἐξουσία ἀνέλαβε ὁ Βασίλειος Α΄ ὁ Μακεδών, ὁ ὁποῖος, ἐπιδιώκοντας τὴν πολιτικὴ προσέγγιση μὲ τὴ Ρώμη, ἀπομάκρυνε τὸν Φώτιο ἀπὸ τὸν πατριαρχικὸ θρόνο καὶ ἐπανέφερε τὸν Ἰγνάτιο. Τὸ 869–870 συγκλήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη σύνοδος, ἡ ὁποία καταδίκασε τὸν Φώτιο καὶ ἀναγνώρισε τὴν ἀποκατάσταση τοῦ Ἰγνατίου. Ἡ σύνοδος αὐτὴ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ τὴ Ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία ὡς Η΄ Οἰκουμενική, ἐνῶ δὲν περιλαμβάνεται στὶς ἀναγνωρισμένες Οἰκουμενικὲς Συνόδους τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

Ἡ κατάσταση μεταβλήθηκε μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Ἰγνατίου τὸ 877, ὅταν ὁ Φώτιος ἐπανῆλθε στὸν πατριαρχικὸ θρόνο. Τὸ 879–880 συγκλήθηκε νέα μεγάλη Σύνοδος στὴν Κωνσταντινούπολη, μὲ τὴ συμμετοχὴ ἐκπροσώπων τῶν ἀνατολικῶν Πατριαρχείων καὶ ἀντιπροσώπων τοῦ Πάπα Ἰωάννη Η΄. Ἡ Σύνοδος ἀποκατέστησε τὸν Φώτιο, ἀκύρωσε τὶς προηγούμενες καταδίκες του καὶ ἐπιβεβαίωσε τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως χωρὶς προσθῆκες ἢ ἀλλοιώσεις. Ἡ σημασία της ὑπῆρξε ἰδιαίτερα μεγάλη, καθὼς κατέστησε σαφὲς ὅτι ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ τροποποιεῖται μονομερῶς ἀπὸ μία τοπικὴ Ἐκκλησία, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἱστορική της θέση ἢ τὸ κῦρος τοῦ ἐπισκόπου της.

Ἀπὸ ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογικὴ ἄποψη, ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἀποτελεῖ σημαντικὴ μαρτυρία ὑπὲρ τῆς συνοδικότητας καὶ ἐναντίον τῆς ἀντιλήψεως ὅτι ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης διαθέτει ἀπεριόριστη δικαιοδοσία ἐπὶ ὁλόκληρης τῆς Ἐκκλησίας.

3. Ὁ Μέγας Φώτιος καὶ ἡ ὑπεράσπισις τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας

Ὁ Μέγας Φώτιος συγκαταλέγεται στοὺς σπουδαιότερους θεολόγους καὶ ἐκκλησιαστικοὺς ἄνδρες τῆς βυζαντινῆς περιόδου. Ἡ εὐρύτατη παιδεία του ἀποτυπώνεται σὲ πολυάριθμα ἔργα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ξεχωρίζει ἡ Μυριόβιβλος ἢ Βιβλιοθήκη, μία συλλογὴ περίπου 280 βιβλιογραφικῶν παρουσιάσεων καὶ κριτικῶν παρατηρήσεων σὲ ἔργα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς καὶ χριστιανικῆς γραμματείας. Ὡστόσο, ἰδιαίτερη θεολογικὴ σημασία παρουσιάζει τὸ ἔργο του Περὶ τῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος Μυσταγωγίας, στὸ ὁποῖο ἀναπτύσσει συστηματικὰ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία περὶ τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἀντικρούει τὴ λατινικὴ προσθήκη τοῦ Filioque.

Ἡ ἐπιχειρηματολογία του στηρίζεται στὴ θεία Ἀποκάλυψη καὶ στὴν πατερικὴ παράδοση. Δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ Filioque ὡς μία ἁπλὴ λεκτικὴ διαφοροποίηση, ἀλλὰ ὡς διδασκαλία ποὺ ἀλλοιώνει τὶς θεμελιώδεις ἀρχὲς τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας. Γιὰ τὸν Μέγα Φώτιο, τὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δὲν ἀφορᾶ μία δευτερεύουσα θεολογικὴ λεπτομέρεια, ἀλλὰ τὸν ἴδιο τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο ἡ Ἐκκλησία ὁμολογεῖ τὸ μυστήριο τοῦ ἐν τρισὶ προσώποις Θεοῦ.

4. Ὁ Πατὴρ ὡς μόνη αἰτία  εἰς τὴν Ἁγίαν Τριάδα

Θεμελιώδης ἀρχὴ τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας εἶναι ὅτι ὁ Πατὴρ ἀποτελεῖ τὴ μόνη ἀρχὴ καὶ αἰτία τῆς ὑπάρξεως τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ Πατὴρ γεννᾷ ἀϊδίως τὸν Υἱὸ καὶ ἐκπορεύει ἀϊδίως τὸ Ἅγιο Πνεῦ­μα. Ἡ γέννηση καὶ ἡ ἐκπόρευση δὲν ἀποτελοῦν γεγονότα ποὺ συντελοῦνται μέσα στὸν χρόνο, οὔτε πράξεις ποὺ ἔχουν ἀρχὴ καὶ τέλος, ἀλλὰ τοὺς ἀΐδιους τρόπους ὑπάρξεως τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ Ἁγία Γραφὴ ἀποκαλύπτει ρητῶς ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα: «Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται» (Ἰω. 15, 26).

Σύμφωνα μὲ τὴν ὀρθόδοξη πατερικὴ διδασκαλία, ἡ ἰδιότητα τοῦ Πατρὸς ὡς αἰτίας ἀποτελεῖ ἀποκλειστικὸ ὑποστατικό του ἰδίωμα. Δὲν μπορεῖ ἑπομένως νὰ ἀποδοθεῖ καὶ στὸν Υἱό, χωρὶς νὰ ἀλλοιωθεῖ ἡ διάκριση τῶν θείων ὑποστάσεων. Ἀκριβῶς σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο ἐντοπίζεται ἡ βασικὴ ἀντίρρηση τοῦ Μεγάλου Φωτίου ἀπέναντι στὸ Filioque. Ἐὰν ὁ Υἱὸς θεωρηθεῖ ἐπίσης αἰτία τῆς ὑποστατικῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τότε ἡ πατρικὴ ἰδιότητα παύει νὰ ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στὸν Πατέρα. Κατὰ τὸν Μέγα Φώτιο, μία τέτοια ἀντίληψη δημιουργεῖ σοβαρὸ πρόβλημα στὴ θεολογία τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐπειδὴ συγχέει τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα καὶ εἰσάγει μία διαφορετικὴ ἀντίληψη περὶ τῆς θείας μοναρχίας.

5. Ἡ διάκρισις τῶν θείων ὑποστάσεων καὶ τὰ ὑποστατικὰ ἰδιώματα

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὁμολογεῖ ἕνα Θεὸ σὲ τρεῖς ὁμοούσιες ὑποστάσεις: τὸν Πατέρα, τὸν Υἱὸ καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Οἱ τρεῖς ὑποστάσεις ἔχουν τὴν ἴδια καὶ ἀδιαίρετη θεία οὐσία. Καθεμία εἶναι τέλειος Θεός, χωρὶς νὰ ἀποτελεῖ μέρος ἢ τμῆμα τῆς Θεότητας. Ἡ διάκριση τῶν ὑποστάσεων δὲν στηρίζεται σὲ διαφορὰ οὐσίας, ἀλλὰ στὰ ἰδιαίτερα ὑποστατικά τους ἰδιώματα. Ὁ Πατὴρ εἶναι ἀγέννητος καὶ αἰτία, ὁ Υἱὸς εἶναι γεννητὸς ἐκ τοῦ Πατρὸς καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐκπορευτὸ ἐκ τοῦ Πατρός. Τὰ ἰδιώματα αὐτὰ εἶναι ἀκοινώνητα, δηλαδὴ δὲν μεταβιβάζονται ἀπὸ τὴ μία ὑπόσταση στὴν ἄλλη.

Ἑπομένως, ἡ ἀπόδοση στὸν Υἱὸ τῆς ἰδιότητας τοῦ αἰτίου τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δημιουργεῖ, σύμφωνα μὲ τὴ φωτιανὴ θεολογία, σύγχυση μεταξὺ τῶν ὑποστάσεων. Οἱ Λατῖνοι ὑποστηρίζουν ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ τὸν Υἱὸ «ὡς ἀπὸ μία ἀρχή». Ἡ διατύπωση αὐτὴ ἀποσκοπεῖ στὴν ἀποφυγὴ τῆς κατηγορίας ὅτι εἰσάγονται δύο ἀνεξάρτητες ἀρχὲς στὴ Θεότητα. Ὡστόσο, ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη θεολογικὴ σκοπιά, τὸ πρόβλημα δὲν περιορίζεται στὸν ἀριθμὸ τῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ ἀφορᾶ πρωτίστως τὴν ἀπόδοση στὸν Υἱὸ μιᾶς αἰτιακῆς ἰδιότητας ποὺ ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στὸν Πατέρα. Ἡ διάκριση τῶν ὑποστατικῶν ἰδιωμάτων ἀποτελεῖ ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ τὴ διαφύλαξη τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας.

6. Ἡ διάκρισις μεταξὺ ἐκπορεύσεως καὶ ἀποστολῆς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος

Ἕνα ἀπὸ τὰ κεντρικὰ σημεῖα τῆς θεολογικῆς ἐπιχειρηματολογίας τοῦ Μεγάλου Φωτίου εἶναι ἡ διάκριση μεταξὺ τῆς ἀΐδιας ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τῆς ἀποστολῆς Του στὸν κόσμο. Ἡ ἐκπόρευση ἀφορᾶ τὸν τρόπο ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὴν Ἁγία Τριάδα. Ἀντίθετα, ἡ ἀποστολὴ ἀφορᾶ τὴ θεία οἰκονομία, δηλαδὴ τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴ σωτηρία καὶ τὸν ἁγιασμὸ τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ ἴδιος ὁ Χριστὸς διακρίνει τὶς δύο αὐτὲς πραγματικότητες: «Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ Παράκλητος, ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ Πατρός, τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται» (Ἰω. 15, 26). Στὸ χωρίο αὐτὸ ὁ Χριστὸς δηλώνει ἀφενὸς ὅτι ὁ Ἴδιος ἀποστέλλει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ ἀφετέρου ὅτι τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα. Ἡ ἀποστολὴ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπὸ τὸν Υἱὸ δὲν ταυτίζεται ἑπομένως μὲ τὴν ἀΐδια ἐκπόρευσή Του.

Ἡ διάκριση αὐτὴ εἶναι οὐσιώδης γιὰ τὴν ὀρθόδοξη θεολογία. Ὁ ἀναστημένος καὶ ἀναληφθεὶς Χριστὸς ἀποστέλλει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα στὴν Ἐκκλησία, ὥστε οἱ πιστοὶ νὰ ἁγιάζονται, νὰ κοινωνοῦν μὲ τὸν Ἴδιο καὶ νὰ μετέχουν στὴ ζωή Του. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἐνεργεῖ μέσα στὴν Ἐκκλησία, στὰ μυστήρια καὶ στὴ ζωὴ τῶν πιστῶν, καθιστώντας δυνατὴ τὴ μετοχὴ τοῦ ἀνθρώπου στὴ θεία χάρη. Ἡ ἀποστολὴ αὐτή, ὅμως, δὲν σημαίνει ὅτι ὁ Υἱὸς ἀποτελεῖ αἰτία τῆς ὑποστατικῆς ὑπάρξεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ σύγχυση μεταξὺ ἐκπορεύσεως καὶ ἀποστολῆς ὁδηγεῖ, κατὰ τὸν Μέγα Φώτιο, στὴν ἀλλοίωση τῆς ὀρθόδοξης διδασκαλίας περὶ τῆς Ἁγίας Τριάδος.

7. Τὸ Filioque ὡς δογματικὴ καὶ ἐκκλησιολογικὴ καινοτομία

Ἡ προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως δὲν ἀποτελεῖ μόνο δογματικὸ ζήτημα, ἀλλὰ συνδέεται καὶ μὲ ἕνα εὐρύτερο ἐκκλησιολογικὸ πρόβλημα. Τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως, ὅπως διαμορφώθηκε ἀπὸ τὶς δύο πρῶτες Οἰκουμενικὲς Συνόδους, ἀποτελεῖ κοινὴ ὁμολογία τῆς Ἐκκλησίας. Καμία τοπικὴ Ἐκκλησία δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλει μονομερῶς τὸ περιεχόμενό του. Ἡ προσθήκη τοῦ Filioque στὴ δυτικὴ παράδοση ἐκφράζει ἑπομένως, ἀπὸ ὀρθόδοξη ἄποψη, ὄχι μόνο μία ἐσφαλμένη τριαδολογικὴ διδασκαλία, ἀλλὰ καὶ μία ἀντικανονικὴ ἐπέμβαση στὸ κοινὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως.

Ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἐπιβεβαίωσε τὸ ἀπαραχάρακτο τοῦ Συμβόλου καὶ ἀπαγόρευσε τὴν εἰσαγωγὴ διαφορετικῆς ὁμολογίας ἢ ἀλλοιώσεών του. Πρέπει, ὡστόσο, νὰ διακριθεῖ ἡ ἱστορικὴ πραγματικότητα ἀπὸ τὴ μεταγενέστερη ἐξέλιξη. Κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Μεγάλου Φωτίου, ἡ προσθήκη τοῦ Filioque εἶχε ἤδη διαδοθεῖ σὲ περιοχὲς τῆς Δύσεως, ἀλλὰ δὲν εἶχε ἀκόμη εἰσαχθεῖ στὴ λειτουργικὴ χρήση τῆς ἴδιας τῆς Ρώμης. Ἡ ἐπίσημη εἰσαγωγή του στὸ Σύμβολο ποὺ ψαλλόταν στὴ Ρώμη πραγματοποιήθηκε ἀργότερα, τὸ 1014. Ἑπομένως, ἡ κριτικὴ τοῦ Μεγάλου Φωτίου στρεφόταν πρωτίστως ἐναντίον τῆς δογματικῆς καινοτομίας καὶ τῆς διαδόσεώς της στὴ δυτικὴ χριστιανοσύνη. Ἡ μεταγενέστερη υἱοθέτηση τῆς προσθήκης ἀπὸ τὴ Ρώμη κατέστησε ἀκόμη βαθύτερη τὴ δογματικὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο ἐκκλησιαστικῶν παραδόσεων.

8. Τὸ παπικὸν πρωτεῖον καὶ ἡ συνοδικότης τῆς Ἐκκλησίας

Ἡ διαμάχη τοῦ Μεγάλου Φωτίου μὲ τὴ Ρώμη δὲν περιορίστηκε στὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀλλὰ ἀφοροῦσε ἐπίσης τὶς ἀξιώσεις τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης γιὰ δικαιοδοτικὴ ἐξουσία ἐπὶ ἄλλων Ἐκκλησιῶν. Ἡ ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία ἀναγνωρίζει τὴν ὕπαρξη κανονικῆς τάξεως καὶ πρωτείων τιμῆς μεταξὺ τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν Πατριαρχείων. Δὲν ἀποδέχεται, ὅμως, ὅτι ἕνας ἐπίσκοπος μπορεῖ νὰ ἀσκεῖ καθολικὴ καὶ ἀπεριόριστη ἐξουσία ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπολοίπων. Ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας θεμελιώνεται στὴν κοινὴ πίστη, στὴ μυστηριακὴ κοινωνία καὶ στὴ συνοδικότητα, ὄχι στὴν ὑπαγωγὴ ὅλων τῶν ἐπισκόπων σὲ μία ἀνώτατη ἐκκλησιαστικὴ ἀρχή.

Ἡ ἐπέμβαση τοῦ Πάπα Νικολάου Α΄ στὴν ἐκκλησιαστικὴ κρίση τῆς Κωνσταντινουπόλεως φανέρωσε τὴ διαφορετικὴ ἀντίληψη ποὺ ἀναπτυσσόταν στὴ Ρώμη σχετικὰ μὲ τὰ ὅρια τῆς παπικῆς δικαιοδοσίας. Ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη σκοπιά, ἡ ἀντίληψη αὐτὴ δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν κανονικὴ παράδοση τῆς ἀρχαίας Ἐκκλησίας. Ἡ Σύνοδος τοῦ 879–880 ἐπιβεβαίωσε τὴ συνοδικὴ ἀντιμετώπιση τῶν ἐκκλησιαστικῶν διαφορῶν καὶ τὴν ἀνάγκη σεβασμοῦ τῆς κανονικῆς τάξεως. Ἡ θεολογική της σημασία εἶναι ἑπομένως διπλή: ἀφενὸς ὑπερασπίζεται τὴν ἀκεραιότητα τῆς δογματικῆς παραδόσεως καὶ ἀφετέρου ἀναδεικνύει τὴν ἀρχὴ ὅτι κανένας ἐπίσκοπος δὲν βρίσκεται ὑπεράνω τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς συνοδικῆς της συνειδήσεως.

9. Ἡ διαχρονικὴ σημασία τῆς διδασκαλίας τοῦ Μεγάλου Φωτίου

Ἡ διδασκαλία τοῦ Μεγάλου Φωτίου ἀπέκτησε ἰδιαίτερη σημασία κατὰ τοὺς ἑπόμενους αἰῶνες. Οἱ διαφορὲς μεταξὺ Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως ὄχι μόνο δὲν ἐξαλείφθηκαν, ἀλλὰ ἐνισχύθηκαν ἀπὸ τὴ μεταγενέστερη διαμόρφωση τοῦ παπικοῦ θεσμοῦ καὶ τῆς λατινικῆς δογματικῆς παραδόσεως. Ἡ καθιέρωση τοῦ παπικοῦ ἀλαθήτου ἀπὸ τὴν Α΄ Σύνοδο τοῦ Βατικανοῦ τὸ 1870 ἀποτέλεσε μία μεταγενέστερη δογματικὴ ἐξέλιξη, ἡ ὁποία, ἀπὸ ὀρθόδοξη ἄποψη, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἀπομάκρυνση τῆς Ρώμης ἀπὸ τὴ συνοδικὴ ἐκκλησιολογία τῆς πρώτης χιλιετίας.

Ἡ ἱστορικὴ πορεία τῆς δυτικῆς ἐκκλησιολογίας δείχνει ὅτι οἱ ἀντιρρήσεις ποὺ διατύπωσε ὁ Μέγας Φώτιος δὲν ἀφοροῦσαν ἀποκλειστικὰ τὶς περιστάσεις τῆς ἐποχῆς του. Ἀνέδειξαν ἕνα θεμελιῶδες ἐρώτημα: ποιός εἶναι ὁ φορέας τῆς αὐθεντίας μέσα στὴν Ἐκκλησία καὶ μὲ ποιόν τρόπο διαφυλάσσεται ἡ ἀποστολικὴ πίστη; Γιὰ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση, ἡ ἀπάντηση βρίσκεται στὴ συνοδικὴ συνείδηση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία διαφυλάσσει τὴν πίστη τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν παράδοση ὑπερασπίστηκε ὁ Μέγας Φώτιος, ὅπως ἀργότερα καὶ ὁ Ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς κατὰ τὶς συζητήσεις γιὰ τὴν ἕνωση τῶν Ἐκκλησιῶν στὴ Σύνοδο Φερράρας–Φλωρεντίας.

10. Αἱ σύγχρονοι προσπάθειαι ἑνώσεως καὶ τὰ δογματικὰ ἐμπόδια

Οἱ σημερινὲς προσπάθειες προσεγγίσεως μεταξὺ Ὀρθόδοξης καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας ἐπαναφέρουν στὸ προσκήνιο τὰ ἴδια θεμελιώδη ζητήματα. Ἡ ἀναφορὰ στὴν κοινὴ πίστη τῆς πρώτης χιλιετίας καὶ στὸ Σύμβολο Νικαίας–Κωνσταντινουπόλεως δὲν ἀρκεῖ, ἀπὸ μόνη της, γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας. Ἡ ἑνότητα δὲν μπορεῖ νὰ περιορίζεται σὲ μία κοινὴ ἱστορικὴ ἀναφορὰ ἢ σὲ μία γενικὴ ὁμολογία χριστιανικῆς πίστεως, ἀλλὰ προϋποθέτει πραγματικὴ δογματικὴ συμφωνία. Ἐφόσον ἐξακολουθοῦν νὰ ὑφίστανται διαφορὲς σχετικὰ μὲ τὴν ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ παπικὸ πρωτεῖο δικαιοδοσίας καὶ τὸ παπικὸ ἀλάθητο, τὸ πρόβλημα τῆς ἑνώσεως παραμένει οὐσιαστικό.

Ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ ὀρθόδοξη θεολογικὴ σκοπιά, ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ ἐπιτευχθεῖ μὲ τὴν παράκαμψη τῶν δογματικῶν διαφορῶν οὔτε μὲ τὴν ὑποβάθμισή τους σὲ δευτερεύοντα ἱστορικὰ ζητήματα. Ἡ ἀληθινὴ ἑνότητα προϋποθέτει τὴν κοινὴ ὁμολογία τῆς ἀποστολικῆς πίστεως. Ἀκριβῶς γι᾿ αὐτὸ ἡ θεολογικὴ παρακαταθήκη τοῦ Μεγάλου Φωτίου παραμένει ἐπίκαιρη. Ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἑνότητα δὲν εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὴ δογματικὴ ἀλήθεια καὶ ὅτι ἡ συνοδικότητα ἀποτελεῖ ἀναπόσπαστο στοιχεῖο τῆς ὀρθόδοξης ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως.

Συμπεράσματα

  Ὁ Μέγας Φώτιος ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους ὑπερασπιστὲς τῆς ὀρθόδοξης πίστεως κατὰ τὴν πρώτη χιλιετία. Μὲ τὴ θεολογική του διδασκαλία κατέδειξε ὅτι ἡ ἐκπόρευση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπὸ τὸν Πατέρα ἀποτελεῖ θεμελιῶδες στοιχεῖο τῆς ὀρθόδοξης τριαδολογίας καὶ ὅτι ἡ ἀπόδοση αἰτιακῆς ἰδιότητας στὸν Υἱὸ ἀλλοιώνει τὴ διάκριση τῶν θείων ὑποστάσεων. Παράλληλα, ἡ ἐκκλησιαστική του δράση ἀνέδειξε τὴ σημασία τῆς συνοδικότητας καὶ τῆς κανονικῆς τάξεως ἀπέναντι στὶς ἀξιώσεις καθολικῆς δικαιοδοσίας τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης.

Ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 879–880 ἀποτελεῖ σημαντικὸ σταθμὸ αὐτῆς τῆς ἱστορικῆς καὶ θεολογικῆς πορείας, καθὼς ἐπιβεβαίωσε τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Συμβόλου τῆς Πίστεως καὶ ἀποκατέστησε τὴν ἐκκλησιαστικὴ θέση τοῦ Μεγάλου Φωτίου. Ἡ σημασία τοῦ ἔργου του δὲν περιορίζεται στὸ παρελθόν. Ἡ διδασκαλία του ἐξακολουθεῖ νὰ ἀποτελεῖ οὐσιῶδες σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ τὴν κατανόηση τῶν διαφορῶν μεταξὺ Ὀρθόδοξης καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας. Ἡ ὑπεράσπιση τῆς ὀρθόδοξης πίστεως, ὅπως τὴν παρέδωσαν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, παραμένει ἀναγκαία προϋπόθεση γιὰ κάθε αὐθεντικὴ προσπάθεια ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας. Ὁ Μέγας Φώτιος ἀναδεικνύεται ἔτσι ὄχι μόνο ὡς σπουδαῖος θεολόγος καὶ ἐκκλησιαστικὸς ἡγέτης, ἀλλὰ καὶ ὡς διαχρονικὸς μάρτυρας τῆς ἀλήθειας τῆς Ὀρθοδοξίας.

σχολιο: Σε αντίθεση με την λογική και την επιβαλλόμενη προπαγάνδα των οικουμενιστων με πρωτεργάτη τον τραγικό Βαρθολομαίο που αδημονεί ο άφρων για κοινό ποτυριο με τους παπικούς, οι άγιοι έχουν διαφορετική γνώμη. Ποιους τελικά θα ακούμε, μα τους Αγίους μας!

«Μου αρέσει πάντα να περπατάω στη βροχή, για να μη βλέπει κανείς ότι κλαίω.» —

 

Τσάρλι Τσάπλιν

Ο Δημήτρης Σαββίδης συζητά με τον Φειδία για τη διαφθορά στην Ελλάδα, την πολιτική, τη δικαιοσύνη, την υπόθεση των Τεμπών και τον βαθύ διχασμό της κοινωνίας.

 Μιλά για τις αντιφάσεις του πολιτικού συστήματος, την κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και την ανάγκη για ουσιαστική αλλαγή στην πολιτική ζωή της χώρας.

Στο γαλαζοβαμμένο βλέμμα του Σινά

 

π.Π.Κ. 

έκτο

Άγιος Σωφρόνιος ο Αθωνίτης και του Έσσεξ: Αι εντολαί του Χριστού είναι αντανάκλασις της αιωνίου Θείας ζωής εις τον κόσμον ημών…

 

Περί της χριστιανικής ασκήσεως

Το παρόν θέμα παρουσιάζεται ως το πλέον επίκαιρον ουχί μόνον διά όσους καλούνται ασκηταί υπό την στενήν και ούτως ειπείν ειδικήν της λέξεως έννοιαν, ήτοι διά τους μοναχούς, αναχωρητάς και ερημίτας, αλλά και διά πάντα χριστιανόν εν γένει. 

Επί πλέον, το επίκαιρον και «σύγχρονον» του θέματος τούτου εις πάντας τους αιώνας, εις πάσαν εποχήν, παραμένει το αυτό εξ επόψεως ουσίας, ως προς την ποιότητα ζωής του ανθρωπίνου πνεύματος, την οποίαν έχομεν επί του προκειμένου υπ’ όψιν.

Εις την παρούσαν περίστασιν, έχων κατά νουν την διάθεσιν του ακροατηρίου, θα επιχειρήσω να ομιλήσω ως απλούς άνθρωπος, ελεύθερος εκείνου το οποίον θα ωνόμαζέ τις «ακαδημαϊκότητα», ώστε να μη λάβη η ομιλία αφηρημένον διανοητικόν χαρακτήρα. Θα πράξω δε τούτο και διότι εις την πραγματικήν ζωήν της Εκκλησίας η θεολογία νοείται, προ παντός, ως διαμονή εν τω Θεώ.

Η ύπαρξις αφηρημένης θεολογίας, ως ακαδημαϊκής επιστήμης, καίτοι εμφανίζεται τρόπον τινά ως αναπόφευκτος διά την Εκκλησίαν του Χριστού εντός των ιστορικών συνθηκών του κόσμου τούτου, εν τούτοις εγκυμονεί πάντοτε εν εαυτή τον κίνδυνον αποκοπής εκ της αυθεντικής εν Πνεύματι ζωής και δύναται ευκόλως να οδηγήση εις φιλοσοφικάς θεωρίας νόθου πίστεως ή και άνευ πίστεως, εις τας οποίας δεν υπάρχει η σώζουσα και ανακαινίζουσα ημάς δύναμις, ως παρετήρησε Ρώσος φιλόσοφος. 

Δεν θα ήθελον να διέλθω την ώραν ταύτην ακάρπως διά σκέψεων αναφερομένων εκτός του επιπέδου της ζωής αυτής. Αντιθέτως επιθυμία μου είναι να εισέλθω ακριβώς εντός της ζωής ταύτης, όσον το δυνατόν βαθύτερον.

Καθώς αυξάνει εν τω κόσμω η «δυναμική του ολέθρου», αυξάνουν και αι οδύναι της ανθρωπότητος, ενώ συγχρόνως αναπτύσσεται και η συναίσθησις της ανάγκης υπερνικήσεως αυτών.

 Όσον αδικαιολόγητα και αν είναι τα παθήματα, τα οποία εμφανίζονται ως συνέπεια μόνον της αμαρτίας και ουδόλως των αντικειμενικών συνθηκών ζωής, ήτοι των δοθεισών υπό του Θεού εις την ανθρωπότητα, εν τούτοις συνιστούν την πραγματικότητα, η οποία μετά δυνάμεως αιχμαλωτίζει πάντας ημάς. 

Όλοι ανεξαιρέτως πάσχουν. Οι μεν υπό αρνητικήν έννοιαν, παρασυρόμενοι εις το κοινόν ρεύμα των παθών του κόσμου τούτου, οι δε υπό θετικήν έννοιαν, ένεκα της αγάπης αυτών προς την ανθρωπότητα. 

Και ούτως, εφ’ όσον το νόημα της υπάρξεως ημών ευρίσκεται ουχί εις τα παθήματα, τα μαρτυρούντα την ατέλειαν ημών, αναποφεύκτως εγείρεται το πρόβλημα της καταπολεμήσεως αυτών, της σωτηρίας εξ αυτών, πράγμα το οποίον κατορθούται εις την ζωήν του λογικού ανθρώπου διά ελευθέρου αγώνος, διά της ασκήσεως.

Ο ασκητισμός, ως έργον πνευματικόν, είναι αναποσπάστως συνδεδεμένος ουχί μόνον μετά πασών των γνωστών ιστοριών των μεγάλων και μικρών θρησκειών, αλλ’ εν γένει και μετά παντός ανθρωπίνου πολιτισμού (culture), εισέτι και μη θρησκευτικού. 

Πάσαι αι θρησκείαι, ειδωλολατρία, βουδισμός, ινδουϊσμός, μωαμεθανισμός, πάσαι αι σύγχρονοι εις ημάς μορφαί του πανθεϊσμού, της θεοσοφίας, του εσωτερισμού, της ανθρωποσοφίας και των ομοίων προς αυτά μυστικών ρευμάτων, και εν τέλει ο Χριστιανισμός ημών, έχουν την ιδίαν αυτών ασκητικήν «κουλτούραν», εκάστη των οποίων διαφέρει ποικιλοτρόπως εκ της ετέρας, ένεκα της δογματικής συνειδήσεως της κειμένης εις την βάσιν πάσης θρησκείας εν γένει και παντός επί μέρους ασκητισμού.

Θα αφήσωμεν κατά μέρος το ενδιαφέρον θέμα της συγκρίσεως των ασκητικών παραδόσεων και της εξαρτήσεως αυτών εκ των αντιστοίχων δογματικών συνειδήσεων. Προέχει να σκιαγραφήσωμεν κατά τον συντομώτερον και συνάμα σαφέστερον τρόπον την γενικήν εικόνα της ορθοδόξου χριστιανικής ασκήσεως.

Χριστιανός διά ημάς είναι μόνον εκείνος, ο οποίος δέχεται τον Χριστόν ως την απόλυτον Αλήθειαν και Δικαιοσύνην, ως τον μόνον Θεόν-Δημιουργόν και Θεόν-Σωτήρα. 

Ανενδοιάστως απορρίπτομεν πάσαν απόπειραν τοποθετήσεως του Χριστού εις την σειράν άλλων «ιδρυτών θρησκειών» ή «μεγάλων Διδασκάλων της ανθρωπότητος», έστω και εις προέχουσαν θέσιν. Ο Χριστιανισμός αποτελεί διά ημάς μοναδικήν αποκλειστικότητα, και εις ουδεμίαν περίπτωσιν εξετάζεται ως μία εκ των «παραδόσεων», καθώς επιχειρείται υπό άλλων.

Ημείς εκκινούμεν εκ των λόγων του Χριστού: «Ουδείς επιγινώσκει τον Πατέρα ει μη ο Υιός και ω εάν βούληται ο Υιός αποκαλύψαι» (Ματθ. ια΄ 27), και «ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα ει μη διά Εμού» (Ιωάν. ιδ΄ 6), και «εάν μη πιστεύσητε ότι Εγώ ειμι, αποθανείσθε εν ταις αμαρτίαις υμών» (Ιωάν. η΄ 24), κ. ά.

Αι εντολαί του Χριστού είναι αντανάκλασις της αιωνίου Θείας ζωής εις τον κόσμον ημών και συγχρόνως η οδός προς αυτήν. Εκαστη θεωρία, όσον και εάν φαίνηται υψηλή και θεία, έξω του Χριστού, δεν δύναται να καταυγάζηται εκ του Φωτός της Θεότητος. 

Υπό την προϋπόθεσιν ταύτην ορίζομεν ως νόημα και σκοπόν της Ορθοδόξου ασκήσεως την τήρησιν των εντολών του Χριστού μετ’ αφοσιώσεως τοσούτον ολοκληρωτικής, ώστε αύται να καταστούν ο μοναδικός και αιώνιος νόμος ολοκλήρου του είναι ημών. 

Και εάν ερωτήση τις ποίαι ακριβώς είναι αι εντολαί αύται, απαντώμεν: Ιδού η πρώτη: «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου και εξ όλης της ισχύος σου… Και δευτέρα ομοία αυτή· αγαπήσεις τον πλησίον σου ως σεαυτόν», διότι κατά τον λόγον του Χριστού «εν ταύταις ταις δυσίν εντολαίς όλος ο νόμος και οι προφήται κρέμανται» (Ματθ. κδ΄ 40, πρβλ. Μάρκ. ιβ΄ 30-31).

Συνεχίζεται

Από το βιβλίο του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ) νυν Οσίου Σωφρονίου, «Άσκησις και θεωρία», έκδοση της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου του Έσσεξ.

Ο ΠΟΥΤΙΝ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ ΤΙΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΕΛΙΤ...

ΔΙΗΓΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΡΑΝΤΑΛΕΙΤΟΥΡΓΟ

 

Ο Άγιος Γερο-Δανιήλ ο αγιορείτης (+1929), ο σοφός ησυχαστής των Κατουνακίων, έχει καταχωρισμένο στα χειρόγραφά του και το ακόλουθο περιστατικό, που συνέβη το 1869 στην πατρίδα του, τη Σμύρνη.

Κάποιος ενάρετος χριστιανός κάλεσε στα τελευταία της ζωής του τον πνευματικό του παπα-Δημήτρη και του είπε:-Εγώ σήμερα πεθαίνω. Πες μου, σε παρακαλώ, τί πρέπει να κάνω την κρίσιμη τούτη ώρα;

Ο ιερέας, γνωρίζοντας την αρετή του και τη μυστηριακή προετοιμασία του, του πρότεινε το εξής:-Δώσε εντολή να σου κάνουν μετά το θάνατό σου τακτικό σαρανταλείτουργο σ’ ένα εξωκκλήσι.Έτσι κι έγινε. Ο κυρ-Δημήτρης -αυτό ήταν το όνομά του- άφησε εντολή στο γιό του να κάνει μετά την κοίμησή του σαρανταλείτουργο. Κι εκείνος, υπακούοντας στην τελευταία επιθυμία του καλού του πατέρα, ανέθεσε χωρίς καθυστέρηση την εκτέλεσή της στον παπα-Δημήτρη.Ο σεμνός λευίτης δέχτηκε να κάνει το σαρανταλείτουργο, που ο ίδιος είχε προτείνει στο μακαρίτη, και αποσύρθηκε για όλο αυτό το διάστημα στο εξωκκλήσι των αγίων Αποστόλων.Οι τριάντα εννέα λειτουργίες έγιναν απρόσκοπτα. Η τελευταία έπρεπε να γίνει ήμερα Κυριακή. Το βράδυ όμως του Σαββάτου πιάνει τον παπά ένας δυνατός πονόδοντος και τον αναγκάζει να επιστρέψει στο σπίτι του.Η πρεσβυτέρα του πρότεινε να βγάλει το δόντι, μα εκείνος αρνήθηκε, γιατί έπρεπε την επομένη να τελέσει την τελευταία λειτουργία. Τα μεσάνυχτα ο πόνος κορυφώθηκε, και τελικά ο παπάς αναγκάστηκε να βγάλει το δόντι. Επειδή όμως παρουσιάστηκε αιμορραγία, ανέβαλε την τελευταία λειτουργία για τη Δευτέρα.Στο μεταξύ, το απόγευμα του Σαββάτου, ο Γεώργιος, ο γιός του μακαριστού Δημητρίου, ετοίμασε μερικά χρήματα για τον κόπο του ιερέα, με σκοπό να του τα δώσει την επόμενη μέρα.Τα μεσάνυχτα ξύπνησε για να προσευχηθεί. Ανακάθισε στο κρεβάτι κι άρχισε να φέρνει στο νου του τις αρετές, τα χαρίσματα και τα σοφά λόγια του πατέρα του. 

Κάποια στιγμή πέρασε απ’ το μυαλό του η ακόλουθη σκέψη: «Άραγε ωφελούν τα σαρανταλείτουργα τις ψυχές των κεκοιμημένων, ή τα καθιέρωσε η εκκλησία για παρηγοριά των ζώντων;»Τότε ακριβώς τον πήρε ένας ελαφρός ύπνος, και είδε πως βρέθηκε σε μια πεδιάδα με ομορφιά απερίγραπτη. Ένιωθε ανάξιο τον εαυτό του να βρίσκεται σε τέτοιο ιερό και παραδεισένιο χώρο. Μπροστά του απλωνόταν ένα απέραντο και κατάφυτο περιβόλι, που μοσχοβολούσε με μια ανέκφραστη ευωδιά.«Αυτός οπωσδήποτε θα είναι ο παράδεισος!», μονολόγησε. «Ω, τι μακαριότητα περιμένει όσους ζουν ενάρετα στη γη!»Εξετάζοντας έκπληκτος τα υπερκόσμια κάλλη, είδε ένα λαμπρό ανάκτορο με έξοχη αρχιτεκτονική χάρη, ενώ οι τοίχοι του έλαμπαν απ’ τα διαμάντια και το χρυσάφι. Η ομορφιά του ήταν ανέκφραστη.Πλησιάζει πιό κοντά, και τότε -τι χαρά! -βλέπει στην πόρτα του παλατιού τον πατέρα του ολοφώτεινο και λαμπροφορεμένο.-Πώς βρέθηκες εδώ, παιδί μου; τον ρωτάει με πραότητα και στοργή.-Ούτε κι εγώ ξέρω, πατέρα. Καταλαβαίνω πως δεν είμαι άξιος γι’ αυτόν τον τόπο. Αλλά πες μου, πώς τα περνάς εδώ; Πώς ήρθες; Τίνος είναι αυτό το παλάτι;-Η φιλανθρωπία του Σωτήρα Χριστού με τις πρεσβείες της Παναγίας, που της είχα ιδιαίτερη ευλάβεια, με αξίωσε να καταταχθώ σ’ αυτό το μέρος. Ήταν μάλιστα να μπω σήμερα μέσα στο παλάτι. Ο οικοδόμος όμως, που το χτίζει, πέρασε μια ταλαιπωρία -έβγαλε απόψε το δόντι του – κι έτσι δεν τέλειωσαν οι σαράντα μέρες της οικοδομής του. Για το λόγο αυτό θα μπω αύριο.Ύστερα απ’ αυτό ο Γεώργιος ξύπνησε δακρυσμένος και έκπληκτος, αλλά και με απορίες. Πέρασε την υπόλοιπη νύχτα αναπέμποντας αίνους και δοξολογίες στο Θεό. Το πρωί, μετά τη θεία λειτουργία, πήρε πρόσφορα, νάμα και αγνό κερί και ξεκίνησε για το εξωκκλήσι των αγίων Αποστόλων. Ο παπα-Δημήτρης τον υποδέχθηκε με χαρά:-Τώρα μόλις τελείωσα κι εγώ τη θεία λειτουργία. Έτσι ολοκληρώθηκε το σαρανταλείτουργο.Αυτό το είπε για να μην τον λυπήσει.Ο επισκέπτης τότε του διηγήθηκε το νυχτερινό του δράμα. Όταν έφτασε στο σημείο που ο πατέρας του δεν μπήκε στο παλάτι, γιατί ο οικοδόμος έβγαλε το δόντι του, ο παπα-Δημήτρης ένιωσε φρίκη, αλλά και θαυμασμό.-Εγώ είμαι, αγαπητέ μου, ο οικοδόμος που εργάστηκε στην οικοδομή του παλατιού, είπε με χαρά. Σήμερα δεν λειτούργησα, γιατί έβγαλα το δόντι μου. Θα λειτουργήσω όμως τη Δευτέρα, κι έτσι θα ολοκληρώσω το πνευματικό παλάτι του πατέρα σου.

+Γέροντας Χερουβείμ, Δανιήλ ο Κατουνακιώτης, Εκδ. Ι. Μ. Παρακλήτου.

Απλά τα λέει ο Δημήτρης Σαββίδης

Από τον Λευκό Οίκο στο Κρεμλίνο: Οι πρωτοβουλίες του Πατριάρχη Ιεροσολύμων για την ειρήνη και τους Χριστιανούς στη Μέση Ανατολή

 

Μια αξιοσημείωτη προσπάθεια για την προώθηση της ειρήνης και της καταλλαγής, με επίκεντρο τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά και τη διασφάλιση της χριστιανικής παρουσίας στους Αγίους Τόπους και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, αναπτύσσει το τελευταίο διάστημα ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος Γ΄.

Με επίκεντρο την προσπάθεια διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά και την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων στη Μέση Ανατολή, ο Μακαριώτατος αναπτύσσει μια σειρά πρωτοβουλιών με έντονο ειρηνευτικό χαρακτήρα. Οι επαφές του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και, πιο πρόσφατα, με τον Πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν αναδεικνύουν την πρόθεση του Προκαθημένου της Σιωνίτιδος Εκκλησίας να συμβάλει, μέσα από τον διάλογο και τη συμφιλίωση, στην αναζήτηση διεξόδου από τις πολεμικές συγκρούσεις.

Παράλληλα οι πρόσφατες επαφές του Μακαριωτάτου με τους δύο ηγέτες φανερώνει την προσπάθεια του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο στις διεθνείς εξελίξεις, στο πλαίσιο της πνευματικής αποστολής του.

«H διπλωματική μας δραστηριότητα απορρέει από την πνευματική μας αποστολή»

Για τον Πατριάρχη κ.κ. Θεόφιλο Γ΄, η αποστολή της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων δεν εξαντλείται στη διαφύλαξη των Αγίων Τόπων και στη διακονία των προσκυνητών. Περιλαμβάνει και την ευθύνη να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, να ενθαρρύνει τον διάλογο και να υπενθυμίζει την ανάγκη συμφιλίωσης σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από πολεμικές συγκρούσεις και θρησκευτικές αντιπαραθέσεις.

Σε πρόσφατη συνέντευξη του στο «Βήμα», ερωτηθείς για το πώς επιτυγχάνει το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων την ισορροπία μεταξύ της πνευματικής του διακονίας και του διπλωματικού του ρόλου, ο Μακαριώτατος, ανέφερε:

«Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, αναγνωριζόμενο παγκοσμίως ως η “Μήτηρ των Εκκλησιών”, προάγει την ενότητα, τον διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη μεταξύ όλων των θρησκειών και των λαών. Κατά συνέπεια, η διπλωματική μας δραστηριότητα απορρέει από την ίδια την πνευματική μας αποστολή: την προστασία των Ιερών Προσκυνημάτων, την υποδοχή των προσκυνητών και τη διασφάλιση της απρόσκοπτης τέλεσης της λατρείας. Οι ευθύνες αυτές απαιτούν συνεργασία με κυβερνήσεις, διπλωματικούς εκπροσώπους και υποστηρικτές μας σε ολόκληρο τον κόσμο. Τα Ιεροσόλυμα αποτελούν την πνευματική πρωτεύουσα της οικουμένης. Απευθύνουμε έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να συμβάλει στη διαφύλαξη αυτής της κοινής πόλης στην οποία όλοι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ζουν, να δημιουργούν και να ευημερούν».

Η συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο

Η πρώτη σημαντική επαφή πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιουνίου 2026, όταν ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων έγινε δεκτός από τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Η συνάντηση επικεντρώθηκε στην προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και των Ιερών Προσκυνημάτων στη Μέση Ανατολή, καθώς και στη διασφάλιση των θρησκευτικών ελευθεριών.

Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ έθεσε ενώπιον του Αμερικανού Προέδρου τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν οι χριστιανοί στους Αγίους Τόπους, στη Συρία και στον Λίβανο, επισημαίνοντας ότι η διατήρηση της χριστιανικής παρουσίας στην περιοχή αποτελεί ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα και την ειρηνική συνύπαρξη των λαών.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Προκαθήμενος της Σιωνίτιδος Εκκλησίας απένειμε στον Ντόναλντ Τραμπ τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου, μία από τις υψηλότερες τιμητικές διακρίσεις του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, υπογραμμίζοντας με αυτή την κίνηση την ιδιαίτερη πνευματική σημασία της συνάντησης.

Ωστόσο, η συνάντηση αυτή απέκτησε και μια ευρύτερη διάσταση, η οποία αναδείχθηκε τους επόμενους μήνες.

Στις 31 Αυγούστου 2026, σε συνέντευξή του στο Breitbart News, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ αποκάλυψε ότι σχεδίαζε να αναλάβει ειρηνευτική αποστολή, επιδιώκοντας επαφές τόσο με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν όσο και με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, με στόχο να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Μάλιστα, αναφέρθηκε στη στήριξη που, όπως ο ίδιος δήλωσε, είχε λάβει από τον Ντόναλντ Τραμπ για την ανάληψη αυτής της πρωτοβουλίας. Παρουσίασε, παράλληλα, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ως Εκκλησία με ιδιαίτερη ιστορική και πνευματική αποστολή, η οποία δεν περιορίζεται στη διαφύλαξη των Παναγίων Προσκυνημάτων, αλλά επεκτείνεται στην προώθηση της ενότητας, του διαλόγου και της συμφιλίωσης.

«Ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων είναι επίσης ειρηνοποιός», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι θρησκευτικοί ηγέτες διαθέτουν την πνευματική και ηθική δυνατότητα να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των συγκρούσεων.

Η συνάντηση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στο Κρεμλίνο

Η πρόθεση αυτή έγινε πράξη με την πρόσφατη επίσκεψη του Πατριάρχη κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ στη Μόσχα, από τις 4 έως τις 6 Νοεμβρίου 2026, κατόπιν προσκλήσεως του Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ.κ. Κυρίλλου.

Στις 5 Νοεμβρίου, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων συναντήθηκε στην Πατριαρχική Κατοικία με τον Πατριάρχη κ.κ. Κύριλλο. Στη συζήτηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις των δύο Εκκλησιών, την κατάσταση των χριστιανών στη Μέση Ανατολή, αλλά και τις προκλήσεις στις διορθόδοξες σχέσεις.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση της 23ης Οκτωβρίου 2026 στον ελληνορθόδοξο Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου στην περιοχή Αλ-Καράκ της Ιορδανίας. Η συνάντηση αποτέλεσε επίσης ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων για την επέτειο των 2.000 ετών από την Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό, η οποία θα εορταστεί το 2030.

Το βράδυ της ίδιας ημέρας, οι δύο Προκαθήμενοι έγιναν δεκτοί στο Κρεμλίνο από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Κατά τη συνάντηση, ο Ρώσος Πρόεδρος απένειμε προσωπικά στον Πατριάρχη Ιεροσολύμων το παράσημο του Τάγματος Φιλίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην ενίσχυση της φιλίας, της συνεργασίας και των πνευματικών δεσμών με τη Ρωσία. Η συγκεκριμένη διάκριση είχε λάβει την προβλεπόμενη έγκριση έναν χρόνο νωρίτερα.

Στην προσφώνησή του, ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναφέρθηκε στις παραδοσιακά στενές σχέσεις μεταξύ των Πατριαρχείων Μόσχας και Ιεροσολύμων, εκφράζοντας την εκτίμησή του για την προσπάθεια του Πατριάρχη Θεοφίλου να διατηρεί και να ενισχύει αυτούς τους δεσμούς, παρά τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής χριστιανικής παρουσίας στην περιοχή, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία της Ρωσίας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων σε αυτόν τον τομέα είναι ιδιαίτερα αναγκαία.

Από την πλευρά του, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ αναφέρθηκε στην αποστολή της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων, η οποία διαφυλάσσει τους τόπους όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε ο Χριστιανισμός. Τόνισε ότι η Ιερουσαλήμ πρέπει να παραμείνει μια πολυθρησκευτική πόλη, όπου οι διαφορετικές θρησκευτικές κοινότητες θα μπορούν να συνυπάρχουν με αμοιβαίο σεβασμό και κατανόηση.

Εξέφρασε, επίσης, την ανησυχία του για τη συρρίκνωση του χριστιανικού πληθυσμού στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι η προστασία των Ιερών Προσκυνημάτων και η διατήρηση της χριστιανικής παρουσίας αποτελούν προϋποθέσεις για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή.

«Είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε τη βοήθειά μας για την επίτευξη ειρήνης»

Ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνάντηση στο Κρεμλίνο απέκτησε η αναφορά του Πατριάρχη κ.κ. Θεοφίλου Γ΄ στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Ο Προκαθήμενος της Σιωνίτιδος Εκκλησίας, επαναλαμβάνοντας την πρόθεση που είχε εκφράσει και κατά τις προηγούμενες επαφές του στην Ουάσιγκτον, δήλωσε πρόθυμος να συμβάλει σε κάθε προσπάθεια που θα μπορούσε να διευκολύνει τον διάλογο και να οδηγήσει σε ειρηνική διευθέτηση της σύγκρουσης.

«Ως πνευματικός ηγέτης όλων των χριστιανικών δογμάτων που εκπροσωπούνται στην Ιερουσαλήμ, είναι καθήκον μου να ακούσω όσους βρίσκονται γύρω μας, όσους επιθυμούν να ζήσουν ειρηνικά. Είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε τη βοήθειά μας και να ενθαρρύνουμε κάθε προσπάθεια για τη διευκόλυνση και την επίτευξη ειρήνης μεταξύ των αδελφών μας», ανέφερε χαρακτηριστικά απευθυνόμενος στον Ρώσο Πρόεδρο.

Ο Πατριάρχης κ.κ. Θεόφιλος Γ΄ ευχαρίστησε τον Βλαντιμίρ Πούτιν για την απονομή του Τάγματος Φιλίας, σημειώνοντας ότι η τιμητική διάκριση δεν αφορά μόνο τον ίδιο, αλλά ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία των Ιεροσολύμων. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι προσεύχεται καθημερινά για τον Ρώσο Πρόεδρο, ζητώντας από τον Θεό να τον φωτίζει στην αντιμετώπιση των προκλήσεων.

Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ως σημείο αναφοράς για την ειρήνη και τη συμφιλίωση

Οι επαφές του Πατριάρχη Ιεροσολύμων με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν αναδεικνύουν μια πρωτοβουλία με δύο βασικούς άξονες: αφενός την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και των Ιερών Προσκυνημάτων στη Μέση Ανατολή και αφετέρου τη συμβολή στην προσπάθεια ειρήνευσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

Βεβαίως, οι μέχρι τώρα επαφές δεν συνιστούν από μόνες τους την έναρξη επίσημης διαδικασίας διαμεσολάβησης ούτε έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες συμφωνίες για την ανάληψη ενός τέτοιου ρόλου. Συνιστούν, ωστόσο, μια σαφή δημόσια τοποθέτηση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων υπέρ της ειρηνικής επίλυσης της σύγκρουσης, επιδιώκοντας να συμβάλει στην προσέγγιση των αντιμαχόμενων πλευρών.

πηγή 

Καθώς έπεφτε η βροχή

 

"Καθώς έπεφτε η βροχή

και δεν ήταν ένα πράσινο φύλλο

για να με μάθει πως χαμογελούνε

εσύ χτύπησες το τζάμι μου

και μούβαλες κρυφά και σιωπηλά

στην έρημη παλάμη

τους σπόρους της αγάπης.

Είναι δικός σου ο κήπος μου.

Πόσο κρύωνα τότε!"

Γιάννης Ρίτσος