Γιατί η Ελληνιστική περιόδος, εκτός από πιο ένδοξη του Ελληνισμού, ήταν άλμα για την Ανθρωπότητα;
Πρώτα από όλα ας αναφερθούμε στο όνειδος της μη αναφοράς της στην εκπαίδευση, πλην πενιχρών γραμμών και υποσημειώσεων. Που αντανακλά την γενικότερη αντιμετώπιση. Χαρακτηριστικά, στο πλέον Ιστορικά ενημερωμένο Βιβλιοπωλείο της Ελλάδος, βρίσκει κανείς ψυχία ελληνικών και ξενόγλωσσων τίτλων για τα 300 χρόνια της περιοδού, σκιασμένων σε ένα ράφι ανάκατα με Iστορικούς της Ρωμαϊκής. Όπως κανείς μπορεί να διαπιστώσει, μία αντίθεση με τις σειρές επί σειρών βιβλιοθηκών και τόμων για τον 5ο Χρυσούν Αιώνα. Ένα όνειδος για τα μύρια των Ελλήνων της εποχής, από τις Στήλες του Ηρακλέους ως αυτές του Διονύσου στις παρυφές του Ινδικού Καυκάσου.
Ποιά ήταν, λοιπόν, η τεράστια προσφορά της Ελληνιστικής;
1. Οι Έλληνες Φιλόσοφοι και λόγιοι της Αλεξανδρείας, των Αθηνών, της Αντιοχείας, της Περγάμου, της Βυρητού, συνέλλεξαν όλη την υπάρχουσα γνώση των Περσών, των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων, των Φοινίκων· την οργάνωσαν και την μελέτησαν. Για πρώτη φορά η γνώση των πολιτισμένων λαών βρέθηκε συγκεντρωμένη και μεταφρασμένη σε μία γλώσσα. Κοινή.
2. Σχολιάσαν και επεξέτειναν την γνώση αυτή με ιλιγγιώδη ρυθμό σε σχέση με το πάλαι. Πλείστες ανακαλύψεις είδαν για πρώτη φορά το φως, όπου ο χώρος δεν επαρκεί. Αναφέρονται τουλάχιστον, πενιχρά, στα Σχολικά βιβλία. Σωρεία συγγραμμάτων, που διασώθηκαν από το Βυζάντιο και τους Άραβες, είτε συνεγράφησαν τότε είτε αντεγράφησαν και αποτέλεσαν την βάση του Δυτικού πολιτισμού.
3. Όχι μόνον συγκέντρωσαν και επεξέτειναν την επιστημoνική γνώση, αλλά και την δημοσιοποίησαν! Πλήθος δημοσίων Βιβλιοθηκών ελληνικών βιβλίων στην Αλεξανδρεια του 3ου και του 2ου π.Χ, των Αθηνών, της Αντιοχείας, αλλά και αυτής της Ρώμης, όπου ο κοινός πολίτης, ο «Ἕλλην καί ἑλληνίζων», για πρώτη φορά μπόρεσε να εντρυφήσει στην γνώση αιώνων, περιτειχισμένη των Ανατολικών ναών. Δεν αποτελεί εντύπωση πως αυτή η κοινοποίηση της γνώσης γέννησε πολλαπλή.
4. Και όχι μόνον συνέλλεξαν, οργάνωσαν, επεξέτειναν και δημοσιοποίησαν, αλλά και – ίδιον του Ελληνικού πνεύματος – επέτρεψαν ελεύθερα την δημιουργία δογμάτων και φιλοσοφιών από αυτήν· αντιτιθέμενων μεταξύ τους, όπως και των πλατυά αποδεκτών. Όποιος έβρισκε μαθητές ή ακολούθους για ένα κόμα διαφοράς στις ρήσεις του Αριστοτέλους ή του Ζήνωνος, μπορούσε να προκάλέσει τετελεσμένα. Φανατισμένοι φοιτητές Σχολών και δασκάλων, Στωϊκών με ελάχιστες διαφοροποιήσεις μεταξύ τους, συχνά έφταναν να γρονθοκοπούνται όταν απαντώνταν. Όπως γράφει ο Ιάμβλιχος: «Οι Έλληνες, σε αντίθεση με τους Βαβυλωνίους, πλανήθηκαν σε ατραπούς». Δεν έμειναν στην γνώση επί αιώνες παραδιδόμενη από Ιερέα σε Ακολυτό, αλλά, και με λάθη, αμφέβαλλαν.
Για 15 και πλέον αιώνες, τα επιτεύματα των πόλεων που οι Έλληνες ίδρυσαν αποτέλεσαν πίδακα φωτός, στο περιρρέον αβυσσαλαίο σκότος. Όπως έχει αναφερθεί, οι Αυτοκρατορίες δεν ήταν επικράτειες περιοχών αλλά επικράτειες πόλεων. Πέραν των περιχώρων των πόλεων επικρατούσε το χάος· σημεία και τέρατα της ανθρώπινης φαντασίας και μη· Κύκλωπες, Λαίλαπες και... Οστρογότθοι. Για 15 και πλέον αιώνες οι λόγιοι της οικουμένης όταν αναγκάζονταν να επικυρώσουν τα επιχειρήματά τους, έλεγαν: «Αὐτός Ἔφα», «Ipse Dixit»· αυτός είπε· δηλαδή ο Αριστοτέλης. Ούτε ο Σωκράτης ούτε ο Πλάτων, ο Αναξαγόρας ή ο Ζήνων του 5ου. Και ταύτα, εκ σαρκός μίας Φιλίππου και Αριστοτέλους, ο Αλέξανδρος.
Die Ηellenistische Staatenwelt, 240 v. Chr. Λειψία, 1908
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου