☛ Τα ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ, δηλ. τα πράγματα όπως εμφανίζονται σε εμάς και μπορούμε να τα γνωρίσουμε εμπειρικά μέσω των αισθήσεων και της νόησης.
☛ Τα ΝΟΟΥΜΕΝΑ, δηλ. τα πράγματα «καθ' εαυτά» (Ding an sich), τα οποία υπάρχουν ως η εσωτερική ουσία των όντων, αλλά παραμένουν απρόσιτα στην ανθρώπινη εμπειρία και λογική.
Το γλωσσικά ενδιαφέρον είναι ότι ο Καντ αξιοποίησε τους κλασικούς φιλοσοφικούς όρους PHENOMENA - NOUMENA, μεταφέροντας στα γερμανικά τις ίδιες τις ελληνικές λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν ήδη από την αρχαιότητα (Πλάτων).
Ενώ η αφετηρία των εννοιών στον Καντ διαφέρει από τη θεολογική χρήση, είναι εντυπωσιακή η ορολογική αντιστοιχία με το κείμενο του υμνογράφου που παραθέτουμε.
Ο υμνογράφος χαρακτηρίζει ως ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΝ το επίγειο και ιστορικό γεγονός που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις: ☛ ο Χριστός βαπτίζεται στον Ιορδάνη.
Και ως ΝΟΟΥΜΕΝΟΝ τη μυστική και υπερβατική πραγματικότητα που συντελείται «υπέρ τους ουρανούς»: ☛ το πώς μέσα από την ορατή κατάδυση στο νερό ενεργείται η αόρατη σωτηρία και ο αγιασμός του ανθρώπου από το Άγιο Πνεύμα.
Για την πληρέστερη κατανόηση του νοήματος παραθέτουμε ολόκληρο τον σχετικό ύμνο (από τους Αίνους των Θεοφανείων):
❝ Τὸ ἀληθινὸν φῶς ἐπεφάνη καὶ πᾶσι τὸν φωτισμὸν δωρεῖται.
Βαπτίζεται Χριστὸς μεθ᾽ ἡμῶν,
ὁ πάσης ἐπέκεινα καθαρότητος•
ἐνίησι τὸν ἁγιασμὸν τῷ ὕδατι,
καὶ ψυχῶν τοῦτο καθάρσιον γίνεται•
ἐπίγειον τὸ φ α ι ν ό μ ε ν ο ν,
καὶ ὑπὲρ τοὺς οὐρανοὺς τὸ ν ο ο ύ μ ε ν ο ν•
διὰ λουτροῦ σωτηρία, δι᾽ ὕδατος τὸ Πνεῦμα•
διὰ καταδύσεως, ἡ πρὸς Θεὸν ἡμῶν ἄνοδος γίνεται•
θαυμάσια τὰ ἔργα σου Κύριε! δόξα σοι ❞
____________________
εικόνα: Immanuel Kant Από Johann Gottlieb Becker (1720-1782)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου