Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Η EL PAIS ΤΟΠΟΘΕΤΕΙ ΤΟ ΑΒΑΤΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΙΣ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΑΞΙΕΣ»

Μπορεί να είναι εικόνα κείμενο

 
 Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης
H ισπανική εφημερίδα El País με πρόσφατο (29/9) δημοσίευμα της (βλ. ΕΔΩ) παρουσιάσει το Άγιον Όρος μέσα από την αντίθεση ανάμεσα στην χιλιόχρονη παράδοση του αβάτου και στον σύγχρονο ευρωπαϊκό τρόπο χρηματοδότησης και αντίληψης των δικαιωμάτων.
Αρχικά, το εκτενέστατο δημοσίευμα περιγράφει το φυσικό περιβάλλον του Αγίου Όρους, αλλά αμέσως αντιπαραθέτει σε αυτό τους ήχους από ηλεκτρογεννήτριες και έργα υποδομής.
 
Αναφέρει ότι το άβατο της Αγιορείτικης Πολιτείας συνδέεται με το άρθρο 105 του ελληνικού Συντάγματος και ότι η ιδιαιτερότητα του Αγίου Όρους αναγνωρίστηκε από τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη όταν η Ελλάδα εντάχθηκε στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες το 1981. Παρόλα αυτά, θέτει το ερώτημα κατά πόσο το άβατο είναι συμβατό με τις σύγχρονες αρχές της ισότητας των φύλων και της απαγόρευσης των διακρίσεων.
 
Ο δημοσιογράφος Σταύρος Τζίμας εμφανίζεται ως ένας από τους λίγους Έλληνες που δηλώνουν δημόσια αντίθετοι με το άβατο. Παράλληλα όμως μεταφέρει και την αντίθετη λογική: ότι για πολλούς πιστούς η ιδιαίτερη γοητεία και ο χαρακτήρας του Αγίου Όρους οφείλονται ακριβώς σε αυτή την απομόνωση και στην τήρηση μιας αυστηρής μοναστικής παράδοσης.
 
Η Lina Gálvez, Ισπανίδα ευρωβουλευτής και πρόεδρος της Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Γυναικών και την Ισότητα των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποστηρίζει ότι το άβατο δεν είναι συμβατό με την αρχή της ισότητας. Αναγνωρίζει ωστόσο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει περιορισμένα περιθώρια παρέμβασης, ακριβώς επειδή το ειδικό καθεστώς είχε γίνει αποδεκτό ήδη κατά την ένταξη της Ελλάδας. Μάλιστα, η ίδια προτείνει να ανοίξει ξεχωριστή συζήτηση για το αν θα πρέπει να συνεχίζεται η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του Αγίου Όρους, από τη στιγμή που εκεί ισχύει ένας κανόνας που η ίδια θεωρεί αντίθετο στις θεμελιώδεις αξίες της Ένωσης.
Ακόμη πιο επικριτική εμφανίζεται η ευρωβουλευτής Ana Miranda, η οποία χρησιμοποιεί τον χαρακτηρισμό «απαρτχάιντ φύλου» και υποστηρίζει ότι το άβατο αντιβαίνει στις αρχές που κατοχυρώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί πρέπει τουλάχιστον να ανοίξουν συζήτηση για τέτοιου είδους απαγορεύσεις.
Από την άλλη πλευρά, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου παρουσιάζει το ζήτημα ως πιο σύνθετο. Υποστηρίζει ότι δεν αφορά μόνο την ισότητα αλλά και την ιστορία, τη θρησκευτική πίστη, τον πολιτισμό και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιμετωπίζει ιδιαίτερες ιστορικές πραγματικότητες που προϋπήρχαν κατά πολύ της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιδιαίτερη νύξη γίνεται στη Λίτσα Αμανατίδου, η οποία είχε παραβιάσει συμβολικά το άβατο το 2008 μαζί με άλλες γυναίκες, στο πλαίσιο διαμαρτυρίας σχετικά με το Βατοπέδι και περιουσιακές διαφορές. Ωστόσο, η ίδια δηλώνει σήμερα ότι δεν θεωρεί την κατάργηση του αβάτου σημαντική προτεραιότητα του φεμινιστικού κινήματος.
Το άρθρο της ισπανικής εφημερίδας θέτει το καθεστώς του αβάτου υπό κριτική εξέταση, προσπαθώντας να αναδείξει κυρίως την αντίφαση ανάμεσα στη διατήρηση του αποκλεισμού των γυναικών και στη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση έργων από ευρωπαϊκούς πόρους. Το βασικό ερώτημα που αφήνει ανοιχτό δεν είναι μόνο αν το άβατο μπορεί να επιβιώσει θεσμικά, αλλά και αν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί έναν χώρο του οποίου το ιδιαίτερο καθεστώς αμφισβητείται πλέον όλο και πιο έντονα με όρους «ευρωπαϊκών αξιών».

Δεν υπάρχουν σχόλια: