Γκέτο με χαμόγελο: Η πιο σκοτεινή πλευρά της δήλωσης Αυτιά.

 

Όχι, κ. Αυτιά: Τα παιδιά με αναπηρία δεν είναι για αποικίες απομόνωσης.

Ο ευρωβουλευτής Γιώργος Αυτιάς δεν έκανε απλώς μια ατυχή δήλωση. Κατέθεσε μια πρόταση που αποκαλύπτει έναν βαθιά προβληματικό τρόπο σκέψης για τον άνθρωπο με αναπηρία. Και όταν τέτοιες αντιλήψεις εκφέρονται δημόσια από πολιτικό πρόσωπο, δεν αρκεί μια «διόρθωση». Απαιτείται πολιτική και ηθική καταδίκη.

Τι ακριβώς πρότεινε; Πρότεινε τη δημιουργία «ευρωπαϊκών χωριών για παιδιά ΑμεΑ», όπου, όπως είπε, «ο γονέας δεν παραδίδει το παιδί στην πύλη του χωριού, αλλά θα μπορεί να ζει μαζί του ως εργαζόμενος, εθελοντής ή και φροντιστής».

Δηλαδή τι μας λέει; Ότι τα ανάπηρα παιδιά δεν πρέπει να ζουν μέσα στην κοινωνία, αλλά σε ειδικούς χώρους. Σε ξεχωριστές κοινότητες. Σε «χωριά». Μακριά από τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό.

Αυτό δεν είναι συμπερίληψη. Είναι διαχωρισμός. Είναι γκετοποίηση με «ανθρωπιστική» συσκευασία.

Η ίδια η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία μίλησε για «νέες Σπιναλόγκες» και κατήγγειλε ότι τέτοιες λογικές αντιστρατεύονται τη σύγχρονη δικαιωματική προσέγγιση και τη ζωή μέσα στην κοινότητα. (Ε.Σ.Α.μεΑ.)

Και έχουν δίκιο. Διότι πίσω από τη γλώσσα της «φροντίδας» κρύβεται μια παλιά και επικίνδυνη ιδέα: ότι κάποιοι άνθρωποι είναι «διαφορετικοί» σε τέτοιο βαθμό ώστε η κοινωνία να μην θέλει πραγματικά να συμβιώνει μαζί τους.

Ο ανάπηρος δεν παρουσιάζεται ως ισότιμο πρόσωπο. Παρουσιάζεται ως αντικείμενο προστασίας. Ως ύπαρξη που πρέπει να «τακτοποιηθεί» σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, ώστε να μη διαταράσσεται η κανονικότητα των «υγιών».

Αυτό θυμίζει σκοτεινές εποχές της Ευρώπης.

Οι ναζί ξεκίνησαν ακριβώς έτσι: με τον διαχωρισμό των «κανονικών» από τους «ελαττωματικούς». Με τη θεωρία ότι κάποιοι άνθρωποι είναι βάρος για την κοινωνία. Ότι χρειάζονται ειδικούς χώρους. Ιδρύματα. Απομόνωση. Κοινωνική εξαφάνιση.

Η διαφορά είναι ότι το ναζιστικό καθεστώς ολοκλήρωσε αυτή τη λογική με την εξόντωση των αναπήρων μέσω του προγράμματος Aktion T4.

Φυσικά ο Αυτιάς δεν μιλά για εξόντωση. Αλλά η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται αλλού: στην ίδια την αντίληψη του διαχωρισμού. Στην ιδέα ότι ο ανάπηρος άνθρωπος δεν ανήκει φυσικά και οργανικά μέσα στην κοινότητα.

Και αυτό είναι ανατριχιαστικό. Γιατί η αληθινή αγάπη δεν λέει: «θα σας φτιάξουμε ένα χωριό να μείνετε μόνοι σας».

Η αληθινή αγάπη λέει: «η κοινωνία αλλάζει ώστε να χωρά όλους».

Η αληθινή πολιτική για την αναπηρία δεν είναι η απομόνωση πίσω από “πρότυπες δομές”. Είναι: σχολεία προσβάσιμα, πόλεις ανθρώπινες, δουλειές ανοιχτές, υποστηριζόμενη διαβίωση μέσα στις γειτονιές, προσωπικοί βοηθοί, συμμετοχή, αξιοπρέπεια, κανονική ζωή.

Όχι «χωριά». Όχι ειδικές αποικίες ανθρώπων.

Οι άνθρωποι με αναπηρία δεν είναι μιάσματα. Δεν είναι πρόβλημα προς διαχείριση.

Δεν είναι ψυχές που πρέπει να κρυφτούν πίσω από “ευρωπαϊκά προγράμματα ευαισθησίας”.

Είναι πρόσωπα. Είναι πολίτες. Είναι μέλη της ίδιας κοινότητας.

Και μια κοινωνία κρίνεται από το αν αντέχει να ζει μαζί με τους πιο ευάλωτους — όχι από το πόσο επιδέξια τους απομακρύνει από το οπτικό της πεδίο.

Η πρόταση Αυτιά δεν είναι απλώς άστοχη. Είναι βαθιά αποκαλυπτική για έναν τεχνοκρατικό, ψυχρό και επικίνδυνο τρόπο σκέψης, όπου η «φροντίδα» γίνεται εργαλείο κοινωνικού διαχωρισμού.

Και γι’ αυτό πρέπει να απορριφθεί χωρίς κανέναν εξωραϊσμό.

 

 Γεωργιος Αποστολακης