Θλίβει βαθιά η συνεχής σύγχυση των ορίων...

Γράφει ο Στυλ. Καβάζης 

 

Χθές έγραψα ένα άρθρο εκφράζοντας τον έντονο προβληματισμό μου για την ολοένα αυξανόμενη τάση ορισμένων κληρικών να μετατρέπουν την ποιμαντική διακονία σε μια προσπάθεια εντυπωσιασμού, προσαρμόζοντας την εκκλησιαστική ζωή στις απαιτήσεις της εποχής και όχι στην αδιάκοπη Παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.Δεν πέρασαν λίγες ώρες και τσουπ.. ένας φίλος μού απέστειλε ένα σχετικό βίντεο.

Ένα βίντεο που ήδη είχε κάνει τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είχε αναπαραχθεί από ενημερωτικές ιστοσελίδες και είχε δημοσιευθεί στον προσωπικό λογαριασμό ενός κληρικού πριν λίγες εβδομάδες.

 

Το περιστατικό εκτυλίσσεται ανήμερα της Μεγάλης Παρασκευής. Την ώρα που ψάλλονται τα Εγκώμια του Επιταφίου, μια από τις ιερότερες και μυστηριακές στιγμές του εκκλησιαστικού έτους, μέσα στο κέντρο του Ιερού Ναού βρίσκεται ένας σκύλος και ο λειτουργός τον χαϊδεύει, ενώ η στιγμή καταγράφεται "τυχαία" και στη συνέχεια προβάλλεται δημόσια από τον ίδιο τον Ιερέα.

Προφανώς δεν είναι η φιλοζωία που με προβληματίζει.Η Εκκλησία ποτέ δεν δίδαξε τη σκληρότητα απέναντι στα ζώα. Αντιθέτως, βλέπει ολόκληρη την κτίση ως δημιούργημα του Θεού και καλεί τον άνθρωπο να τη διαχειρίζεται με σεβασμό, αγάπη και ευθύνη.

Εκείνο όμως που με θλίβει βαθιά είναι η συνεχής σύγχυση των ορίων.Ο ναός δεν είναι ένας οποιοσδήποτε δημόσιος χώρος.

Δεν είναι σκηνικό για προσωπικές παραστάσεις.

Δεν είναι χώρος παραγωγής εικόνων προς κατανάλωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Δεν είναι χώρος όπου ο καθένας μπορεί να εισάγει προσωπικές πρακτικές επειδή αυτές προκαλούν συγκίνηση ή θετική ανταπόκριση σε ένα μέρος της κοινής γνώμης.

Ο ναός είναι τόπος αγιασμού.

Είναι τόπος θυσίας.

Είναι τόπος σιωπής και προσευχής.

Είναι τόπος παρουσίας του Ζώντος Θεού.

Γι’ αυτό και η Εκκλησία, με σοφία αιώνων, θέσπισε Ιερούς Κανόνες.

«Μηδείς ένδον ιερού ναού κτήνος το οιονούν εισαγέτω· εκτός ειμή τις οδοιπορών, μεγίστης καταλαβούσης ανάγκης, οικίστου και καταγωγής απορών, εν τω τοιούτω καταλύσει ναώ... το γαρ σάββατον δια τον άνθρωπον γενέσθαι εκδιδασκόμεθα· ώστε δια πάντων προτιμητέαν ηγείσθαι την του ανθρώπου σωτηρίαν τε και απάθειαν.»

Ο 88ος Κανόνας της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου από το 692 μ.Χ δεν γράφτηκε βέβαια από έλλειψη αγάπης προς τα ζώα. Γράφτηκε για να προστατεύσει την ιερότητα του ναού, την ευταξία της λατρείας και τη διάκριση μεταξύ του ιερού και του κοσμικού χώρου. Για αυτό ακριβώς προβλέπει και μία εξαίρεση την απόλυτη ανάγκη για τη σωτηρία ανθρώπου.Αυτό είναι το εκκλησιαστικό φρόνημα.

Όχι η κατάργηση των κανόνων κάθε φορά που κάτι θεωρείται σύγχρονο, ευχάριστο ή δημοφιλές.

Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ένα βαθύτερο πρόβλημα. Ορισμένοι κληρικοί, αντί να βλέπουν το ιερό λειτούργημά τους ως διακονία θυσίας, ευθύνης και πνευματικής καθοδήγησης, το μετατρέπουν σε μέσο προσωπικής προβολής προς ίδιον όφελος.Με τη δύναμη της εικόνας, της δημοσιότητας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, προβάλλονται συχνά ρηξικέλευθες απόψεις και εντυπωσιακές τοποθετήσεις, οι οποίες μπορεί να προκαλούν εύκολη αποδοχή, επειδή προσφέρουν στον άνθρωπο αυτό που πολλές φορές επιθυμεί να ακούσει επιβεβαίωση χωρίς αγώνα, παρηγοριά χωρίς μετάνοια, αποδοχή χωρίς πνευματική ευθύνη.

Υπάρχει ένας μεγάλος πειρασμός στην εποχή μας να θεωρείται αγαπητός εκείνος που δεν καλεί τον άνθρωπο σε αλλαγή, αλλά απλώς τον καθησυχάζει. Να θεωρείται προοδευτικός εκείνος που αφαιρεί από την πίστη κάθε απαίτηση, κάθε ασκητικότητα, κάθε αναμέτρηση με τον εαυτό μας.Όμως η αποστολή του ιερέα δεν είναι να χαϊδεύει τα αυτιά των ανθρώπων.

 

Ο Απόστολος Παύλος προειδοποιεί ότι θα έρθουν καιροί κατά τους οποίους οι άνθρωποι:

«Δεν θα υποφέρουν την ορθή και υγιή διδασκαλία, αλλά επειδή θα θέλουν να ακούνε πράγματα που γαργαλούν ευχάριστα την ακοή τους, θα μαζεύουν γύρω τους σωρό από διδασκάλους σύμφωνα με τις δικές τους επιθυμίες. Έτσι, θα κλείσουν τα αυτιά τους στην αλήθεια και θα παρασυρθούν στα παραμύθια.»

(Β΄ Τιμ. 4, 3-4)

Η Εκκλησία συνεπώς δεν χρειάζεται κληρικούς που αναζητούν χειροκρότημα. Χρειάζεται ποιμένες που έχουν το θάρρος να λένε την αλήθεια με αγάπη, ακόμη και όταν αυτή δεν είναι δημοφιλής.Δεν είναι άγνωστο, άλλωστε, το φαινόμενο όπου πρόσωπα που απέκτησαν μεγάλη δημόσια απήχηση μέσα από την εκκλησιαστική τους ιδιότητα, δημιούργησαν ένα πολυπληθές κοινό ακολούθων ακριβώς μέσα από μια εικόνα «ανατρεπτικού» ή «διαφορετικού» κληρικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν η σχέση με την ιεροσύνη τερματίστηκε, η δημοσιότητα αυτή αποτέλεσε κεφάλαιο που αξιοποιήθηκε σε άλλες επαγγελματικές ή δημόσιες δραστηριότητες,life coaching, βιβλία, διαλέξεις κ.ο.κ.

Το ζήτημα δεν είναι να κρίνουμε την πορεία κανενός ανθρώπου. Το πρωτεύον είναι να αναγνωρίσουμε τον κίνδυνο όταν το ιερό λειτούργημα γίνεται μέσο οικοδόμησης προσωπικής εικόνας, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η διακονία να μετατραπεί σε προσωπικό brand και η Εκκλησία σε πλατφόρμα προβολής.Όμως η Εκκλησία δεν κυβερνάται από τις τάσεις της εποχής.Δεν κυβερνάται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.Δεν κυβερνάται από τα «likes», τις προβολές και τη δημοφιλία.

Κυβερνάται εδώ και αιώνες από το Ευαγγέλιο, τους Αγίους Πατέρες και τους Ιερούς Κανόνες.

Και όταν δημόσιες ενέργειες, οι οποίες προκαλούν εύλογο θεολογικό και κανονικό προβληματισμό, προβάλλονται ευρέως και δημιουργούν σύγχυση στους πιστούς, η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο εκείνον που τις πραγματοποίησε.

Η ευθύνη ανήκει αναμφισβήτητα και στην εκκλησιαστική διοίκηση, η οποία καλείται να διαφυλάξει την ενότητα, την τάξη και το κύρος της Εκκλησίας και των λειτουργών της.Γι’ αυτό η αρμόδια εκκλησιαστική αρχή οφείλει να εξετάζει τέτοια περιστατικά με τη σοβαρότητα που τους αρμόζει. Όχι από διάθεση τιμωρίας ή αντιπαράθεσης, αλλά επειδή η ανοχή απέναντι σε πρακτικές που αλλοιώνουν την κανονική τάξη δημιουργεί προηγούμενα και εντείνει τη σύγχυση.Η Εκκλησία δεν είχε ούτε θα έχει ανάγκη από εντυπωσιασμούς.Έχει ανάγκη από ιερείς που στέκονται ενώπιον της Αγίας Τραπέζης με φόβο Θεού.Δεν έχει ανάγκη από εικόνες που γίνονται αντικείμενο διαδικτυακής κατανάλωσης.

Έχει ανάγκη από εικόνες αγιότητας.

Γιατί όταν η Παράδοση υποχωρεί μπροστά στο πνεύμα της εποχής, δεν αλλάζει απλώς μια συνήθεια.Αρχίζει να αλλοιώνεται το εκκλησιαστικό φρόνημα και όταν αλλοιώνεται το φρόνημα, αργά ή γρήγορα αλλοιώνεται και η πίστη οδηγώντας σε επικίνδυνες ατραπούς.