Περί ευερέθιστου εντέρου και δερματικών εκφράσεων αυτού...

 

- Ρε Δημήτρη να σε ρωτήσω κάτι;

Καθόταν απέναντί μου, αλλά δεν ήταν εκεί. Ήταν μέσα σε αυτό το γνώριμο χάος που κουβαλάνε όσοι έχουν μάθει να αντέχουν μέχρι να μην αντέχουν άλλο και να ψάχνουν ρέμπελα για βολικές απαντήσεις.

- Έχω αυτό το έντερο, με έχει πεθάνει το γαμημένο. Φουσκώνω, ξεφουσκώνω, σαν έγκυος 9 μηνών. Μια πάω τουαλέτα δέκα φορές, μια δεν πάω καθόλου. Μου λένε πως είναι ευερέθιστο, ότι φταίει το άγχος μου, η διατροφή μου. Μου λείπει κάτι; Και το καλύτερο; Βάζω κορτιζόνη στο δέρμα και ηρεμώ αλλά μετά ξαναγίνεται το ίδιο έργο σε επανάληψη.

Σήκωσα το βλέμμα μου αργά, σιώπησα για λίγο και μια φράση βγήκε από τα χείλη μου.

- Θες απάντηση ή παρηγοριά στον νοητικά τεμπέλη;

- Απάντηση.

- Τότε άκου κάτι που δεν θα σου πει κανείς καθαρά. Δεν έχεις ένα πρόβλημα, έχεις ένα σύστημα που έχει απορρυθμιστεί και φωνάζει από παντού να το προσέξεις, να το αγκαλιάζεις, να το επουλώσεις, να το αγαπήσεις.

Σώπασε. Το ήξερα αυτό το βλέμμα. Γνώριμο, επαναλαμβανόμενο, αφελές, αθώο, παιδικό, γεμάτο επίγνωση ότι κάτι λάθος κάνω αλλά επιθυμώ να συνεχίσω να το κάνω.

- Ψάχνεις ένοχο. Άγχος, φαγητό, βιταμίνες. Λες ότι κάπου θα φταίει κάτι για ότι βιώνω. Το σώμα σου δεν είναι δικαστήριο να βρει έναν κατηγορούμενο. Κλείσε τα μάτια και σχημάτισε με το μυαλό σου ένα δίκτυο. Όταν κάποια στιγμή πέσει το δίκτυο δεν φταίει ένα καλώδιο.

Έγειρε μπροστά προς το μέρος μου.

- Δηλαδή;

- Το έντερο σου δεν είναι απλά ένας σωλήνας που λαμβάνει τροφή και υγρά από το στομάχι και κάποια στιγμή τελειώνει με την αφόδευση. Είναι κέντρο διοίκησης. Εκεί κάθεται το μεγαλύτερο κομμάτι του ανοσοποιητικού σου. Εκεί παίρνεται η πιο σημαντική απόφαση, άκουσε την με τα αυτιά του νου. Αυτό είναι ασφαλές ή αυτό είναι απειλή; Αυτό πρέπει να ακούσεις.

- Και τώρα τα βλέπει όλα ως απειλή;

- Τώρα, άσε τι συμβαίνει τώρα. Τώρα έχει μπερδευτεί και όταν το ανοσοποιητικό μπερδεύεται, δεν κάθεται να το συζητήσει όπως η κοινωνία σε ατέρμονες αμπελοφιλοσοφίες, χολής, βρισιές και εξυπνακισμούς. Αντιδρά.

Για λίγο προσπαθούσε να επεξεργαστεί όσα άκουγε.

- Και το άγχος;

Αποκρίθηκε ψιθυριστά. Χαμογέλασα.

- Το άγχος είναι ο σκηνοθέτης που δεν φαίνεται. Το νευρικό σου σύστημα είναι κολλημένο στο “τρέχα μακριά ή κάτσε και πολέμα”. Και ξέρεις τι σημαίνει αυτό για το έντερο;

- Τι;

- Ότι δεν είναι εδώ πλέον για να χωνέψει αλλά για να επιβιώσει. Και ένα έντερο που επιβιώνει δεν λειτουργεί αλλά σπασμωδικά αντιδρά.

Πήρε βαθιά ανάσα και συνέχισε.

- Και το φαγητό;

- Το φαγητό είναι το λάδι στη φωτιά. Δεν υπάρχει κακή τροφή για όλους. Υπάρχει έντερο που δεν αντέχει άλλο φορτίο. Του δίνεις κάτι και λέει "δεν μπορώ άλλο ρε! Σταμάτα" και εσύ νομίζεις ότι φταίει η τροφή. Όχι! Φταίει η κατάσταση που εσύ δημιούργησες με τις πράξεις σου.

- Και τα βακτήρια;

- Το μικροβίωμα. Εκεί είναι το παιχνίδι. Όταν χαλάσει η μικροβιακή ισορροπία αρχίζει το χάος με αέρια, φούσκωμα, φλεγμονή.

Έσκυψα λίγο μπροστά να με ακούει καλύτερα.

- Και μετά γίνεται κάτι πιο ύπουλο.

- Τι;

- Ανοίγει ο φραγμός του εντέρου και περνάνε στο αίμα πράγματα που δεν έπρεπε ποτέ να περάσουν.

- Ωχ! Και τότε;

- Τότε το σώμα ψάχνει διέξοδο. Γιατί όσα δεν αντέχει μέσα του το σώμα πρέπει να το βγάλει από κάπου να σου πει "μαλάκα, τι κάνεις; Δείξε μου ενδιαφέρον και αγάπησε με".

Σταμάτησα για λίγο να μιλώ ώστε να του δώσω χρόνο να νιώσει κάθε λέξη που έλεγα.

- Και συχνά βγαίνει από το δέρμα όσα το έντερο θέλει να σου πει.

Με κοίταξε.

- Άρα δεν είναι δερματικό αυτό που έχω;

Ζ Όχι όπως νομίζεις. Το δέρμα είναι το μεγάφωνο και το έντερο είναι η φωνή.

- Βάζω κορτιζόνη και ηρεμεί», είπε.

Χαμογέλασα πικρά και με πόνο.

- Η κορτιζόνη είναι η πιο καλοφτιαγμένη ψευδαίσθηση της ιατρικής, δεν σε θεραπεύει, σε κάνει να πιστεύεις ότι θεραπεύτηκες.

- Δηλαδή;

- Σβήνει τον συναγερμό αλλά η φωτιά συνεχίζει να καίει και όταν σταματησεις να παίρνεις κορτιζόνη διότι δεν κάνει να λαμβάνεις πάνω από 10 ημέρες, το σώμα επιστρέφει να σου θυμήσει πως πρέπει να το αγαπήσεις πιο δυνατά και πιο έντονα διότι το αγνόησες.

Κατέβασε το βλέμμα.

- Άρα να μην τη χρησιμοποιώ;

- Είπα εγώ αυτό; Η κορτιζόνη είναι πυροσβεστήρας αλλά αν ζεις με πυροσβεστήρα μόνιμα στο χέρι κάτι δεν έχεις καταλάβει σωστά.

- Και το δέρμα;

- Εκεί κάνουν όλοι το ίδιο λάθος. Νομίζουν ότι αν το πρόβλημα ξεκινά από μέσα το δέρμα θα φτιάξει μόνο του.

- Δεν ισχύει;

- Όχι. Το δέρμα είναι φραγμός, όπως το έντερο και όταν σπάει ο δερματικός φραγμός

- Τι γίνεται;

- Χάνει νερό και αρχίζει μία κασκάδα φάσεων. Αφήνει ερεθισμούς να μπουν στο παιχνίδι, το ανοσοποιητικό ενεργοποιείται τοπικά και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται εσαεί.

- Και η ενυδάτωση;

-Η πιο παρεξηγημένη λέξη. Δεν είναι "βάζω κάτι τοπικά να γυαλίζει και να σαϊνίζει, είναι να κρατάς νερό μέσα στο δέρμα και να έχεις μια δομή σαν αραχνούφαντο βελούδο που το κρατάει εκεί.

- Άρα

- Άρα έχεις δύο φραγμούς που έχουν κουραστεί, το έντερο και το δέρμα και ένα νευρικό σύστημα που τους πιέζει καθημερινά.

Σηκώθηκε λίγο μη μπορώντας να αποδεχτεί την αλήθεια κατάματα. Γύρισε ξανά προς το μέρος μου και συνέχισε.

- Και τι κάνω;

- Σταματάς να κυνηγάς το σύμπτωμα. Το σύμπτωμα δεν είναι ο εχθρός, είναι το μήνυμα που πρέπει να ακούσεις ώστε να αλλάξεις ρότα και να πράξεις σωστά.

- Και;

- Ηρεμείς το νευρικό σου γιατί από εκεί ξεκινούν οι εντολές. Άσε τις παπαριές με τα αγχολυτικά, τα ποτά, τις εξαρτήσεις. Καθαρίζεις τη διατροφή σου προσωρινά για να καταλάβεις τα πρότερα τωρινά σου λάθη. Χτίζεις μικροβίωμα, όχι τυχαία αλλά στοχευμένα. Δίνεις στο έντερο υλικά να επουλωθεί και ταυτόχρονα χτίζεις δερματικό φραγμό και σωστή ενυδάτωση.

- Και η κορτιζόνη;

- Την κρατάς για όταν καίγεσαι πραγματικά. Όχι για όταν βαριέσαι να σβήσεις τη φωτιά. Η κορτιζόνη δεν είναι καραμελίτσες δια πάσα νόσο και πάσα μαλακία.

Πήγε προς την πόρτα. Σταμάτησε.

- Πες μου κάτι να το θυμάμαι.

Τον κοίταξα.

- Το έντερο μιλάει. Το δέρμα φωνάζει και εσύ έχεις μάθει να τα βάζεις να σωπαίνουν.

Άνοιξε την πόρτα.

- Και όταν τα ακούσεις να κλαίνε;

- Τότε δεν θα χρειάζεσαι ούτε να τα πολεμάς, ούτε να τα κρύβεις.»

Έγνεψε καταφατικά. Και αυτή τη φορά δεν έφυγε με έτοιμη απάντηση, έφυγε με επίγνωση προσωπικής ευθύνης για πρώτη φορά στη ζωή του.

Δημήτρης Ποντίκας (απλά ένας άνθρωπος)