❝ πηγαίνω ❞

 

Μια λέξη τόσο καθημερινή κρύβει μακρά ιστορία.

Το ρήμα ❝πηγαίνω❞ προέρχεται από το μεσαιωνικό ❝ὑπαγαίνω❞, που σχηματίστηκε από τον αόριστο ❝(ὑ)πῆγα❞ του αρχαίου ρήματος ❝ὑπάγω❞. Με τον ίδιο τρόπο δημιουργήθηκαν πάμπολλα ρήματα (πχ όπως έμαθα → μαθαίνω, έτυχα → τυχαίνω). Είναι το φαινόμενο του ΜΕΤΑΠΛΑΣΜΟΥ..

Ο σύντομος τύπος ❝πάω❞ προέρχεται από το μεσαιωνικό ❝πάγω❞ (< ❝ὑπάγω❞), όπου χάθηκε το ενδιάμεσο γ.

 

 

 

Στην αρχαία ελληνική, το ❝ὑπάγω❞ δεν σήμαινε αρχικά «πηγαίνω», αλλά «οδηγώ», «υποτάσσω» ή «απομακρύνω». Η σημασία «πηγαίνω» εμφανίζεται πολύ αργότερα, στα ελληνιστικά χρόνια, και μαρτυρείται ήδη στην Καινή Διαθήκη - όπου η χρήση του είναι πάρα πολύ συχνή! (Είναι από τα πιο ωραία παραδείγματα που δείχνουν πως η γλώσσα της Κ. Διαθήκης αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό την προφορική Ελληνική της εποχής). Χαρακτηριστικά από το Ευαγγέλιο του Μάρκου:

5,34 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· θύγατερ, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε·

ὕ π α γ ε εἰς εἰρήνην,

8,33 ὁ δὲ [..] ἐπετίμησε τῷ Πέτρῳ λέγων·

ὕ π α γ ε ὀπίσω μου σατανᾶ·

10,52 καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ·

ὕ π α γ ε, ἡ πίστις σου σέσωκέ σε.

16,7 ἀλλ᾿ ὑ π ά γ ε τ ε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ

καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν·

Κάθε φορά που λέμε «πάω» ή «πηγαίνω», χρησιμοποιούμε, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, μια λέξη που ταξιδεύει αδιάκοπα εδώ και χιλιάδες χρόνια.

____________

Προσαρμογή από Γ. #Μπαμπινιώτη, Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας https://lexicon.gr/etymologiko-lexico/ [λ. πηγαίνω]

🙠 ❝ Η προέλευση και ιστορία των ελληνικών λέξεων ❞

#lexicon_istorialexis #Greeklanguage