~Βλαδίμηρος Κυριακίδης~«Δεν πιστεύω στον Θεό, είναι δημιούργημα του ανθρώπου»

 

"Μια προσωπική απάντηση στη μεγάλη αντιστροφή της εποχής μας"

 

 

 Γράφει ο  Στυλιανός Καβάζης 

Παρακολούθησα ένα μικρό απόσπασμα της πρόσφατης συνέντευξης του Βλαδίμηρου Κυριακίδη στον Θανάση Λάλα, στο κατά τα άλλα αξιόλογο vidcast «Portraits», όπου μίλησε για τη σχέση του με τη θρησκεία και τον Θεό. Μια φράση του στάθηκε ιδιαίτερα μέσα μου:

«Δεν πιστεύω στον Θεό. Ο Θεός δεν είναι πίστη για μένα, είναι δημιούργημα του ανθρώπου».

Δεν στέκομαι στη φράση αυτή για να κρίνω έναν άνθρωπο αλλά γιατί έχω την εντύπωση ότι μέσα σε λίγες λέξεις συμπυκνώνεται ένα από τα μεγαλύτερα φιλοσοφικά ερωτήματα που συνοδεύουν την ανθρωπότητα εδώ και αιώνες.

Δημιούργησε ο άνθρωπος τον Θεό ή μήπως ο άνθρωπος αναζητά τον Θεό επειδή μέσα στην ίδια την ύπαρξή του υπάρχει η σφραγίδα του Δημιουργού;

Η άποψη ότι ο Θεός είναι ανθρώπινο δημιούργημα προφανώς δεν είναι νέα. Είναι μια σκέψη που γεννήθηκε και αναπτύχθηκε μέσα στη νεωτερική εποχή, όταν ο άνθρωπος προσπάθησε να τοποθετήσει τον εαυτό του στο κέντρο του σύμπαντος. Από τον Διαφωτισμό μέχρι τον Νίτσε,τον Καμύ και τον Σαρτρ, εμφανίστηκε η ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να σταθεί μόνος του, χωρίς αναφορά σε οποιαδήποτε υπερβατική πραγματικότητα.Όμως εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα..

Μπορεί το δημιούργημα να εξηγήσει πλήρως τον Δημιουργό;

Ο άνθρωπος είναι ένα ον που γεννιέται μέσα στον χρόνο, που γερνά, που πονά, που πεθαίνει και όμως μέσα σε αυτό το πεπερασμένο πλάσμα υπάρχει μια παράξενη και ανεξήγητη δίψα για το άπειρο.Ο άνθρωπος δεν αναζητά μόνο τροφή για το σώμα του.Αναζητά νόημα για την ψυχή του.

Δεν αρκείται στο «πώς» της ύπαρξης.

Ρωτά το «γιατί».

Δεν αρκείται στο να ζήσει.

Θέλει να γνωρίσει γιατί αξίζει να ζει.

Αν ο Θεός είναι απλώς μια ανθρώπινη επινόηση, τότε πώς εξηγείται αυτή η πανανθρώπινη αναζήτηση του Θείου; Πώς εξηγείται ότι σε κάθε πολιτισμό, σε κάθε εποχή, ο άνθρωπος ύψωσε το βλέμμα του πέρα από την ύλη και αναζήτησε το αιώνιο;

Η χριστιανική πίστη δεν υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος δημιούργησε τον Θεό για να νικήσει τον φόβο του θανάτου.Υποστηρίζει κάτι πολύ βαθύτερο.Ότι ο άνθρωπος αναζητά τον Θεό επειδή η ψυχή του είναι πλασμένη για κοινωνία μαζί Του.Όπως έγραψε ο Ιερός Αυγουστίνος, «ανήσυχη είναι η καρδιά μας έως ότου αναπαυθεί σε Σένα». Η ανησυχία αυτή δεν είναι αδυναμία αλλά η κραυγή μιας ύπαρξης που αισθάνεται ότι δεν εξαντλείται μέσα στα όρια της ύλης.

Ο άνθρωπος μπορεί να δημιουργήσει είδωλα.

Μπορεί να φτιάξει ψεύτικες εικόνες του Θεού.

Μπορεί να χρησιμοποιήσει ακόμη και το όνομα του Θεού για ανθρώπινους σκοπούς.

Αλλά το γεγονός ότι ο άνθρωπος μπορεί να παραμορφώσει την αλήθεια δεν σημαίνει ότι δημιούργησε την ίδια την Αλήθεια.

Το φως δεν δημιουργείται επειδή υπάρχει η σκιά.

Η σκιά απλώς μαρτυρεί την ύπαρξη του φωτός.

Ο σύγχρονος άνθρωπος πολλές φορές προσπάθησε να ελευθερωθεί από τον Θεό. Όμως το ερώτημα παραμένει αμείλικτο.

Μπορεί ο άνθρωπος να γίνει ο ίδιος η πηγή του απόλυτου νοήματος;

Μπορεί ένα πεπερασμένο ον να δημιουργήσει την αιωνιότητα που ποθεί;

Μπορεί η ύλη να εξηγήσει την αγάπη που θυσιάζεται, τη συγχώρεση, την ομορφιά, την ηθική συνείδηση και την ακατανίκητη επιθυμία του ανθρώπου να ξεπεράσει τον θάνατο;

Η πίστη στον Θεό δεν είναι άρνηση της λογικής όπως κάποιοι νομίζουν μέσα στην θολούρα της υποτιθέμενης εκλογίκευσης των πάντων.

Είναι η αναγνώριση ότι η ανθρώπινη λογική, όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν μπορεί να φυλακίσει ολόκληρο το μυστήριο της ύπαρξης.Για να το θέσω πιο απλοϊκά είναι σαν να ζητάει κάποιος να χωρέσει σε ένα κουτάλι όλη την θάλασσα.

Ο άνθρωπος μπορεί να πει «ο Θεός δεν υπάρχει».

Μπορεί να Τον αμφισβητήσει.

Μπορεί να Τον αρνηθεί.

Όμως ακόμη και αυτή η άρνηση γίνεται ένας διάλογος με Εκείνον.

Γιατί ο Θεός δεν είναι μια απλή ιδέα που κατασκεύασε ο άνθρωπος για να παρηγορηθεί.

Είναι το αιώνιο ερώτημα που βρίσκεται γραμμένο μέσα στην ίδια την καρδιά του ανθρώπου.

Ίσως λοιπόν το μεγαλύτερο ερώτημα της ανθρωπότητας δεν είναι

Εάν δημιούργησε ο άνθρωπος τον Θεό;

Αλλά εάν μπορεί ο άνθρωπος να εξηγήσει τον εαυτό του, την ψυχή του και την ατέλειωτη δίψα του για το άπειρο, χωρίς τον Θεό;;

Γι’ αυτό, αγαπητέ Βλαδίμηρε, θα σου απαντήσω μιλώντας προσωπικά.Ύστερα από 44 χρόνια ζωής, επίμονης αναζήτησης, αμφιβολιών, δοκιμασιών και αγώνα να κατανοήσω την ύπαρξη και τον άνθρωπο, είμαι πεπεισμένος για ένα πράγμα.

Ο άνθρωπος δεν δημιούργησε τον Θεό αλλά αναζητά τον Θεό γιατί είναι πλασμένος για Εκείνον και αυτή δεν είναι για μένα μια θεωρητική απάντηση. Είναι το συμπέρασμα μιας ολόκληρης διαδρομής.Δεν τον επινόησα για να εξηγήσω τη ζωή μου. Τον αναζήτησα μέσα στη ζωή μου και τον βρήκα.Εσύ συνέχισε να αμφισβητείς, να ψάχνεις και να θέτεις ερωτήματα. Μόνο σου εύχομαι, μέσα σε αυτή την αναζήτηση, να αφήσεις κάποτε και την καρδιά σου να ακούσει αυτό που τόσο καιρό αναζητά ο νους σου.Γιατί όταν η αναζήτηση είναι αληθινή, ο Θεός δεν μένει κρυμμένος για πάντα. Θα σου φανερωθεί την πιο κατάλληλη και αναπάντεχη στιγμή.