Η λέξη «ἀλείπτης» είναι αρχαίος όρος για αυτόν που αλείφει με έλαιο τον δρομέα (κατ’ επέκταση χρησιμοποιήθηκε και για τον προπονητή του).
Στη γλώσσα της υμνογραφίας η εικόνα χρησιμοποιήθηκε μεταφορικά για τους ασκητές πατέρες της ερήμου, εννοώντας ότι είναι "ἀλείπτες" των πνευματικών δρομέων, ειδικότερα των «εύδρομούντων», δηλ. καθοδηγητές εκείνων που τρέχουν στον καλό δρόμο της ασκήσεως.
Δεν είναι παράδοξο που η παρομοίωση αυτή απαντά τρεις φορές στην ακολουθία του Μεγάλου Αντωνίου (17 Ιανουαρίου), με πιο χαρακτηριστική αυτήν από το δοξαστικό του Εσπερινού:
«[..] ὅθεν μοναζόντων ἀνεδείχθης ἀκρότης, πολιστὴς τῆς ἐρήμου, εὐδρομούντων ἀλείπτης,
κανὼν ἀρετῆς ἀκριβέστατος· [...]»
Γενικά η υμνογραφία βρίθει μεταφορών από τον σημασιολογικό χώρο του αθλητισμού, όταν γίνεται αναφορά σε ασκητές ή μάρτυρες (αλλά και στον πνευματικό αγώνα των πιστών γενικότερα).
... μᾶλλον τοὺς παλαιστάς,
ΑπάντησηΔιαγραφήγιὰ νὰ γλιστροῦν ἀπ τὶς λαβές...
καθῶς...
τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ μας
μᾶς βοηθᾶ νὰ ξεγλιστρᾶμε,
ἀπ' τὶς παγῖδες τοῦ ἐχθροῦ... !