Στήν Κρήτη τό 1952, στήν πρώτη του επίσκεψη μετά τόν πόλεμο ό Γερμανός συγγραφέας Έρχαρτ Κέστνερ πού πολέμησε στήν Μάχη τής Κρήτης ώς αλεξιπτωτιστής, έκανε τήν εξής εξομολόγηση

 

«Ένα σούρουπο, καθώς ό ήλιος βασίλευε, πλησίασα τό γερμανικό νεκροταφείο, έρημο μέ μόνο σύντροφο τίς τελευταίες ηλιαχτίδες. Έκανα όμως λάθος. Υπήρχε εκεί καί μία ζωντανή ψυχή, ήταν μία μαυροφορεμένη γυναίκα. Μέ μεγάλη μου έκπληξη τήν είδα ν’ ανάβει κεριά στούς τάφους τών Γερμανών νεκρών τού πολέμου καί νά πηγαίνει μεθοδικά από μνήμα σέ μνήμα.

Τήν πλησίασα καί …τή ρώτησα.

Είστε από εδώ;

Μάλιστα.

Και τότε γιατί τό κάνετε αυτό;

Οι άνθρωποι αυτοί σκότωσαν τούς Κρητικούς».

Απαντά ή γυναίκα.

«Παιδί μου, από τήν προφορά σου φαίνεσαι ξένος καί δέν θά γνωρίζεις τί συνέβη εδώ στά 41 μέ 44.

Ό άντρας μου σκοτώθηκε στή μάχη τής Κρήτης κι έμεινα μέ τό μονάκριβο γιό μου. Μού τόν πήραν οί Γερμανοί όμηρο στά 1943 καί πέθανε σέ στρατόπεδο συγκεντρώσεως, στό Σαξενχάουζεν.

Δέν ξέρω πού είναι θαμμένο τό παιδί μου.

Ξέρω όμως πώς όλα τούτα ήταν τά παιδιά μίας κάποιας μάνας, σάν κι εμένα.

Καί ανάβω στή μνήμη τους, επειδή οί μάνες τους δέν μπορούν νά ‘ρθουν εδώ κάτω. Σίγουρα μία άλλη μάνα θά ανάβει τό καντήλι στή μνήμη τού γιού μου».

Σωστά έγραψε ό Γερμανός, ότι

«Μόνο στήν Ελλάδα θά μπορούσε νά δοθεί ή απάντηση αυτή».