Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν φεύγουν από τη ζωή, δεν αφήνουν πίσω τους μόνο μια ανάμνηση. Αφήνουν έναν τρόπο ζωής, ένα παράδειγμα, ένα φως που συνεχίζει να επηρεάζει όσους τους γνώρισαν.
Έτσι αισθανόμαστε και για τον Όσιο Πατέρα ημών Αθανάσιο τον Χαμακιώτη.
Ο χρόνος μπορεί να απομακρύνει μια μορφή από τα μάτια μας, δεν μπορεί όμως να σβήσει το αποτύπωμα μιας ζωής που προσφέρθηκε στον Θεό και στον άνθρωπο.
Η Εκκλησία βλέπει τον θάνατο όχι ως οριστική απώλεια, αλλά ως πέρασμα στην αιωνιότητα. Γι’ αυτό και μιλά για «κοίμηση». Η πίστη στην Ανάσταση δεν καταργεί το πένθος· του δίνει όμως προοπτική και ελπίδα.
Και ίσως αυτή είναι μία από τις πιο όμορφες αλήθειες της πίστης μας: στην άνω Ιερουσαλήμ έχουμε οικείους. Ο ουρανός δεν είναι ένας απρόσωπος και μακρινός τόπος, αλλά η πατρίδα εκείνων που αγαπήσαμε και έζησαν με τον Θεό.
Ιδιαίτερα συγκλονιστική είναι η εικόνα της πορτοκαλιάς που είδε, σύμφωνα με την παράδοση, ένας ιερομόναχος στον ύπνο του, κοντά στον τάφο του Γέροντα. Το δέντρο ήταν γεμάτο χρυσούς καρπούς. Και όταν ρώτησε τι ήταν αυτοί, άκουσε:
«Αυτοί είναι οι καρποί του π. Αθανασίου».
Η εικόνα αυτή μπορεί να μιλήσει και στον σημερινό άνθρωπο.
Γιατί κάθε ζωή αφήνει καρπούς.
Όχι μόνο όσα είπε ή όσα απέκτησε, αλλά κυρίως όσα πρόσφερε. Την αγάπη, την καλοσύνη, την προσευχή, τη στήριξη, τη συγχώρηση, την ελπίδα που έδωσε στους άλλους.
Ο άνθρωπος φεύγει. Οι καρποί όμως μιας αγαθής ζωής μπορούν να συνεχίσουν να υπάρχουν.
Και ίσως αυτό να είναι ένα ερώτημα που αξίζει να κρατήσουμε σήμερα:
Τι καρπούς αφήνουμε εμείς πίσω μας;
Σε μια εποχή γεμάτη ταχύτητα, εικόνες, θόρυβο και διαρκή προβολή του εαυτού μας, η ζωή ενός αγίου μάς θυμίζει κάτι απλό και ουσιαστικό: δεν έχει τόση σημασία πόσο μας βλέπουν οι άλλοι, όσο το καλό που αφήνουμε στη ζωή τους.
Δεν χρειάζεται να κάνουμε μεγάλα πράγματα.
Χρειάζεται να αγαπάμε αληθινά.
Να ανακουφίζουμε, όπου μπορούμε.
Να συγχωρούμε.
Να προσευχόμαστε.
Να αφήνουμε πίσω μας λίγο περισσότερο φως απ’ όσο βρήκαμε.
Αυτό είναι ίσως το πιο σύγχρονο μήνυμα της μνήμης του Οσίου Αθανασίου.
Ότι η αγιότητα δεν είναι κάτι μακρινό και απρόσιτο. Είναι ένας τρόπος να υπάρχεις μέσα στον κόσμο χωρίς να χάνεις τον Θεό και χωρίς να χάνεις τον άνθρωπο.
Και όταν ένας τέτοιος άνθρωπος φύγει, δεν χρειάζεται να πούμε μόνο:
«Έφυγε».
Μπορούμε να πούμε:
«Έζησε. Αγάπησε. Προσευχήθηκε. Καρποφόρησε. Και συνεχίζει να δείχνει τον δρόμο».
Σήμερα, λοιπόν, δεν τιμούμε μόνο τη μνήμη του.
Κοιτάζουμε τη ζωή του και αναρωτιόμαστε για τη δική μας.
Γιατί κάποτε, όταν κι εμείς θα φύγουμε, αυτό που θα έχει πραγματική αξία δεν θα είναι πόσα αποκτήσαμε, αλλά πόση αγάπη αφήσαμε πίσω μας.
«Μεθ’ ὑμῶν εἰμί…»
Μια φράση που, μέσα στην πίστη της Εκκλησίας, δεν ακούγεται σαν ανάμνηση του παρελθόντος.
Ακούγεται σαν υπόμνηση ότι η αγάπη, όταν γίνεται ζωή εν Χριστώ, δεν τελειώνει με τον θάνατο.
Αιωνία η μνήμη του Οσίου Πατρός ημών Αθανασίου του Χαμακιώτη.
