❝ ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά Σου ❞

 

Γιατί «ὄνομα» και γιατί στην αρχή της Κυριακής Προσευχής; Πώς ένα Όνομα «αγιάζεται»; Και, αν είναι το όνομα του Θεού, δεν είναι ήδη άγιο;
Η απάντηση βρίσκεται στην εβραϊκή πνευματική παράδοση, μέσα από την οποία ο Ιησούς σταδιακά αποκαλύπτει το Ευαγγέλιό Του.

✦ Το Όνομα του Θεού στην εβραϊκή παράδοση
~ Στην Εβραϊκή Βίβλο και στη λατρευτική ζωή, το Όνομα του Θεού (הַשֵּׁם – HaShem) δεν είναι ένας απλός προσδιορισμός. Είναι φορέας της παρουσίας, της δόξας, της αγιότητας και της δύναμής Του. Γι' αυτό και η βλασφημία κατά του Ονόματος θεωρείται βλασφημία κατά του ίδιου του Θεού.

✦ Τι σημαίνει «ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου»;
~ Η φράση αντιστοιχεί στην εβραϊκή έκφραση יִתְקַדַּשׁ שִׁמְךָ (Yitkaddash Shimkha) – «Ας αγιαστεί το Όνομά Σου», γνωστή ήδη από την εβραϊκή λατρεία.

Δεν σημαίνει «να γίνει άγιο» το όνομα του Θεού, αφού είναι ήδη άγιο, αλλά να αναγνωρισθεί ως άγιο, να φανερωθεί παντού η παρουσία και η κυριαρχία Του. Εκφράζει την επιθυμία να γνωρίσουν όλοι οι άνθρωποι τον αληθινό Θεό και να συμμετάσχουν στη δόξα Του μέσα στην ιστορία.

Η ίδια αυτή αντίληψη απαντά ήδη στην Παλαιά Διαθήκη:
Ησ. 29,23
❝ δι᾿ ἐμὲ ἁγιάσουσιν τὸ ὄνομά μου... ❞

Λουκ. 1,49 (η ωδή της Θεοτόκου)
❝ ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ❞

✦ Η προσευχή Καδίσ (Kaddish) και το «Πάτερ ἡμῶν»
~ Η φράση «ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου» απαντά και στη συναγωγική προσευχή Καδίσ (קדיש), η οποία ήταν ήδη γνωστή στους χρόνους του Ιησού.

Η χαρακτηριστική της αρχή είναι:
❝ יִתְגַּדַּל וְיִתְקַדַּשׁ שְׁמֵהּ רַבָּא ❞
(Yitgaddal ve-yitkaddash shmei rabba)
= «Ας μεγαλυνθεί και ας αγιασθεί το μεγάλο Του Όνομα».

Παρουσιάζει αξιοσημείωτες ομοιότητες με τις πρώτες αιτήσεις του «Πάτερ ἡμῶν»:

✦ ❝Ας μεγαλυνθεί και αγιασθεί το Όνομά Του❞ → Ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου
✦ ❝Και να εγκαθιδρυθεί η βασιλεία Του❞ → Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου
✦ ❝Ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς❞ → Ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς

Ο Ιησούς, μεγαλωμένος μέσα στην ιουδαϊκή παράδοση και τη συναγωγική λατρεία, χρησιμοποίησε τη γλώσσα, τις εικόνες και τις προσευχές που ήταν οικείες στους συγχρόνους Του. Μέσα από αυτές, όμως, αποκάλυψε το νέο περιεχόμενο της Βασιλείας του Θεού και τον νέο Νόμο της Χάριτος, οδηγώντας τους από το γνώριμο στο καινούργιο.