(†) Μακαριστός Γέροντας Γεώργιος Καθηγούμενος της Ι.Μ. Οσίου Γρηγορίου Αγ. Όρους
Βασικά στοιχεία τής Ελληνορθοδόξου παραδόσεως:
Ή Εκκλησία τό κέντρο τής ζωής τού πιστού λαού.
Ή Εκκλησία αγιάζει όλες τίς περιστάσεις τής ζωής μας.
α) Ό λαός ζούσε τή ζωή του Ευχαριστιακά.
Πόσο διαφορετικά θά βλέπαμε τόν συνάνθρωπό μας άν τόν βλέπαμε ώς δώρο τού Θεού;
Άν δούμε τά υλικά καί πνευματικά αγαθά ώς δώρα τού Θεού αποφεύγουμε τά δύο άκρα: την περιφρόνηση ή τήν απολυτοποίηση καί την θεοποίησή τους (π.χ. μόρφωση).
Οί άνθρωποι που δεν δέχονται τον κόσμο ως δώρο του Θεού δεν ζουν με κέντρο τον Θεό αλλά το Εγώ τους.
Όλα στήν Εκκλησία είναι Θεανθρώπινα.
β) Τό ασκητικό πνεύμα βασικό χαρακτηριστικό της Ελληνορθοδόξου παραδόσεως.
Ή πίστη τού λαού Σταυροαναστάσιμη, γι’ αυτό ήταν χαρούμενος καί ειρηνικός.
γ) Ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό τής Ελληνορθοδόξου παραδόσεως είναι ή αξία του ανθρωπίνου προσώπου.
Ή Εκκλησία δέν είναι ιδεολογία. Δέν είναι ελληνοχριστιανικός πολιτισμός ώς ιδεολογία.
Ή Εκκλησία γέννησε τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό.
Στην Εκκλησία δέν θυσιάζεται ένα πρόσωπο χάριν μίας ιδέας, σε αντίθεση μέ τήν τακτική όλων των ιδεολογιών.
Ό Ντοστογιέφσκι έλεγε ότι «είναι άλλο πράγμα νά αγαπάς τήν ανθρωπότητα ώς ιδέα και άλλο πράγμα να αγαπάς τον συγκεκριμένο άνθρωπο».
Ό λαός δέν είναι μάζα. Είναι εικόνες τού Θεού.
δ) Ή αγάπη τής Ελευθερίας ένα ακόμα χαρακτηριστικό τής παραδόσεως μας.
Δέν μπορούμε νά είμαστε Εθνικά ελεύθεροι αν είμαστε υποδουλωμένοι στα πάθη μας.
Ό λαός αν ζητάει τήν εθνική ελευθερία, την ζητάει για την πνευματική ελευθερία.
Η Ελληνορθόδοξος χριστιανική παράδοση σέ τί μπορεί νά μάς βοηθήσει σήμερα;
Η παράδοση δεν είναι κάτι μουσειακό. Είναι αλήθεια και ζωή.
α) Ή ελληνορθόδοξος παράδοση μας βοηθάει στην διατήρηση της εθνικής μας ενότητας και την εθνική μας ταυτότητας.
β) Ή ελληνορθόδοξος παράδοση προϋπόθεση για να έχει η δική μας προσωπική ζωή νόημα.
γ) Ή ελληνορθόδοξος παράδοση απαραίτητη γιατί μας δίδει την δυνατότητα να οικοδομήσουμε έναν καλύτερο κόσμο σήμερα.
Οι καπιταλιστικές κοινωνίες πάσχουν από τον ατομικισμό ή δε σοσιαλιστικές κοινωνίες για να αποφύγουν τον ατομικισμό πέφτουν στην μαζοποίηση. Δεν μπορούν να σώσουν το ανθρώπινο πρόσωπο που διασώζεται στο Ορθόδοξο κοινοβιακό πνεύμα.
Η Εκκλησία λύνει το κοινωνικό πρόβλημα.
Στην Ευρώπη θεοποιήθηκε ο άνθρωπος και γκρεμίστηκε ο Θεός. Τώρα που το είδωλο του ανθρώπου που υψώθηκε ως Θεός τσακίστηκε, ο Ευρωπαίος δεν έχει να πιαστεί από πουθενά. Βρέθηκε στο χάος.
Η μελέτη, η διατήρηση και βίωση της παραδόσεώς μας η λύση του δράματος του συγχρόνου ανθρώπου. Εάν και εμείς χάσουμε το φως της παραδόσεώς μας ποιός θα την προσφέρει στον δυτικό άνθρωπο;
Το μυστήριο της Αγίας Τριάδος, τρία ίσον ένα και ένα ίσον τρία, αποτελεί υπέρβαση της ανθρώπινης λογικής. Όσο πιο αντινομικό είναι για την ανθρώπινη λογική τόσο πιο αληθινό είναι. Είναι μυστήριο που θέλει την ελευθερία μας και όχι την καταναγκαστική λογική μας. Αν ήταν λογικό θα ήταν ανθρώπινο. Επειδή είναι υπέρλογο είναι θείο.
Και το πιστεύουμε γιατί είναι της λογικής του Θεού. Για να πιστέψουμε το τρία ίσον ένα και ένα ίσον τρία θα πρέπει να ξεπεράσουμε την αυτάρκεια της δικής μας λογικής και να δεχθούμε ότι η δική μας λογική είναι περιορισμένη. Το άλμα από την δική μας λογική στην λογική του Θεού γίνεται διά της πίστεως.
Ή Ορθοδοξία δέν είναι κλειστή, δέν φοβάται να πάρει στοιχεία από άλλους πολιτισμούς και να τα αφομοιώσει. Όχι όμως ότι είναι αντίθετο μέ τό Ευαγγέλιο τού Θεού. Πολλά από αυτά πού πήρε, τους έδωσε νέο νόημα.
Τό Άγιον Όρος αγαπάει τίς γυναίκες κατά Θεόν γι’ αυτό καί έχει άβατον.
Οί νέοι, με ταπείνωση καί μέ υπακοή, μπορούν νά βοηθήσουν νά εκφραστεί σύγχρονα ή παράδοσή μας. Αλλά αυτή η προσπάθεια για να είναι επιτυχημένη θα πρέπει να ξεπεράσουμε το ορθολογιστικό ουμανιστικό πνεύμα και νά σταυρωθούμε.
Τά μοναστήρια κέντρα ανανεώσεως τής πνευματικής ζωής.
