Το αντι-woke μέτωπο που αναδύεται στην Αφρική

 

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός

Στις αρχές Ιουνίου του 2026 κοινοβουλευτικές αντιπροσωπείες από 18 αφρικανικές χώρες ενέκριναν (απείχαν οι αντιπροσωπείες της Νότιας Αφρικής και της Μοζαμβίκης) ένα σχέδιο του «Αφρικανικού Χάρτη για την Οικογένεια, την Κυριαρχία και τις Αξίες» ("African Charter on Family, Sovereignty and Values"), με το οποίο επιδιώκεται να κατοχυρωθεί σε παναφρικανικό επίπεδο μια «συντηρητική» αντίληψη για την οικογένεια, την εθνική κυριαρχία, την εκπαίδευση και τις πολιτισμικές αξίες.

Ο Χάρτης προβλέπει στο άρθρο 25 ότι, εφόσον υιοθετηθεί θεσμικά σε επίπεδο Αφρικανικής Ένωσης, θα είναι ανοικτός προς υπογραφή από τα 55 κράτη-μέλη της και θα τεθεί σε ισχύ 30 ημέρες μετά την κατάθεση πράξεων κύρωσης ή προσχώρησης από 15 κράτη.

Οι διαβουλεύσεις για το εν λόγω κείμενο διήρκεσαν 3 χρόνια και τελικά διαμορφώθηκε κατά την τέταρτη Αφρικανική Διακοινοβουλευτική Σύνοδο για τις Οικογενειακές Αξίες και την Κυριαρχία (Fourth  African Inter-Parliamentary Conference on Family Values and Sovereignty) που έλαβε χώρα στην Άκρα της Γκάνας.

Το 32 σελίδων κείμενο προβλέπει μεταξύ άλλων τα εξής:

-  Ορίζει ως πρότυπο οικογένειας το γάμο μεταξύ άνδρα και γυναίκας και παρουσιάζει την οικογένεια ως θεμελιώδη μονάδα της κοινωνίας.

-  Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα και την πρωταρχική ευθύνη των γονέων για την εκπαίδευση, την υγεία και την ηθική διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

-  Απορρίπτει τη λεγόμενη συμπεριληπτική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση (comprehensive sexuality education) και ζητά οποιαδήποτε σεξουαλική αγωγή να εγκρίνεται από τους γονείς και να είναι συμβατή με τις αφρικανικές πολιτιστικές αξίες.

-  Απορρίπτει την ύπαρξη διεθνούς «δικαιώματος στην άμβλωση» και υποστηρίζει την αυτονομία των αφρικανικών κρατών στη χάραξη πολιτικής για την αναπαραγωγική υγεία.

-  Καλεί τα κράτη να αντιστέκονται σε διεθνείς συμφωνίες, όρους αναπτυξιακής βοήθειας ή πολιτικές που προωθούν τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, την άμβλωση ή πολιτικές φύλου αντίθετες προς τις παραδοσιακές αντιλήψεις. Επίσης, προτρέπει τις αφρικανικές κυβερνήσεις να αποχωρούν από διεθνείς συμφωνίες που θεωρούνται ότι προωθούν τέτοιες πολιτικές.

- Ζητεί την προστασία των αυτόχθονων σπόρων και των γεωργικών συστημάτων που διαχειρίζονται οι ίδιοι οι αγρότες, μεγαλύτερο έλεγχο επί των αφρικανικών φυσικών πόρων, μείωση της εξάρτησης από την εξαγωγή ακατέργαστων πρώτων υλών και άρση των εμποδίων στο ενδοαφρικανικό εμπόριο.

Στην ουσία ο Χάρτης αποτελεί μια προσπάθεια «αποαποικιοποίησης» της κοινωνικής πολιτικής στην Αφρική καθώς εκεί θεωρούν ότι οι δυτικές κυβερνήσεις και οι διεθνείς οργανισμοί μέσω χρηματοδοτήσεων και διεθνών συμφωνιών προωθούν συγκεκριμένες αντιλήψεις για την οικογένεια, το φύλο, την σεξουαλικότητα και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα που δεν αντανακλούν τις κοινωνικές και θρησκευτικές αντιλήψεις πολλών αφρικανικών κοινωνιών.