Σάββατο, 30 Μαΐου 2020

Άγιος Θεόφιλος ο Μυροβλύτης



+Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου
Καταγόταν από τη Ζίχνη της Μακεδονίας (1460). Είχε ευσεβείς γονείς και η μόρφωση που έλαβε ήταν πολύ καλή. Ως ιερομόναχος «περιεπάτει εις διαφόρους τόπους διδάσκων και ωφελών τους Χριστιανούς διά του λόγου και του παραδείγματος της ζωής του». Έγινε φίλος και συγκάτοικος του επισκόπου Ρεντίνης Ακακίου, γνωστού για την ευλάβεια και αρετή του, και του πατριάρχη Νήφωνος, γνωστού για την αγιότητά του. Από τον άγιο Νήφωνα στάλθηκε στην Αλεξάνδρεια, για να εξακριβώσει τα θαύματα που εκεί γίνονταν από τον πατριάρχη Ιωακείμ, ο οποίος μετακίνησε βουνό και ήπιε δηλητήριο χωρίς να βλαφτεί, αφού εξαναγκάσθηκε σε αυτό από Εβραίους και μουσουλμάνους. Ο θειος Θεόφιλος επιβεβαίωσε την αλήθεια των θαυμάτων, επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη και διορίσθηκε νοτάριος της Μεγάλης Εκκλησίας. Πριν είχε περάσει ως προσκυνητής από το Σινά, την Αντιόχεια και τα Ιεροσόλυμα.
Στο Άγιον Όρος, όπου ήλθε (1510) καταφρονώντας τις τιμές του πατριαρχείου, ασκήθηκε στις μονές Βατοπαιδίου και Ιβήρων επί πολύ και, τέλος, «έχων πόθον πολύν δι’ ακριβεστέραν ησυχίαν» ησύχασε στο Παντοκρατορινό Κελλί της Καψάλας του Αγίου Βασιλείου, κοντά στις Καρυές και «εδόθη εις περισσοτέρους αγώνας της ασκήσεως… ώστε έγινε όλος μετάρσιος». Όταν του προτάθηκε ο αρχιεπισκοπικός θρόνος της Θεσσαλονίκης ο άγιος αυτός άνθρωπος αρνήθηκε, «λάμπων δε πανταχόθεν διά του φωτός των αρετών και της ένθεου πολιτείας, έγινε περίφημος και ονομαστός».
Προγνώρισε το τέλος του και ζήτησε από τον υποτακτικό του Ισαάκ ο ταπεινόφρων: «Όταν αποθάνω, μη ομολογήσεις τούτο εις ουδένα, άλλ’ ουδέ τα έθιμα της ταφής εκτέλεσεις, μόνον δέσε σχοινίον εις τούς πόδας μου, και σύρε με και ρίψε με εις το δάσος εις μέρος κρυφιον, ίνα με φάγωσι τα θηρία· πλην λειτουργίας και μνημόσυνα ποίησον όσα δυνηθείς». Με δέος ο μαθητής έτσι και έκαμε. Ο προνοητής όμως Θεός φανέρωσε το τίμιο λείψανο και, όταν μεταφέρθηκε στο Κελλί του, «ήρχισε να αναβρύει μύρον ευωδέστατον, εις ένδειξιν της θεαρέστου αυτού πολιτείας», γι’ αυτό και ονομάστηκε Μυροβλύτης.
Αξίζει να σημειωθεί πως ο όσιος αναδείχθηκε καλλιγράφος άριστος και βιβλιογράφος εμπειρότατος. Τα περισσότερα έργα του είναι λειτουργικού περιεχομένου και βρίσκονται στη μονή Ιβήρων, περίπου τριάντα. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης έγραψε το ωραίο συναξάρι και την ακολουθία του μυροβλύτη Θεοφίλου. Νεώτερη ακολουθία συνέθεσε ο μητροπολίτης Ζιχνών Νικόδημος Βαλληνδρας. Το δεξί χέρι του αγίου σώζεται στη μονή Παντοκράτορος. Από το βίο του αγίου Νικόδημου παίρνουν στοιχεία και οι νεώτεροι συναξαριογράφοι.

Πνευματική Διαθήκη του Αγίου Απόδοση από χφ. Ιβήρων 809, έτους 1518 

Επειδή όλη μου η ζωή δαπανήθηκε σε κάθε αμαρτία και ασωτία και έργα που δεν αρέσουν στο Θεό· και δεν θυμούμαι ούτε μία ημέρα ή ώρα να έχω κάνει το άγιο θέλημα του Θεού, αλλά συμπεριφέρομαι ως εντελώς αιχμάλωτος στα σαρκικά θελήματα και επιθυμίες, και γλυκαίνομαι και είμαι υποδουλωμένος στα πάθη της ατιμίας και των ρυπαρών λογισμών, και στην κενοδοξία και την υπερηφάνεια και την ανθρωπαρέσκεια και την φιλαυτία και την υποκρισία, και στο ψεύδος και στην καταλαλιά και την κατάκριση των πλησίον μου και την εντύπωση ότι εγώ γνωρίζω καλύτερα και άλλα μιαρά σαρκικά και ψυχικά πάθη, τα οποία παραλείπω από ντροπή και για να μην σκανδαλίσω τους πολλούς. Επειδή λοιπόν ακόμη δουλεύω και υποτάσσομαι, όχι εν αγνοία, αλλ’ εν γνώσει, και από την συνείδησή μου βασανίζομαι ως μυρίων ταλάντων χρεωφειλέτης, για τον λόγο αυτό, έκρινα για τον εαυτό μου ότι ίσως έτσι θα έπρεπε να μου συμβεί για να ανακουφιστώ από τις επερχόμενες κολάσεις: μετά από τον ελεεινό μου θάνατο, να τυλιχθεί πρόχειρα το πολυαμάρτητο και άθλιο σώμα μου· τα πόδια να δεθούν με σχοινί και όπως το ψόφιο σκυλί που σύρεται πάνω στο έδαφος, έτσι και το βρωμερό μου σώμα να πεταχτεί πρόχειρα στον τάφο, χωρίς καμία ψαλμωδία, ούτε θυμίαμα, ούτε κερί, επειδή έπραξα έργα άξια του σκότους. Και όποιος μου ανατρέψει την εντολή … να είναι ασυγχώρητος. Ακόμη παρακαλώ την αγιοσύνη σας, εάν είναι δυνατόν να μην αξιωθώ της ταφής, αλλά να με ρίξετε τροφή στα σκυλιά και τα όρνεα και τα άλογα θηρία, επειδή, αν και λογικός, έπραξα τα έργα των αλόγων ζώων.  


 Απολυτίκιον Οσίου Θεοφίλου

 Εξομολογητική ευχή (χφ. αρ. 809 Ιεράς Μονής Ιβήρων)

Ξενάγηση στον Όσιο Θεόφιλο τον καψαλιώτη και μυροβλύτη, από τον Γέροντα Αλύπιο

Τόσο επίκαιρο!

Δεν υπάρχουν σχόλια: