Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

~ και ὁ «καρκίνος ὀρθά βαίνειν ἐγνώρισεν»....

 Το μετατρέπουμε σε εγκάρδια ευχή και προσευχή προς όλους τους καρκινοπαθείς...

 Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Καρκίνος & καρκινική γραφή ~
ΚΑΡΚΙΝΟΣ στην αρχαιότητα ονομαζόταν ο κάβουρας, από το θ. “καρ-“ (+ επίθημα -ίνος), που ανάγεται στο Ι.Ε. *kar- «σκληρός, τραχύς», προφανώς επειδή έχει σκληρό κέλυφος.
Xαρακτηριστικό του κάβουρα είναι ότι βαδίζει όχι προς τα εμπρός ή πίσω, αλλά πλαγίως, προς τη μία ή την άλλη του πλευρά. Σε αυτό το περπάτημα οφείλεται πιθανόν και η ονομασία (ήδη τον 5ο αι. π.Χ. στον Ιπποκράτη) της ομώνυμης ασθένειας, κατά την οποία ένας όγκος εξαπλώνεται, «μεθίσταται» (πβ. "μετάσταση") σε περιβάλλοντες ιστούς και όργανα . (Είναι όμως επίσης πιθανόν η ονομασία να δόθηκε λόγω της ακτινωτής διάταξης των δαγκανών του κάβουρα, που θυμίζει οπτικά τη μετάσταση του καρκίνου σε γειτονικούς ιστούς).
🔷 ΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ονομάστηκε η γραφή κατά την οποία ένα κείμενο (λέξη, φράση, στίχος κ.λπ.) μπορεί να διαβαστεί και από το τέλος προς την αρχή (οπότε το μάτι μπορεί να κινείται είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά, ακριβώς όπως ο κάβουρας): π.χ. ΣΕΡΡΕΣ - ΑΝΝΑ - ΣΑΒΒΑΣ ή ο πολύ γνωστός καρκινικός στίχος ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ «πλύνε τα ανομήματα, όχι μόνο το πρόσωπο» (από το περιρραντήριο τής Aγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη).
🔷 ΕΝΑ γλαφυρότατο (αλλά και παρήγορο) ιερό λογοπαίγνιο με τη λέξη "καρκίνος" παραδίδεται στον κανόνα της Ζωοδόχου Πηγής (ποίημα Νικηφόρου Καλλίστου Ξανθόπουλου, 13ος αι.). Εκεί περιγράφεται το θαύμα σε μια γυναίκα που έπασχε από καρκίνο, αλλά όταν ήπιε από το αγιασμένο ύδωρ της Πηγής, θεραπεύτηκε και ὁ «καρκίνος ὀρθά βαίνειν ἐγνώρισεν».... 
 
 εικόνα: καρκινική γραφή ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ από τη Ι.Μ. Παναγίας Μαλεβής (Πελοπόννησος)

Δεν υπάρχουν σχόλια: