Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης
Ένας από τους πιο διακεκριμένους ακαδημαϊκούς στο πεδίο των διεθνών σχέσεων ο Αμερικανός Καθηγητής Kenneth N. Waltz ένα χρόνο πριν από τον θάνατό του δημοσίευσε ένα ρηξικέλευθο άρθρο στο περιοδικό Foreign Affairs (βλ. εδω), στο οποίο επιχειρηματολογεί υπέρ της απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν με τη λογική ότι αυτή θα συμβάλει στη σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, μέσω της ισορροπίας ισχύος και της αποτροπής.
Θεωρεί ότι το εδώ και δεκαετίες μονοπώλιο του πυρηνικού οπλοστασίου του Ισραήλ αποσταθεροποιεί και βάζει σε κίνδυνο την περιοχή και αυτή η ανισορροπία ισχύος αυξάνει πολύ το ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης.
Βασική του σκέψη είναι ότι όταν δύο χώρες κατέχουν πυρηνικά όπλα καμία δεν επιτίθεται, γιατί υπάρχει ο φόβος της ολοκληρωτικής καταστροφής (θεωρία της αποτροπής). Κατά τον Καθηγητή, λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι ότι το Ιράν θέλει να αποκτήσει πυρηνικά, το πρόβλημα είναι ότι το Ισραήλ τα κατέχει ήδη συμβάλλοντας στη μακροχρόνια αστάθεια.
Ο Waltz απορρίπτει την ιδέα που κυριαρχεί σε δυτικούς κύκλους ότι το Ιράν είναι παράλογο ή αυτοκτονικό που διοικείται από ημιπαράφρονες ηγέτες. Το Ιράν όπως και όλα τα κράτη δρα ορθολογικά, δηλ. κινείται στο διεθνές περιβάλλον κάνοντας στάθμιση κόστους-οφέλους, και έχει ως στόχο την επιβίωσή του. Συνεπώς, αν αποκτήσει πυρηνικά όπλα θα συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο που συμπεριφέρονται και οι υπόλοιπες πυρηνικές δυνάμεις.
Γενικότερα, ο Waltz θεωρεί ότι τα πυρηνικά όπλα δεν λειτουργούν ως επιταχυντής της σύγκρουσης, γιατί όταν ένα κράτος τα αποκτά καθίσταται λιγότερο επιθετικό και αποφεύγει ριψοκίνδυνες κινήσεις καθώς το όποιο τυχόν λάθος του έχει επιπτώσεις τεράστιας εμβέλειας.
Οι επικριτές των ανωτέρω θέσεων υποστηρίζουν ότι η Μέση Ανατολή έχει τις ιδιομορφίες της, χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη αστάθεια σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη, πολλούς μη κρατικούς δρώντες και αυξημένο κίνδυνο λανθασμένων υπολογισμών, γεγονός που καθιστά την πυρηνική «ισορροπία τρόμου» λιγότερο αξιόπιστη σε σχέση με τον Ψυχρό Πόλεμο.
Στα επιχειρήματά τους προστίθεται ότι ένα Ιράν με πυρηνικά όπλα θα μπορούσε να πυροδοτήσει περαιτέρω διάδοσή τους στην ευρύτερη περιοχή, ενώ αμφισβητούν και την υπόθεση του Waltz ότι όλα τα κράτη δρουν πλήρως ορθολογικά, τονίζοντας τον ρόλο ιδεολογικών, πολιτικών και ψυχολογικών παραγόντων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου