Στα Ελληνικά το «εσύ» ως υποκείμενο συνήθως δεν χρειάζεται, αφού το ρήμα δείχνει ήδη το πρόσωπο. Όταν λοιπόν λέμε «Εσύ», κάτι τονίζουμε. Και το «δέ», το μικρό μόριο που δεν στέκεται ποτέ πρώτο στη φράση, σημαδεύει την αντίθεση.
Μαζί, το «σὺ δέ» σημαίνει «εσύ όμως».
Στους Ψαλμούς το σύμπλεγμα «σὺ δέ» (που αποδίδει συνήθως το εβραϊκό «ve-attá» (וְאַתָּה), κατά λέξη «και εσύ») είναι συχνά το σημείο όπου ο λόγος γυρίζει: από αυτό που λένε «αυτοί» ή από αυτό που συμβαίνει στον άνθρωπο γενικά σε αυτό που κάνει τελικά ο Θεός.
Μερικά παραδείγματα
Ψαλμός 3. Σύμφωνα με την επιγραφή του ψαλμού, ο Δαβίδ διωγμένος από τον γιο του, τον Αβεσσαλώμ, ανεβαίνει στο Όρος των Ελαιών κλαίγοντας, ξυπόλυτος, με σκεπασμένο κεφάλι.
«πολλοὶ λέγουσι τῇ ψυχῇ μου· οὐκ ἔστι σωτηρία αὐτῷ ἐν τῷ Θεῷ αὐτοῦ. (διάψαλμα)
ΣΥ ΔΕ, Κύριε, ἀντιλήπτωρ μου εἶ,
δόξα μου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν μου.»
Οι πολλοί μιλούν γι' αυτόν, σε τρίτο πρόσωπο. Ακολουθεί το «διάψαλμα», πιθανότατα μια μουσική παύση. Και μετά η στροφή: ο Δαβίδ δεν απαντά σ' εκείνους, αλλά σε δεύτερο πρόσωπο απευθύνεται στον Θεό: είναι εκείνος που «υψώνει το κεφάλι», το κεφάλι που ως τότε ήταν σκεπασμένο.
Ψαλμός 101, «προσευχὴ τῷ πτωχῷ, ὅταν ἀκηδιάσῃ», κατά την επιγραφή του ψαλμού: «αἱ ἡμέραι μου ὡσεὶ σκιὰ ἐκλίθησαν, κἀγὼ ὡσεὶ χόρτος ἐξηράνθην.
ΣΥ ΔΕ, Κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα μένεις.»
Το «ἐκλίθησαν» είναι η σκιά που γέρνει και μακραίνει το απόγευμα (πβ. την πορεία εις Εμμαούς, όπου «κέκλικεν ἡ ἡμέρα»). Απέναντι στο «κἀγώ» της φθοράς στέκεται το «σὺ δέ» της διάρκειας του Θεού.
Άλλα παρόμοια παραδείγματα:Ψαλ. 21,3-4 ὁ Θεός μου, κεκράξομαι ἡμέρας,
ὁ Θεός μου, κεκράξομαι ἡμέρας, καὶ οὐκ εἰσακούσῃ, καὶ νυκτός, καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐμοί.
ΣΥ ΔΕ ἐν ἁγίῳ κατοικεῖς, ὁ ἔπαινος τοῦ Ἰσραήλ.
Ψαλ. 21,19-20 διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς
διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον.
ΣΥ ΔΕ, Κύριε, μὴ μακρύνῃς τὴν βοήθειάν μου
ἀπ᾿ ἐμοῦ, εἰς τὴν ἀντίληψίν μου πρόσχες.
Ψαλ. 39,11-12 τὴν δικαιοσύνην σου οὐκ ἔκρυψα
τὴν δικαιοσύνην σου οὐκ ἔκρυψα ἐν τῇ καρδίᾳ μου, [...].
ΣΥ ΔΕ, Κύριε, μὴ μακρύνῃς τοὺς οἰκτιρμούς σου
ἀπ᾿ ἐμοῦ·
Ψαλ. 40,10-11 καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου,
καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου, ἐφ᾿ ὃν ἤλπισα, ὁ ἐσθίων ἄρτους μου,
ἐμεγάλυνεν ἐπ᾿ ἐμὲ πτερνισμόν.
ΣΥ ΔΕ, Κύριε, ἐλέησόν με καὶ ἀνάστησόν με,
καὶ ἀνταποδώσω αὐτοῖς.
Ψαλ. 54,23-24 ἐπίῤῥιψον ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμνάν σου, καὶ αὐτός σε διαθρέψει [..]
ἐπίῤῥιψον ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμνάν σου, καὶ αὐτός σε διαθρέψει [..] ΣΥ ΔΕ, ὁ Θεός, κατάξεις αὐτοὺς εἰς φρέαρ διαφθορᾶς·
ἄνδρες αἱμάτων καὶ δολιότητος οὐ μὴ ἡμισεύσωσι
τὰς ἡμέρας αὐτῶν, ἐγὼ δέ, Κύριε, ἐλπιῶ ἐπὶ σέ.
Ψαλ. 67,10 βροχὴν ἑκούσιον ἀφοριεῖς, ὁ Θεός,
βροχὴν ἑκούσιον ἀφοριεῖς, ὁ Θεός, τῇ κληρονομίᾳ σου, καὶ ἠσθένησε,
ΣΥ ΔΕ κατηρτίσω αὐτήν.
Ψαλ. 91,8-9 ἐν τῷ ἀνατεῖλαι ἁμαρτωλοὺς ὡσεὶ χόρτον
ἐν τῷ ἀνατεῖλαι ἁμαρτωλοὺς ὡσεὶ χόρτον καὶ διέκυψαν πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν,
ὅπως ἂν ἐξολοθρευθῶσιν εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.
ΣΥ ΔΕ Ὕψιστος εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε·
Ψαλ. 101,26-27 κατ᾿ ἀρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας,
κατ᾿ ἀρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί·
αὐτοὶ ἀπολοῦνται, ΣΥ ΔΕ διαμένεις, καὶ πάντες
ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται
❧
Δύο μικρές λέξεις: μια αντωνυμία που συνήθως παραλείπουμε και ένα μόριο που δεν μπορεί να σταθεί πρώτο. Κι όμως, πάνω τους γυρίζει ολόκληρος ο ψαλμός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου