📜«Ἕνας Ἕλληνας - ὁ Μακρυγιάννης»

~ Αγράμματος. Αγωνιστής. Συγγραφέας ~

Ο Μακρυγιάννης ήταν αγράμματος — έμαθε να γράφει μόνος του στα 33 του. Κι όμως, τα Απομνημονεύματά του θεωρούνται ένα από τα πιο σημαντικά κείμενα της νεοελληνικής γραμματείας.

«Αν τιμίως φέρθηκα, βάλτε βάση και εις τα γραφόμενά μου·

αν ατίμως φέρθηκα, μην πιστεύετε τίποτας.»

 

Λίγοι συγγραφείς — τότε και τώρα — έχουν την τόλμη να πουν αυτό στον αναγνώστη τους.

Με αφορμή την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου, εγκαινιάζουμε μια σειρά 15 αναρτήσεων με αποσπάσματα από τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη — έναν λόγο αυθεντικό, ανεπιτήδευτο και διαχρονικά επίκαιρο. 

 

______________

«Ἕνας Ἕλληνας - ὁ Μακρυγιάννης» είναι τίτλος ομιλίας του Γ. Σεφέρη, από τα ωραιότερα κείμενα που έγραψε ο μεγάλος μας ποιητής. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα:

❝ Ποτὲ δὲν ξανακούσαμε στὴν Ἑλλάδα μία τόσο ἁδρὴ φωνή. Κι αὐτὸ δὲν εἶναι λαογραφία. Ἡ φωνὴ τοῦ Μακρυγιάννη εἶναι ἕνας κλῶνος ἀπὸ τὸ στιβαρὸ δέντρο ποὺ ἔδωσε τὸν Ἐρωτόκριτο καὶ τὴ Θυσία τοῦ Ἀβραάμ, τὰ δημοτικά μας τραγούδια, κι ἔδωσε ἀκόμη -προτείνω τὴν ταπεινή μου ἰδέα γιὰ ὅσο ἀξίζει- τὸν πιὸ μεγάλο καλλιτέχνη ποὺ βγῆκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὕστερα ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους, τὸ Θεοτοκόπουλο.

Αὐτὰ εἶχα νὰ σᾶς πῶ γιὰ τὸν Μακρυγιάννη, τὸν ἀγράμματο στρατοκόπο ἑνὸς μεγάλου βίου, ποὺ μὲ τόση προσπάθεια ἀποτυπώνει πάνω στὸ χαρτὶ τὰ πράγματα ποὺ βλέπει ἡ συνείδησή του. Τὸν σίγουρο μαντατοφόρο τῆς μακριὰς καὶ ἀδιάσπαστης λαϊκῆς μας παράδοσης, ποὺ ἐπειδὴ τὴν κρατᾷ τόσο βαθιὰ ριζωμένη μέσα του, ἔρχεται νὰ μᾶς πεῖ μὲ τὴ φωνὴ πολλῶν ἀνθρώπων, καὶ ὄχι ἑνὸς μονάχα, τί εἴμαστε καὶ πὼς εἴμαστε κι ἐμεῖς οἱ ἴδιοι. Πῶς o θυμός του, ὁ πόνος του καὶ ἡ τραγῳδία του, δὲν εἶναι ἀτομικές του ὑποθέσεις, ἀλλὰ ὑποθέσεις δικές σας καὶ δικές μου καὶ ὅλων μας· ὑποθέσεις ὅπου ὅλοι μαζί, πεθαμένοι καὶ ζωντανοί, εἴμαστε ἀλληλέγγυοι καὶ συνυπεύθυνοι. Ἔρχεται νὰ μᾶς ψιθυρίσει πὼς οἱ ὀμορφιές μας καὶ τὰ στολίδια μας καὶ τὰ ὑπάρχοντα, ποὺ τὰ νομίζαμε πολύτιμα, πᾶνε καὶ πᾶνε, πάλιωσαν καὶ τρίφτηκαν κι ἔγιναν σαρίδια, καὶ πὼς σὲ τίποτε ἄλλο δὲ φελᾶν παρὰ νὰ μᾶς βαραίνουν [...] ❞