« Μέσα στὰ ξωκλήσια μας δὲν ὑπάρχουν βελοῦδα καὶ μεταξωτὰ τῆς βιομηχανίας. Ὑπάρχει τὸ τίμιο λινὸ ὕφασμα, τὸ κεντημένο στὸ χέρι, τὸ κοφτό.
Αὐτὲς οἱ ἀσπράδες, οἱ γεμᾶτες σταυροὺς καὶ σχηματοποιημένα πουλιά, ταιριάζουν μὲ τὴν πενιχρότητα τοῦ τοπίου καὶ μὲ τὴν καθαρότητα τῆς πίστης τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων.
Εἶναι ἡ ἀρχοντιὰ τῆς φτώχειας».
κύρ Φώτη Κόντογλου
«Ταξείδια σὲ διάφορα μέρη τῆς Ἑλλάδος», ἐκδ. Παπαδημητρίου, Ἀθήνα 2023.
2 σχόλια:
... ἁρχοντικά πράγματα...
π α ι δ ε ί α
ἁπλῆ... ξ ε κ ά θ α ρ η ...
βαθειά καὶ οὐσιαστική,
γιὰ ἕναν λαό
ποὺ σπούδαζε
τὴν ὡραιότητα
ἀ π ο τ υ π ω μ έ ν η
στὰ πέτρινα
πλινθοπερίκλειστα
ντουβάρια
τὶς στέγες
ἀπό πλᾶκες σχιστολιθικές
τὰ παραθύρια (καὶ τὶς θῦρες)
τὶς καμαρωτές καὶ τὶς καμάρες,
στὰ ἠμιχώνια τῶν ἀψίδων,
τὰ σταυροθόλια τῶν τρούλλων,
τὰ τέμπλα τὰ ξυλόγλυπτα
κι ὁλόγλυϕα
καὶ τὶς ἀτέλειωτες ξερολιθιές,
πάνω σὲ γεωργημένες
βαθμιδωτές πεζοῦλες,
προπάντων ὅμως,
στὰ κατάγραϕα ἱστορημένα
μικρά ξωκκλήσια,
τὰ ἑρημικά ἑκκλησιδάκια
καὶ τὶς τρουλαῖες ἑκκλησίες,
μὲ τὴν... σὰν ἀνοιχτή ἀγκάλη παρουσία τοῦ Παντοκράτορα
πάνω ψηλά στὴν κορυϕή
τοῦ Τρούλλου
καὶ τῆς Μητρός Του
στὴν Χιβάδα τοῦ Ἱεροῦ
νὰ δέεται μὲ χέρια ὑψωμένα
στὸν γυιό της Παντοκράτορα,
ὑπέρ ὅλων ἡμῶν τῶν ἀναξίων
κι ὅλα τὰ εἰκονίσματα,
παντοῦ σὲ κάθε σπιτικό,
μὲ τὶς καλογραμμένες
σ τ έ ρ ε ε ς πινελιές,
καὶ τὶς μορϕές τους...
ἕνα πέλαγος γαλήνης...
τὴν ἴδια τὴν αἰωνιότητα,
δοσμένη λές
μὲσα σὲ δυό ἤ τρεῖς ἀπειροελάχιστες σταγόνες της...
(κι ἐξ ὄνυχος τὸν λέοντα... !)
Πόσο θαυμαστό αλήθεια είναι, τό πώς η ευλογημένη καί αγιασμένη καθ" ημάς Άνατολή γαλούχησε τά τέκνα της καί τά μοσχομύρισε μέ τά νάματα τής Ρωμαίϊκης, ορθόδοξης παράδοσης! Καί όταν τσακισμένα, διωγμένα, βασανισμένα, κατέφυγαν στήν αγκαλιά τής μάνας - Έλλάδας γιά νά βρούν καταφύγιο καί θαλπωρή, εμείς οι Έλλαδίτες τολμούσαμε νά τούς αποκαλούμε τουρκόσπορους.
Αυτούς πού έσταξαν στήν αυχμηρή, πνευματική μας έρημο, τήν δροσιά τής κατανυκτικής προσευχής καί τής ασκητικής παράδοσης. Πόσο θλίβομαι καί ντρέπομαι συνάμα! Έλπίζω κάποτε νά συνέλθουμε καί τό εύχομαι ολόκαρδα.
Δημοσίευση σχολίου