.........Για το ιστορικό της Εικόνας ο Γερ. Σμυρνάκης (ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ, σελ. 423) αναφέρει:
...Εν τω Κυριακώ εύρηται ανηρτημένη επί του κατ' ανατολάς αριστερού κίονος αχειροποίητος εικών της Θεομήτορος μόνον κατά την μορφήν, ην ο εν Ιασίω ζωγράφος Γιωργάκης Νικολάου ονόματι πολλά μοχθήσας και μη δυνηθείς να ιστορήση κατά την θέλησιν του τότε Δικαίου της σκήτης Νήφωνος Ιερομονάχου (1857-1870) και κατά την ιδίαν αυτού τέχνην παρήτησεν ανεπιμέλητον εν ερμαρίω, ίνα παραλάβη αυτήν ο ειρημένος Δικαίος. Ημέραν τινά όμως, ως αφηγήθη ημίν ο μέχρι του Δεκεμβρίου 1899 ζων Ιερομόναχος Νήφων, λαβών αυτήν ο ρηθείς ζωγράφος εκ του ερμαρίου προς δυνατήν αποπεράτωσιν εύρε λαμπράν και ωραίαν την μορφήν, ως σήμερον δείκνυται. Τότε δε ούτος εξέδωκε τη 29η Ιουνίου 1863 εν Ιασίω πιστοποιητικόν, δι΄ου δηλοποιεί: «Αφού κατά την τέχνην μου επέρασα το πρώτον και δεύτερον χέρι επί των ενδυμάτων και του προσώπου της εικόνος , κατά το τρίτον χέρι είδον την Παναγίαν και τον Χριστόν ηλλοιωμένους την μορφήν. Διό εξοργισθείς ενόμισα ότι επιλαθόμενος της τέχνης μου δεν ηδυνάμην να τελειοποιήσω την εικόνα. Και επειδή ήτο εσπέρα, κατεκλίθην, ίνα την επαύριον μετά ζέσεως επαναλάβω την εργασίαν.
.........Την δε πρωίαν ποιήσας τρεις μετανοίας προς έναρξιν της εργασίας, ω του θαύματος!Εύρον τα πρόσωπα της Θεομήτορος και του Χριστού υπερφυώς συντετελεσμένα.
Η Ρουμάνικη σκήτη τιμίου Προδρόμου Μεγίστης Λαύρας
Ανάμεσα στα Καυσοκαλύβια και τη Μεγίστη Λαύρα, πάνω σε έναν βραχώδη και χαμηλό λόφο, περήφανα ξεπροβάλλει η ρουμανική Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, γνωστή και ως «Schitul Romanesc Prodromu». Αυτό το γαλήνιο μοναστικό οίκημα συνδέεται με την Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας και είναι βαθιά εδραιωμένη στην πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά του Αγίου Όρους.
Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, αυτός ο ιερός χώρος λειτουργούσε ως Ελληνικό Κελλίον. Ένα σημαντικό σημείο καμπής ήρθε το 1857 όταν κατοικήθηκε από δύο Ρουμάνους μοναχούς, τον Νεκτάριο και τον Νίφωνα. Μετά από αυτή την κρίσιμη μετάβαση, αναγνωρίστηκε επίσημα ως σκήτη, φάρος πνευματικής και μοναστικής ζωής. Σήμερα, κατοικείται από 25 Ρουμάνους μοναχούς που τηρούν την κοινοβιακή αρχή της μοναστηριακής ζωής, δίνοντας έμφαση στην κοινοτική ζωή και τις κοινές ευθύνες. Συνεχίζουν την παράδοση μιας απλής, προσευχητικής και καλογερικής ζωής, συμβάλλοντας στη βαθιά πνευματική λειτουργία του χώρου. Αρχιτεκτονικά, η Σκήτη ακολουθεί τις αρχές σχεδιασμού των αθωνικών μοναστηριών, παρουσιάζοντας ένα ισχυρό ορθογώνιο κτιρίων που περιβάλλει μια κοινή κεντρική αυλή. Αυτή η διάταξη αντικατοπτρίζει την ίδια την μοναστηριακή ζωή που το κτίριο στεγάζει μέσα του: εξωτερικά έντονη και ασκητική, ενώ εσωτερικά πλούσια και περίπλοκη. Δεσπόζει το καθολικόν, η κεντρική εκκλησία, ως μια υπέροχη κατασκευή που αντηχεί την αρχιτεκτονική των αθωνικών μοναστηριών. Αυτή η εκκλησία είναι αφιερωμένη στα Θεοφάνεια, την βάπτιση του Χριστού, και αποτυπώνει την αναγέννηση, την πνευματική ανανέωση ως κεντρικά χαρακτηριστικά της μοναχικής ζωής. Το 1866 κτίστηκε το Κυριακόν, μια εκκλησία της σκήτης που αποτελεί ένα άλλο κεντρικό και αναπόσπαστο μέρος της Σκήτης. Είναι αφιερωμένο στον Τίμιο Πρόδρομο, προστάτη της σκήτης. Έχει μια θαυματουργή εικόνα της Παναγίας που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, είναι αχειροποίητος, δηλαδή δεν κατασκευάστηκε από ανθρώπινα χέρια. Στον ιερό αυτό χώρο φυλάσσονται επίσης λείψανα πολλών αγίων, που ενισχύουν περαιτέρω τη θρησκευτική σημασία της σκήτης. Η βιβλιοθήκη της Σκήτης αποτελεί ένα φιλολογικό θησαυρό θρησκευτικής λογοτεχνίας. Στεγάζει μια εντυπωσιακή συλλογή 130 χειρογράφων και 5000 έντυπων βιβλίων, κυρίως στη ρουμανική γλώσσα. Αυτός ο τεράστιος θησαυρός βιβλίων δεν παρουσιάζει απλά ένα πολύτιμο επιστημονικό πλεονέκτημα, αλλά διατηρεί επίσης τη γλωσσική και πολιτιστική κληρονομιά των Ρουμάνων μοναχών. Εν κατακλείδι, η ρουμανική σκήτη του Τιμίου Προδρόμου αποτελεί απόδειξη της διαρκούς παρουσίας της ρουμανικής μοναστικής παράδοσης στο Άγιον Όρος. Ενσωματώνει ένα μείγμα αρχιτεκτονικής μεγαλοπρέπειας, πνευματικής αφοσίωσης και πολιτισμικής κληρονομιάς, συμβάλλοντας στην πλούσια ποικιλομορφία της μοναχικής ζωής σε αυτή την ιερά χερσόνησο του Άθω.
