π. Πέτρο Deschamps: Τα πιό σημαντικά σημεία τής ορθοδόξου θεολογίας πού τήν διαφοροποιούν από τήν δυτική θεολογία καί είναι απαραίτητα στόν σύγχρονο κόσμο.

 

Συνέντευξη μέ έναν Γάλλο ορθόδοξο Ιερέα

Μιά ορθόδοξη μαρτυρία στήν Γαλλία

Είμαστε στήν ευχάριστη θέση νά δημοσιεύσουμε τήν συνέντευξη πού μάς παραχώρησε ο π. Πέτρος Deschamps, πού είναι εφημέριος τής Ορθόδοξης Ενορίας τής Αγίας Σκέπης καί τού Αγίου Γεωργίου Besancon Γαλλίας, τής Μητροπόλεως Δυτικής καί Νότιας Ευρώπης πού ανήκει στό Πατριαρχείο Ρουμανίας, καί μεταφραστού τών βιβλίων τού Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Ιεροθέου στά γαλλικά.
Ποιά πιστεύετε ότι είναι τά πιό σημαντικά σημεία τής ορθοδόξου θεολογίας πού τήν διαφοροποιούν από τήν δυτική θεολογία καί είναι απαραίτητα στόν σύγχρονο κόσμο;

Στην ορθόδοξη Εκκλησία τα δόγματα αποκαλύφτηκαν από τήν Αγία Τριάδα στήν καρδιά τών αγίων Πατέρων οι οποίοι θεώθηκαν. Διαφυλάχθηκαν από τίς Οικουμενικές Συνόδους καί επίσης από τόν λαό, τον θεματοφύλακα τής πίστεως. Στήν Δύση, από τήν εποχή τού Σχίσματος, αυτά έγιναν εργασία τής διάνοιας και τής λογικής. Έτσι, η όραση τού Θεού, πού ταυτόχρονα αποκαλύπτεται καί κρύπτεται μέσα στο Άκτιστο Φώς, αντικαταστάθηκε στήν Δύση από τίς κτιστές ενέργειες τής λογικής καί τής ευφυΐας. Αποκομμένη από οποιαδήποτε προσωπική εμπειρία, η πίστη διδάσκεται από τούς ιερωμένους. Η θεανθρώπινη συνέργεια, κατ’ εικόνα τού Θεανθρώπου Χριστού, ιδρυτή τής Εκκλησίας, εξαφανίζεται από τήν ζωή τής Εκκλησίας. Παραδείγματος χάρη, στήν Δύση ο ιερέας δέν λειτουργεί πίσω από τό τέμπλο, αλλά μπροστά από αυτό, μπροστά στούς πιστούς καί διά μέσου τών λόγων τού ιερέα τα τίμια δώρα «μετουσιώνονται». Τό Άγιο Πνεύμα δέν είναι καθόλου θεϊκή υπόσταση. Η εορτή Του τήν επόμενη μέρα τής Πεντηκοστής είναι άγνωστη στήν Δύση.

Η θεολογία περί τής Θεοτόκου αλλοιώθηκε εξίσου από δόγματα γνωστά ως «άμωμη σύλληψη» (1854) καί ως «Ανάληψη» (1950). Αυτό τό δόγμα τής Ανάληψης τής Θεοτόκου, χωρίς νά έχη προηγηθή η Κοίμηση, ήταν εξάλλου τό μόνο πού διατυπώθηκε ex cathedra από τόν Πάπα Πίο τόν 11ο, από τήν εποχή τού δόγματος τού αλαθήτου τού Πάπα, τό 1870. Συγκεκριμένα, αυτό απομακρύνει τήν Θεοτόκο από τήν ανθρώπινη φύση μας, παρόλο πού γεννήθηκε από προγόνους οι οποίοι αγωνίζονταν επί πολλούς αιώνες γιά τήν αγιότητα, καί μάς στερεί από τό πρότυπο τού «δικού μας γένους» ένα εξαίρετο πρότυπο άσκησης καί υπακοής, αλλά και οικείας σχέσης μέ τόν Θεό.

Πρέπει νά υπογραμμισθή επίσης ότι η άγνοια τών ακτίστων ενεργειών διατηρήθηκε οικειοθελώς. Ενώ στήν Ανατολή δίνεται έμφαση στήν άποψη ότι οι άκτιστες ενέργειες «συνοδεύουν» τόν άνθρωπο στόν αγώνα του γιά κάθαρση, στήν άσκησή του, στήν προσευχή του καί στά ιερά Μυστήρια, προκειμένου νά μήν οδηγήται πρός ένα είδος ηθικής επίδοσης καί τελειότητας, αλλά πρός τήν θέωση.

Δυστυχώς, μερικές φορές από αντίδραση, η δυτική θεολογία, αφ’ ότου παραμόρφωσε τήν αυθεντική μετάνοια σέ ηθική ενοχή καί μάλιστα μέσω τής παρελθούσης Ιεράς Εξέτασης, απογυμνώνει όλο καί περισσότερο τήν έννοια τού ασκητικού αγώνα και τής μετάνοιας. Αυτή η στάση ενθαρρύνθηκε όχι μόνον από τόν άθεο κόσμο, αλλά επίσης από τούς «ψυχοθεραπευτές», κάποιοι από τούς οποίους ωστόσο ανακούφισαν πολυάριθμες ψυχές μέ απωθημένα καί κατάθλιψη.

Έτσι, ο ασκητικός αγώνας καί η μετάνοια αποκλείσθηκαν από τά προτεσταντικά περιβάλλοντα. Νομίζω ότι ιδιαίτερα οι νεαροί Ευαγγελικοί, τούς οποίους γνωρίζω καλά καί οι οποίοι αγωνίζονται νά παραμείνουν σέ μιά συνεχή κατάσταση αγαλλίασης, καθώς είναι «σεσωσμένοι» καί μόνο χάρη στό γεγονός ότι ανήκουν στήν Εκκλησία τους. Αλλά η συγχώρεση, η συγχώρεση τού Θεού, η μυστηριακή καί η μυστική τής καρδιάς, η μεταμόρφωση τών παθών καί ο αγώνας εναντίον τών εμπαθών παραστάσεων, τών λογισμών (ιδιαίτερα αυτού τού λογισμού τού εγωϊσμού ότι κάποιος είναι καλύτερος γιατί είναι Χριστιανός) δέν γονιμοποιούν τήν ζωή τής Εκκλησίας. Ακόμα καί η γεύση τής εμπειρίας τής Χάριτος αντικαταστάθηκε από μιά εξωτερική ανθρωπιστική συμπεριφορά, αλλού πολύ αξιέπαινη. Η ασκητική ζωή τής καρδιάς η οποία παραδίδεται στήν Χάρη τού Αγίου Πνεύματος, αντικαταστάθηκε από τήν εξωτερική ηθική πού έχει παγιωθή κάτω από τό βάρος τού νόμου.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΔΩ