…«“Τέλειωσα το ποίημα” γράφει αργά το ίδιο βράδυ [31 Οκτωβρίου 1946] στο ημερολόγιό του. “Τίτλος: ‘Κίχλη’. Δεν ξέρω αν είναι καλό· ξέρω πως τελείωσε. Τώρα πρέπει να στεγνώσει”. […]
“και είσαι
σ’ ένα μεγάλο σπίτι με πολλά παράθυρα ανοιχτά
τρέχοντας από κάμαρα σε κάμαρα, δεν ξέροντας από πού
να κοιτάξεις πρώτα,
γιατί θα φύγουν τα πεύκα και τα καθρεφτισμένα βουνά και το τιτίβισμα
των πουλιών
θ’ αδειάσει η θάλασσα, θρυμματισμένο γυαλί, από βοριά και νότο
θ’ αδειάσουν τα μάτια σου απ’ το φως της μέρας
πώς σταματούν ξαφνικά κι όλα μαζί τα τζιτζίκια”.
»Το τέλος της “Κίχλης” είναι λεπτεπίλεπτα διφορούμενο. Όπως και σε όλα τα άλλα γραπτά του Γιώργου, είναι ριζωμένο βαθιά στις προσωπικές του εμπειρίες, ωστόσο τις υπερβαίνει για να μεταμορφωθεί σ’ έναν πλούσιο σχολιασμό που επικαλείται τη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή της χώρας του, αλλά και την επίδραση του ίδιου του ιστορικού γίγνεσθαι, όπως το αντιλαμβάνεται ο Γιώργος, στην ανθρώπινη ζωή. Η “φωνή βοώντος εν τη ερήμω”, η ορθολογική φωνή του σύγχρονου Σωκράτη, η φωνή μιας Κασσάνδρας καταδικασμένης να προφητεύει πάντοτε την αλήθεια χωρίς να γίνεται ποτέ πιστευτή, είναι η φωνή του Γιώργου, η οποία έχει προσπαθήσει και επανειλημμένα αποτύχει τα τελευταία έξι χρόνια να επηρεάσει τη ροή των πολιτικών γεγονότων. Ό,τι δεν μπορεί να επιτευχθεί στον κόσμο των γεγονότων, όπου δρουν οι πολιτικές δυνάμεις, μπορεί ακόμη να επιτευχθεί με τις λέξεις επάνω στο χαρτί – με αυτό το ποίημα.
»Τις περισσότερες μέρες του Νοεμβρίου κάνει λιακάδες· στο ημερολόγιό του, ο Γιώργος συνεχίζει να στοχάζεται για το φως της πατρίδας του με σχεδόν θρησκευτικό δέος. “Κατά βάθος”, σημειώνει στις 5 Νοεμβρίου, “ο ποιητής έχει ένα θέμα: το ζωντανό σώμα του”. Δύο δεκαετίες αργότερα, όταν γράφει:
“Μια φορά, ένα τέλος του φθινοπώρου, μου φάνηκε πως με κεραυνοβόλα ενάργεια πέρασε ο θεός […] κοντά μου. Και είπα: “κατά βάθος είμαι ζήτημα φωτός”. Ήταν μια εμπειρία που πρέπει να έρχεται πραγματικά πολύ σπάνια στη ζωή μας και τη φωτίζει ολόκληρη· δεν μπορεί κανείς ρηματικά να τη μεταδώσει”
μάλλον αναπολεί αυτές τις ημέρες του Νοεμβρίου, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της “Κίχλης”»…
Roderick Beaton, «Γιώργος Σεφέρης. Περιμένοντας τον άγγελο» (βιογραφία, νέα, αναθεωρημένη έκδοση), μτφρ. Μίκα Προβατά-Carlone, Εκδόσεις Πατάκη 2026, patakis.gr/bkm/14433.
Φωτογραφία: Ο ποιητής σε ηλικία δύο ή τριών χρόνων (Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Φωτ. Αρχείο ΕΛΙΑ, Φ. Α. Γ. Σεφέρη)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου