Γράφει ο Στυλ. Καβάζης
Ο Μωάμεθ Β’, διά τού εμίρη τής Σινώπης Ισμαήλ Χάμζα Ισφεντάρογλου, προτείνει εις τον Κωνσταντίνον ΙΑ’ να εγκαταλείψη την Κωνσταντινούπολιν με όλην την αυλήν, τον στρατόν καί τούς θησαυρούς του, προσφέροντάς του παράλληλα την ηγεμονίαν τής Πελοποννήσου υπό τήν υψηλήν κυριαρχίαν των οθωμανών.
Ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ απήντησε δίχως δεύτερη σκέψη: «Δεν έχω το δικαίωμα, ούτε εγώ, ούτε κανείς άλλος εδώ να παραδώσωμεν αυτήν την πόλιν.Είμεθα έτοιμοι ν’ αποθάνωμεν καί θα αφήσωμεν την ζωήν χωρίς λύπην». “Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοι δοῦναι οὔτ’ ἐμόν ἐστι οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ• κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καί οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν”
Με αυτά τα λόγια που χαράκτηκαν ανεξίτηλα στον καμβά της ιστορίας, ο Κωνσταντίνος δεν υπερασπίστηκε απλώς τείχη. Υπερασπίστηκε την αρχή ότι υπάρχουν πράγματα που δεν παραδίδονται.Λιγότερο από μια εβδομάδα μετά, την ύστατη νύχτα, στην Αγία Σοφία, χωρίς Πατριάρχη, χωρίς βεβαιότητες, χωρίς ελπίδα σωτηρίας, κοινώνησε ως άνθρωπος που γνωρίζει ότι βαδίζει προς τον θάνατο. Όχι ως άγιος, αλλά ως συνειδητός μάρτυρας της ιστορίας. Και την αυγή της αποφράδας μέρας, στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού, έπεσε μαχόμενος υπέρ πίστεως και πατρίδος όχι για να νικήσει, αλλά για να νοηματοδοτήσει την ήττα.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται το μέγεθός του.
Όχι στη νίκη, αλλά στη θυσία.
Όχι στην επιβίωση, αλλά στην επιλογή.
Η στάση και η θυσία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου δεν ήταν απλά ένα στρατιωτικό γεγονός, ήταν ιστορικός καταλύτης. Από το σώμα του που χάθηκε στα ερείπια της Πόλης γεννήθηκε ο θρύλος, και από τον θρύλο γεννήθηκε η αντοχή. Τέσσερις αιώνες σκλαβιάς δεν έσβησαν τον Ελληνισμό, γιατί είχε ήδη αποκτήσει το δικό του μαρτυρικό πρότυπο. Έναν αυτοκράτορα που έπεσε όπως οι ήρωες της αρχαιότητας, αλλά συγχρόνως προσευχήθηκε όπως οι άγιοι της Ρωμιοσύνης.
Από εκείνον ξεκινά ο δρόμος που οδηγεί στο Κρυφό Σχολειό, στον Κολοκοτρώνη, στο ’21, στη νεότερη Ελλάδα. Όχι ευθύγραμμα, αλλά υπόγεια σαν τη γραμμή του Ελύτη που σέρνεται πίσω του καθώς ορμά στο πλήθος. Ο Κωνσταντίνος δεν ανήκει μόνο στο Βυζάντιο ανήκει σε κάθε στιγμή που ο Ελληνισμός επιλέγει το καθήκον αντί της ασφάλειας.Γι’ αυτό και δεν χρειάστηκε να ονομαστεί «Μέγας».
Η ιστορία τον έκρινε αλλιώς.
Τον κατέγραψε ως σύμβολο.
Σήμερα, λοιπόν, δεν θυμόμαστε απλώς μια γέννηση. Θυμόμαστε την απαρχή μιας θυσίας που ακόμη μας αφορά. Γιατί όσο υπάρχει Έλληνας που αναγνωρίζει τον εαυτό του σε εκείνον τον άνδρα που στάθηκε μόνος μπροστά στην Πύλη, η γραμμή δεν κόπηκε.
Και όσο αυτή η γραμμή παραμένει ατελεύτητη,
ο τελευταίος Έλληνας δεν πέθανε ποτέ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου