Γράφει ο Στυλ. Καβάζης
Μια μέρα σαν την σημερινή,την 29η Ιουλίου, η ιστορική μνήμη επιστρέφει σε μια από τις πιο δραματικές σελίδες της Θεσσαλονίκης. Σε μια ημέρα όπου η Νύμφη του Θερμαϊκού, η πόλη του Αγίου Δημητρίου, η μεγάλη συμβασιλεύουσα της Ρωμανίας, γνώρισε την καταστροφή, τον θρήνο και την αιχμαλωσία.
Η αναφορά αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, καθώς πριν λίγες ημέρες ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μιλώντας για την μετέπειτα Άλωση της Θεσσαλονίκης του 1430 από τους Οθωμανούς, παρουσίασε την τραγική εκείνη στιγμή ως ένα ιστορικό «μάθημα» που οδήγησε τους κατοίκους των Ιωαννίνων στην επιλογή της παράδοσης, ώστε να αποφύγουν μια ανάλογη μοίρα.
Όμως η ιστορία των λαών δεν μπορεί να χωρέσει σε απλουστευτικά συμπεράσματα.
Γιατί η Θεσσαλονίκη δεν είναι απλώς ένα παράδειγμα μιας πόλης που έπεσε.
Είναι το σύμβολο μιας πόλης που δοκιμάστηκε, μαρτύρησε και αναγεννήθηκε.
Η 29η Ιουλίου του 904 μ.Χ. χαράχθηκε με αίμα στην ιστορία της Ρωμανίας.Τότε ο στόλος των Σαρακηνών, υπό τον Λέοντα τον Τριπολίτη, εμφανίστηκε μπροστά στα θαλάσσια τείχη της Θεσσαλονίκης.Μια πόλη ακμάζουσα, γεμάτη ναούς, αγορές και ανθρώπους που ζούσαν κάτω από τη σκιά του πολιούχου Αγίου Δημητρίου, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια από τις σκληρότερες επιδρομές της εποχής.Ο Λέων ο Τριπολίτης δεν ήταν ένας απλός πειρατής. Ήταν ένας ικανότατος ναυτικός ηγέτης των Σαρακηνών, με μια τραγική διαδρομή από τον χριστιανικό κόσμο προς την υπηρεσία των αντιπάλων της Ρωμανίας.
Τα τείχη της Θεσσαλονίκης αντιστάθηκαν.
Οι υπερασπιστές της πολέμησαν.
Όμως η αριθμητική και στρατιωτική υπεροχή του εχθρού επικράτησε.
Η πόλη έπεσε.
Και μαζί της έπεσε πάνω στους κατοίκους της μια ανείπωτη συμφορά.
Οι δρόμοι γέμισαν τρόμο.
Οι οικογένειες διαλύθηκαν.
Οι περιουσίες λεηλατήθηκαν.
Χιλιάδες Θεσσαλονικείς σφαγιάστηκαν ή οδηγήθηκαν στην αιχμαλωσία, μακριά από την πατρίδα τους.
Η φωνή εκείνης της τραγωδίας σώθηκε μέσα από τη συγκλονιστική μαρτυρία του Ιωάννη Καμινιάτη(βλ. σχόλιο), ώστε οι επόμενες γενιές να γνωρίζουν πως πίσω από τις ημερομηνίες της ιστορίας υπάρχουν άνθρωποι, πόνος και θυσίες.
Κι όμως…
Η Θεσσαλονίκη δεν τελείωσε εκεί.
Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της 29ης Ιουλίου.Οι πόλεις δεν ζουν μόνο από τα τείχη τους.Ζουν από τη μνήμη τους.
Από την πίστη τους.
Από την ψυχή των ανθρώπων τους.
Η Θεσσαλονίκη ξανασηκώθηκε μέσα από τις στάχτες της.
Ξαναγέμισε τους ναούς της.
Ξαναζωντάνεψε τις γειτονιές της.
Συνέχισε να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της Ρωμανίας.
Και αιώνες αργότερα, το 1430, η ίδια πόλη γνώρισε τη δεύτερη μεγάλη Άλωσή της από τους Οθωμανούς.
Δύο άλωσεις.
Δύο τραγωδίες.
Μία όμως αδιάσπαστη μνήμη.
Η Θεσσαλονίκη δεν μας διδάσκει μόνο πώς χάνονται οι πόλεις.Μας διδάσκει πώς επιβιώνουν οι λαοί.Γιατί η ιστορία δεν γράφεται μόνο από εκείνους που νικούν.Γράφεται και από εκείνους που, μέσα στην καταστροφή, αρνούνται να χάσουν την ταυτότητά τους.
Τα τείχη μπορεί να γκρεμιστούν.
Οι αυτοκρατορίες μπορεί να περάσουν.
Οι κατακτητές μπορεί να έρθουν και να φύγουν.
Αλλά η μνήμη ενός λαού, όταν είναι βαθιά ριζωμένη, δεν αλώνεται.
Σαν σήμερα στις 29 Ιουλίου 904, η Θεσσαλονίκη γνώρισε τη φωτιά και το αίμα.Αλλά μέσα από την τραγωδία της κέρδισε κάτι που καμία δύναμη δεν μπόρεσε να της αφαιρέσει
την αιωνιότητα.
Αιωνία η μνήμη των θυμάτων της Άλωσης του 904.
Αιώνια η Συμβασιλεύουσα Θεσσαλονίκη, η πόλη που αλώθηκε, αλλά δεν νικήθηκε ποτέ στη μνήμη των ανθρώπων.
Τα τείχη της Θεσσαλονίκης. Σπάνια φωτογραφία του 1867
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου