«Ξεκληρίζεται σιγά σιγά ένα είδος ανθρώπων που είχαν τόση ανιδιοτέλεια στους αγώνες τους, τόσο ταλέντο, τόση ψυχή, τόση ετοιμότητα να καούν από τις αγάπες τους»
Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο για τον θάνατο του σπουδαίου ηθοποιού Νίκου Καλογερόπουλου.
Κάποιοι ηθοποιοί παίζουν ρόλους.
Κάποιοι άλλοι, χωρίς να το καταλάβουν ίσως ποτέ, γίνονται οι ίδιοι ο ρόλος μιας ολόκληρης εποχής.
Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν από τους δεύτερους.
Ένας
άνθρωπος που δεν έμοιαζε να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τα καλούπια.
Ηθοποιός, σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ποιητής, τραγουδοποιός.
Από εκείνους τους καλλιτέχνες που δεν μπορείς να τους περιγράψεις με μία ιδιότητα, γιατί πάντα κάτι θα έχεις αφήσει απ' έξω.
Γεννημένος στα Φιλιατρά Μεσσηνίας, έφτασε στο θέατρο και στην οθόνη με εκείνη τη χαρακτηριστική αμεσότητα που δεν διδάσκεται.
Σπούδασε
στις δραματικές σχολές Κωστή Μιχαηλίδη, Βεάκη και Αθηνών και έκανε τα
πρώτα του βήματα στο θέατρο και την τηλεόραση τη δεκαετία του '70.
Και μετά ήρθε το σινεμά.
«Μάθε παιδί μου γράμματα».
Ένας ρόλος που του χάρισε το Β' Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Και λίγο αργότερα η «Λούφα και Παραλλαγή», όπου κέρδισε το Α' Βραβείο Ανδρικού Ρόλου.
Δεν ήταν όμως μόνο αυτά.
Ήταν το «Ρεμπέτικο», το «Άρπα Colla»,
το «Κάμπινγκ», οι τηλεοπτικές σειρές,
το θέατρο, οι δικές του ταινίες, η ποίηση,
η μουσική.
Ένας καλλιτέχνης που δεν σταμάτησε ποτέ να ψάχνει άλλους τρόπους για να πει αυτό που είχε μέσα του.
Κι ίσως αυτό να ήταν τελικά το πιο χαρακτηριστικό του.
Είχε
μέσα του κάτι από τον μάστορα του θεάτρου, κάτι από τον περιπλανώμενο
ποιητή, κάτι από τον τύπο που θα καθόταν σε ένα τραπέζι και θα σου έλεγε
μια ιστορία μέχρι να ξημερώσει.
Και είχε αυτή τη σπάνια ποιότητα που είχαν αρκετοί άνθρωποι μιας άλλης εποχής:
Να μη φοβάται να είναι διαφορετικός.
Να μη γυαλίζει υπερβολικά την εικόνα του.
Να αφήνει πάνω του τις γρατζουνιές της ζωής.
Σήμερα, 9 Αυγούστου 2026, ο Νίκος Καλογερόπουλος έφυγε από τη ζωή στα 74 του χρόνια.
Και κάπου εκεί, σε μια παλιά τηλεόραση, ένα παλιό κάμπινγκ και μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια όπως τότε...
θα εμφανίζεται ξανά ο Μάιμος.
Εκείνος ο απίθανος τύπος από το
«Στο Κάμπινγκ», ένας ρόλος που ο Καλογερόπουλος έφερε στη ζωή με τον δικό του μοναδικό τρόπο.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο όμορφο πράγμα που μπορεί να αφήσει πίσω του ένας ηθοποιός.
Να φύγει ο άνθρωπος, αλλά να μην φύγει ποτέ ο χαρακτήρας.
Να ανοίγεις κάποτε την τηλεόραση,
να τον βλέπεις ξανά στην οθόνη και για λίγα λεπτά να αισθάνεσαι πως είναι ακόμα εδώ.
Ο Μάιμος θα είναι εκεί.
Ο Νίκος θα είναι εκεί.
Γιατί κάποιοι άνθρωποι δεν πεθαίνουν όταν πέφτουν οι τίτλοι τέλους.
Μένουν μέσα στις σκηνές που μας χάρισαν.
Καλό ταξίδι, Νίκο Καλογερόπουλε.
Και ευχαριστούμε για τις ιστορίες.
ΣΕ ΦΙΛΩ...ΚΑΙ ΠΙΝΩ ΤΑ ΔΑΚΡΥΑ ΣΟΥ
Για τον Νίκο Καλογερόπουλο
Αντί επικήδειου.
Με τον θάνατο του Νίκου Καλογερόπουλου ένιωσα μια βαθιά θλίψη που με ξάφνιασε. Όχι γιατί πίστευα πως οι άνθρωποι σαν εκείνον δεν φεύγουν ποτέ. Αλλά γιατί, καθώς διάβαζα ξανά τα λόγια του και θυμόμουν τους ρόλους του, κατάλαβα πως, χωρίς να το έχω συνειδητοποιήσει, τον κουβαλούσα κι' αυτόν χρόνια μέσα μου, παρέα με τον άλλο "ηττημένο νικητή" τον Χρόνη Μίσσιο.
Ξέρεις τώρα, κάποιους ανθρώπους δεν τους συναντάς στην καθημερινότητά σου. Κι όμως, κάποια στιγμή ανακαλύπτεις πως σου κράτησαν συντροφιά στις πιο αθόρυβες διαδρομές της ζωής σου. Ο Νίκος ήταν ένας από αυτούς. Δεν ξέρω αν ήταν οι ρόλοι του. Δεν ξέρω αν ήταν ο τρόπος που μιλούσε. Ίσως να ήταν ο τρόπος που σιωπούσε. Εκείνη η γενναιόδωρη ήσυχη μελαγχολία που δεν ζητούσε αλλά χάριζε. Εκείνη η τρυφερότητα που δεν φοβόταν να συνυπάρχει με την ήττα.
Γιατί ο Νίκος δεν μου έδινε ποτέ την αίσθηση ενός ανθρώπου που νίκησε τη ζωή. Μου έδινε την αίσθηση ενός ανθρώπου που συμφιλιώθηκε με γενναιότητα μαζί της. Και αυτό είναι πολύ πιο ζόρικο.
Κάποτε σε μια συνέντευξη του είχε πει: «Πες μου αν υπάρχει κάτι καλύτερο... Το κακό είναι ότι άμα μιλάς για την πατρίδα σου, σε λένε γραφικό.» Πόσο παράξενη εποχή...Έχουμε φτάσει... να απολογούμαστε για όσα αγαπάμε. Για την πατρίδα. Για την ποίηση. Για την πίστη. Για τον έρωτα. Για την τρυφερότητα. Σαν η εποχή μας να θεωρεί πιο ασφαλή την ειρωνεία από τη συγκίνηση. Κι όμως, εκείνος δεν ντράπηκε ποτέ γι' αυτά που αγαπούσε. Ίσως γι' αυτό μου ήταν τόσο οικείος.
Τα τελευταία χρόνια γράφω πολύ. Για τον έρωτα. Για το τραύμα.
Για τη συμφιλίωση. Για την ανάγκη να μη σκληρύνουμε κι' άλλο.
Δεν τα αναφέρω αυτά επειδή πιστεύω πως οι διαδρομές μας ήταν ίδιες. Θα ήταν υπερβολικό και άδικο απέναντί του. Τα αναφέρω γιατί, βλέποντας σήμερα τη δική του πορεία, καταλαβαίνω καλύτερα και τις ερωτήσεις που με απασχολούν τόσα χρόνια. Σαν να αναγνωρίζω, εκ των υστέρων, μια συγγένεια όχι στις απαντήσεις, αλλά στην αγωνία.
Έγραψα κάποτε πως η ζωή δεν μας ζητά να γίνουμε κάποιος άλλος. Μας ζητά να εγκαταλείψουμε εκείνον που δεν είμαστε πια.
Έγραψα πως δεν πρέπει να ζητάμε νερό από άδεια πηγάδια. Πως η μεγαλύτερη ελευθερία αρχίζει όταν καίμε τα καράβια που μας κρατούν δεμένους στις "συνήθεις επιστροφές". Και, γράφοντάς τα, νόμιζα πως μιλούσα για τον έρωτα. Σήμερα αναρωτιέμαι αν, χωρίς να το ξέρω, μιλούσα και για ανθρώπους σαν τον Νίκο. Για εκείνους που προτίμησαν να χάσουν κάτι από τον κόσμο, παρά να χάσουν την αλήθεια τους. Αυτήν ακριβώς «Την αλήθεια ρε... την αλήθεια!» που αναζητούσε με όλο του το είναι στην ταινία του Θόδωρου Μαραγκού «Μάθε παιδί μου γράμματα».
Είμαι σίγουρος πια πως όσο μεγαλώνω, τόσο λιγότερο με ενδιαφέρουν οι νικητές. Αντιθέτως! Με συγκινούν οι άνθρωποι που δεν έγιναν πικροί. Που δεν μπέρδεψαν τη σοφία με τον κυνισμό. Που δεν θεώρησαν ποτέ την ευαισθησία αδυναμία. Που συνέχισαν να χαμογελούν με τη θλίψη να τους καίει τα μάτια.
Στο βιβλίο που γράφω αυτό τον καιρό προσπαθώ να υπερασπιστώ μια ιδέα. Ότι η ωριμότητα δεν είναι να πάψεις να πληγώνεσαι. Είναι να μη ντρέπεσαι πια για την ευαλωτότητά σου. Είναι να μπορείς να δακρύζεις χωρίς να αισθάνεσαι πως μικραίνεις.
Η είδηση της απώλειας του Νίκου με βρήκε ακριβώς στο σημείο του βιβλίου που έγραφα πως ο έρωτας αρχίζει τη στιγμή που κάποιος δεν σκουπίζει απλώς τα δάκρυά σου, αλλά τα φιλά. Που σου ψιθυρίζει: «Σε φιλώ... και πίνω τα δάκρυά σου». Γιατί η αγάπη δεν υπάρχει για να εξαφανίσει τον πόνο μας. Υπάρχει για να μην τον αφήσει ποτέ πια μόνο του. Για να τον κοινωνεί.
Και το γράφω αυτό με την πιο βαθιά ευγνωμοσύνη για τη γυναίκα που κάποτε μου ψιθύρισε ακριβώς αυτή τη φράση. Γιατί κάποιες λέξεις σε σώζουν, ακόμη κι όταν η ζωή μοιάζει να καταρρέει γύρω σου.
Αλλά υπάρχει ακόμη μια προσωπική ανάμνηση που σήμερα επιστρέφει επίμονα.
Τους «Ιππείς της Πύλου» τούς είδα μαζί με τον γιο μου. Κι έτυχε να τους δω σε μια περίοδο της ζωής μου που ένιωθα πως η λέξη «αποτυχία» είχε εγκατασταθεί μόνιμα μέσα μου. Από εκείνες τις εποχές που αναρωτιέσαι αν όσα ονειρεύτηκες άξιζαν τελικά τον κόπο. Αν οι επιλογές σου σε δικαίωσαν. Αν θα ήταν ευκολότερο να είχες γίνει λίγο πιο συμβιβασμένος, λίγο πιο πρακτικός, λίγο λιγότερο πιστός σ' αυτά που αγαπούσες, λίγο πιο «συνετός και νοικοκύρης», αν με εννοείς.
Κι όμως, βλέποντας τον ήρωα του Νίκου, κατάλαβα κάτι που με συντροφεύει μέχρι σήμερα. Η αποτυχία δεν ήταν ποτέ το πραγματικό θέμα της ταινίας. Το πραγματικό της θέμα ήταν τι απομένει από έναν άνθρωπο όταν του αφαιρέσεις σχεδόν όλες τις επιτυχίες του. Όταν πάψει να τον προστατεύει η αναγνώριση, η δόξα, οι βεβαιότητες και οι πάνοπλοι ρόλοι που ανέλαβε ίσως και άθελα του.
Τι μένει τότε; Αν μένει ακόμη λίγη τρυφερότητα. Αν μένει ακόμη η ικανότητα να αγαπάς. Αν μένει ακόμη λίγη αξιοπρέπεια. Αν μένει ακόμη η δυνατότητα να ονειρεύεσαι. Τότε σίγουρα δεν έχεις ηττηθεί πραγματικά.
Εκείνη την ημέρα δεν ένιωσα ότι έβλεπα έναν ηθοποιό να υποδύεται έναν αποτυχημένο άνθρωπο. Ένιωσα πως ένας άνθρωπος μου ψιθύριζε, σχεδόν πατρικά: «Μη φοβηθείς την αποτυχία, ρε μαλάκα! Φοβήσου μόνο μήπως, προσπαθώντας να την αποφύγεις, χάσεις αυτό που είσαι.» Και, παράξενα, εκείνη η σκέψη με ανακούφισε τότε περισσότερο από πολλές ψευτο-παρηγοριές.
Έτσι τον ένιωσα εγώ τον Νίκο Καλογερόπουλο. Σαν έναν άνθρωπο που, χωρίς να το διακηρύσσει, υπερασπίστηκε σε όλη του τη διαδρομή αυτή την ανθρώπινη δυνατότητα. Να μη φοβόμαστε τα δάκρυα. Να μη ντρεπόμαστε για την ευαλωτότητά μας. Να μη θεωρούμε την τρυφερότητα μια ήττα, αλλά τον πιο βαθύ τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιστέκεται στη βαρβαρότητα.
Νομίζω πως ο Νίκος Καλογερόπουλος δεν το δίδαξε αυτό με λόγια. Το ενσάρκωσε. Γι' αυτό και οι ήρωές του δεν έμοιαζαν ποτέ ατρόμητοι. Έμοιαζαν ανθρώπινοι. Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο δύσκολο πράγμα. Να παραμείνεις άνθρωπος. Όχι όταν όλα πηγαίνουν καλά. Αλλά όταν η ζωή σε έχει ήδη νικήσει σε πολλά.
Καλό σου ταξίδι, Νίκο.
Σ' ευχαριστώ.
Όχι μόνο για τους ρόλους σου. Αλλά γιατί, χωρίς ποτέ να το γνωρίζεις, κράτησες συντροφιά και στις δικές μου μεγαλοπρεπείς ήττες. Κι ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος σ' έναν άλλον. Να του θυμίσει ότι μπορεί να χάσει σχεδόν τα πάντα...χωρίς να χάσει την τρυφερότητά του. Ότι μπορεί να μείνει συντροφιά με εκείνη τη γλυκιά αποδοχή της ήττας που δεν μοιάζει καθόλου με παραίτηση. Αλλά με αγάπη.
Καλή μας αντάμωση σύντροφε!
Σε φιλώ...
και πίνω τα δάκρυα σου.
σχολιο:Πόσο
λείπουν σήμερα από την Ελλάδα τέτοιοι αντισυστημικοί καλλιτέχνες, που
προτιμούν να ζουν φτωχοί και ελεύθεροι παρά να συμβιβαστούν με το
κατεστημένο;
Όταν βρέθηκε σε απόγνωση ο Νίκος Καλογερόπουλος για τον βανδαλισμό στο "Τρενοτεχενείο"
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου