🌾Φωταυγής ~

 

Mια υπέροχη λέξη, που σήμερα επιζεί κυρίως στο ουσιαστικό "φωταύγεια". Προέρχεται από το "φῶς + αὐγή" και σημαίνει «λαμπρός, πλημμυρισμένος από φως».

Τη συναντούμε, ανάμεσα σε άλλα, στον θαυμάσιο κανόνα της Αναστάσεως, όπου ο ποιητής παρουσιάζει τη φωταγωγημένη νύχτα της Ανάστασης ως προάγγελο της ίδιας εορτής που θα ερχόταν με το ξημέρωμα (τότε εορταζόταν την παλιά εποχή).

Ὡς ὄντως ἱερὰ καὶ πανέορτος

αὕτη ἡ σωτήριος, νὺξ καὶ φωταυγής, 

 

 

 

τῆς λαμπροφόρου ἡμέρας, τῆς ἐγέρσεως

οὖσα προάγγελος [ ...]

Ο ποιητής μεταπλάθει ποιητικά τα λόγια του Γρηγορίου Θεολόγου , που περιγράφει την πάνδημη φωταγώγηση της νύχτας της Αναστάσεως, εν αναμονή της ίδιας της ανάστασης, η οποία (εορταζόταν το πρωί της Κυριακής του Πάσχα.

«Καλή μὲν καὶ ἡ χθὲς ἡμῖν λαμπροφορία καὶ φωταγωγία,

ἣν ἰδίᾳ τε καὶ δημοσίᾳ συνεστήσαμεθα,

δαψιλεῖ τῷ πυρὶ τὴν νύκτα καταφωτίζοντες·

καλλίων δὲ ἡ σήμερον [..] καὶ περιφανεστέρα·

ὅσῳ χθὲς μὲν πρόδρομον ἦν τοῦ μεγάλου φωτὸς

ἀνισταμένου τὸ φῶς καὶ οἷον εὐφροσύνη τις προεόρτιος·

σήμερον δὲ τὴν Ἀνάστασιν αὐτὴν ἑορτάζομεν,

οὐκ ἔτι ἐλπιζομένην, ἀλλ' ἤδη γεγενημένην».

(Γρηγορίου Θεολόγου, ΛΟΓΟΣ ΜΕʹ. Εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα).

(μετάφρ.)

«Ωραία και λαμπρή ήταν βέβαια και η χθεσινή μας γιορτή των φώτων και η λαμπαδηφορία, την οποία οργανώσαμε τόσο ιδιωτικά όσο και δημόσια, φωτίζοντας τη νύχτα με άφθονο φως.

Ακόμη πιο ωραία όμως και πιο ένδοξη είναι η σημερινή ημέρα· διότι χθες το φως ήταν ο πρόδρομος του μεγάλου Φωτός που ανατέλλει, σαν μια προεόρτια ευφροσύνη· σήμερα όμως γιορτάζουμε την ίδια την Ανάσταση, η οποία δεν είναι πια κάτι που ελπίζουμε, αλλά κάτι που έχει ήδη γίνει πραγματικότητα».

Από τη φωταυγή νύχτα στην ανέσπερη ημέρα.